ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

          မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့မဈေး၊ အမှတ်(၂)ဈေးနှင့် ပျံကျဈေးတို့တွင် ရာသီပေါ်သီးနှံ ဩဇာသီးများကို ကျောက်ပန်းတောင်း၊ ပုပ္ပါးဒေသမှ အများဆုံးဝင်ရောက်ပြီး ဒေသခံ စိုက်ပျိုးတောင်သူများက မိမိတို့ခြံထွက် ဩဇာသီးများကို ကောက်ရိုး ၊သတင်းစာ စက္ကူများခံကာ ခြင်းတောင်းထဲသို့ စနစ်တကျထုပ်ပိုး၍ ပခုက္ကူဈေးကွက်သို့ လိုင်းကားဖြင့် တင်ဆောင်ကာ လာရောက်ရောင်းချကြကြောင်း၊ ဝင်ရောက်သည့် ကာလမှာ များသောအားဖြင့် မိုးနှောင်း ကာလနှင့် ဆောင်းဦးအစ (ဩဂုတ်လ၊ စက်တင်ဘာလ) ဝန်းကျင်တွင် အများဆုံး ဝင်ရောက် လေ့ရှိပါသည်။

          ဩဇာသီးစားသုံးပေးခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးကျေးဇူး အမြောက် အမြားကိုရရှိစေသည်။ ဗီတာမင်စီ မြင့်မားစွာ ပါဝင်သောကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ဆဲလ်များ ပျက်စီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ အမျှင်ဓာတ် ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အူမကြီး လှုပ်ရှားမှုကို ကောင်းမွန်စေပြီး ဝမ်းချုပ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ ထို့ပြင် အူလမ်းကြောင်းရှိ အကျိုးပြု ဗက်တီး ရီးယားများကို ဖွံ့ဖြိုးစေသဖြင့် အစာခြေစနစ်ကို  ‌ကောင်းမွန်စေခြင်းတို့ကြောင့် ပေါ်ဦးပေါ်ဖျားရာသီ ချိန်တွင် ဩဇာသီးများ ရောင်းအားကောင်းလျက်ရှိပါသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(ဒုတိယပတ်)တွင် ရောင်းချနေသော ဩဇာသီး ဈေးနှုန်းမှာ အလုံးကြီး  (ထိပ်စ)တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၄၀၀၀-၄၅၀၀) ၊ အလုံးသေး(အလတ်စ)တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၃၀၀၀-၃၅၀၀)ဈေးဖြင့်ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။ ယခင်နှစ်(၂၀၂၅ခုနှစ်)နှင့် ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ပါ က ကျပ်(၁၀၀၀-၁၅၀၀)ဝန်းကျင်ခန့် ဈေးမြင့်တက်လာကြောင်း၊ ယခင်နှစ်က  မိုးရွာသွန်းမှု ကောင်း မွန်သဖြင့် အထွက်နှုန်းကောင်းသောကြောင့် ဈေးနှုန်းချိုသာစွာ ဝယ်ယူရရှိခဲ့သော်လည်း ယခုနှစ်တွင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အခက်အခဲ၊ နယ်မြေအခက်အခဲနှင့် စက်သုံးဆီ ဈေးနှုန်း များမြင့်တက်ခြင်း ကြောင့် ဩဇာသီးဈေးနှုန်းများမှာ ယခင်နှစ်ထက် ဈေးမြင့်တက်လာသည်ဟု သစ်သီးရောင်းချသူထံ မှသိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)

         ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ပုသိမ်မြို့နယ်၊ တာကိုင်းကျေးရွာတွင် ဗူးပင်စိုက်ပျိုး၍ ဗူးသီးထွက်ရှိနေပြီး ရန်ကုန်သို့ တင်ပို့လျှက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ဟင်းသီးဟင်းရွက်သီးနှံစုံကို ဆောင်း၊ နွေရာသီတို့တွင် စိုက်ပျိုးတောင်သူများပေါများကြောင်း သိရသည်။

