ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

         စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း  အောက်တိုဘာလ တတိဠပတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော စပါး/ ဆန် ဈေးနှုန်းများမှာ ရွှေဘိုခရိုင်တွင်  ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း (စပါး) တင်း ၁၀၀ လျှင် ၆၁၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ၂၄ ပြည်ပါ တစ်အိတ်လျှင် ၂၃၀၀၀၀ ကျပ်၊ ဧရာမင်း ဆန် ၂၄ ပြည်ပါ တစ်အိတ်လျှင်  ၁၆၅၀၀၀ ကျပ်၊ ရွှေဝါထွန်း(နွေ) စပါးတင်း ၁၀၀ လျှင် ၂၈၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ဆန်(၂၄)ပြည်တစ်အိတ်လျှင် ၁၁၅၀၀၀ ကျပ်တို့ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိပြီး ရွှေဝါထွန်းသည် ဈေးငြိမ်နေကြောင်း  ကြောင်းသိရ သည်။
 

         ကလေးခရိုင်၊ ကလေးမြို့နယ်တွင် ဧည့်မထ(စပါး) တင်း ၁၀၀ လျှင် ၃၇၀၀၀၀၀ ကျပ် ၊ ဆန် ၂၄ ပြည်ပါတစ်အိတ်လျင် ၁၂၀၀၀၀ ကျပ်၊ ဧရာမင်း(စပါး) တင်း ၁၀၀ လျှင် ၄၂၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ဆန် ၂၄ ပြည်ပါတစ်အိတ်လျင် ၁၅၀၀၀၀ ကျပ်၊ ရောင်းချလျက်ရှိပြီး ဧရာမင်းဆန်များ အသစ်များ ဝင်ရောက်လာသောကြောင့် ဈေးငြိမ်နေကြောင်း သိရသည်။

        ကသာခရိုင်တွင်  ဆင်း-၃ စပါး တင်း ၁၀၀ လျှင် ၂၁၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ၂၄ ပြည်ပါ ဆန်တစ်အိတ် လျှင် ၉၀၀၀၀ ကျပ်၊ မှော်ဘီ-၂ စပါးတင်း ၁၀၀ လျှင် ၂၀၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ၂၄ ပြည်ပါ ဆန်တစ်အိတ် ၈၅၀၀၀ ကျပ်၊ ဧရာမင်း စပါး တင်း ၁၀၀ လျှင် ၄၀၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ၂၄ ပြည်ပါ ဆန်တစ်အိတ်လျှင် ၁၆၀၀၀၀ ကျပ်တို့ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
 

          စစ်ကိုင်းခရိုင်တွင်   ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း (စပါး) တင်း ၁၀၀ လျှင် ၆၀၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ပေါ်ဆန်း ၂၄ ပြည်ပါ တစ်အိတ်လျှင် ၂၄၀၀၀၀ ကျပ်၊ ဧရာမင်း စပါးတင်း ၁၀၀ လျှင် ၃၅၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ဆန် ၂၄ ပြည်ပါ တစ်အိတ်လျှင် ၁၈၀၀၀၀ ကျပ်၊ မနောသုခ စပါးတင်း ၁၀၀ လျှင် ၂၂၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ဆန် ၂၄ ပြည်ပါ တစ်အိတ်လျှင် ၉၈၀၀၀ ကျပ်၊ ရက်(၉၀) တင်း ၁၀၀ လျှင်  ၂၀၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ၂၄ ပြည်ပါ တစ်အိတ်လျှင် ၉၅၀၀၀ ကျပ်တို့ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

       မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့တွင် ဧရာမင်းစပါး တင်း ၁၀၀ လျှင် ၄၀၀၀၀၀၀ ကျပ်၊  ဆန် ၂၄ ပြည်တစ်အိတ်လျှင် ၁၈၅၀၀၀ ကျပ်၊ ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း စပါးတင်း ၁၀၀ လျှင် ၆၂၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ဆန် ၂၄ ပြည် တစ်အိတ်လျှင် ၂၄၀၀၀၀ ကျပ်၊ မနောသုခ စပါး  တင်း ၁၀၀ လျှင် ၃၀၀၀၀၀၀ ကျပ်၊  ဆန် ၂၄ ပြည် တစ်အိတ်လျှင် ၁၂၀၀၀၀ ကျပ်၊ ရွှေဝါထွန်းစပါး တင်း ၁၀၀ လျှင် ၂၈၀၀၀၀၀ ကျပ် ၊ ဆန် ၂၄ပြည် တစ်အိတ်လျှင် ၁၂၀၀၀၀ ကျပ်၊ ရက် (၉၀)   စပါး တင်း ၁၀၀ လျှင် ၁၀၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ၂၄ ပြည်ပါ  ဆန်တစ်အိတ်လျှင် ၁၀၀၀၀၀  ကျပ်တို့ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

            စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ စားသုံးသူရေးရာဦးဌာန၊စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ဦးစီးမှူးရုံးသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မုံရွာမြို့နယ်ရှိ ရပ်ကွက်များ (၃၂) ရပ်ကွက်ရှိရာ လူဦးရေ (၄၄၅၃၀)ရှိပြီး ၁၁-၈-၂၀၂၆ ရက်နေ့မှ စတင်၍ အိမ်ထောင်စုအလိုက် ဆီစာအုပ်များ ထုတ်ဝေပေးနိုင်ရေး စိစစ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
 

            ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် စားသုံးသူပြည်သူများ သက်သာချောင်ချိရေးအတွက် တစ်အိမ်ထောင်စုလျှင်  တစ်လ စားအုန်းဆီ (၂) ပိဿာနှုန်းကို နိုင်ငံတောင်၏ သတ်မှတ်ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းဖြင့် ဝယ်ယူနိုင်ရေး စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာနမှ အရာထမ်း၊ အမှုထမ်းများ၊ မြို့နယ်တာဝန်ခံများ၊ ဆီလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းမှ တာဝန်ရှိသူများ၊ သက်ဆိုင်ရာရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးများနှင့်ပူးပေါင်း၍ မြို့နယ်အတွင်းနေထိုင် သူများကို အိမ်ထောင်စု မိတ္တူ၊ မှတ်ပုံတင်မိတ္တူနှင့် ဖုန်းနံပါတ်တို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သက်ဆိုင်ရာရပ်ကွက် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတို့၏ ထောက်ခံချက်များဖြင့် ဆီစာအုပ်များကို စနစ်တကျ ထုတ်ဝေပေးလျက်ရှိပြီး  မြို့နယ်နှင့် ရပ်ကွက်များအပြင် ဌာနဆိုင်ရာများအား  ဆီစာအုပ်ထုတ်ဝေပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။  ဆီစာအုပ် ထုတ်ဝေပေးရာတွင် ၁၆-၁၀-၂၀၂၆ ရက်နေ့ထိ အိမ်ထောင်စု စုစုပေါင်း(၄၄၅၃၀)ဦးရှိသည့်အနက် စိစစ်ဆောင်ရွက်ပြီးစီးမှုမှာ (၂၂၈၂၅)ဦးရှိပြီး  ကျန်ရှိသော(၂၁၇၀၅)ဦးကိုလည်း  ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။
 

DOCA(စစ်ကိုင်း)

           မြန်မာနိုင်ငံစက်သုံးဆီ တင်သွင်း/ သိုလှောင်ဖြန့်ဖြူးခြင်းလုပ်ငန်း ကြီးကြပ်ရေးကော်မတီ အနေ ဖြင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အလိုက် မြို့ကြီးများ၏ ရည်ညွှန်းလက်ကား ဈေးနှုန်းများအား နေ့စဉ် သတ်မှတ်ထုတ်ပြန် ပေးလျက်ရှိပါသည်။
 

          စစ်ကိုင်းတိုင်းဒသကြီးအတွင်း စက်သုံးဆီပြတ်လတ်မှုမရှိစေရေး  စက်သုံးဆီ တင်သွင်းသိုလှောင် ဖြန့်ဖြူးခြင်း လုပ်ငန်းကြီးကြပ်ရေးကော်မတီမှ  နေ့စဉ် သတ်မှတ်ထုတ်ပြန်ထားသော စက်သုံးဆီ ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်း အတိုင်း ရောင်းချပြီး အချိန်အတွယ်နှင့် အလေးချိန်မှန်ကန်စွာ ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း  သိရသည်။

       ယခု အောက်တိုဘာလ တတိယပတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများမှာ ကလေးခရိုင်တွင် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများမှာ ဓါတ်ဆီ Octane(92) တစ်လီတာလျှင်(၆၉၇၆)ကျပ်၊ Octane(95) တစ်လီတာလျှင်(၇၁၁၆)ကျပ်၊ ဒီဇယ်(ရိုးရိုး)တစ်လီတာ လျှင်(၆၇၇၀)ကျပ် နှင့် ဒီဇယ် (ပရီမီယမ်) တစ်လီတာလျှင်(၇၆၈၈)ကျပ်တို့ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

     ကသာခရိုင်တွင် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများမှာ ဓါတ်ဆီ Octane(92) တစ်လီတာ လျှင်(၅၄၇၆)ကျပ်၊ Octane(95) တစ်လီတာလျှင်(၅၆၁၆)ကျပ်၊ ဒီဇယ်(ရိုးရိုး)တစ်လီတာ လျှင်(၅၂၂၈)ကျပ် နှင့် ဒီဇယ် (ပရီမီယမ်) တစ်လီတာလျှင်(၆၁၃၈)ကျပ်တို့ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

