ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

     တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်မြို့၌ ကွမ်းရွက်ပင်များကို တနိုင်တပိုင်စိုက်ပျိုးကြသလို စီးပွား ဖြစ်လည်း အဓိကစိုက်ပျိုး ရောင်းချရလျက်ရှိပါသည်။ ကွမ်းရွက်ပင်များကို  ရေမဝပ်သောမြေ နှင့် တောင်ပေါ်မြေများတွင် အဓိကအားဖြင့် စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ မြိတ်မြို့၌ ကွမ်းပင်များ စိုက်ပျိုးရာတွင် ဒေသအခေါ် ကျင်းများဖော်၍ ဒေသမျိုး ဘိတ်ကွမ်းနှင့် ယာကွမ်း‌(ခေါ်) ရန်ကုန် ကွမ်းညွန့်များကို စိုက် ပျိုးကြပြီး အပင်ညွန့်တင်ရန်ကွမ်းတိုင်(ခေါ်)မျှောလုံးကိုအသုံးပြုရသည်။ယာကွမ်း(ခေါ်)ရန်ကုန်ကွမ်း များကို နေရောင်တိုက်ရိုက်မထိတွေ့စေပဲ အမိုးအကာများအောက်တွင် စိုက်ပျိုးကြပြီး ဒေသမျိုးဖြစ် သော ဘိတ်ကွမ်းကိုမူ အမိုးအကာများမလိုအပ်ပဲ နေရောင်အောက်တွင် တိုက်ရိုက်စိုက်ပျိုးနိုင်ပါ သည်။

      ကွမ်းရွက်ပင်၏ ကျန်းမာသန်းစွမ်းမှုအရ စိုက်သည့်ရက်မှ ရက်ပေါင်း ၉၀ မှ ၁၂၀ အကြာတွင် စတင်ခူးဆွတ်နိုင်သည်။ကွမ်းရွက်ပင်များသည်စတင်ခူးဆွတ်ချိန်တွင်အထွက်နှုန်းနည်းပါးသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ကွမ်းရွက်အထွက်နှုန်းပိုမိုများပြားလာ၍ လအလိုက် ၁၅ ရက်ခန့် တစ်ကြိမ် ခူးဆွတ် နိုင်ပါသည်။ ရာသီဥတုပေါ်မူတည်၍ ရေများကို ဂရုတစိုက်လောင်းပေးရန်လိုအပ်ပါသည်။ ယခု ဇွန်လ ဒုတိယအပတ်တွင် မြိတ်မြို့၌ ဒေသမျိုး ဘိတ်ကွမ်းထက် ယာကွမ်း(ခေါ်) ရန်ကုန်ကွမ်း‌ ဈေးကောင်း လျက်ရှိပြီး ကွမ်းရွက် ၃၀ ရွက်ခန့်ပါသော အစည်းကြီး ၁ စည်းလျှင် ၂၂၀၀ ကျပ်ခန့် ဈေးပေါက်နေပြီး အစည်း ၁၀၀ ခန့်ပါသော ကွမ်းရွက်အကြီးတစ်ထုတ်လျှင် ၂၂၀၀၀၀ ကျပ်ခန့်ထိ ဈေးကောင်းလျှက် ရှိပြီး ဒေသတွင်း စျေးကွက်ဖြစ်သော မြိတ်မြို့ပေါ်ရှိ ကွမ်းယာအရောင်းဆိုင်များ၊ ပင်လယ်ရွာများသို့ အဓိကထား၍ ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း မြိတ်မြို့ပေါ်ရှိကွမ်းရွက်အဝယ်ဒိုင်များဆီမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

          ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မအူပင်ခရိုင်၊ ညောင်တုန်းမြို့နယ်အနေဖြင့် မြို့နယ်များအပါအဝင် ၁၅တန်နှင့် အထက် ဆန်စက်အလုံးရေ (၄၈)လုံးရှိပြီး စပါးကြိတ်ခွဲထွက်ရှိမှုမှ ဆန်များကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးသို့ အဓိကထား၍ စီးထွက်လျက်ရှိပြီး  ရန်ကုန်မှတဆင့် အခြားဒေသများသို့ နေ့စဉ်ပုံမှန် (စီးထွက်) လျက်ရှိပြီး ပြည်ပသို့လည်း တင်ပိုကြောင်း သိရသည်။

