ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

              ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း (လားရှိုး၊ သီပေါ၊ ကျောက်မဲ) ဒေသထွက် ညောင်ချဉ်ဖူးဟာ နွေဦးရာသီရဲ့ ရတနာတစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ရှမ်းမြောက်ဒေသမှာ ပေါက်ရောက်တဲ့ ညောင်ချဉ်ပင်  တွေကနေ တပေါင်း၊ တန်ခူးလတွေမှာ ထွက်ရှိတဲ့ အဖူးနုလေးတွေဟာ တခြားဒေသထွက်တွေထက် ပိုမိုနုဖတ်ပြီး အရသာထူးကဲတယ်လို့ နာမည်ကြီးကြောင်း သိရှိရသည်။

         ညောင်ချဉ်ဖူးများကို လားရှိုးမြို့မဈေးကြီးနဲ့ ဘူတာနံနက်ခင်းဈေးတွင် အဓိကရောင်းချ ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ဒေသခံ တောင်သူများမှ တောတောင်ထဲကနေ သဘာဝအတိုင်း ရှာဖွေခူးဆည်းပြီး လာရောက်ရောင်းချတတ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ ညောင်ချဉ်ဖူးကို အစေးနှင့် အဖန်ဓာတ်များ ကုန်သွားစေရန် ရေနွေးဖြင့် (၂) ကြိမ်မှ (၃) ကြိမ်ခန့် စနစ်တကျ ပြုတ်ပြီးမှသာ ပြုလုပ်စားသုံး ကြသည်။ ကြက်သွန်နီ၊ ဆီချက်၊ မြေပဲလှော်၊ ငရုတ်သီးစိမ်းတို့ဖြင့် သုပ်စားခြင်းမှာ လူကြိုက်အများဆုံးဖြစ်သည်။ ဝက်နံရိုး သို့မဟုတ် ကြက်ရိုးတို့နှင့်ရော၍ ချဉ်ရည်ဟင်းအဖြစ် ချက်စားနိုင်သည်။ ဝက်သားနှင့် ကြော်စားခြင်း၊ အချဉ်တည်ခြင်း သို့မဟုတ် တို့စရာအဖြစ်လည်း စားသုံးနိုင်သည်။

            ရှမ်းမြောက်ထွက် ညောင်ချဉ်ဖူးတွေကို မန္တလေးနဲ့ ရန်ကုန်မြို့ကြီးတွေအထိ ကားကြီးများဖြင့် တင်ပို့ရောင်းချကြပြီး "ရှမ်းပြည်ထွက်" အမည်နဲ့ လူကြိုက်များကြောင်း သိရှိရသည်။ ညောင်ချဉ်ဖူး ဈေးနှုန်းဟာရာသီအစနဲ့အလှိုင်ပေါ်ချိန်အပေါ်မူတည်ပြီးကွာခြားတတ်သည်။ ပေါ်ဦးပေါ်ဖျားအချိန် တွင်  တစ်ပိဿာကို ၅,၀၀၀ ကျပ်မှ ၈,၀၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင်အထိ ရှိတတ်ပြီး၊ လှိုင်လှိုင်ပေါ်ချိန် (ရာသီအလယ်) မှာတော့ ၃,၀၀၀ ကျပ်မှ ၄,၀၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင်အထိ ဈေးအနည်းငယ် ကျဆင်းသွားလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။ ဈေးသည်အများစုက ပိဿာလိုက် (သို့မဟုတ်) အပုံလေးများပြုလုပ်၍ ရောင်းချကြကြောင်း သိရသည်။ ရှမ်းမြောက်ဒေသမှာတော့ ညောင်ချဉ်ဖူးကို အသားတု၊ မြေပဲဆုံထောင်းတို့နဲ့ ရောသုပ်စားတာဟာ အင်မတန် ထမင်းမြိန်စေတဲ့ ဒေသစာတစ်မျိုး ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

DOCA(ရှမ်း)