    ကန့်ဘလူခရိုင်တွင် စက်သုံးဆီ ဈေးနှုန်းများမှာ ဓါတ်ဆီ Octane(92) တစ်လီတာလျှင်(၅၂၇၀)ကျပ်၊ Octane(95) တစ်လီတာ လျှင်(၅၄၃၀)ကျပ်၊ ဒီဇယ်(ရိုးရိုး) တစ်လီတာလျှင် (၅၀၂၅) ကျပ် နှင့် ဒီဇယ် (ပရီမီယမ်) တစ်လီတာလျှင်(၆၀၉၀)ကျပ်တို့ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

    စစ်ကိုင်းခရိုင်တွင် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများမှာ ဓါတ်ဆီ Octane(92) တစ်လီတာလျှင် (၄၈၀၀)ကျပ်၊ Octane(95)တစ်လီတာလျှင်(၄၉၇၅)ကျပ်၊ ဒီဇယ် (ရိုးရိုး)တစ်လီတာ လျှင်(၅၂၀၅) ကျပ် နှင့် ဒီဇယ် (ပရီမီယမ်)တစ်လီတာလျှင်(၅၇၈၅)ကျပ်တို့ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

      မုံရွာ ခရိုင်တွင် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများမှာ ဓါတ်ဆီ Octane(92) တစ်လီတာ လျှင်(၄၉၁၀)ကျပ်၊ Octane (95) တစ်လီတာလျှင်(၅၀၅၅)ကျပ်၊ ဒီဇယ်(ရိုးရိုး) တစ်လီတာ လျှင်(၄၆၈၅)ကျပ် နှင့် ဒီဇယ် (ပရီမီယမ်) တစ်လီတာ လျှင်(၅၆၅၀)ကျပ်၊ ယင်းမာပင် ခရိုင်တွင် စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများမှာ ဓါတ်ဆီ Octane(92) တစ်လီတာ လျှင်(၄၈၀၀)ကျပ်၊ Octane (95) တစ်လီတာလျှင်(၄၉၇၅)ကျပ်၊ ဒီဇယ်(ရိုးရိုး) တစ်လီတာ လျှင်(၅၂၀၅)ကျပ် နှင့် ဒီဇယ် (ပရီမီယမ်) တစ်လီတာ လျှင်(၅၇၈၅)ကျပ်၊ ရွှေဘိုခရိုင်တွင်  စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းများမှာ ဓါတ်ဆီ Octane(92) တစ်လီတာလျှင်(၄၉၁၀)ကျပ်၊ Octane(95)တစ်လီတာလျှင်(၅၀၅၅)ကျပ်၊ ဒီဇယ်(ရိုးရိုး)တစ်လီ တာလျှင် (၄၆၈၅)  ကျပ်နှင့် ဒီဇယ် (ပရီမီယမ်)တစ်လီတာလျှင်(၅၆၅၀)ကျပ်တို့ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိပြီး နေရာဒေသအလိုက် နေ့စဉ် ဈေးနှုန်းများ အပြောင်းအလဲရှိသော်လည်း ယခင်အပတ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဈေးငြိမ်နေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

                    မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆန်စပါးကဏ္ဍတွင် ပြည်ပတင်ပို့မှုမှ ဝင်ငွေတိုးမြှင့်ရရှိရေးနှင့် ပြည်တွင်း ဈေးကွက်အတွင်း ဆန်ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်ရေးတို့ကို အဓိကထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်လည်းဖြစ်ရာ ဆန်တင်ပို့မှုပမာဏ တိုးမြှင့်ရန် ရည်မှန်းချက်များ ချမှတ်ထားသကဲ့သို့ ဆန်အရည်အသွေး ထိန်းသိမ်း ရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များ စနစ်တကျဖြစ်စေရေးကိုလည်း အလေးထား ဆောင်ရွက်ရန်လည်း လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။
 

           မြန်မာနိုင်ငံသည် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု အစဉ်အလာရှည်လျားသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းစားသုံးမှုအတွက်သာမက ပြည်ပဈေးကွက်သို့လည်း ဆန်နှင့် ဆန်ကွဲများ တင်ပို့ ရောင်းချလျက် ရှိသည်။ လက်ရှိတွင် မြန်မာ့ဆန်စပါးကဏ္ဍ၏ အနာဂတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ပြည်ပဈေးကွက်ဝေစု တိုးချဲ့နိုင်ရေးနှင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း မြှင့်တင်ရေးတို့မှာ အရေးပါသည့် လုပ်ငန်း စဉ်များဖြစ်လာသည်။

          မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ၂၀၂၈ ခုနှစ်တွင် ဆန်နှင့် ဆန်ကွဲတင်ပို့မှုမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံအထိ ဝင်ငွေရရှိရန် ရည်မှန်းထားကြောင်း သိရသည်။ ယင်းရည်မှန်းချက် ပြည့်မီစေရန် နှစ်စဉ် ဆန်တင်ပို့မှုပမာဏကို တန်ချိန် ၄ သန်းမှ ၅ သန်းအထိ တိုးမြှင့်နိုင်ရေးနှင့် ဆန်တင်ပို့မှုဇုန် ဧရိယာများ တိုးချဲ့ဖော်ဆောင်ရေးတို့ကို စီစဉ်ထားကြောင်း စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