       စိုက်ပျိုးမှုအနေဖြင့် ဗမာမျိုး ဗူးကိုသာစိုက်ပျိုးပြီး ယခင်က ဗူးမျိုးစေ့ ၁၀စေ့ပါ တစ်ထုတ်ကို ၈၀၀၀ကျပ် ဝယ်ယူပြီးစိုက်ပျိုးကြောင်း၊ နှစ်စဉ်စိုက်ပျိုးလာ၍ ဗူးပင်မှ မျိုးစေ့ ခံ၍ နှစ်စဉ် ဗူးမျိုးစေ့ပါ ရောင်းချ နေပြီး ဗူးစေ့ ၁စေ့ကို ၂၀၀-၃၀၀ ကျပ်ထိဈေးရရှိသည်။  စိုက်ပျိုး ရာတွင် စင်တင် စိုက်ပျိုးခြင်း နည်းဖြင့်သာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြေချ စင်မဲ့စိုက်ပျိုးခြင်းလဲရှိကြောင်း၊ စင်ထိုးစိုက်ပျိုးပါက ဝါးစင်သည် ၂နှစ်အတွင်း ပြန်လည်အသုံးပြု၍ ရရှိကြောင်းသိရသည်၊ ဗူးသက်တမ်းမှာ စက်တင်ဘာလတွင် စိုက်ပျိုးပါက မတ်လအထိ ထွက်ရှိကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရာတွင် ၁၀လန် ၂ခွက်တွင် အပင်ရေ ၈၀-၁၀၀ခန့် စိုက်ပျိုးပြီး  ၂လခွဲ အကြာတွင် အသီး စတင်ခူးရကြောင်း ဗူး စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျ စရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခ၊ ဝါး ဖိုး  အပါအဝင် ငွေကျပ် ၆၀၀၀၀၀ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ ၁လကို ၁၂ရက်ခူးရပြီး ၁ကြိမ်ခူးလျှင် ၂၀လုံးခန့်ထွက်ရှိသည်။ ၅လအကြာအထိ အသီးလှိုင်လှိုင်ထွက်ရှိ သောကြောင့်  ဗူးသီးထွက်ရှိမှု  အလုံး ၈၀၀ မှ ၁၀၀၀ ထိ ထွက်ရှိကြောင်းသိရသည်။

    ယခု ဗူးသီးဈေးနှုန်းအနေဖြင့် တစ်စိပ်လျင် (၁၀၀၀)ကျပ်၊ တစ်လုံး(၇၀၀၀)နှင့်(၈၀၀၀၀)ကျပ်ရရှိပြီး ဈေးကောင်းရရှိ၍ အကျိုးအမြတ် အနေဖြင့် ဈေးကွက်တင်ပို့မှု အနေဖြင့် ရန်ကုန်သို့ အဓိကထားတင်ပို့ပြီး ဗူးပင်အကျိုးအမြတ်ရရှိ၍ နှစ်စဉ်စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

DOCA(ဧရာဝတီ)

         ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလဆန်းပိုင်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း (လားရှိုး၊ သီပေါ၊ ကျောက်မဲ စသည့် မြို့နယ်များ) ၏ ဒေသဆန် ဈေးကွက်သည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အခြေအနေ၊ ကုန်စည်သယ်ယူခမြင့်မားမှုနှင့် ဒေသတွင်း နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်အချို့ ပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် ဆန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လျက်ရှိပြီး အရောင်းအဝယ် ပုံမှန်အေးနေသည့် အခြေအနေရှိသည်။

        ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) လက်ရှိ ပြင်ပဈေးကွက်အတွင်း ဆန်အမျိုးအစားအလိုက် ဒေသတွင်းထွက် ရှမ်းဆန်နှင့် ဆန်ကြမ်း/ ဧည့်မထအမျိုးအစားများမှာ အချက်အပြုတ်နှင့် စားသောက်ဆိုင် များအတွက် အဓိကသုံးစွဲကြပြီး ပြင်ပပေါက်ဈေးမှာ တစ်ပြည်လျှင် ၅,၀၀၀ ကျပ် မှ ၆,၅၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင်ခန့်ကြား ပေါက်ဈေးရှိသည်။ အောက်ပြည်မှ တင်သွင်းသော ဆန်ချော (ပေါ်ဆန်းမွှေး) တစ်အိတ်လျှင် ကျပ် ၂၆၀,၀၀၀ မှ ၂၈၀,၀၀၀ ကျပ်ဝန်းကျင်ခန့်၊ ပေါ်ဆန်းဆန်လတ် (၁၈၀,၀၀၀ မှ ၁၉၀,၀၀၀) ကျပ် ဝန်းကျင်ခန့် အထိ (အမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍) စံချိန်တင် မြင့်တက်နေကြောင်း သိရသည်။

         ပြည်သူများ သက်သာစေရန်အတွက် လားရှိုးမြို့ပေါ်ရှိ ဆန်ဆိုင်အချို့နှင့် ဆန်အသင်း အဖွဲ့အချို့မှ ဧည့်မထဆန် သို့မဟုတ် အခြေခံစားဆန်များကို ပြင်ပပေါက်ဈေးထက် (၁) ပြည်လျှင် ၁,၀၀၀ ကျပ်ခန့် လျှော့ချကာ သက်သာသောနှုန်းထား (တစ်ပြည်လျှင် ၄,၀၀၀-၅,၀၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင်) ဖြင့် ခွဲတမ်းစနစ် ရောင်းချပေးမှုများ ရှိနေကြောင်း သိရှိရသည်။

