ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

         တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်တွင် မြို့နယ်လေးမြို့နယ်ရှိရာ ၄င်းလေးမြို့နယ်မှ ပုလောမြို့နယ်၊ မလိကျွန်းမှအုန်းသီးအများအပြားထွက်ရှိပြီး ထွက်ရှိသော အုန်းသီးများကို မြိတ်မြို့ပေါ်သို့ လာရောက်ရောင်းချကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

      အုန်းသီးသည် တစ်လုံးလုံးအသုံးဝင်သောအသီးဖြစ်ပါသည်။ အုန်းသီးဖက်များမှ ကယ်လိုရီ ပမာဏအများအပြားရရှိသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေပါသည်။ အုန်းသီးအရင့်များကို မြိတ်‌ဒေသတွင် လက်လုပ်အုန်းနို့မုန့်များတွင် အသုံးပြုကြသလို၊ ခေါင်းတွင်လိမ်းရန်အတွက် အုန်းဆီလည်းပြုလုပ်ကြပါသည်။ အုန်းသီးမရင့်မှီ အနုများကိုလည်း ခူးဆွတ်၍ရောင်းကြပါသည်။ အုန်းသီးအရင့်ထက် အုန်းသီးအနုက‌ ဈေးကောင်းပိုရပါသည်။ အုန်းသီးနုအရည်ကို သောက်သုံးခြင်းဖြင့် ပိုတက်ဆီယမ်ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သောကြောင့် ကိုယ်တွင်းကအဆိပ်အတောက်တွေကို ဆီးအဖြစ်နဲ့စွန့်ထုတ်စေပြီး ကျောက်ကပ်တွင် ကျောက်ကဖင်းဓါတ်ပါသော ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်များ၊ အဆီဓါတ်များသောအသားကင်များ၊ နို့နှင့်နို့ထွက်ပစ္စည်းများနှင့် အချိန်နီးကပ်စွာစားသုံးခြင်းကို ရှောင်ရှားပေးခြင်းဖြင့် အစာခြေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေပါသည်။ မနက်ခင်း အစာမစားမှီ သောက်သုံးပေးသင့်ပါသည်။

         ၂၀၂၆ခု၊ ဇူလိုင်လဒုတိယပတ်တွင် အုန်းသီးအများအပြားထွက်ရှိသဖြင့် အုန်းသီးအရင့် ဈေးနှုန်းသည်လည်း အနည်းငယ်ကျဆင်းပါသည်။ မြိတ်ဒေသတွင် ယခုကာလ ဒူးရင်းသီးပေါ်ချိန်ဖြစ်သဖြင့် ဒူးရင်းသီး၊ ကောက်ညှင်း၊ အုန်းနို့ရောမုန့် ပြုလုပ်ရောင်းချသူပိုများပြားပါသည်။ အုန်းသီးအရင့် ဈေးနှုန်းများမှာ တစ်လုံးလျှင် (၁၅၀၀)ကျပ်ဖြစ်၍ အုန်းသီးအနုတစ်လုံးလျှင် (၃၅၀၀)ကျပ် ဈေးနှုန်းခန့်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

         ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မအူပင်ခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများနှင့် လယ်ယာထွက်ကုန် အခြေခံတန်ဖိုးမြင့်  စားသောက်ကုန်ချောထုတ်လုပ်ငန်းများ မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်းများဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မအူပင်ခရိုင် လယ်ယာထွက်ကုန် စပါးမျိုးကောင်း မျိုးသန့်များ စိုက်ပျိုးထွက်ရှိသော ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မအူပင်ခရိုင်အသီးသီးမှ စပါး၊ ဆန် ထွက်ရှိသော ဆန်ကွဲများကို ရန်ကုန်သို့ အဓိကထားတင်ပို့ပြီး ဆန်ကွဲကို ရန်ကုန် စက်မှုဇုန်ကြီးများ၊ ဆိတ်ကမ်းများသို့ တင်ပိုကြောင်း သိရသည်။