           ထို့ပြင် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း ဆန်နှင့် ဆန်ကွဲတန်ချိန် ၃ သန်း တင်ပို့နိုင်ရန် မြန်မာနိုင်ငံဆန်စပါးအသင်းချုပ်က ရည်မှန်းထားကြောင်းလည်း သိရသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လကုန်အထိ ဆန်နှင့် ဆန်ကွဲတန်ချိန် ၈၄၈,၂၇၈ တန် တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး ပို့ကုန်ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၉၁ သန်း ရရှိခဲ့သည်။
 

          ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှ ဆန်နှင့် ဆန်ကွဲတန်ချိန် ၁၄၈,၅၄၈ တန်ကို ကုမ္ပဏီ ၄၈ ခုက ပြည်ပသို့ တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ တင်ပို့မှုတွင် အရည်အသွေးမြင့် ဆန်ဖြူတန်ချိန် ၁၂၁,၀၅၈ တန်၊ ပေါင်းဆန်တန်ချိန် ၄,၇၇၃ တန်၊ ဆန်ကွဲအမျိုးအစားတစ်မျိုး တန်ချိန် ၄,၈၄၆ တန်နှင့် B အဆင့် ဆန်ကွဲတန်ချိန် ၁၇,၈၇၂ တန် ပါဝင်ခဲ့သည်။

          ဩဂုတ်လအတွင်း မြန်မာ့ဆန်နှင့် ဆန်ကွဲကို အများဆုံးဝယ်ယူခဲ့သည့် နိုင်ငံမှာ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး တန်ချိန် ၁၀၆,၅၁၂ တန် ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဘယ်လ်ဂျီယံ၊ ပိုလန်၊ ဘူလ်ဂေးရီးယား၊ စပိန်၊ နယ်သာလန်၊ ချက်နိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအပါအဝင် နိုင်ငံများသို့လည်း တင်ပို့ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

      ယင်းအချက်အလက်များအရ ဖိလစ်ပိုင်ဈေးကွက်သည် မြန်မာ့ဆန်တင်ပို့မှုအတွက် အရေးပါ သည့် ဈေးကွက်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။ သို့သော် ပြည်ပဝယ်လိုအား၊ ပြိုင်ဘက် နိုင်ငံများ၏ ဆန်ဈေးနှုန်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များသည် မြန်မာ့ဆန်တင်ပို့မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည့် အချက်များဖြစ်သည်ကိုလည်း တွေ့ရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ဆန်ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်ရေးအတွက် စည်းမျဉ်းများ ထုတ်ပြန်

     ပြည်တွင်းဆန်ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်ရေးနှင့် မြန်မာ့ပေါ်ဆန်းဆန်အပါအဝင် ပြည်ပတင်ပို့မှု တိုးမြှင့် ရေးတို့အတွက် ဆန်ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များကို စနစ်တကျဖြစ်စေရန် လမ်းညွှန်ချက်များ ထုတ်ပြန် ထားပြီးဖြစ်သည်။ဆန်ကုန်သည်များအနေဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာရန်နှင့် ဆန်ဈေးနှုန်းမြင့်တက်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အရောင်းအဝယ် လုပ်ငန်းစဉ်များကို ရှောင်ကြဉ်ရန်နှင့် လက်ကားဆန်ဈေးကွက်များအတွင်း ဆန်အဝင်အထွက်စာရင်းများကို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ထားရှိရန်၊ သတ်မှတ်ထားသည့် ပုံစံအတိုင်း သက်ဆိုင်ရာဈေးကွက်များသို့ နေ့စဉ် တင်ပြ ရန်နှင့် ဂိုဒေါင်များကို Myanmar Rice Online (MyRo) စနစ်တွင် မှတ်ပုံတင်ထားရန်လည်း နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာများတွင်လည်းကောင်း၊ သက်ဆိုင်ရာအသင်းအဖွဲ့်များသို့ လည်းကောင်း အသိပေး ထုတ်ပြန်ထား ရှိပြီးဖြစ်ပါသည်။

       ယင်းကဲ့သို့ ဆန်ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များကို စနစ်တကျ ထိန်းကျောင်းခြင်းသည် ဈေးကွက် အတွင်း အရောင်းအဝယ်အခြေအနေကို ပိုမိုရှင်းလင်းစေပြီး ဆန်ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်ရေးနှင့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်း များ ပိုမိုထိရောက်စေရေးတို့အတွက် အရေးပါသည့်အတွက် ဆန်ကုန်သွယ်မှုဖွံ့ဖြိုးရေး အတွက်  ပိုမို ထိရောက် သည့်ကဏ္ဍတွင်ပါဝင်နေသည်လည်းဖြစ်သည်။

