ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

           မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်သည် ဆည်ရေသောက်အသင့်အတင့်ရှိ၍ မိုးကောင်း သောက်ယာမြေများတွင် ဆီထွက်သီးနှံ၊ ပြောင်း၊ ကြက်သွန်နီသီးနှံနှင့် ပဲမျိုးစုံစိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ မိုးဦး ပဲစဉ်းငုံသီးနှံများကို ကန်နီရွာ၊ ကန်မြဲရွာ၊ ကြာပို့ရွာ၊ ချောင်းဆုံရွာ၊ ‌ဆုံကုန်းရွာ၊ ဇရပ်ကြီးရွာနှင့် လှည်းကူးမတို့တွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြောင်း၊  ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် တောင်သာမြို့နယ်၌ ပဲစဉ်းငုံစိုက်ပျိုးရန်လျာထား (၂၀၀၀၀) ဧကတွင် စိုက်ပျိုးပြီးဧက (၁၈၈၀၇)ဧက စိုက်ပျိုး ထားကြောင်း၊ အနည်းငယ်စိုက်ပျိုးရန် ကျန်ရှိသော ဧကများ စက်တင်ဘာလကုန်အထိ ဆက်လက် စိုက်ပျိုးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ခရိုင်စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန မှသိရှိရသည်။ ပဲစဉ်းငုံကို သီးသန့်စိုက်ပျိုးမှု များရှိသလို သီးထပ်သီးညှပ်အဖြစ်လည်း စိုက်ပျိူးကြကြောင်း ၊ အများဆုံး စိုက်ပျိုးသော မျိုးများမှာ ကြေးနီရောင်တဘက်လှဲမျိုး ၊ ရွှေဝါရောင်လုံးသေး ဒင်္ဂါးမျိုးများကိုအများဆုံး စိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ တစ်ဧကကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခ အပါအဝင် စုစုပေါင်း (၄၀၀၀၀၀)ကျပ် ခန့် ကုန်ကျကြောင်း ၊ ယခင်နှစ် အထွက်နှုန်း အနေဖြင့်(၁၃)တင်းခန့် ထွက်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ တောင်သူ အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် (၇)သိန်းကျပ်ခန့် ရရှိကြောင်း၊ ယခုအချိန်တွင် မိုးရွာသွန်းမှု ကောင်းသော ကြောင့် ပဲစဉ်ငုံပင်များ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်း လျက်ရှိကြောင်း၊  ဆက်လက်၍ ရာသီဥတု ကောင်းမွန ်ပါက အထွက်နှုန်းကောင်းနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်မိကြောင်း၊ ပဲစဉ်းငုံသီးနှံစိုက်ပျိုးခြင်းသည် ကုန်ကျ စရိတ်သက်သာ၍ နှစ်စဉ်‌တောင်သူ အကျိုးအမြတ်ရရှိသောသီးနှံဖြစ်ကြောင်း၊  ချောင်းဆုံရွာမှ ပဲစဉ်းငုံစိုက်တောင်သူ တစ်ဦး၏ပြောပြချက်အရသိရှိရသည်။ ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ တတိယ ပတ်တွင် ပဲစဉ်းငုံနီတစ်တင်းလျှင်(၁၁၀၀၀၀)ကျပ် စျေးနှုန်းများဖြင့်အရောင်း အဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊ ပဲစဉ်းငုံထွက်ပေါ်ချိန်တွင် တောင်သူများမှာ တောင်သာမြို့ ရှိပွဲရုံများသို့ တိုက်ရိုက်တင်ပို့‌ ရောင်းချ လျက်ရှိကြောင်း၊ ထိုပွဲရုံများမှတဆင့် မြင်းခြံမြို့၊ မန္တလေးမြို့နှင့် ပခုက္ကူမြို့များသို့ တင်ပို့ရောင်း ချကြောင်း ‌တောင်သာပွဲရုံများမှ သိရှိရသည်။

DOCa(မန္တလေး)

       မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ညောင်ဦးခရိုင်၊ ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်တွင် ဆီထွက်သီးနှံဖြစ် သည့် မိုးမြေပဲကို အဓိကစိုက်ပျိုးလျက်ရှိပြီး ဆောင်းမြေပဲကို အနည်းငယ်သာ အနည်းငယ်သာစိုက်ပျိုးမှု ရှိပါသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် မိုးမြေပဲကိုစိုက်ပျိုးရန်လျာထားမှုအနေဖြင့်(၆၄၀၀၀)ဧကဖြစ်ပြီး၊  စိုက်ပျိုးမှု မှာ(၅၂၈၂၄)ဧက စိုက်ပျိုးခဲ့ပြီး ရိတ်သိမ်းဧကအနေဖြင့်(၂၀၅၃၀)ဧက အထွက်နှုန်းမှာ(၅၂.၃၄)တင်း နှုန်းဖြင့် အထွက်တင်းစုစုပေါင်း (၁၀၇၄၅၄၀)တင်း ထွက်ရှိခဲ့သည်။ ဆောင်းမြေပဲစိုက်ပျိုးရန်လျာထား မှု(၃၁၉)ဧကရှိပါသည်။ ထွက်ရှိသောမြေပဲများကို ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နှင့် ထိစပ်လျက်ရှိသော ကျေးရွာများမှ မြို့ပေါ်ရှိပွဲရုံများနှင့် ဆီစက်များသို့ လာရောက်ရောင်းချကြပါသည်။

          ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် မြေပဲဆီဆံတစ်တင်းလျှင်(၁၀၆၅၀၀)ကျပ်၊ မြေပဲလုံဆံ တစ်တင်းလျှင်(၁၀၉၅၀၀)ကျပ်နှင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိပါသည်။ ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ခုနှစ်ကာလတူ လတွင် မြေပဲဆီဆံတစ်တင်းလျှင် (၁၆၉၅၀၀) ကျပ်၊ မြေပဲလုံးတစ်တင်းလျှင်(၁၈၀၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိနေသည်။

                 ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့နယ်၏ မြေပဲတစ်ဧကကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် (၁၀၆၉၀၀၀)ကျပ်ဝန်းကျင်ကျသင့်ပြီးတစ်ဧကပျမ်းမျှအထွက်တင်းမှာ(၅၂.၃၄)တင်းနှုန်းထွက်ရှိခဲ့သည်။ယခုမြေပဲတောင့်တစ်တင်းလျှင်(၄၉၀၀၀)ကျပ်နှုန်းရောင်းချခဲ့ရပြီး တစ်ဧကဝင်ငွေ(၂၅၆၄၆၆၀)ကျပ် နှုန်း ရရှိ၍ တစ်ဧကတောင်သူအကျိုးအမြတ်မှာ(၁၄၉၅၆၆၀)ကျပ်ရရှိခဲ့သည်။ ဒေသထွက်မြေပဲများကို ယခင်က အခြားဒေသများသို့ တင်ပို့ရောင်းချမှုများရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအချိန်တွင် ပြည်ပသို့ရောင်းချမှု နည်းပါး လာပြီး ဒေသတွင်း၌သာ ဆီကြိတ်ခွဲသုံးစွဲမှုများလာသည်။ တောင်သူအကျိုးအမြတ်ရရှိသော မြေပဲကို ပိုမိုစိုက်ပျိုးပြီး ပြည်ပသို့ရောင်းချမှုမပြုဘဲ ပြည်တွင်း၌သုံးစွဲခြင်း၊ ဆီကြိတ်ခွဲရောင်းချခြင်း များပြုလုပ်ပါက ဒေသတွင်းဆီစားသုံးမှုဖူလုံလာခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်အစားအစာများပေါများလာခြင်း၊ ဒေသ တွင်း လုပ်သားများ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများပိုမိုရရှိစေခြင်းအပြင် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းသော ဆီများ စားသုံးရခြင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးညီညွတ်ကောင်းမွန်လာစေခြင်း စသည့်အကျိုးကျေးဇူးများရရှိ စေသည့်အတွက် အကျိုးကျေးဇူးများစွာရရှိစေသော ဆီထွက်သီးနှံမြေပဲကို ပိုမိုတိုးချဲ့စိုက်ပျိုးသင့်ပါသည်။

DOCa(မန္တလေး)

             ဘူးသီးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူအများစားသုံးကြသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ဘူးသီးပင်သည် နွယ်ပင်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အိမ်ခြံဝင်းများ၊ ဥယျာဥ်များနှင့်လယ်ယာမြေများတွင် စိုက်ပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ ဘူးသီးသည် အာဟာရဓာတ်များစွာ ပါဝင်ပြီး ရေဓာတ်ပါဝင်မှု မြင့်မားသဖြင့် ပူအိုက်သော ရာသီတွင် စားသုံးရန်သင့်တော်သည်။ ဘူးသီးကို ဟင်းချက်စားခြင်း၊ ပြုတ်စားခြင်း၊ အကြော်ကြော်စားခြင်းတို့ ပြုလုပ်၍ စားသုံးနိုင်သည်။ ဘူးသီးတွင် ဗီတာမင်ဓာတ်များပါဝင်ပြီး အမျှင်ဓာတ်လည်း ကြွယ်ဝသောကြောင့် စားသုံးသင့်သည်။ ဘူးသီးပင်မှ အသီးတင်မက ရွက်နု၊ အညွန့်များကိုလည်း အသုတ်၊ အဟင်းများတွင် ထည့်သွင်းချက်ပြုတ် စားသုံးကြသည်။ စားသောက်ဖွယ်ရာတစ်ခုအဖြစ်သာမက အိမ်ထောင်စုဝင်ငွေ အလို့ငှာ စိုက်ပျိုးနိုင်သော သီးနှံတစ်မျိုးလည်း ဖြစ်သည်။ ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်မှုနှင့် ဈေးကွက်ဝယ်လိုအား ကောင်းမွန် သည့်အတွက် လွယ်ကူစွာ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ ယခင်က ဘူးသီးတစ်လုံးကို ၅၀၀ ကျပ်မှ ၁၀၀၀ ကျပ်အတွင်း ရောင်းချခဲ့ရာ ယခုအခါ ၂၀၀၀ ကျပ်အထိ မြင့်တက်လာသည်ကိုလည်း သိရှိရသည်။ ထို့ကြောင့် ဘူးသီးသည် စိုက်ပျိုးရလွယ်ကူပြီး ဈေးကွက်အတွင်း ရောင်းဝယ်မှု ကောင်းမွန်သောကြောင့် တောင်သူများအတွက် အသုံးဝင်သော အသီးတစ်မျိုး ဖြစ်သကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးသူများ ယခင်ကထက် ပိုမို များပြားလာသည်ဟုလည်း သိရှိရသည်။

DOCA(ပဲခူး)

            ဝါလကင်းလွတ် သီတင်းကျွတ်တော့မည်ဖြစ်သည့်အတွက် မြန်မာတို့ရဲ့ဓလေ့ထုံးစံအရ ဆီမီးဖြင့် ဘုရားကိုကပ်လှူပူဇော်သည့် ဓလေ့ရှိပါသည်။ ဆီမီးများ ကန်တော့ရာတွင် ဖယောင်းတိုင်မီး၊ ဆီမီးခွက် များတွင် ဆီနှင့်မီးစာများထည့်ပြီး ပူဇော်ခြင်း၊ ရောင်စုံမီးပုံများထွန်းညှိခြင်း၊ မီးပုံးများလွှတ်တင်ခြင်း စသည့်နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် မီးထွန်းပွဲတော်များ ပြုလုပ်ကြပါသည်။ ဈေးကွက်အတွင်း အိမ်တွင်း စီးပွားရေး အဖြစ် မိသားစုဝင်ငွေ တိုးရန်အတွက် ဖယောင်းတိုင်များကို စီးပွားဖြစ်လုပ်ကိုင်ရောင်းချကြောင်း သိရပါ သည်။ ဖယောင်းတိုင်မှည အရင်းအနှှီးအနည်းငယ်ဖြင့် စီးပွားရေးပြုလုပ်နိုင်ပါကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ဖယောင်းတိုင်လုပ်ငန်းနည်းမှာ (၄) မျိုးရှိကြောင်း သိရှိရပြီး နည်းလမ်းများမှာ ၁။ ရေမွှေးဖယောင်းတိုင်၊ ၂။ Water Candle ၊ ၃။ Jelly Candle နှင့် ၄။ ရိုးရိုးဖယောင်းတိုင်ဖြစ်ပါသည်။ ၁။ ရေမွှေးဖယောင်းတိုင် ပြုလုပ်ရာတွင် လိုအပ်သောပစ္စည်းများမှာ ဖယောင်းခဲ၊ ကာလာဖယောင်းခဲတံတစ်ချောင်း၊ ပုံသွင်းရန် ဆီလီကွန်ချပ်ပြား mold၊ မီးဇာကြိုးနှင့် mold မရှိပါက တစ်ခါသုံး ရေခွက်လေးများကို အသုံးပြုလျှင် လည်းရပါသည်။ ဖယောင်းတိုင်ပြုလုပ်ပုံနည်းမှာ ဖယောင်းခဲကို ကျိုရပါသည်။ ဖယောင်းများ အနည်းငယ်ပျော်လာရင် မီဇာကြိုးများကို ထည့်ရပါသည်။ ထို့နောက် ကာလဖယောင်းခဲထည့်ရပါသည်။ ရေမွှေးဖယောင်းတိုင် ပြုလုပ်မည်ဆိုပါက အမွှေးရည်ထည့်ရပါသည်။ ဖယောင်းများ အရည်ကျိုပြီး မီးဖို ပေါ်ကနေချပြီး mold ထဲဖြေးဖြေးထည့်ပြီး mold ထဲက ထွက်လာသည့် ဖယောင်းတိုင်ကို ညှပ်ထားသော မီးစာကြိုးအလှလက်မှ ထိုးထည့်ပြီး မီးစာကြိုးလက်ထိပ်သို့ထိပါက ကြိုးထည့်တာရပ်ထားရပါသည်။ ဖယောင်းခဲ တစ်ပိဿာလျှင် ဖယောင်းတိုင် (၁၀၀) တိုင် ရရှိပါသည်။ ဖယောင်းတိုင်များကို အဖြူရောင်၊ ရောင်စုံတိုင်၊ ရေမွှေးစသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးပြုလုပ်ပြီး ဈေးကွက်အတွင်း ရောင်းချရာတွင် ရောင်စုံ ၄ လက်မဆိုဒ် ၁ပိဿာ ၃၅၀ ကျပ်ဈေးနှုန်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ၂၄ တိုင်ပါ ရောင်စုံတစ်ထုတ်လျှင် ၈၆၀ ကျပ် နှုန်းဖြင့်လည်းကောင်း ဈေးကွက်အတွင်း ရောင်းချနေကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ဈေးကွက်အတွင်း လက်လီ၊ လက်ကားများအား အိမ်အရောက်စနစ်ဖြင့်လည်း ပို့ဆောင်နေကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ပစ္စည်း များတင်ပို့ရာတွင် ချပ်ဖာများဖြင့် ထည့်သွင်းပြီး ပေးပို့သည့်အခါ ၁ဖာတွင် အထုတ် ၅၀၀ ပါထည့်ပြီး ရောင်းချကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ဖယောင်းတိုင်လုပ်ငန်းသည် အရင်းအနှီးအနည်းငယ်ဖြင့် ပြုလုပ်ရသည့် အိမ်တွင်းမှုစီးပွားရေးတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဝင်ငွေရသည့် လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(ပဲခူး)

       တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မြိတ်ခရိုင်၊ မြိတ်မြို့နယ်တွင် ကြက်သွန်နီနှင့် ကြက်သွန်ဖြူများကို မြိတ်မြို့ဆိပ်ငယ်ဈေးကြီး၊ စမ်းချောင်းကုန်စိမ်းနှင့် အခြားသောဈေးများတွင် နေ့စဉ်အရောင်းအဝယ် သွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ကြက်သွန်နီနှင့် ကြက်သွန်ဖြူသည် စားဖိုချောင်သုံး အစားအစာတွင် အဓိကမပါမဖြစ်သော အသီးအနှံတစ်မျိုးဖြစ်ကြပါသည်။ ကြက်သွန်နီနှင့် ကြက်သွန်ဖြူကို အလွယ်တကူဝယ်ယူရရှိပြီး ဟင်းလျာများကို အနံ့အရသာကောင်းမွန်စေသော သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ မြိတ်မြို့ဈေးကွက်အတွင်း မန္တလေး၊ မိထ္ထီလာ၊ သာစည်၊ ညောင်ရွေနှင့် ရန်ကုန်မြို့များမှ အပတ်စဥ်ဝင်ရောက်လျက်ရှိပြီး ဒေသအတွင်း လက်လီ/ လက်ကားဝယ်ယူသူများ၊ တစ်ဆင့်ပြန်လည် ရောင်းချသူများဖြင့် ပုံမှန်ရောင်းဝယ်လျက်ရှိသည့် စားဖိုဆောင်သီးနှံများဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

       ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ၊ စတုတ္ထပတ်အတွင်း မြိတ်မြို့ပေါ်တွင် ရောင်းချနေသော ကြက်သွန်နီဈေးနှုန်းမှာ တစ်ပိဿာလျှင် (၉၀၀၀)ကျပ်၊  ကြက်သွန်ဖြူ(ရှမ်းစ) တစ်ပိဿာလျှင် (၁၁၀၀၀) ကျပ်နှင့် ကြက်သွန်ဖြူ(ကြူဂုတ်) တစ်ပိဿာလျှင် (၁၃၅၀၀) ကျပ်ဖြင့်ရောင်းချလျှက်ရှိပြီး ကြက်သွန်နီစျေးနှုန်းမှာ ယခုအပတ်အတွင်း စျေးနှုန်းအနည်းငယ်မြင့်တက်လာကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)