             မြင်းခြံကုန်စည်ဒိုင်တွင် ပဲမျိုးစုံ၊ ဆီထွက်သီးနှံ၊ ပြောင်းနှင့် ကြက်သွန်နီသီးနှံမျိုးစုံ နေ့စဉ်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း၊ ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် မြေပဲS1 လုံးဆံ တစ်တင်းလျှင် (၁၆၅၀၀၀)ကျပ်၊ ဆီဆံတစ်တင်းလျှင်(၁၄၄၀၀)ကျပ်၊ ပြန်လုံးဆံတစ်တင်းလျှင်(၁၆၅၀၀၀)၊ ပြန့်ဆီဆံ တစ်တင်းလျှင်(၁၅၈၀၀၀)ကျပ်၊ နှမ်းဖြူ တစ်တင်းလျှင် (၁၂၅၀၀၀)ကျပ်၊ နှမ်းညိုတစ်တင်းလျှင် (၁၁၉၀၀၀)ကျပ်၊  ဆီနေကြာတစ်ပိဿာလျှင် (၇၈၀၀-၈၀၀၀) ကျပ်တို့ဖြင့် အ‌ရောင်းအဝယ်ဖြစ် လျက်ရှိကြောင်း၊ ယခင်လနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက  ယခုလတွင် မြေပဲဆံတစ်တင်းလျှင် (၅၅၀၀)ကျပ်ခန့် ဈေးနှုန်းများမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်းသိရှိရသည်။  နေ့စဉ် အိတ်ရေ (၂၅၀-၃၀၀) အိတ်ခန့်အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်ကြကြောင်း၊ စားသုံးမှုအနေဖြင့် ဒေသတွင်းဆီကြိတ်ခွဲ စားသုံးကြသလို ပဲကြော်လုပ်ငန်း များမှလည်း ဝယ်ယူအသုံးပြုကြကြောင်း၊ ဈေးကွက် တင်ပို့မှုအနေဖြင့် လှိုင်သာယာမြို့၊ ရွှေပြည်သာမြို့နှင့်မန္တလေးမြို့၊ ပခုက္ကူမြို့များသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြကြောင်း သိရှိရသည်။ အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရာတွင် ကုန်စည်ဒိုင်၏ စည်းမျဉ်းစည်ကမ်းများအတိုင်း အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ကြကြောင်း ပွဲရုံလုပ်ကိုင်သူတစ်ဦးပြောပြချက်  အရသိရှိရသည်။ 

DOCA(မန္တလေး)

           မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်သည် ဆည်ရေသောက် ဒေသတစ်ခုဖြစ်သော ကြောင့် သီးနှံမျိုးစုံ စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိရာ ၄င်းသီးနှံများအနက် ဈေးကွက်ဝယ်လိုအားရှိသော ငရုတ်သီးနှံကိုလည်း စီးပွားဖြစ်တိုးချဲ့ စိုက်ပျိုးလာကြပါသည် ။ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ခရိုင် အတွင်း ငရုတ်ဆောင်းစိုက်ဧက(၄၉၉၀)ဧက စိုက်ပျိုးထားရှိပြီး စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်တွင် (၁၀၀၃)ဧက စိုက်ပျိုးထားရှိပြီ ယခုအချိန်တွင် ငရုတ်များစတင်ထွက်ပေါ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း သက်ဆိုင်ရာဌာန၏ စာရင်းများအရ သိရှိရသည်။ အများဆုံး စိုက်ပျိုးသောမျိုးများမှာ သာမို၊ ဒီမွန်နှင့်(၆၉၂) မျိုးများ ဖြစ်ပြီး အထွက်နှုန်းကောင်းသော (၆၉၂)မျိုးကို ပိုမိုစိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ ငရုတ်ဆောင်းကို နိုဝင်ဘာလ နှင့်ဒီဇင်ဘာလများတွင်စတင်စိုက်ပျိုးခဲ့ပြီး မတ်လဆန်းမှစတင်၍ ငရုတ်ဆောင်း (၁)ဧကကုန်ကျစရိတ် အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအာစု ၊ လုပ်သားခအပါအဝင် စုစုပေါင်း (၁၅)သိန်းကျပ်ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ ယခင်နှစ်တွင် (၁)ဧက အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် ငရုတ်အခြောက် ပိဿာ(၄၀၀-၄၅၀) ခန့်ထွက်ရှိကြောင်း၊ ငရုတ်သီးအညှာပါ အခြောက်(၁)ပိဿာလျှင်(၁၁၀၀၀/-)ကျပ်၊ ငရုတ်သီးအညှာခြွေ(၁)ပိဿာလျှင် (၁၃၀၀၀/-) ကျပ်တို့ဖြင့် ရောင်းဝယ်ခဲ့ပြီး အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် (၂၉)သိန်းကျပ်ခန့် မြတ်ခဲ့ကြောင်း၊ ယခု အချိန်တွင် ငရုတ်ပင်များ အသီးအပွင့်ဝေဝေဆာဆာဖြင့် အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိကြောင်း၊ ယခုအချိန်တွင်ဆောင်းငရုတ်များလှိုင်လှိုင်ထွက်ပေါ်လာချိန်တွင် စျေးနှုန်းအနေဖြင့် ငရုတ်သီး အညှာပါ အခြောက်(၁)ပိဿာလျှင် (၂၂၀၀၀/-)ကျပ်၊ ငရုတ်သီး အညှာခြွေ(၁)ပိဿာလျှင်(၂၅၀၀၀/-) ကျပ်တို့ ဖြင့်ရောင်းဝယ်လျက်ရှိပြီး ဈေးကွက်အနေဖြင့် ငရုတ်သီးများထွက်ပေါ်ချိန်တွင် ငရုတ်စိုက် တောင်သူ များမှ ပွဲရုံများသို့ တိုက်ရိုက်ရောင်းချကြကြောင်း၊ ၄င်းမှတဆင့် မန္တလေး၊ ရန်ကုန်မြို့များသို့ တင်ပို့ ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း ပွဲရုံများမှသိရှိရပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)