          ညောင်တုန်းမြို့နယ် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၁လအတွင်း ဆန်တင်ပို့မှုအနေဖြင့်  ၂၃၀၃၆ အိတ်၊ တန်အားဖြင့် ၁၁၅၂ တန်နှင့် ကားအစီးရေ ၇၂ စီး၊  ဆန်ကွဲအနေဖြင့် ၁၅၄၃၇ အိတ်၊ တန်အားဖြင့်၇၇၂ တန် ကားအစီးရေ ၅၅ စီး ကုန်ပို့လွှာဖြင့် တင်ပို့ကြောင်း၊ ဆန်ပြည်ပတင်ပို့မှုအနေဖြင့် ၁၅၆၈၆၀ အိတ်နှင့် ကားအစီးရေ ၁၆၅စီးတင်ပို့ကြောင်း၊ ဆန်ကွဲ ၁၀၇၄၄၀ အိတ်၊ ကားအစီးရေ ၁၆၄စီး တင်ပို့ကြောင်း ပန်းတိုင်စစ်ဆေးရေးဂိတ်စာရင်းများအရ သိရသည်။

           ဆန်များကို ရန်ကုန် သီလဝါ ဆိပ်ကမ်း၊ သံလျင်မြို့၊ ဆူးလေဆိပ်ကမ်း၊ ရွှေပြည်သာမြို့၊ ကျိုက်ဝိုင်းဈေး မရမ်းကုန်းမြို့၊ ကားကြီးဝန်း ဘုရင့်နောင်မြို့၊ ဇုန်-၃ လှိုင်သာယာမြို့ တို့သို့လည်းကောင်း ဆန်ကွဲများကို စက်မှုဇုန်လုပ်ငန်းများသို့လည်းကောင်း နေ့စဉ်တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(ဧရဝတီ)

     မိုးရာသီအစပြုလာသည့်နှင့်အမျှ သဘာဝတောထွက်စားသုံးနိုင်သော မှိုအမျိုးမျိုး ထွက်ရှိလာ ပြီဖြစ်၍ ကချင်ပြည်နယ်အတွင်း မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်၊ မိုးကောင်း၊ မိုးညှင်း ၊တနိုင်းနှင့် ပူတာအိုဒေသ များရှိ မှိုဈေးကွက်များတွင် အရောင်းအဝယ်သွက်လက်လျက်ရှိကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

          ကချင်ပြည်နယ်သည် သစ်တောသဘာဝအရင်းအမြစ်ပေါကြွယ်ဝသည့် ဒေသဖြစ်ပြီး မိုးရာသီ ကာလအတွင်း မေလမှအောက်တိုဘာလအထိ မှိုအများဆုံး ပေါက်ရောက်ပြီး ဇွန်လမှ ဩဂုတ်လ အတွင်း တောင်မှို၊ ဝါးမှို၊ တောရိုင်းမှို၊ တောမှို ၊ သစ်ငုတ်မှို နှင့်အခြားစားသုံးနိုင်သော သဘာဝမှိုများ ပေါများစွာထွက်ရှိပါသည်။ဒေသခံပြည်သူများသည် တောအတွင်းမှ မှိုများကို စုဆောင်းကာ မြို့ပေါ် ဈေးကွက်များသို့ သယ်ယူရောင်းချကြပြီး မိသားစု ဝင်ငွေအတွက် အရေးပါသော ရာသီပေါ်လုပ်ငန်း တစ်ခုအဖြစ် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် ကချင်ရိုးရာ ဟင်းလျာများတွင် စားမှိုကို ဟင်းချို၊ မှိုကြော်၊ မှိုနှင့်အသားရောချက်၍လည်းကောင်း၊ မှိုအစပ်ချက်အဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။

          ကချင်ပြည်နယ်၏ ရာသီဥတုသည် မှိုစိုက်ပျိုးရန် သင့်လျော်သဖြင့် ငွေနားရွက်မှို၊ ရှီတာကေးမှို နှင့်ကောက်ရိုးမှိုများကို စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးကြကာ အချိန်တိုအတွင်း အကျိုးအမြတ်ရရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် မှိုစိုက်ပျိုးရေးသည် ပြည်နယ်အတွင်း အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် လုပ်ငန်း တစ်ခုအဖြစ် အစပြုလာနေပြီဖြစ်ပါသည်။

