ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

        ကြက်သွန်ဖြူသည် အစားအစာချက်ပြုတ်ရာတွင်အသုံးများပြီး မြန်မာဟင်းလျာအများစုတွင် မပါမဖြစ်ပါဝင်သည့်အပြင် သားရေစာမုန့်အမျိုးမျိုးတွင် ထည့်သွင်းအသုံးပြုကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ကြက်သွန်ဖြူတွင် အသေး၊ အလတ်၊ အကြီး အမျိုးမျိုးရှိသည့်အနက် ကြက်သွန် ဖြူအကြီးသည် အများအားဖြင့် ကြူဂုတ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီးမီးဖြင့်ကင်၍ အချဥ်ရည်ဖြင့်စားသုံး လေ့ရှိပြီး အများအားဖြင့် ဟိုတယ်နှင့်စားသောက်ဆိုင်များတွင် သုံးစွဲကြပါသည်။ အလတ်ကို အိမ်တွင်းထမင်းဟင်းချက်ပြုတ်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ အငယ်ကို ဂျင်း၊ ငရုတ်သီး၊ မန် ကျည်းရည်၊ သကြားတို့ဖြင့်ရောစပ်၍ အချဥ်ရည်ပြုလုပ်ရာတွင်အသုံးများကြပြီး ငပိရည်တို့ စရာများနှင့် လက်ဖက်သုပ်၊ ခရမ်းချဥ်သီးသုပ်နှင့် ဂျင်းသုပ်၊ သင်္ဘောသီးသုပ်များတွင် ရေဆေး၍ တွဲဖက်စားသုံးကြပါသည်။ ကြက်သွန်ဖြူအလတ်နှင့် အသေးများကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးကြကြောင်း သိရှိရသည်။ ကြက်သွန်ဖြူ အသေးနှင့်အလတ်သည် အနံ့မွှေးသော်လည်း ကြက်သွန်ဖြူအကြီးနှင့် ကြူဂုတ်အမျိုးအစားကို အများဆုံးဝယ်ယူကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

        မြိတ်မြို့ဆိပ်ငယ်စည်ပင်သာယာစျေးတွင်ရောင်းချနေသော ကြက်သွန်ဖြူ(ကြူဂုတ်) တစ်ပိဿာစျေးနှုန်းမှာ(၁၄၀၀၀)ကျပ်၊ ပြည်တွင်းထွက် ကြက်သွန်ဖြူ(ရှမ်း)အကြီးစျေးနှုန်းမှာ (၁၁၀၀၀)ကျပ် အသေးစျေးနှုန်းမှာ (၁၂၀၀၀)ကျပ်ဖြစ် ကြောင်းသိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

           မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ သရက်ခရိုင်၊ သရက်မြို့ စည်ပင်သာယာဈေးကြီးနှင့် အခွန်လွတ်ဈေးများ၊ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်ရှိ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အရောင်းဆိုင်များတွင် မိုးရာသီထွက်စားဖိုဆောင် အသီးအနှံများ ဈေးကွက်အတွင်းဝင်ရောက်လျက်ရှိပြီး မင်းတုန်းမြို့နယ်ပတ်ဝန်းကျင် ကျေးရွာများဖြစ်သော ကျောက်ကြီး၊ မြို့ဟောင်းနှင့် ဗူးတောင်းစသည့်ကျေးရွာများမှထွက်ရှိသော ပင်နံသီးစိမ်းနှင့် ရွှေဖရုံသီးများ အရောင်းသွက်လျက်ရှိပါသည်။ ရွှေဖရုံသီးနှင့်ပင်နံသီးစိမ်းများကို ထွက်ရှိသည့်ပမာဏနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခြေအနေအပေါ်မူတည်၍ ဈေးနှုန်းဈေးကွက် အနည်းငယ်အပြောင်းအလဲရှိပြီး ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (ဒုတိယပတ်)တွင် ရွှေဖရုံသီးတစ်ပိဿာလျှင်(၅၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခု (တတိယပတ်)တွင် (၄၅၀၀)ကျပ် ဖြင့်ဈေးကွက်ဖြစ်ပေါ်နေပြီး ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ချက်အရယခု (တတိယပတ်)တွင် (၅၀၀) ကျပ်ဈေးနှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