ထုတ်လုပ်မှု၊ အရည်အသွေးနှင့် ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း

   ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ (FAO) ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက် ထုတ်ပြန်ချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ခုနှစ် စပါးထုတ်လုပ်မှုသည် တန်ချိန် သန်း ၃၀ ခန့်ရှိနိုင်ပြီး ပျမ်းမျှထက် အနည်းငယ်မြင့်မားနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ သို့သော် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှု၊ ရေကြီးရေလျှံမှု၊ စိုက်ပျိုးရေးသွင်းအားစု ကုန်ကျစရိတ်မြင့်မားမှုနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ အခက်အခဲများကြောင့် ထုတ်လုပ်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုများ ရှိနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပြု ဖော်ပြ ထားသည်။

        ထို့ကြောင့် မြန်မာ့ဆန်စပါးကဏ္ဍ ရေရှည်တိုးတက်ရေးအတွက် ထုတ်လုပ်မှုပမာဏ တိုးမြှင့်ရုံ သာမက ဆန်အရည်အသွေး ထိန်းသိမ်းမြှင့်တင်ရေး၊ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ် လျှော့ချ နိုင်ရေး၊ သိုလှောင်မှုနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်များ ကောင်းမွန်ရေးတို့ကိုပါ အလေးထား ဆောင်ရွက် ရန် လိုအပ်သည်။အလားတူ မြန်မာ့ပေါ်ဆန်းဆန်ကဲ့သို့ အရည်အသွေးနှင့် အနံ့အရသာ ထူးခြားသည့် ဆန်အမျိုးအစားများကို နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ပိုမိုထင်ရှားလာစေရန် အမှတ်တံဆိပ်မြှင့်တင်ရေး၊ အရည်အသွေးစံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီစေရေးနှင့် ဈေးကွက်သစ်များ ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရေးတို့မှာလည်း အရေးပါလာသည်။

          မြန်မာ့ဆန်စပါးကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက်  ပြည်ပတင်ပို့မှုတိုးမြှင့်ရေးနှင့် ဈေးကွက် တည်ငြိမ်ရေး တို့ကို ဟန်ချက်ညီညီ ဆောင်ရွက်ရမည့် ကာလတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရည်မှန်းထားသည့် ပို့ကုန်ဝင်ငွေများ ရရှိ စေရန် အတွက် စိုက်ပျိုးသည့်တောင်သူ ၊ ကုန်သည်/ပွဲစား ၊ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့ အစည်းများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ အရည်အသွေးထိန်းသိမ်းမှုနှင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက် အခြေ အနေများကို လိုက်လျောညီထွေ တုံ့ပြန်နိုင်မှုတို့သည် လည်း မြန်မာ့ ဆန်စပါး   ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ကဏ္ဍ တွင် အဓိကကျသည့် ကဏ္ဍတစ်ရပ်ဖြစ်သည့်အတွက် အလေးထားဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။

DOCA(မန္တလေး)       

              နွားထိုးကြီးမြို့နယ်သည် မိုးကောင်းသောက်ယာမြေများ၌ ဆီထွက်သီးနှံ၊ ပဲမျိုးစုံ၊ ကြက်သွန်နီ၊ ပြောင်းနှင့် ဝါသီးနှံများကိုစိုက်ပျိုးလျှက်ရှိရာ၊ မိုးအစေ့ထုတ်ပြောင်း များကိုလည်း စိုက်ပျိုးလျှက် ရှိကြောင်း၊    မိုးအ‌စေ့ထုတ်ပြောင်းကို  မေလ၊ ဇွန်လနှင့် ဇူလိုင်လ တို့တွင် စတင်စိုက်ပျိုးပြီး  အောက်တိုဘာလ၊ နိုဝင်ဘာလနှင့် ဒီဇင်ဘာလတို့တွင် ရိတ်သိမ်းထွက် ပေါ်ကြောင်း သိရှိရသည်။    
 

            ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် နွားထိုးကြီးမြို့နယ်အနေဖြင့် မိုးအစေ့ထုတ်ပြောင်းလျာထား (၄၄၀) ဧကတွင် စိုက်ပျိုးထားရှိမှု (၄၄၂) ဧက စိုက်ပျိုးထားကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးထားကြောင်း၊ မြို့နယ် ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာန၏ စာရင်းများအရ သိရှိရသည်။ စိုက်ပျိုးသည့်စနစ်မှာ ဘောင်ဖြင့် အတန်းလိုက်အစေ့ချစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးကြောင်း တစ်ပင်ကို (၈-၉) လက်မခန့်ခွာ၍ စိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးသောမျိုးမှာ ရေဆင်း(၁၀) မျိုးနှင့် စီပီ 888 မျိုးကို စိုက်ပျိုးထားကြောင်း၊ မြေပြုပြင်ရာတွင် အထွက်နှုန်းကောင်းစေရန် ထယ်ရေးနက်နက်တွင်    ထွန်ရေးညက်ညက်ထွန်ပြီး စိုက် ပျိုးကြောင်း၊   စိုက်ပျိုးသည့်ကျေးရွာများမှာ နဘဲမြစ်ရွာ၊ ပဒေါင်းရွာ၊ ဇီးတောရွာ၊ လျော်ဖြူရွာ၊ မကျီး ကန်ရွာ၊ ဘုံသာရွာနှင့် ထန်းတောမရွာတို့တွင်စိုက်ပျိုးကြောင်း၊ တစ်ဧကကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခအပါအဝင်  စုစုပေါင်း  (၈-၉) သိန်းကျပ်ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ ယခင်နှစ်တစ်ဧက အထွက်နှုန်းအနေဖြင့်  (၈၀) တင်း ခန့်ထွက်ရှိကြောင်း၊ ထွက်ပေါ်ချိန်ရောင်းဈေးအနေဖြင့် အစေ့ထုတ် ပြောင်းတစ်တင်းလျှင် (၂၄၀၀၀) ကျပ်ပေါက်ဈေး များဖြင့်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊ ယခင်နှစ် တစ်ဧကအကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် (၉)သိန်း ကျပ်ဝန်းကျင်ခန့် အကျိုးအမြတ်ရရှိကြောင်း၊  ထွက်ပေါ်ချိန် တွင် တောင်သူများမှပွဲရုံများသို့ တိုက်ရိုက် တင်ပို့‌ရောင်းချကြောင်း၊ အစေ့ထုတ်ပြောင်းသည် အကျိုး အမြတ်ရရှိသောကြောင့် တောင်သူများအနေဖြင့် စိုက်ပျိုးသင့်ကြောင်း ယခုနှစ်တွင် ရာသီဥတု ကောင်း၍ မိုးအစေ့ထုတ်ပြောင်းများ အထွက်နှုန်းများကောင်းနိုင်ကြောင်း၊ နိုဝင်ဘာလ ဆန်းပိုင်းတွင် ရိတ်သိမ်းမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထန်းတောမကျေးရွာမှ အစေ့ထုတ်ပြောင်းစိုက် တောင်သူတစ်ဦး၏ ပြောပြ ချက်အရသိရှိရသည်။ CP ပြောင်းများကို ဒေသတွင်းအသုံးပြု၍ ပိုလျှံသည်များကို မန္တလေးမြို့နှင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ဘုရင့်နောင်ပွဲရုံများသို့လည်း တင်ပို့ရောင်းချကြောင်း ပြောင်းကုန်သည်တစ်ဦး၏ ပြောပြချက် အရသိရသည်။    
 

DOCA(မန္တလေး)       

        မုံရွာဈေးကွက်အတွင်းသို့ ခရမ်းချဉ်သီး အမျိုးအစားများဖြစ်ကြသော ရှမ်းသီး (ခေါ်) အင်းသီး၊ ထိုင်ဝမ်သီး၊ ဗမာသီးများ မျိုးစုံဝင်ရောက်လျက်ရှိပါသည်။ ခရမ်းချဉ်သီး(အင်းသီး)နှင့် ထိုင်ဝမ်သီးတို့ ကို ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ပြင်ဦးလွင်ဒေသတို့မှ အများဆုံး ဝင်ရောက်လျက်ရှိသည်။ ဒေသတွင်း ခရမ်းချဉ်သီးများကိုလည်း စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ ဈေးကွက်အတွင်း ခရမ်းချဉ်သီးများ ယခင်လက ဈေးနှုန်းကျဆင်းခဲ့သော်လည်း ယခုလ အောက်တိုဘာလတွင် တရိပ်ရိပ်ဈေးနှုန်း ပြန်လည်မြင့် တက်လာသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
 

          ဈေးကွက်အတွင်း၌ အောက်တိုဘာလ တတိယပတ်တွင် ခရမ်းချဉ်သီး အင်းသီး၊ ထိုင်ဝမ်၊ ကျားခြေယာသီး တစ်ပိဿာလျှင် (၈၀၀၀) ကျပ်ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိပြီး အမျိုးအစားများ ကွဲပြားသော်လည်း ဈေးနှုန်းသည် အတူတူပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခင်လ စက်တင်ဘာလဆန်းပိုင်းတွင် ခရမ်းချဉ်သီးဈေးနှုန်းများမှာ တစ်ပိဿာလျှင် (၆၀၀၀) ကျပ်ဖြင့် ဈေးနှုန်းကျဆင်းခဲ့သော်လည်း  ယခု အောက်တိုဘာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ဈေးနှုန်းပြန်လည်မြင့်တက်လာကြောင်း သိရှိရပါသည်။
 

DOCA(စစ်ကိုင်း)