          မြစ်ကြီးနားဈေးကွက်အတွင်း လတ်ဆပ်သော တောမှိုများကို အရည်အသွေးနှင့်အမျိုးအစား အလိုက် တစ်ပိဿာလျှင် ငွေကျပ် ၁၅,၀၀၀ မှ ၂၀,၀၀၀ ကျော်အထိ ရောင်းချလျက်ရှိပြီး ရှားပါးသည့် တောမှိုအမျိုးအစားများမှာ ပိုမိုမြင့်မားသည့် ဈေးနှုန်းရရှိကြောင်းသိရသည်။ “မိုးဦးကျလာသည်နှင့် တောမှိုများစထွက်လာပြီး မှိုများဈေးကွက်အတွင်း ဈေးကောင်းရလျက်ရှိကြောင်း မှိုရောင်းချသူ တစ်ဦးထံမှ စုံစမ်းသိရှိရပါသည်။

    မှိုတွင် ပရိုတင်းဓာတ်၊ အမျှင်ဓာတ်၊ဗီတာမင်နှင့်သတ္တုဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်ပြီး ကိုယ်ခံအား စနစ်ကို အထောက်အကူပြုကာ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးပြုသော အစားအစာအဖြစ် လူသိများ သည်။သို့သော် အဆိပ်ရှိသော မှိုများနှင့်စားသုံးနိုင်သော မှိုများကို ခွဲခြားသိရှိရန် အရေးကြီးပြီး ကျွမ်းကျင်သူ များ၏ အကြံပြုချက်မရှိဘဲ မသေချာသော တောမှိုများကို စားသုံးခြင်းမပြုရန် ကျန်းမာရေးပညာရှင် များက သတိပေးထားပါသည်။

          ကချင်ပြည်နယ်ရှိ ကျေးလက်ဒေသများတွင် စားမှိုစုဆောင်းခြင်းနှင့် ရောင်းချခြင်းသည် မိသားစုဝင်ငွေ တိုးပွားစေသော လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မိုးရာသီတွင် စုဆောင်းရရှိသောမှိုများကို ဒေသတွင်း ဈေးများနှင့် မြို့ကြီးများသို့ သယ်ယူရောင်းချကြသည်။အချို့သော မှိုများကို အခြောက်လှန်း၍ တန်ဖိုး မြှင့်ထုတ်ကုန်အဖြစ် ရောင်းချနိုင်သဖြင့် မိသားစုဝင်ငွေပိုမိုရရှိလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(ကချင်)

           စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံတောင်သူများသည် မိသားစုရေတိုဝင်ငွေရရှိစေရန်အတွက် ဈေးကွက်ခိုင်မာပြီး နေ့စဉ်ဝင်ငွေရရှိသည့် စားဖိုဆောင်သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်သော ရုံးပတီသီးကို စီးပွားဖြစ်တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးကြရာ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းမှုရှိပြီး မိသားစုအပိုဝင်ငွေရရှိကာ အဆင်ပြေလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

       ရုံးပတီသီးစိုက်ပျိုးရာတွင် စိုက်ပျိုးစရိတ်သက်သာခြင်း၊ ပြုစုဂရုစိုက်ရလွယ်ကူခြင်းနှင့် ရာသီမရွေးစိုက်ပျိုးနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ဒေသခံတောင်သူများအကြား ရေပန်းစားသော သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ရုံးပတီသီးကို ပုံမှန်အားဖြင့် တန်းကြား ၂ ပေခွဲ၊ ပင်ကြား ၁ ပေခွဲခန့် ထားရှိစိုက်ပျိုးကြပြီး စိုက်ပျိုးမှုစနစ်အပေါ်မူတည်၍ တစ်ဧကလျှင် ပျှမ်းမျှအပင်အရေအတွက် ၈၀၀၀၀ မှ ၁၀၀၀၀ ဝန်းကျင်အထိ စိုက်ပျိုးနိုင်ကြောင်း၊ မျိုးစေ့ဖိုး၊ မြေပြင်ခ၊ သဘာဝမြေဩဇာနှင့် သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခအပါအဝင် တစ်ဧကလျှင် စုစုပေါင်းကုန်ကျစရိတ်ကျပ် ၅ သိန်းမှ ၇သိန်းဝန်းကျင်ခန့် ကုန်ကျသဖြင့် အခြားသီးနှံများနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက စိုက်ပျိုးစရိတ်သက်သာသော သီးနှံဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