          ထို့အတူ ပင်နံသီးစိမ်းတစ်ပိဿာလျှင် ဩဂုတ်လ(ဒုတိယပတ်)တွင် (၂၀၀၀၀) ကျပ်ဈေးနှုန်းဖြင့် ဈေးကွက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ယခု(တတိယပတ်)တွင် ကျပ်(၁၈၀၀၀) ဖြင့်အရောင်းသွက်လျက်ရှိပါကြောင်း၊ ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ယခု(တတိယပတ်) တွင် (၂၀၀၀) ကျပ်ဈေးနှုန်း ကျဆင်း ခဲ့ပါသည်။ ဒေသထွက်စားဖိုဆောင်သီးနှံများ ဈေးကွက်အတွင်း သက်သာသောဈေးနှုန်းများဖြင့် ပေါများစွာရရှိနေခြင်းကြောင့် ဝယ်ယူစားသုံးသူများအတွက် စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်နိုင်သလို စိုက်ပျိုးသည့်တောင်သူများအတွက်လည်း ပုံမှန်ဝင်ငွေရရှိကြောင်း ပင်နံသီးစိမ်းနှင့် ရွှေဖရုံသီးရောင်းချနေသော လက်ကားဈေးသည်တစ်ဦးထံမှ မေးမြန်းသိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)

           ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး မရမ်းကုန်းမြို့နယ် ဘုရင့်နောင်ကုန်စည်ဒိုင် ပဲနှမ်းအသင်းမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ဒုတိယပတ် မြေပဲ၊ နှမ်းဖြူ၊ နှမ်းနက်ဈေးနှုန်းများမှာ မြေပဲတစ်ပိဿာလျှင် မြေပဲလုံးဆံ ၁၂၅၀၀ ကျပ်ခန့်၊ မြေပဲဆီဆံ တစ်ပိဿာလျှင် ၁၂၀၀၀ ကျပ်ခန့်ရှိပါသည်။ လက်ရှိတွင် မြေပဲထွက်ချိန်မဟုတ်ပါ အသစ်များမှာ ဩဂုတ်လလယ်နှင့် စက်တင်ဘာလပိုင်းတို့တွင် ထွက်မည်ဖြစ်ပါသည်။ လက်ရှိလှောင်ပဲလက်ကျန်ရှိပါသည်။ နှမ်းဖြူ မန္တလေးဈေးမှာ ၄၅ ပိဿာ တစ်အိတ်လျှင် ၃၉၅၀၀၀ ကျပ်ခန့်ရှိပါသည်။ နှမ်းဖြူသစ်ပေါ်ချိန်ဖြစ်ပါသည်။ ကျောက်ဆည်၊ ရွှေဘိုနယ်နှင့် ဝက်လက်နယ်တို့တွင် နှမ်းဖြူအသစ်ပေါ်ပြီး တစ်ရက်လျှင် ၂၅ ပိဿာဆန့် (အရိုင်းအိတ်) အိတ် (၁၀၀၀) ဝန်းကျင်ခန့်ဝင်သည်ဟု ခန့်မှန်းပါသည်။ နှမ်းနက်(ရိုးရိုး) ဈေးနှုန်းမှာ ၄၅ ပိဿာ တစ်အိတ် လျှင် ၅၀၀၀၀၀ ကျပ်ခန့်ရှိပြီး နှမ်းနက်အသစ်ပေါ်ချိန်ဖြစ်ပါသည်။ ကျောက်ဆည်၊ ရွှေဘိုနယ်နှင့် ဝက်လက်နယ်တို့တွင် နှမ်းနက်အသစ်ပေါ်ပြီး တစ်ရက်လျှင် ၂၅ ပိဿာဆန့် (အရိုင်းအိတ်) အိတ် (၁၅၀၀) ဝန်းကျင်ခန့်  ဝင်သည်ဟု ခန့်မှန်းပါသည်။ ရန်ကုန်ဈေးကွက်တွင် မုန့်ညှင်းဈေးကွက်မရှိပါ၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် ပဲပုတ်လက်ကျန်တန်ချိန် (၁၇၁၀၀) ဝန်းကျင်ရှိ ကြောင်းနှင့် ဩဂုတ်လ ပထမပတ်တွင် မြေပဲတစ်ပိဿာလျှင် မြေပဲလုံးဆံ ၁၁၅၀၀ ကျပ်ခန့်ရှိရာမှ ယခုတစ်ပတ်တွင် ၁၂၅၀၀ ကျပ်၊  မြေပဲဆီဆံ တစ်ပိဿာလျှင် ၁၁၀၀၀ ကျပ်ရှိရာမှ ယခုတစ်ပတ်တွင် ၁၂၀၀၀ ကျပ်၊ နှမ်းဖြူ မန္တလေးဈေးမှာ ၄၅ ပိဿာ တစ်အိတ်လျှင် ၃၆၅၀၀၀ ကျပ်ရှိရာမှ ယခုတစ်ပတ်တွင် ၃၉၅၀၀၀ ကျပ်၊ နှမ်းနက်(ရိုးရိုး) ဈေးနှုန်းမှာ ၄၅ ပိဿာတစ်အိတ်လျှင် ၅၂၀၀၀၀ ကျပ် ရှိရာမှ ယခုတစ်ပတ်တွင် ၅၀၀၀၀၀ ကျပ်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် ပဲပုတ် တန်ချိန် ၁၇၃၀၀ ရှိရာမှ ယခုတစ်ပတ်တွင် တန်ချိန် ၁၇၁၀၀ ရှိကြောင်း ကုန်စည်ဒိုင်ပဲနှမ်းအသင်းမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(ရန်ကုန်)

          ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံတောင်သူများအနေဖြင့် တပိုင်တနိုင်မှ စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုး ကြသည့် ရာသီစာခဝဲသီးများသည် ယခုအခါ လှိုင်လှိုင်ထွက်ရှိနေပြီးဖြစ်သည်။ ဒေသတွင်း ဈေးကွက် ၌ ဝယ်လိုအား ကောင်းမွန်ကာ ပုံမှန်ဝင်ငွေရရှိနေကြောင်း ဒေသခံစိုက်ပျိုးတောင်သူများနှင့် သီးနှံ ကုန်သည်များထံမှ သိရသည်။ကရင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဘားအံ၊လှိုင်းဘွဲ့ ၊ကော့ကရိတ် ၊မြဝတီမြို့နယ် များရှိ မြစ်ချောင်း ကမ်းပါး မြေနုကျွန်းပေါ်များနှင့် ဥယျာဉ်ခြံမြေများတွင် ခဝဲသီးကို သီးထပ်အဖြစ် သော်လည်းကောင်း၊ သီးသန့်အဖြစ်သော်လည်းကောင်း အဓိက စိုက်ပျိုးကြသည်။ ခဝဲသီးကို စိုက်ပျိုး ပြီးရက်ပေါင်း (၄၅) ရက်မှ(၅၀)အကြားတွင် စတင်ခူးဆွတ်နိုင်ပြီး ရာသီဥတု သင့်တော်မှုနှင့် မြေဩဇာ ကျွေးမွေး စောင့်ရှောက်မှုူအပေါ် မူတည်၍ (၃) လနီးပါအထိ မပျက် ခူးဆွတ်ရောင်းချနိုင်သည့် သီးနှံဖြစ်သည်။ ယခုနှစ်တွင် မိုးရွာသွန်းမှု မှန်ကန်ခြင်းနှင့်ပိုးမွှားကျရောက်မှု နည်းပါးခြင်းတို့ကြောင့် ခဝဲသီး ထွက်နှုန်းနှင့်အသီးအရည်အသွေးလည်း ကောင်းမွန်ကြောင်း သိရသည်။ ဘားအံမြို့ မြို့မဈေး ကြီးနှင့်ဒေသ တွင်းပွဲရုံများ၌ ခဝဲသီးရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုမှာ သွက်လက်နေပြီး ဈေးနှုန်း များမှာ လက်ကားဈေး ခဝဲသီးတစ်ပိဿာလျှင် (၃၀၀၀၊၃၅၀၀) ကျပ်၊ လက်လီဈေး ခဝဲသီး တစ်ပိဿာ လျှင် (၄၀၀၀၊ ၅၀၀၀) ကျပ်နှင့်အစီးလိုက်ရောင်းဈေးမှာ အသီးအရွယ်အစားပေါ်မူ တည်၍ ခဝဲသီး(၃၊၄) ထောင့်ပါ တစ်စီးလျှင် (၁၅၀၀၊၂၀၀၀)ကျပ်တို့ဖြင့် ရောင်းချကြသည်။ ကရင်ပြည်နယ်မှ ထွက်ရှိသော ခဝဲသီးကို ဒေသတွင်းမြို့မဈေးနှင့်ကျေးလက်ဈေးများသို့ အဓိကထား ဖြန့်ဖြူးရောင်းချလျက်ရှိသည့် အပြင် မွန်ပြည်နယ်၊မော်လမြိုင်နှင့်သထုံမြို့များသို့လည်း တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိသည်။ ခဝဲသီးသည် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စားသုံးသူများအကြား ရေပန်းစားပြီး ချက်ပြုတ်ရလွယ်ကူခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်ခြင်းတို့ကြောင့် ခဝဲသီးအရောင်းသွက်လျက်ရှိကြောင်း စိုက်တောင်သူတစ်ဦးထံမှ သိရှိရသည်။

