ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

                  ကျောက်ဆည်ခရိုင်တွင် စပါး ၊ ပဲ ၊ ပြောင်း ၊ နှမ်းသီးနှံများအပြင် စားဖိုဆောင်သီးနှံတစ်မျိုး ဖြစ်သော နနွင်းသီးနှံကိုလည်း စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြောင်း၊ မေလနှင့်ဇွန်လများတွင် စတင်စိုက်ပျိုး၍ ဖေ‌ဖော်ဝါရီလနှင့် မတ်လများတွင်ထွက်ပေါ်ကြောင်း၊ တောင်သူများသည် နနွင်းကိုဘောင်ခတ်ပြီး မြေအောက်ရေတင်စနစ်ဖြင့်စိုက်ပျိုးကြောင်း ၊ နနွင်းသီးနှံပေါ်တွင် သီးထပ်သီးညှပ်အဖြစ် နှမ်းနှင့် ပဲတီစိမ်းများကိုလည်းစိုက်ပျိုးကြောင်း၊ နနွင်း(၁)ဧက ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး ၊ သွင်းအားစု ၊ လုပ်သားခ အပါအဝင် စုစုပေါင်း (၃၅)သိန်းကျပ်ကုန်ကျကြောင်း ၊ အများဆုံး စိုက်ပျိုးသော ရွာများမှာ သံရွာ ၊ ရဲကြီး ကျေးရွာများဖြစ်သည် ။ ယခုအချိန်တွင်သီးထပ်သီးညှပ်စိုက်ပျိုးသော နှမ်းနှင့်ပဲတီစိမ်း များ ရိတ်သိမ်းပြီး၍ နနွင်းအပင်များစတင်ထွက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း၊ နနွင်းသီးနှံကို တူးဖော်၍ အစိုရောင်းချသလိုအချို့‌ တောင်သူများလည်း ထွက်ပေါ်ချိန်တွင်မရောင်းဘဲ အခြာက်လှန်း၍ မိမိတို့ အသုံးလိုမှ ထုတ်ရောင်းကြ ကြောင်း၊ အစိုတစ်စည်းကိုရေနွေးဖျော၍ အခြောက်လှန်းပြီး နနွင်းခြောက် ရရှိပါက (၆၀-၆၅) ပိဿာ ရှိကြောင်း နနွင်းစျေးနှုန်းအနေဖြင့် ယခင်လတွင် နနွင်းခြောက်တစ်ပိဿာ လျှင် (၉၅၀၀/-)ကျပ်၊ နနွင်းဂေါင်း တစ်ပိဿာလျှင်(၈၀၀၀/-)ကျပ် စျေးနှုန်းများဖြင့်ရောင်းဝယ်ခဲ့ပြီး ယခု ဇွန်လဒုတိယအပတ် တွင် နနွင်းခြောက်တစ်ပိဿာလျှင်(၈၅၀၀/-)ကျပ် ၊ နနွင်းဂေါင်း တစ်ပိဿာလျှင်(၇၀၀၀/-)ကျပ် ၊ နနွင်းမှုန့်တစ်ဘူးလျှင်(၂၀၀၀/-)ကျပ် စျေးနှုန်းများဖြင့်ရောင်းဝယ် လျှက်ရှိပြီး ယခင်လနှင့်ယခုအပတ် နှိုင်းယှဉ်ပါက စျေးနှုန်းများအနည်းငယ်ကျဆင်းလျက်ရှိကြောင်း ၊ စျေးကွက်အနေဖြင့် ပွဲစားများက ရွာအထိ လာရောက်ဝယ်ယူ၍‌ ကျောက်ဆည်မြို့ရှိပွဲရုံများမှတဆင့် ရန်ကုန်၊ မန္တလေးမြို့များနှင့် အခြားမြို့ကြီးများသို့လည်း တင်ပို့ ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း မြို့ပေါ်ရှိ ပွဲရုံများထံမှ သိရှိရပါသည်။DOCA(မန္တလေး)

           စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်တွင် ဂန္ဓမာပန်းကို မိသားစုတစ်ပိုင်တစ်နိုင် စိုက်ပျိုးကြပြီး အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းမှုကြောင့် တောင်သူများ အဆင်ပြေကာ မိသားစုပုံမှန်ဝင်ငွေ ရရှိလျက်ရှိပါ သည်။ ဂန္ဓမာပန်းသည် ရေသွင်းရလွယ်ကူပြီး ရေမဝပ်သော သဲနုန်းမြေ သို့မဟုတ် မြေပွများတွင် အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းမှု အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။

