ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

          တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး မြိတ်မြို့နှင့် အနီးဝန်းကျင်ဒေသများတွင် ဒေသထွက်ရာသီပေါ်သီးနှံ တစ်မျိုးဖြစ်သော ဒူးရင်းသီးများသည်  ဧပြီလဆန်းမှ စတင်ထွက်ရှိပြီး ယခုမေလ တတိယအပတ် အတွင်း မိုးရွာသွန်းမှုအခြေအနေများကြောင့် ဒူးရင်းပင်များမှ ဒူးရင်းသီးများသည် လှိုင်လှိုင်ရင့်မှည့် ထွက်ရှိလာသောကြောင့်ဒူးရင်းဈေးကွက်အနည်းငယ်ကျဆင်းလာသဖြင့် အရောင်းအဝယ်သွက်လျက် ရှိပြီး စားသုံးသူဝယ်လိုအားလည်း မြင့်တက်လျက်ရှိကြောင်း ဒေသခံသစ်သီးရောင်းဝယ်သူများထံမှ သိရသည်။

          မြိတ်ဒေသအတွင်း ရောင်းချနေသည့် ဒူးရင်းသီးများမှာ မြိတ်မြို့နယ်အတွင်း ကျေးရွာများရှိ တောတောင်ဥယျာဥ်များမှ ထွက်ရှိလာသော ဒူးရင်းသီးများအပြင် ပုလော၊ တနင်္သာရီ၊ ဘုတ်ပြင်း၊ ကျွန်းစုများမှတစ်ဆင့် လာရောက်ရောင်းချလျက်ရှိပြီး ဒေသထွက်ဒူးရင်းများအပြင် ထိုင်းမျိုးဒူးရင်း များကိုလည်း ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်းသိရှိရပါသည်။ မြိတ်ဈေးကွက်အတွင်း ဒူးရင်းသီးဈေးနှုန်း များမှာဒေသထွက် ရိုးရိုးဒူးရင်း တစ်လုံးလျှင် အလုံးအရွယ်အစားပေါ်မူတည်၍ ၁၅၀၀ ကျပ်မှ ၁၀,၀၀၀ ကျပ်အထိ စျေးနှုန်းအသီးသီးဖြင့် ကန်ဖျားကုန်စိမ်းစျေး၊ သစ်သီးဆိုင်များနှင့် လမ်းဘေးယာယီ သစ်သီးဆိုင်များတွင် ‌ရောင်းချလျက်ရှိပြီး ညနေပိုင်းနှင့် ညပိုင်းအချိန်များတွင် ဝယ်ယူသူများပြား လေ့ရှိပြီး ဒူးရင်းသီးများကို ဒေသတွင်းစားသုံးမှုသာမက ရန်ကုန်နှင့် အခြားမြို့များသို့ တင်ပို့ ရောင်းချ မှုများလည်း ရှိနေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