DOCA (ကရင်)

         မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူကုန်စည်ဒိုင်သည် အညာဒေသ၏ စီးပွားရေး အချက်အချာကျသောနေရာဖြစ်သည့်အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်မြို့နယ်များမှ ပဲယင်းသီးနှံများ အဓိက ဝင်ရောက်လျက်ရှိပါသည်။ စိုက်ပျိုးသည့်ဒေသများမှာ ပခုက္ကူမြို့နယ်ရှိ မြစ်ခြေဒေသနှင့် ကျေးရွာများ၊ ရေစကြိုမြို့နယ်၊ ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်နှင့် ဂန့်ဂေါခရိုင် တို့ဖြစ်ပြီး ထိုသို့ ဒေသအနှံ့အပြားမှ ထွက်ရှိလာသော ပဲယင်း (နီ/ဝါ)များကို ပခုက္ကူကုန်စည်ဒိုင်တွင် စုစည်း၍ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးဒေသများသို့ ဆက်လက်တင်ပို့ ရောင်းချကြကြောင်း သိရသည်။

      ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလဆန်းတွင် ပဲယင်းနီ တစ်တင်းလျှင် ကျပ် (၆၉၀၀၀)ဈေးဖြင့် စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ (တတိယပတ်)တွင် ကျပ် (၇၀၅၀၀) ထိ ဈေးမြင့်တက်ခဲ့ပါသည်။ လက်ရှိ ဩဂုတ်လဆန်းပိုင်းတွင် နယ်စပ်နှင့် ပြည်တွင်းဝယ်လိုအားကြောင့် ပဲယင်းနီ တစ်တင်းလျှင် ကျပ် (၈၄၀၀၀) အထိ ‌‌ဈေးမြင့်တက်နေပါသည်။

        ပဲယင်းသီးနှံသည် ပြည်တွင်းစားသုံးမှုအပြင် ပြည်ပပို့ကုန် (တရုတ်)နိုင်ငံနှင့် ရန်ကုန်ဝယ်လက် များက အဓိက ဝယ်ယူနေသောကြောင့် ဈေးကွက် ပုံမှန်ရှိပါသည်။ ပဲသစ်ပေါ်ချိန် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တစ်တင်းလျှင် ကျပ်(၆၉၀၀၀) ဝန်းကျင်သာရှိပြီး နောက်ပိုင်းတွင် တစ်တင်းလျှင် ကျပ် (၈၄၀၀၀) ဝန်းကျင်အထိ မြင့်တက်လာခြင်းမှာ လက်ကျန်နည်းချိန်တွင် ဝယ်လိုအားကောင်းသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပဲယင်းဈေးကွက်တွင် ပဲယင်း (အကြီး/အသေး)နှင့် ပဲယင်း (နီ)ဟူ၍ အမျိုးအစားအလိုက် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ပြီး အရည်အသွေးအပေါ်မူတည်၍ ဈေးနှုန်းကွာဟမှုရှိကြောင်း သိရသည်။

         ယခုကာလသည် ပဲလက်ကျန်နည်းလာချိန်ဖြစ်၍ လာမည့်စိုက်ပျိုးရာသီအသစ် (အောက်တို ဘာ/နိုဝင်ဘာလ) မတိုင်မီအထိ ဈေးနှုန်းမှာ ကျဆင်းရန်မရှိဘဲ လက်ရှိဈေးတန်းတွင် ဆက်လက် တည်ငြိမ်နိုင်ပါသည်။ ယခုနှစ်တွင် တောင်သူများမှာ ပဲယင်းသီးနှံကို စျေးကောင်းရရှိသဖြင့် လာမည့်စိုက်ပျိုးရာသီတွင် ပဲယင်းကို ပိုမိုစိုက်ပျိုးလာနိုင်ပါသည်။ ပြည်ပ(တရုတ်)နိုင်ငံ၏ ဝယ်လိုအားအပြောင်းအလဲနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအခြေအနေများပေါ်တွင် မူတည်၍ ဈေးနှုန်းအပြောင်းအလဲရှိနိုင်သည်ဟု ကုန်သည်များထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)