                        နေကြာသီးနှံသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စားသုံးဆီဖူလုံရေးအတွက် အဓိကစိုက်ပျိုးကြသည့် အရေးပါသော ဆီထွက်သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်ကြောင်း၊  မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်၏ မိုးကောင်း သောက်ယာမြေများတွင် စပါး၊ ပဲ၊ ပြောင်း၊ နှမ်းသီးနှံမျိုးစုံ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိရာ ဆီထွက် သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်သော မိုးနေကြာ သီးနှံကိုလည်း တောင်သူများမှ သီးထပ်သီးညှပ် စိုက်ပျိုးသည့်အပြင် သီးသန့်ဧကအလိုက် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိပါသည်။ မိုးနေကြာကို မေလနှင့် ဇွန်လတို့တွင်စိုက်ပျိုးပြီး စက်တင်ဘာလနှင့် အောက်တိုဘာလတို့တွင် ရိတ်သိမ်းထွက်ပေါ်ကြောင်း၊ တောင်သာမြို့နယ် မိုးနေကြာစိုက်ပျိုးမှုအနေဖြင့် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ခုနှစ်၌ လျာထား (၄၇၅) ဧကတွင် အမှန်စိုက်ပျိုး ထားရှိမှု (၅၀၂)ဧက စိုက်ပျိုးထားကြောင်း မြို့နယ်ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာန၏ စာရင်းများအရ သိရှိရသည်။ တစ်ဧကအနေဖြင့် မျိုး(၄-၅) ပြည်ခန့် စိုက်ပျိုးရကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးသော မျိုးများမှာ ဆင်းရွှေကြာ မျိုး-၁၊ ဆင်းရွှေကြာမျိုး-၂ မျိုးများကိုအများဆုံး စိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးနည်းမှာ ဘောင်ကြောင်းပေးစနစ်နှင့် ပတ်ကြဲ စိုက်ပျိုးစနစ်ဖြင့် (၂)မျိုးလုံး စိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ တစ်ဧက ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခအပါအဝင် (၅၃၀၀၀၀) ကျပ်ခန့်ကုန်ကျကြောင်း၊ ယခင်နှစ် အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် (၂၄) တင်းခန့် ထွက်ရှိကြောင်း၊ ယခင် နှစ်ထွက်ပေါ်ချိန်တွင် နေကြာတစ်တင်းလျှင် (၆၅၀၀၀) ကျပ်ခန့် စျေးနှုန်းများဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊ ဒေသတွင်း နေကြာဆီ တစ်ပိဿာလျှင် (၂၁၀၀၀) ကျပ်ခန့် ဈေးနှုန်းများရှိကြောင်း၊ ယခင်နှစ်တစ်ဧက အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် (၅၀၀၀၀၀)ကျပ်ခန့် ရရှိကြောင်း၊ သီးနှံပေါ်ချိန်တွင် တောင်သူများမှ ဒေသတွင်းရှိပွဲရုံများနှင့် မန္တလေးမြို့သို့ အဓိကတင်ပို့‌ကြောင်း၊ တောင်သာမြို့နယ်အနေဖြင့် မိုးနေကြာများကို အောက်တိုဘာလကုန်တွင် စတင် ရိတ်သိမ်းမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ မိုးနေကြာသီးနှံ များကို တောင်သာမြို့နယ်အတွင်းရှိ သံဘိုရွာ၊ ကန်သာယာ ရွာ၊ အေးရွာ၊ အင်တဲရွာ၊ ထနောင်းကုန်း ရွာနှင့် မင်းရင်ရွာတို့တွင် စိုက်ပျိုးထားကြောင်း၊ တောင်သူများအတွက် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာ၍ အကျိုးအမြတ်ရရှိပြီး ဆီထွက်သီးနှံဖူလုံစေရန်  ကျန်းမာရေးနှင့် သင့်တော်သော နေကြာသီးနှံကို ပိုမိုတိုးချဲ့စိုက်ပျိုးသင့်ကြောင်း နေကြာစိုက် တောင်သူတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရသိရှိရသည်။ 
 

DOCa(မန္တလေး)        

       စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့နယ်နှင့် ကနီမြို့နယ်များတွင် နှမ်း၊ ပဲမျိုးစုံ၊ ပန်းမျိုးစုံနှင့် စားဖိုဆောင်သီးနှံများ စိုက်ပျိုးသည့်အပြင် ဥယျာဉ်ခြံမြေသီးနှံများကိုလည်း စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးကြပြီး မုံရွာမြို့နယ်နှင့် ကနီမြို့နယ်များတွင် ငှက်ပျောများ စိုက်ပျိုးထားရှိကြောင်း သိရသည်။
 