          ရုံးပတီသီးသည် စိုက်ပျိုးပြီး ရက်ပေါင်း ၄၅ ရက်မှ ၅၀ အကြာတွင် စတင်ဆွတ်ခူးနိုင်ပြီး နှစ်ရက်ခြားတစ်ကြိမ် ပုံမှန်ဆွတ်ခူးရောင်းချရသည်။ ပြုစုပျိုးထောင်မှု ကောင်းမွန်ပါက တစ်ဧကလျှင် ပိဿာချိန် ၁၅၀၀ မှ ၂၀၀၀ကျော်ထိ ထွက်ရှိနိုင်ကြောင်း၊ တောင်သူများအနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင် အသားတင်အကျိုးအမြတ် ကျပ် ၇ သိန်းမှ ၁၀ သိန်းဝန်ကျင်အထိ ရရှိနိုင်ကြောင်း သိရသည်။ "ရုံးပတီသီးက အရင်းအနှီးနည်းနည်းနဲ့ စိုက်လို့ရတဲ့အပြင် စောစောလည်း ဆွတ်ခူးရောင်းချရတယ်။ နှစ်ရက်တစ်ခါ နေ့တိုင်းလိုလို ပိုက်ဆံဝင်နေတော့ မိသားစုစားဝတ်နေရေးအတွက် တကယ့်ကို အထောက်အကူပြုတဲ့ သီးနှံပါပဲ" ဟု ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှ ရုံးပတီသီးစိုက်ပျိုးသူ တောင်သူတစ်ဦးထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

        မိတ္ထီလာမြို့နယ်၌ လူမှု့ဘဝစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း များအပြင် အသေးစားစက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းအမျိုးမျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည့်အနက် မိတ္ထီလာ  စက်မှုဇုန်၌ မြင့်မြင့်ကြည်ဝေဖာစားသောက်ကုန်လုပ်ငန်းမှ ဝေဖာမုန့်များ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိပါသည်။

     အဆိုပါဝေဖာလုပ်ငန်းမှ လိုအပ်သောကုန်ကြမ်းဆန်ဆလပ်များကို မိတ္ထီလာမြို့ ဆန်ပွဲရုံများမှ ဝယ်ယူထုတ်လုပ်လျက်ရှိကြောင်း၊ ၎င်းဝေဖာလုပ်ငန်းတွင် လုပ်သား(၄)ဦီးဖြင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ် လျက်ရှိပြီး ဝေဖာမုန့်ကို အနံအရသာမျိုးစုံမထည့်မီအဆင့်ကို ကလေးများစာချင့်စဖွယ် ပုံစံမျိုးစုံ ဖြင့် ထုတ်လုပ်လျက်ရှိပါသည်။

        ထုတ်လုပ်မှုအနေဖြင့် ဝေဖာကိုအနံအရသာမျိုးစုံမထည့်မီအဆင့်သာ ထုတ်လုပ်ပြီး ပြန်လည် ရောင်းချသူများမှ မိမိကြိုက်နှစ်သက်သည့် ချောကလပ်၊ စားတော်ပဲသီ၊နို့၊မြေပဲ စသည့် အနံအရသာ ကိုထည့်သွင်းပြီး ဈေးကွက်ပြန်လည်ဖြန့်ဖြူး ရောင်းချကြောင်းသိရပါသည်။ တစ်လလျှင် ကုန်ကြမ်း ဆန်ဆလပ်အိတ်(၁၀၀)ကုန်ပြီး ဆန်တစ်အိတ်လျှင် ကုန်ချော(၂၇)ပိဿာထွက်ရှိကြေင်း၊ ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် ကုန်ချောတစ်ပိဿာလျှင်လက်ကားဈေး (၄၀၀၀)ကျပ်ဈေးရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက်အနေဖြင့် ဒေသတွင်း မိတ္ထီလာ၊ မလှိုင်၊ တောင်သာ၊ ညောင်လေး ပင်မြို့များသို့တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။

    သွင်းကုန်အစားထိုး အသေးစားစက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်းသည် ဒေသတွင်းရှိ ပြည်သူများ အလုပ်အကိုင်အခွင့်လမ်းများနှင့်အတူ ဝင်ငွေတိုးတက်ရရှိလာ အဆိုပါ လုပ်ငန်း များအား တိုးမြင့်ထုတ်လုပ်နိုင် ရေးတွန်းအားပေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းတင်ပြလိုက်ရ ပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)