         စပါးဈေးနှုန်း အနေဖြင့် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် ထွက် (၄၆)ပေါင်စပါးတင်း ၁၀၀ ဈေး (အသစ်)အနေဖြင့် ပေါ်ဆန်း ဈေး ၂၈၅၂၀၀၀ ကျပ်၊ ဧည့်မထ(မိုး) ငွေကျပ် ၁၉၃၂၀၀၀ ကျပ်၊ ဧည့်မထ(နွေ) ငွေကျပ် ၁၇၉၄၀၀၀ကျပ်၊ (၁၀၈)ပေါင် ဆန် ၁အိတ်ဈေး ပေါ်ဆန်း ငွေကျပ် ၁၅၅၀၀၀ကျပ်၊ ဧည့်မထ(မိုး)လတ်စ ၁အိတ် ငွေကျပ် ၈၅၀၀၀ကျပ်၊ ဧည့်မထ(နွေ)လတ်စ ငွေကျပ် ၇၁၀၀၀ ကျပ်ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း မြို့နယ်ဈေးကွက်အတွင်းမှ သိရပါသည်။ ယခင်နှစ် ဈေးဖြင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ငွေကျပ် ၁၅၀၀၀ကျပ် မြင့်တက်လာကြောင်း၊ ဧည်မထ ဆန် ငွေကျပ် ၂၀၀၀၀ ကျပ် မြင့်တက်လာကြောင်း စိစစ်တွေ့ရှိရပါသည်။

DOCA(ဧရာဝတီ)

   စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံတောင်သူများသည် မိသားစုအပို ဝင်ငွေရရှိစေရန်အတွက် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရလွယ်ကူပြီး ဈေးကွက်ခိုင်မာမှုရှိသည့် ပြောင်းချို (Sweet Corn) ကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးလာကြရာ လက်ရှိအချိန်တွင် အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းပြီး မိသားစုအဆင်ပြေ လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

    ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ တောင်သူများသည် ဈေးကွက်အတွင်း အဝယ်လိုက်ပြီး အထွက်နှုန်း ကောင်းမွန်သည့် မျိုးကောင်းမျိုးသန့် ပြောင်းချိုစေ့များကို အဓိကထားရွေးချယ်စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပြောင်းချိုသည် စိုက်ပျိုးပြီးနောက် ရက်ပေါင်း ၇၀ မှ ၇၅ ရက် (၂ လခွဲဝန်းကျင်) အတွင်းမှာတင် စတင်ခူးဆွတ်ရောင်းချနိုင်သည်။ ရေသွင်းရေထုတ် ကောင်းမွန်ပါက တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရာသီမရွေး စိုက်ပျိုးနိုင်သောကြောင့် တောင်သူများအတွက် မြေလွတ်မထားဘဲ စဉ်ဆက်မပြတ် ဝင်ငွေရရှိစေ သည့် သီးနှံဖြစ်သည်။

    ပြောင်းချိုစိုက်ပျိုးရာတွင် အခြားသီးနှံများနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက စိုက်ပျိုးစရိတ် သက်သာပြီး အကျိုး အမြတ် ပိုမိုများပြားကြောင်း တောင်သူများထံမှ သိရသည်။ မြေပြုပြင်ခ၊ မျိုးစေ့ဖိုး၊ သဘာဝနှင့် ဓာတ်မြေသြဇာဖိုး၊ သွင်းရေနှင့် လုပ်အားခအပါအဝင် တစ်ဧကလျှင် စိုက်ပျိုးစရိတ် စုစုပေါင်း ကျပ် ၇ သိန်းမှ ၁၀ သိန်းဝန်းကျင်သာ ကုန်ကျသည်။ ပြောင်းချိုတစ်ဧကလျှင် ပျမ်းမျှအဖူးရေ ၈၀၀၀ မှ ၁၀၀၀၀ နီးပါးအထိ ထွက်ရှိပြီး စိုက်ပျိုးစရိတ်အားလုံး နှုတ်ပါက တစ်ဧကလျှင် ကျပ် ၇ သိန်းမှ ၁၀ သိန်းအထိ အသားတင်အမြတ်ငွေ ပြန်လည်ရရှိသဖြင့် တွက်ခြေကိုက်လျက်ရှိသည်။