             ငှက်ပျောသီးနှံကို ဇူလိုင်လတွင် စိုက်ပျိုး၍ စိုက်ပျိုးပြီးတစ်နှစ်ကျော်အကြာ စက်တင်ဘာလတွင် လှိုင်လှိုင်ထွက်ပေါ်ကြောင်း၊ မျိုးအနေဖြင့် ဖီးကြမ်းငှက်ပျောမျိုးကို အများဆုံး စိုက်ပျိုးကြပြီး ငှက်ပျောစိုက်ပျိုးရာတွင် ငှက်ပျောသားတက်များကို တူးယူ၍ ၃-၄ ရက်ခန့် အခြောက်ခံကာ စိုက်ပျိုးရပြီး တစ်ဧကလျှင် ငှက်ပျောသားတက် ၇၀၀-၈၀၀ ခန့် စိုက်ပျိုးရကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ် အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခ၊ ငှက်ပျောသားတက်ရှင်းလင်းခြင်း အပါအဝင် တစ်ဧကလျှင် ငွေကျပ် သိန်း ၁၀ ခန့် ကုန်ကျပြီး အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် ငှက်ပျောခိုင် ၁၈၀၀-၂၀၀၀ ခန့် ထွက်ရှိကြောင်း၊ မြေအနေအထားပေါ်မူတည်၍ အထွက်နှုန်း ကွာခြားကြောင်း၊ တစ်ခိုင်လျှင် ရောင်းတန်းဝင် ငှက်ပျောဖီး ၄-၅ ဖီးခန့် ရရှိကြောင်း၊ ဈေးနှုန်းအနေဖြင့်  အောက်တိုဘာလ တတိယပတ်တွင် ဖီးကြမ်းငှက်ပျောတစ်ဖီးလျှင် ရောင်းတန်း ဝင် တစ်ဖီးလျှင် ၂၀၀၀- ၂၅၀၀- ၃၀၀၀ ကျပ်၊ အဖျား တစ်ဖီးလျှင် ၁၀၀၀-၁၂၀၀ ကျပ်နှုန်းဖြင့် ရောင်းချရပြီး အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင် ငွေကျပ် ၂၀ သိန်းကျော်ခန့် ရရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက်အနေဖြင့် မုံရွာမြို့ပေါ်ရှိ ငှက်‌ပျောပွဲရုံများ၊ သစ်သီးဆိုင်များသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြောင်း၊ ငှက်ပျောသီး အစိမ်းများကို ငှက်ပျောကြော်ရောင်းချသူများက နေ့စဉ် ဝယ်ယူလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။
 

DOCA(စစ်ကိုင်း)

         မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့မဈေးကြီးအတွင်း မိုးသီးနှံဖြစ်သော သကြားပြောင်းဖူးများ အောင်လံမြို့နယ် မိုးကောင်းကျေးရွာနှင့် မိုးဖုန်းကျေးရွာများမှ အများအပြား ဝင်ရောက်လျက်ရှိပါသည်။ သကြားပြောင်းဖူးကို ဇွန်လတွင် စတင်စိုက်ပျိုးပြီး တစ်ဧကလျှင်ပြောင်းဖူးမျိုးစေ့(၇)ပြည် ခန့်စိုက်ပျိုးရကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးစရိတ်၊ မျိုးသွင်းအားစုနှင့် လုပ်သားခများ အပါအဝင်စုစုပေါင်း ကုန်ကျစရိတ်ကျပ်(၅၅၀၀၀၀)ကုန်ကျကြောင်းနှင့် အထွက်နှုန်းမှာ အဖူးရေ(၃၈၀၀ မှ ၄၀၀၀)ခန့် ထွက်ရှိ ကြောင်း၊ စက်တင်ဘာလတွင် စတင်ခူးဆွတ်ရောင်းချရပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
 

          သကြားပြောင်းဖူးများကို ကုန်သည်များမှ အခင်းထဲသို့လာရောက် ဝယ်ယူကြကြောင်း၊ အခင်းဈေး ပြောင်းဖူး တစ်ဖူးလျှင် (ဂျွန်) ကျပ် (၃၀၀) ရကြောင်း၊ ပြောင်းဖူးများမှာ ဖွံ့ဖြိုးကြီးထွားပြီး တစ်ရာသီစာ ပြောင်းဖူးသီးနှံ တစ်ဧက အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် စိုက်ပျိုးကုန်ကျစရိတ်များ နှုတ်ပြီး ကျပ်(၆၀၀၀၀၀) ခန့်မြတ်ကြောင်း၊ ပြောင်းဖူးသီးနှံပင်ကိုလည်း နွားစာအဖြစ် ပြန်လည်ရရှိကြောင်း၊ ယခု‌၂၀၂၆ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် သကြားပြောင်းဖူးများ ပိုမိုအဝယ်လိုက်လာကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးသူတောင်သူများ အနေဖြင့်လည်း အဆင်ပြေလျက်ရှိကြောင်း မိုးကောင်းကျေးရွာ သကြားပြောင်းဖူးစိုက်ပျိုးရောင်းချသည့် တောင်သူတစ်ဦးထံမှ သိရှိရပါသည်။
 

DOCA(မကွေး)