                  ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်သည် စိုက်ပျိုးရေးနှင့်မွေးမြူရေးကို အဓိကထားလုပ်ကိုင် ကြသော်လည်း ဒေသခံတောင်သူများသည် နှစ်ရှည်သီးနှံဖြစ်သော ဇီးပင်စိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းကိုလည်း ယာမြေနှင့်ဥယျာဉ်ခြံမြေများတွင် အများအပြားစိုက်ပျိုးလာကြကြောင်း၊ ဇီသီးသည်ရာသီစာဖြစ်၍ တစ်နှစ်ပတ်လုံးစားခွင့်မရှိပဲ တစ်နှစ်တွင် တစ်ခါသာစားသုံးခွင့်ရှိသော သီးနှံတစ်မျိုးလည်းဖြစ်ကြောင်း၊ ဇီးပင်စိုက်ပျိုးရာတွင် ကိုင်းကူးပျိုးပင်များကိုသာ အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြပြီး အလုံးကြီးပြီး အရည် အသွေးကောင်းမွန်၍ အရသာရှိသော ထိုင်ဝမ်ဇီးသီးမျိုးများကိုသာ အများဆုံးစိုက်ပျိုးလာကြကြောင်း၊ ဇီးပင်စိုက်ပျိုးရာတွင် တစ်ပင်နှင့် တစ်ပင် (၁၅)ပေခြား စိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ တစ်ဧက ပျိုးပင် (၁၀၀) စိုက်ပျိုးရပြီး စတင်စိုက်ပျိုးသည့် အချိန်မှ (၂-၃)နှစ်ခန့်အကြာတွင် ဇီးသီးများ စတင်ခူးဆွတ်ရကြောင်း၊ ယခုဖြိုင်ဖြိုင်ထွက်ပေါ်ချိန်တွင် ဖောက်သည်ဈေးအနေဖြင့် ဇီးသီး (၁)ပြည်လျှင် အလုံးအကြီးအသေး ပေါ်မူတည်၍ (၂၅၀၀-၃၀၀၀)ကျပ်၊ လက်လီဈေးနှုန်းအနေဖြင့် ထိုင်ဝမ်ဇီးသီး (၁)ပြည်လျှင် အလုံး အကြီးအသေးပေါ်မူတည်၍ (၃၀၀၀-၃၅၀၀)ကျပ်ဖြင့် ရောင်းချလျှက်ရှိကြောင်း၊ စတင်ထွက်ပေါ်သည့် အချိန်တွင် တစ်ပတ်ခူးဆွတ်မှုအနေဖြင့် (၁၀)ပြည်ပါ (၂၅)ဖာ အထိရရှိပြီး ဖြိုင်ဖြိုင်ထွက်ပေါ်ချိန်တွင် တစ်ပတ်ခူးဆွတ်မှုအနေဖြင့် (၁၀)ပြည်ပါ (၄၀)ဖာထိရရှိပြီး ယိုစုံလုပ်ငန်းရှင်များမှလည်း ဇီးခြံအထိ လာရောက်၍ဝယ်ယူလျက်ရှိကြောင်း၊ ဇီးသီးစိုက်တောင်သူများမှာလည်း ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းဘေး များတွင်လည်းကိုယ်တိုင်ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း၊ ယခုနှစ်တွင် မိုးရွာသွန်းမှုကောင်းမွန်သောကြောင့် ထိုင်ဝမ်ဇီးသီးများမှာ အရည်အသွေးလှ၍ အလုံးကြီးပြီး အထွက်နှုန်းကောင်းမွန်သည့်အပြင် ယခုဖြိုင်ဖြိုင်ထွက်ပေါ်သည့် အချိန်တွင်လည်း ဈေးကွက်တွင် ဈေးနှုန်းအနည်းငယ်ကျသော်လည်း အရောင်းသွက်၍ ဈေးကောင်းရရှိပြီး အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် အထွက်နှုန်းနှင့် ဈေးနှုန်းအပေါ် မူတည်ပြီး ရာသီအစမှ ရာသီကုန်အထိ (၅၀၀၀၀၀၀-၆၀၀၀၀၀၀) ကျပ်ခန့် အကျိုးအမြတ်ရရှိကြောင်းကို ဇီးသီးစိုက်ပျိုးသော တောင်သူတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက် အရသိရှိရပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)