     လက်ရှိအချိန်တွင် ကန့်ဘလူဒေသထွက် ပြောင်းချိုများသည် အရသာချိုမြိန်ပြီး ဖူးထွက် ကောင်းမွန်သောကြောင့် ဈေးကွက်အတွင်း အဝယ်လိုက်လျက်ရှိသည်။ ပြောင်းချိုအဖူးအကြီး၊ အသေးနှင့် အရည်အသွေးပေါ်မူတည်၍ ခူးဆွတ်ချိန်တွင် ခြံဈေးတစ်ဖူးလျှင် ကျပ် ၂၀၀ မှ ၂၅၀ အထိ မိမိတို့စိုက်ခင်းထဲအထိ လာရောက်ဝယ်ယူကြသည်။ ကန့်ဘလူမြို့ပေါ်ရှိ ကုန်စိမ်းဒိုင်များနှင့် ဒေသတွင်းဈေးများတွင် အရောင်းအဝယ်သွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ "ပြောင်းချိုက သက်တမ်း လည်းတိုပြီး  စိုက်ပျိုးရသည်မှာ လွယ်ကူသည့်အတွက် စိုက်ပျိုးသူများ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်း လျက်ရှိပါ သည်။ ခူးရသည့် အချိန်တွင်လည်း ပွဲစားများက ခင်းပြတ်ဝယ်ယူ၍ သယ်ယူစရိတ်သက်သာပြီး အကျိုးအမြတ်များရရှိကြောင်း ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှ ပြောင်းချိုစိုက်တောင်သူတစ်ဦးက ပြောကြား ခဲ့သည်။

    ကန့်ဘလူမြို့နယ်တွင် စပါးနှင့် အခြားမိုးသီးနှံများအပြင် ယခုကဲ့သို့ သက်တမ်းတိုပြီး တွက်ခြေ ကိုက်သည့် ပြောင်းချိုစိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းသည် ဒေသခံတောင်သူများ၏ မိသားစုစီးပွားရေးနှင့် လူမှုစီးပွားဘဝကို များစွာအထောက်အကူပြုလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

               မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံကုန်စည်ဒိုင် (MDCCI) ၌ဇွန်လ နောက်ဆုံးပတ်အတွင်း ဆီထွက်သီးနှံမျိုးစုံ  ဝင်ရောက်လျက်ရှိပြီး အရောင်းအဝယ် ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ ပဲမျိုးစုံနှင့် ဆီထွက် သီးနှံများကို နွားထိုးကြီးမြို့၊ တောင်သာမြို့နှင့် မြင်းခြံမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများမှအများ ဆုံးစိုက်ပျိုး၍ ထိုကျေးရွာများမှ တောင်သူများကိုယ်တိုင် မြင်းခြံမြို့ရှိပွဲရုံများသို့ လာရောက်ရောင်း ချကြကြောင်း၊ ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ‌ဇွန်လ နောက်ဆုံးပတ်၌  မြေပဲS1လုံးဆံတစ်တင်းလျှင် (၁၆၉၂၀၀-၁၇၀၇၀၀)ကျပ်၊ မြေပဲဆံပြန့်လုံးဆံ တစ်တင်းလျှင် (၁၆၉၀၀၀-၁၇၀၅၀၀)ကျပ်၊ နှမ်းဖြူအသစ်  တစ်တင်းလျှင် (၁၀၅၀၀၀-၁၀၆၅၀၀)ကျပ်၊ နှမ်းညို(ဟောင်း)တစ်တင်း လျှင်(၁၀၄၅၀၀-၁၀၆၀၀၀) ကျပ်၊ ဆီနေကြာသီးနှံ တစ်ပိဿာ(၈၁၅၀)ကျပ် ပေါက်ဈေးများဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊  ယခင်တစ်ပတ်နှင့် နှိုင်းယှဉ် ပါက ယတစ်ပတ်တွင် မြေပဲဆံတစ်တင်းလျှင် ကျပ်(၃၀၀၀)ကျပ်၊ နှမ်းတစ်တင်းလျှင် (၂၅၀၀-၃၀၀၀) ကျပ်၊ ဆီနေကြာသီးနှံတစ်ပိဿာလျှင် (၁၅၀)ကျပ်ခန့် ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း၊   ဈေးကွက်သို့ ဆီထွက်သီးနှံများ ပုံမှန်ဝင်ရောက်လျက်ရှိပြီး ကုန်များဝင်သလောက်အရောင်း အဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊ ပွဲရုံများသို့နေ့စဉ်အိတ်ရေ (၂၀၀-၃၀၀) အိတ်ခန့်အရောင်း အဝယ်ဖြစ်ကြောင်း၊ မြင်းခြံဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်လာသည့် ဆီထွက်သီးနှံများကို  မကွေးမြို့၊ မန္တလေးမြို့နှင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိဘုရင့်နောင်ဈေးကွက် သို့ တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း ပွဲရုံလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများထံမှသိရှိရသည်။

DOCA(မန္တလေး)

    စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံပြည်သူများသည် မိသားစုအပို ဝင်ငွေရရှိစေရန်နှင့် စားဝတ်နေရေး အထောက်အကူပြုစေရန်အတွက် လယ်ယာဘေးထွက်ပစ္စည်း ဖြစ်သော ကောက်ရိုးများကို အသုံးပြု၍ တစ်နိုင်တစ်ပိုင် ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းကို တိုးချဲ့ လုပ်ကိုင်လာကြကြောင်း သိရသည်။

    ကန့်ဘလူဒေသခံများသည် ကောက်ရိုးမှိုကို ရိုးရာနည်းလမ်းအပြင် ပိုမိုဖြစ်ထွန်းသည့် စိုက်ပျိုး နည်းစနစ်များကိုပါ အသုံးပြု၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အလျား ၅ ပေ၊ အနံ ၂ ပေခွဲခန့်ရှိသော စိုက်ဘောင်များ ပြုလုပ်ကာ ကောက်ရိုးများကို ရေစိမ်၍ စနစ်တကျ ထပ်ဆင့်ပြီး မှိုမျိုးစေ့များနှင့် ဓာတ်မြေဩဇာ၊ ဖွဲနု စသည်တို့ကို အလွှာလိုက်ထည့်သွင်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ စိုက်ပျိုးပြီးနောက် မှိုမျှင်များ ကောင်းမွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးစေရန် ပလတ်စတစ်စများ၊ သက်ကယ်များဖြင့် ဖုံးအုပ်ကာ အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆကို ထိန်းညှိပေးရသည်။ စိုက်ပျိုးပြီး (၇) ရက်မှ (၉) ရက်အတွင်း မှိုငုံများ စတင်ထွက်ရှိပြီး (၁၁) ရက်ခန့်တွင် စတင်ခူးဆွတ်နိုင်ကြောင်း သိရသည်။

   ကောက်ရိုးမှိုလုပ်ငန်းသည် အရင်းအနှီးနည်းပြီး ရက်တိုတိုဖြင့် ဝင်ငွေရရှိနိုင်သော လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တစ်နိုင်တစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးသူများအနေဖြင့် မှိုမျိုးစေ့ဖိုး၊ ဖွဲနုနှင့် ပလတ်စတစ်စ ဖုံးအုပ်ခ သာမန်မျှသာ ကုန်ကျပြီး မိမိလယ်ယာမှ ထွက်ရှိသည့် ကောက်ရိုးများကို အဓိကအသုံးပြုသဖြင့် သွင်းအားစုစရိတ် အလွန်သက်သာသည်။ မှိုစိုက်ဘောင်တစ်ခုလျှင် ပျမ်းမျှအားဖြင့် မှိုပိဿာချိန် (၅) ပိဿာမှ (၇) ပိဿာအထိ ထွက်ရှိနိုင်ပြီး ရက်သတ္တပတ် (၂) ပတ်ဝန်းကျင်အတွင်း အရင်းအနှီး ပြန်လည်ကျေရုံသာမက အမြတ်အစွန်းများစွာ ကျန်ရှိသည်။

     လက်ရှိအချိန်တွင် ကောက်ရိုးမှိုသည် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်ပြီး အရသာကောင်းမွန်လှသဖြင့် ဒေသတွင်း စားသုံးသူများအကြား ဝယ်လိုအား အလွန်မြင့်မားနေသည်။ "ဒီရက်ပိုင်းတွင် မှိုအထွက်နှုန်းက ပုံမှန်ရှိပြီး ဝယ်လိုအားများသည့်အတွက် ခူးသမျှ ချက်ချင်းကုန်သွားသည်အထိ ရောင်းချရပြီး ကန့်ဘလူ ဈေးကွက်ထဲမှာ ကောက်ရိုးမှိုတစ်ပိဿာကို ၁၈,၀၀၀ ကျပ် ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။

     ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများအပြင် ရက်တိုတိုဖြင့် တွက်ခြေကိုက်သည့် ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းကို အိမ်တွင်းလက်မှု လုပ်ငန်း တစ်ခုအနေဖြင့် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ လုပ်ကိုင်လာကြကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)