           ဂန္ဓမာပန်းစိုက်ပျိုးရာတွင် မြေကို ညက်နေအောင် ထွန်ယက်ပြီးနောက် အကျယ် ၃ ပေ၊ အမြင့် ၆ လက်မခန့်ရှိသော စိုက်ပေါင်များကို ပြုလုပ်ကြသည်။ မြေဆီလွှာကောင်းမွန်စေရန် နွားချေးဆွေး သို့မဟုတ် သဘာဝမြေဩဇာကို မြေပြင်ကတည်းက သမအောင် ရောစပ်ထည့်သွင်းသည်။ မျိုးကိုင်း (သို့မဟုတ်) ပျိုးပင်ပေါက်များကို တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် ၆ လက်မမှ ၈ လက်မခန့် အကွာအဝေးဖြင့် စိုက်ပေါင်ပေါ်တွင် စနစ်တကျ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အစိုဓာတ်ရရှိစေရန် ရေမှန်မှန်သွင်းပေးရသော်လည်း ရေမဝပ်စေရန် သတိပြုရသည်။ အပင်သက်တမ်း တစ်လခွဲခန့်တွင် အကိုင်းအခက်များ ပိုမိုဝေဆာပြီး ပန်းပွင့်များများပွင့်စေရန် အညွန့်ဖျားများကို ဆိတ်ပေးရသည့် "ခေါင်နှိမ်ခြင်း" စနစ်ကို လုပ်ဆောင်ကြသည်။ လိုအပ်ပါက ပိုးမွှားရောဂါကာကွယ်ရန်နှင့် ပန်းပွင့်အရွယ်အစားကြီးရန်အတွက် အဖူးအနည်းငယ်သာချန်ပြီး ကျန်အဖူးများကို ခြွေပစ်လေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။

           ကန့်ဘလူမြို့နယ်တွင် ဂန္ဓမာပန်းကို ရာသီမရွေး စိုက်ပျိုးနိုင်သော်လည်း ရာသီဥတုအခြေ အနေအရ များသောအားဖြင့် မိုးနှောင်းကာလဖြစ်သည့် စက်တင်ဘာနှင့် အောက်တိုဘာလများတွင် အဓိကထားစိုက်ပျိုးကြသည်။ ယခုအခါ ရေသွင်းစနစ်ကောင်းမွန်သော နေရာများတွင် နွေရာသီနှင့် မိုးရာသီများ၌ပါ မိမိတို့အဆင်ပြေမည့် အချိန်ကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးလာကြသည်။ ဂန္ဓမာပန်းသည် စိုက်ပျိုးပြီး သက်တမ်း ၃ လမှ ၄ လ (ရက်ပေါင်း ၉၀ မှ ၁၂၀) အတွင်းတွင် စတင်ခူးဆွတ်နိုင်ပြီ ဖြစ်သည်။ ဒီဇင်ဘာ၊ ဇန်နဝါရီနှင့် ဖေဖော်ဝါရီ လများတွင် အများဆုံး လှိုင်လှိုင်ထွက်ရှိလေ့ရှိသည်။

           ဂန္ဓမာပန်းသည် ကာလတိုအတွင်း ဝင်ငွေရရှိစေသော သီးနှံဖြစ်သဖြင့် စိုက်ပျိုးသည့် တောင်သူများအတွက် အကျိုးအမြတ်များစွာဖြစ်ထွန်းစေသည်။ ဂန္ဓမာပန်းသည် ဘုရားပန်းအဖြစ် လည်း ကောင်း၊ အလှူအတန်းနှင့် မင်္ဂလာဆောင်ပွဲများတွင်လည်းကောင်း နေ့စဉ်မပြတ် အသုံးပြုသဖြင့် ဈေးကွက်ခိုင်မာမှုရှိသည်။ ပန်းပွင့်ချိန်တွင် နေ့စဉ် (သို့မဟုတ်) တစ်ရက်ခြားတစ်ခါ ပုံမှန်ခူးဆွတ် ရောင်းချနိုင်သဖြင့် မိသားစုအတွက် နေ့စဉ်ဝင်ငွေကို ရရှိစေသည်။ အထူးသဖြင့် သီတင်းကျွတ်၊ တန်ဆောင်မုန်းနှင့် နတ်တော်လကဲ့သို့ ပွဲလမ်းသဘင်များပြားသည့် ရာသီများတွင် ပန်းဈေးနှုန်း ပိုမိုရရှိသဖြင့် တောင်သူများအဆင်ပြေကာ မိသားစုစီးပွားရေးကို များစွာအထောက်အကူပြုသည့်အတွက် စိုက်ပျိုးသင့်သည့်ပန်းမျိုးဖြစ်ကြောင်း အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်ရှိ ပန်းစိုက်ပျိုးရောင်းချသူတစ်ဦးထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

          မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့၊ မြို့မဈေးကြီးနှင့်ဈေးလေးများ၊ အခွန် လွတ်ဈေးလေးများတွင် ဗူးသီးနှင့် ဆူးပုတ်ရွက်စသည့် စားဖိုဆောင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ အရောင်း သွက်လျက်ရှိပြီး မိမိဒေသ ထွက်ဖြစ်ပြီး ဈေးသင့်၍လတ်ဆတ် သောကြောင့်ဝယ်ယူစားသုံးနေကြပါ သည်။ သီးနှံများကို သရက်မြို့နယ်ရှိအနီးအနားရှိ ကံသာစု၊ မြင်ဘာခြံ၊ ခြံကြီးစု၊ ထုံးတောင်၊ မီးသွေးဖုတ်၊ ရေပေါ်ကျွန်းကျေးရွာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကျွန်းများမှ မြို့ပေါ်ရှိဈေးကွက်အတွင်း လာရောက် ရောင်းချ ကြပါသည်။

          ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇွန်လ(ပထမပတ်)တွင် ဗူးသီးတစ်လုံးလျှင် ကျပ်(၃၀၀၀)ဖြင့်ဈေးကွက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ယခု(ဒုတိယပတ်)တွင် ကျပ်(၂၅၀၀)ဖြင့် အကြီးအသေးပေါ်မူတည်၍ အရောင်းအဝယ် ဖြစ်လျက်ရှိရာ (ဒုတိယပတ်)တွင် ကျပ်(၅၀၀)ဈေးနှုန်းကျဆင်းခဲ့ပါသည်။ စိုက်ပျိုးသည့်ခြံများမှ အထွက်နှုန်းများတိုး လာပြီး ဝယ်ယူ စားသုံးသူများမှာလည်း ဈေးသင့်၍လတ်ဆတ်သောဗူးသီးများကို နှစ်ခြိုက်စွာဝယ်ယူ အားပေးကြကြောင်းသိရသည်။ ဆူးပုတ်ရွက်မှာလည်း ဇွန်လ(ပထမပတ်)တွင်(၁၀)ကျပ်သားလျှင် ကျပ် (၁၀၀၀)ရှိခဲ့ပြီး  ယခု(ဒုတိယပတ်)တွင် ကျပ်(၈၀၀)ဖြင့်ဈေးကွက်အတွင်း အရောင်းသွက်လျက်ရှိရာ (ဒုတိယပတ်)တွင် ကျပ်(၂၀၀)ဈေးနှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပါသည်။ စားသုံးသူများမှာလည်း ဈေးကွက်အတွင်း ဝယ်လိုအား များခြင်းတို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးရောင်းချသူများမှာလည်း အဆင်ပြေပြီးအကျိုးရှိသော စားဖို ဆောင်သီးနှံများကို စိုက်ပျိုးရောင်းချလျက်ရှိပါကြောင်း သီးနှံစိုက်ပျိုးရောင်းချသူဈေးသည် တစ်ဦးထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)

          စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ညောင်ဖြူပင်၊ သစ်စိမ့်၊ ထနောင်းတောကျေးရွာများတွင် နှမ်းနှင့် ပဲမျိုးစုံသီးနှံများကို အဓိက စိုက်ပျိုးကြပြီး စားဖိုဆောင်သီးနှံများကိုလည်း တစ်နိုင်တစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ ညောင်ဖြူပင်ကျေးရွာတွင် ရွှေဖရုံသီး စိုက်ဧက ၅ ဧကခန့် စိုက်ပျိုးထားရှိကြောင်း သိရသည်။

          ရွှေဖရုံသီးကို ဇူလိုင်လတွင် စတင်စိုက်ပျိုး၍ အောက်တိုဘာလတွင် အသီးရင့်မှည့်ကာ ခူးဆွတ်နိုင်ကြောင်း၊ မျိုးအနေဖြင့် အလုံးပြား ရွှေဖရုံသီးမျိုးကို စိုက်ပျိုးကြပြီး တစ်ဧကလျှင် မျိုးစေ့ ၁၀၀ ဂရမ်ပါအထုပ် ၁၆ ထုပ်ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရာတွင် မြေအောက်ရေတင်စနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးပြီး တစ်ပေခွဲအကွာ ကျင်းများတူး၍ အစေ့ချစိုက်ပျိုးရကြောင်း၊  စိုက်ပျိုးမှုကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခ အပါအဝင် တစ်ဧကလျှင် ငွေကျပ် ၁၅ သိန်းခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ အထွက်နှုန်းအနေဖြင့်  တစ်ဧကလျှင် အလုံးရေ ၁၀၀၀-၁၅၀၀ ခန့် ထွက်ရှိပြီး ဈေးနှုန်းအနေဖြင့်  ဇွန်လ ဒုတိယပတ်တွင် ရွှေဖရုံသီးတစ်လုံးလျှင် အကြီး၊ အသေးအပေါ်မူတည်၍ လက်ကားဈေး ငွေကျပ် ၃၀၀၀-၄၀၀၀ ဈေးနှုန်းအသီးသီးဖြင့် ရောင်းချရပြီး အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင် ငွေကျပ် ၁၄ သိန်းခန့် ရရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက်အနေဖြင့် လက်လီလက်ကားကုန်စိမ်းသည်များမှ စိုက်ခင်းအထိ လာရောက်ဝယ်ယူကြပြီး မုံရွာမြို့ပေါ်ရှိ ကုန်စိမ်းပွဲရုံများသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြကြောင်း၊ ရွှေဖရုံသီးပင် စိုက်ပျိုးခြင်းသည် အသီးများသာမက အညွန့် (အရွက်)များပါ ရောင်းချရသောကြောင့် အပိုဝင်ငွေများရရှိပြီး ယခုနှစ်တွင် စျေးနှုန်းကောင်းမွန်သောကြောင့် တောင်သူများအနေဖြင့် အကျိုးအမြတ်များပိုမိုရရှိကာ အဆင်ပြေလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