                 ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တွင် သီးနှံမျိုးစုံစိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းပြီး ဆီထွက်သီးနှံများဖြစ်သော နှမ်း၊ နေကြာ၊ မြေပဲများအပြင် စျေးကွက်ဝယ်လိုအားရှိပြီး ကျွဲ၊နွားစာပါဖူလုံသော နှံစားပြောင်းသီးနှံကို လည်းစိုက်ပျိုလျှက်ရှိပါသည်။ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တွင် နှံစားပြောင်း သီးနှံကို (၂၉၉၄)ဧက၊ မြစ်သားမြို့နယ်တွင် (၈၈၈)ဧက  စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့ပြီး စိုက်ဧကအားလုံး ရိတ်သိမ်း ပြီးစီးပြီဖြစ်ကြောင်း သက်ဆိုင်ရာ ဌာန၏ စာရင်းများအရ သိရှိရပါသည်။ စိုက်ပျိုးရာတွင် မျိုးအနေဖြင့် တိုးနီမျိုးများကို အများဆုံး စိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးမှုအနေဖြင့် မျိုး(၄)ပြည် စိုက်ပျိုးရပြီး၊ (၁)ပြည်လျှင်(၂၀၀၀/-) ကျပ်ဖြင့် ဝယ်ယူရကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးမှုအနေဖြင့် ထယ်စနစ်ဖြင့် စိုက်ကြောင်း ဆွဲအစေ့ချ ၊ အတန်းလိုက် စိုက်ပျိုးရကြောင်း၊ ၄င်းသီးနှံအား ဆည်ရေမရရှိသော ယာမြေများတွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြ ကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးမှု (၁)ဧက ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခ အပါအဝင် စုစုပေါင်း(၃၀၀၀၀၀/-)ကျပ်ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ ‌မေလတွင် စတင်စိုက်ပျိုးပြီး ယခုအချိန် တွင် အားလုံးရိတ်သိမ်းပြီးစီးပြီ ဖြစ်ကြောင်း၊  အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် (၃၀-၃၅) တင်းခန့် ထွက်ရှိပြီး စျေးနှုန်းအနေဖြင့် ယခုလက်ရှိ ပေါက်ဈေးအနေဖြင့် နှံစားပြောင်းစျေးနှုန်း အနေဖြင့် တစ်တင်းလျှင် (၂၃၀၀၀/-)ကျပ် စျေးနှုန်းများဖြင့် ရောင်းဝယ်လျက်ရှိပြီး၊ ယခင်နှစ်ထက် ဈေးနှုန်း အနည်းငယ် ကျဆင်းလျက်ရှိကြောင်း၊ တောင်သူများမှ ပွဲရုံများသို့ တိုက်ရိုက်တင်ပို့‌ ရောင်းချကြပြီး ပွဲရုံများ မှတဆင့် မန္တလေး၊ ရန်ကုန်မြို့များသို့ တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း၊ တစ်ဧက စိုက်ပျိုးမှု အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် စိုက်ပျိုးစရိတ်နှုတ်ပြီး (၃၉၀၀၀၀/-)ကျပ် ခန့်မြတ်ကြောင်း၊ နှံစား ပြောင်းသီးနှံ စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် စီးပွားဖြစ်ဝင်ငွေတိုးရုံသာမက ကျွဲ၊ နွားစာပါ ဖူလုံသောကြောင့် တောင်သူ များ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးသင့်ပါကြောင်း ရေးသားတင်ပြအပ်ပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)