         ရှမ်းမြောက်ဒေသသည် ကုန်းမြင့်ဒေသဖြစ်သဖြင့် အောက်ပြည်အောက်ရွာ (ဧရာဝတီနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်း) ကဲ့သို့ ဆန်စပါး အမြောက်အမြား ထွက်ရှိခြင်း မရှိဘဲ ဒေသတွင်း ဖူလုံရုံ သို့မဟုတ် အောက်ပြည်မှ ပြန်လည်တင်သွင်းရခြင်း ဖြစ်သည်။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခက်အခဲ - မိုးရာသီ ကာလ ဖြစ်ခြင်း၊ မကြာခဏ လမ်းပိုင်းပိတ်ဆို့ခြင်း သို့မဟုတ် လမ်းလွှဲများမှပတ်၍ မောင်းနှင်ရခြင်း တို့ကြောင့် ကုန်စည်တင်ခနှင့် စက်သုံးဆီ စရိတ်များပြားကာ ဆန်ဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းရန် ခဲယဉ်း နေသည်။ ဒေသခံ ပြည်သူများသည် စီးပွားရေး အခြေအနေများနှင့် ကုန်ဈေးနှုန်း ကြီးမြင့်မှု တို့ကြောင့် ဆန်ချော (ပေါ်ဆန်း) ဝယ်ယူမှုထက် ဒေသတွင်းထွက် ဆန်ကြမ်းနှင့် သက်သာသော ဆန်ကွဲ/ ဆန်လတ် အမျိုးအစားများကို ပိုမိုဦးစားပေး ဝယ်ယူစားသုံးလာကြသည်။လက်ရှိတွင် ကုန်သည်ကြီးများနှင့် ဆန်စက်ပိုင်ရှင်များသည် အများအပြား သိုလှောင်ရောင်းချ ခြင်းထက် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပြတ်တောက်မသွားစေရန်နှင့် ဒေသတွင်း လိုအပ်ချက် ရှိသလောက်ကို သာ အပိုင်းလိုက်ခွဲ၍ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားလျက်ရှိသည်။ လာမည့် အောက်တိုဘာနှင့် နိုဝင်ဘာလ များတွင် မိုးစပါးသစ်များ ဒေသအနှံ့အပြား၌ စတင်ရိတ်သိမ်းတော့မည်ဖြစ်ရာ သီးနှံသစ်ပေါ်ချိန်တွင် ဒေသတွင်း ဆန်ဖူလုံမှု ပိုမိုရရှိလာပြီး ဆန်ဈေးနှုန်းများ ပြန်လည်တည်ငြိမ် သက်သာလာနိုင်ကြောင်း ကုန်သည်အချို့က မျှော်မှန်းထားကြသည်။ သို့သော်လည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး လုံခြုံချောမွေ့မှု ရှိ/မရှိပေါ်တွင် များစွာမူတည်နေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများထံမှ ကြားသိရသည်။

DOCA(ရှမ်း)