                       ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်းရှိ တောင်သူဦးကြီးများသည် စားဖိုဆောင်သီးနှံဖြစ်သော ငရုတ် ၊ ကြက်သွန်၊ ပဲ၊ နှမ်းသီးနှံများအပြင် စီးပွားဖြစ်ဝင်ငွေတိုးသော သံပုရာပင်များကိုလည်း စိုက်ပျိုးလာ ကြပါသည်။ စိုက်ပျိုးသောသံပုရာမျိုးများမှာ ဗမာသံပုရာမျိုး၊ သံပုယိုမျိုးများကို အများဆုံး စိုက်ပျိုး ကြပါသည်။ သံပုရာစိုက်ပျိုးရာတွင် မျိုးစေ့ကိုပျိုးထောင်၍ စိုက်ပျိုးကြသလို သံပုရာကိုင်းဆက် ပျိုးပင်ကိုလည်း ဝယ်ယူ၍ စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ စိုက်ကျင်းအရွယ် ၂ပေ ပတ်လည် ကျင်းတူးပြီး မြေဆွေးရောစပ်၍ ၁၂ပေကြား တစ်ပင်ဖြင့် တစ်ဧကကိုအပင် (၃၀၀) ကျော်ဝင့်ဆံ့ကြောင်း၊ အပင် လျင်မြန်ကြီးထွားစေရန်နှင့် ပန်းပွင့်ချိန်နှင့်အသီးပေါ်ချိန်များတွင် ရေလှုံလောက်စွာသွင်းပေးရပြီး မြေဆီမြေဩဇာ ကျွေးရကြောင်း၊ သံပုရာမျိုးစေ့ကို စိုက်ပျိုးပါက(၇-၈)နှစ်ကြာကြောင်း၊ ကိုင်းဆက် ပျိုးပင်ကို စိုက်ပျိုးပါက(၂)နှစ်အကြာ တွင်အသီးများစတင်သီးကြောင်း၊ သံပုရာတစ်ပင်တွင် အသီး အထွက်နှုန်း (၁၀၀)မှ (၁၀၀၀)ခန့်ထွက်ကြောင်း၊ တစ်ဧကအထွက် သံပုရာသီး အလုံးပေါင်း (၂၀၀၀၀)လုံး ခန့်ထွက်ကြောင်း၊ ဗမာသံပုရာမျိုးနှင့် သံပုယိုမျိုးများတွင် သံပုယိုမျိုးက ပိုမိုထွက်ကြောင်း၊ ယခင်လတွင် ဗမာသံပုရာသီး ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် အလုံး (၁၀၀)တွင် (၂၀၀၀၀)ကျပ်၊ လက်လီတစ်လုံး လျှင်(၂၀၀)ကျပ်၊ သံပုယိုသီးအလုံး(၁၀၀)တွင် (၇၀၀၀)ကျပ် ၊ လက်လီတစ်လုံးလျှင်(၇၀)ကျပ် ၊ ယခုလတွင် ဗမာသံပုရာသီး ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် အလုံး (၁၀၀)တွင် (၁၅၀၀၀)ကျပ်၊ လက်လီတစ်လုံး လျှင်(၁၅၀)ကျပ်၊ သံပုယိုသီးအလုံး(၁၀၀)တွင် (၆၅၀၀)ကျပ် ၊ လက်လီတစ်လုံးလျှင်(၆၅)ကျပ် ဖြင့် ရောင်းဝယ်လျက်ရှိကြောင်း၊ သံပုရာသီးများ ဈေးများတွင် ဝင်ရောက်မှုများပြားလာသဖြင့် ဈေးနှုန်း ကျဆင်းလျက်ရှိကြောင်း သံပုရာစိုက်ပျိုးသောတောင်သူတစ်ဦး၏ပြောကြားချက်အရ သိရှိရသည်။

DOCA(မန္တလေး)