          ကယားပြည်နယ်တွင် ဖူးစားပြောင်းကို စီးပွားဖြစ်ထက် မိသားစုအပိုဝင်ငွေရရှိအောင် ဒေသတွင်း စားသုံးမှုအတွက် အဓိက စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ လွိုင်ကော်မြို့နှင့် လောပိတမြို့နယ် တစ်ဝိုက်ရှိ မထောခူ၊ရှမ်းရွာ၊ လောပိတ၊လောကထူး၊ မိုက်ကန်းစသောကျေးရွာများ၌ မိုးရာသီ တွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးသော်လည်း ရေရရှိသည့်နေရာ မှုံပြာကျေးရွာတွင် ဖူးစားပြောင်းကို ဆောင်းသီးနှံအဖြစ် အောက်တိုဘာနှင့် နိုဝင်ဘာလများ၌လည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖူးစားပြောင်း(မိုး)၊၄၇၆၅ ဧက၊ (ဆောင်း) ၂၄၀ပေါင်း စိုက်ဧက ၅၀၀၅ ဧကရှိကြောင်း သက်ဆိုင်ရာဌာနစာရင်းအရသိရသည်။ မြေကိုထွန်ယက်ပြုပြင်ပြီး သဘာဝမြေဩဇာအဖြစ် နွား ချေး သို့မဟုတ် ဓာတ်မြေမြေဩဇာများကို လည်းအသုံးပြု၍ စိုက်ပျိုးကြောင်း၊ နွားချေးကို တစ်ဧကလျှင် လှည်းအစီး(၂၀)ခန့် ထည့်သွင်းပေးခြင်းဖြင့် မြေဆီလွှာကို ကောင်းမွန်စေပြီး အထွက်နှုန်း ပိုမိုတိုးလာစေပါသည်။ အပင်သက်တမ်းတိုတောင်းသဖြင့် ပေါင်းမြက်ရှင်းခြင်းနှင့် ရေသွင်းခြင်းကို စနစ်တကျလုပ်ဆောင်ရသည်။ ဖူးစားပြောင်းကို စတင်စိုက်ပျိုးပြီး ၇၅ ရက်မှ ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွင်းခူးဆွတ်ရောင်းချနိုင်သဖြင့် အချိန်ကုန်သက်သာစေပါသည်။ မေလ တွင်စိုက်ပျိုးသော ဖူစားပြောင်းကို သြဂုတ်လတွင် ရိတ်သိမ်းခူးဆွတ်လျက်ရှိပါသည်။ ခူးဆွတ် ထားသော ပြောင်းဖူးများကို လွိုင်ကော်မြို့၊ သီရိမင်္ဂလာဈေးကွက်တွင် ရောင်းချလျက်ရှိပြီး လက်လီဈေးနှုန်းမှာ အရွယ်အစားအလိုက် တစ်ဖူးလျှင် ၅၀၀ကျပ်မှ ၇၀၀ကျပ်ဖြင့် အရောင်း အဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

DOCA(ကယား)

             ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဓနုဖြူမြို့နယ်တွင် ခရမ်းကြွပ်သီး (မြုပ်ခရမ်းသီး) ကို နှစ်စဉ် ၆,၅၇၉ ဧက စိုက်ပျိုးလျက်ရှိသည်။ ဇွန်လတွင် စတင်စိုက်ပျိုးပြီး (၂) လအကြာတွင် စတင်ဆွတ်ခူးရရှိကာ တစ်ဧကလျှင် အလုံးရေ ၅၀,၀၀၀ ခန့် ထွက်ရှိပြီး ဒေသတွင်းနှင့် ရန်ကုန်ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့ရောင်းချနေသည်။ မိသားစု တစ်ပိုင်တစ်နိုင်အပြင် စီးပွားဖြစ်ပါ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စိုက်ပျိုးကြသည်။

          ခရမ်းကြွပ်သီး စိုက်ပျိုးရာတွင် ပဒေသာခရမ်းကြွပ် (ထိုင်ဝမ်) မျိုးများကို အသုံးပြု၍ ဘောင်ခတ် ကာ အတန်းလိုက် စနစ်တကျ စိုက်ပျိုးကြကြောင်း သိရသည်။ မျိုး၊ စိုက်ပျိုးရေးသွင်းအားစုနှင့် လုပ်သားခများအပါအဝင် တစ်ဧက စုစုပေါင်းကုန်ကျစရိတ်မှာ ငွေကျပ် ၁၅ သိန်းခန့် ရှိကြောင်း သိရ သည်။ စိုက်ပျိုးပြီးနောက် ခရမ်းကြွပ်သီးများကို ၅ ရက်ခြားတစ်ကြိမ် ခူးဆွတ်ရပြီး အသီး ကုန်ချိန် အထိ စုစုပေါင်း ၅ လခန့် ခူးဆွတ်ရကြောင်း သိရသည်။ တစ်ဧကလျှင် ခရမ်းကြွပ်သီး အလုံးရေ ၅၀,၀၀၀ ခန့် ထွက်ရှိနိုင်ကြောင်း ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် ခရမ်းကျွတ်သီး ၁၀လုံးလျှင် ၅၀၀ကျပ်ဖြင့် ဈေးကွက် အတွင်းလက်လီရောင်းချနေပြီး အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် ငွေကျပ် ၁ဧကလျှင့် ၁၀သိန်း ကျန်ရှိကြောင်း စိုက်ပျိုးသူထံမှ သိရသည်။

           ခရမ်းကြွပ်သီးသည် စိုက်ပျိုးရာတွင် ကုန်ကျစရိတ်သင့်တင့်ပြီး အကြိမ်ကြိမ်ခူး ဆွတ်ရောင်းချနိုင် သည့်အတွက် ဈေးကွက်ဝယ်လိုအားနှင့် ကိုက်ညီပါက တောင်သူများအနေဖြင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိနိုင် သည့် သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်ရာ ဒေသခံတောင်သူများက နှစ်စဉ် ဆက်လက်စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

DOCA(ဧရာဝတီ)