                    မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်း ကျောက်ဆည်၊မြစ်သားမြို့နယ်များတွင် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ခုနှစ်၊မိုးချဉ်မျှင်ရှည်ဝါများ ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းရရှိရေး ရည်မှန်းချက်ထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တွင်(၁၀၅)ဧက၊စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်တွင်(၄)ဧက၊မြစ်သားမြို့နယ်တွင် (၂၁၇၅)ဧက အစောစိုက်ပျိုးထားရှိမှုစုစုပေါင်း စိုက်ပျိုးဧက(၂၂၈၄)ဧက စိုက်ပျိုးထားကြောင်း သက်ဆိုင်ရာဌာန၏စာရင်းများအရသိရှိရပါသည်။ဧပြီလနှင့်မေလများတွင် စတင်စိုက်ပျိုးကြပြီး ဇူလိုင်လနှင့်သြဂုတ်လများတွင် စတင်ထွက်ရှိမှာဖြစ်ကြောင်း ၊ကျောက်ဆည်မြို့နယ်အနေဖြင့် မိုးကြို ချည်မျှင်ရှည်ဝါသီးနှံများကို ကျောက်ဆည်မြို့အရှေ့ဘက် ဖျောက်ဆိပ်ပင်ကျေးရွာ အပါအဝင် ရဲဘော်ကြီး၊မှိုင်းပန်၊ကလေး၊ရှမ်းတောင်ဦး၊ရဲယမန်းရွာ၊တောင်တော်၊ ပေါင်လောင်၊ ကင်းကျေးရွာများ နှင့်မြစ်သားမြို့နယ်တွင် ဒိုင်း၊မြနဒီကျေးရွာများတွင်လည်းအများဆုံးစိုက်ပျိုးကြကြောင်း ၊ ဝါစိုက်ပျိုး ရာတွင် ဘောင်ကြောင်းပေးစနစ်ဖြင့် အတန်းလိုက် စိုက်ပျိုးကျကြောင်း ၊ ဝါစိုက်ပျိုးမှုတွင် မျိုးအနေဖြင့် ငွေချည်-၆ ၊ ရွှေတောင် - ၈ မျိုးများကို အများဆုံး စိုက်ပျိုးကြပြီး (၁)ဧကလျှင် မျိုးထုပ်(၂-၃)ထုပ် အထိ ကုန်ကျကြောင်း ၊ မျိုး(၁)ထုပ် စျေးနှုန်း အနေဖြင့် (၆၄၀၀၀-၆၉၀၀၀)ကျပ် စျေးဖြင့် ဝယ်ယူစိုက်ပျိုးရကြောင်း ၊ စိုက်ပျိုးစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး ၊ သွင်းအားစု ၊ လုပ်သားခအပါအဝင် စုစုပေါင်း (၆၀၀၀၀၀/-)ကျပ်ခန့် ကုန်ကျပြီး (၁)ဧက အထွက်နှုန်း အနေဖြင့် ပိဿာ(၄၀၀-၅၀၀) ပိဿာခန့် ထွက်ရှိကြောင်း ၊ ယခင် ဝါစျေးနှုန်းအနေဖြင့် ဝါ(၁)ပိဿာလျှင် (၃၈၀၀-၄၀၀၀)ကျပ် ၊ ဂွမ်း(၁)ပိဿာလျှင်(၉၅၀၀-၉၈၀၀)ကျပ် ၊ အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော ဝါအသန့်(၁)ပိဿာလျှင် (၄၂၀၀)ကျပ်၊ ဂွမ်းအကောင်း(၁)ပိဿာလျှင် (၁၀၀၀၀)ကျပ် စျေးများဖြင့်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး  စိုက်ပျိုးစရိတ်နှုတ်ပြီး(၁၀၀၀၀၀၀/-)ကျပ်ခန့်မြတ်ကြောင်း၊ ယခုလက်ရှိပေါက်စျေးအနေဖြင့်ဝါ (၁) ပိဿာလျှင်(၄၈၀၀-၅၀၀၀)ကျပ်၊ ဂွမ်း(၁)ပိဿာလျှင်(၉၈၀၀-၉၉၀၀)ကျပ်၊ အရည်အသွေးကောင်းမွန် သောဝါအသန့်(၁)ပိဿာလျှင်(၅၁၀၀)ကျပ် ၊ ဂွမ်းအကောင်း(၁)ပိဿာလျှင် (၁၀၀၀၀)ကျပ်စျေးနှုန်း များဖြင့်ရောင်းဝယ်လျှက်ရှိပါသည်။ဝါထွက်ပေါ်ချိန်တွင် တောင်သူများမှ ပွဲရုံများသို့ တိုက်ရိုက်တင်ပို့ ရောင်းချကြပြီး ပွဲရုံများမှတဆင့် မန္တလေးစက်မှုဇုံ၊ ယက်ကန်းစက်ရုံ၊ ချည်မျှင်စက်ရုံများသို့တင်ပို့ ရောင်းချလျှက်ရှိကြောင်း ဝါထွက်ပေါ်ချိန်တွင်လည်း စျေးနှုန်းများကောင်းမွန်ပါက တောင်သူများ အကျိုးအမြတ်ပိုမိုဖြစ်ထွန်း နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)

               ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်ခရိုင်၊ ပြည်မြို့ရှိ ဈေးများတွင် သရက်သီးမှည့်များ ရောင်းချနေ ကြောင်းသိရသည်။ ပြည်တွင်း၌ အဓိကစားသုံးသည့် သရက်သီးများမှာ စိန်တလုံး၊ မြကျောက်၊ ရင်ကွဲနှင့် သုံးလုံးတစ်တောင်သရက်သီးအမျိုးအစားများဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ လတ်တလောတွင် စိန်တလုံးနှင့် မြကျောက်သရက်သီးအမှည့်များ ဈေးကွက်ထဲသို့ အများအပြားဝင်ရောက်နေပြီဖြစ် သော်လည်း ရင်ကွဲသရက်မျိုးမှာ အမှည့်ရရှိမှု အလွန်နည်းနေသေးကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ စိန်တလုံး သရက်သီးမျိုးများမှာ မှည့်လျှင် မွှေးလာသောကြောင့် ဟိုတယ်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များတွင် အဓိက ဝယ်ယူသုံးစွဲကြောင်းသိရပါသည်။ ပြည်တွင်းသာမက ပြည်ပကပါ ဝယ်ယူမှုများကြောင်း သိရသည်။

          မြန်မာပြည်တွင်း၌  မြကျောက်သရက်မျိုးသာ ပိုကြိုက်ကြကြောင်းသိရသည်။ ဈေးကွက် အတွင်းတွင်လည်း မြကျောက်သရက်မျိုးမှာ အရောင်းသွက်ကြောင်းသိရသည်။ရင်ကွဲသရက်မျိုးများမှာ ကျေးလက်ဒေသများတွင်သာပေါများပြီးအရောင်းအဝယ်ဖြစ်ကာဈေးလည်း အနည်းဆုံးရကြောင်းသိရသည်။

          သရက်ပင်သည် နှစ်ရှည်သီးနှံပင်ဖြစ်သည့်အတွက် ခြံပိုင်ရှင်များအနေဖြင့် နှစ်စဉ် သရက်သီး ရာသီချိန်ရောက်တိုင်း အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ဝင်ငွေရရှိနေကြောင်း သရက်ခြံပိုင်ရှင်တစ်ဦးထံမှ သိရှိရသည်။လက်ရှိတွင် ပြည်ဈေးကွက်အတွင်း သရက်သီးအမျိုးအစားအလိုက် ၅၀၀ ကျပ်၊ ၇၀၀ ကျပ်၊ ၈၀၀ ကျပ်မှစ၍ ၁၅၀၀ ကျပ်ဝန်းကျင်အထိသာ ဈေးရှိနေပြီး အဝယ်နည်းနေသေးကြောင်း သိရသည်။ ယခင်နှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဈေးနှုန်းနည်းနေသေးကြောင်း သိရသည်။ ဝယ်လိုအားနှင့် ရောင်းလိုအားမှာ ဝယ်လိုအားနည်းပြီး ရောင်းလိုအားများနေကြောင်းသိရသည်။

          သရက်သီးမှည့်ဈေးကွက်ကျဆင်းနေသော်လည်း သရက်ပြင်ဈေးမှာ ယခင်နှစ်ကထက် ပိုမို မြင့်တက်လာနေပြီး တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ် (၃၀၀၀၀)ခန့်အထိ ဈေးပေါက်နေကြောင်းသိရသည်။

DOCA(ပဲခူး)

          မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူဈေးကွက်၌ အခြေခံစားသောက်ကုန်များ ရောင်းချ လျက်ရှိသော အရောင်းဆိုင်များတွင် ခေါက်ဆွဲခြောက်ထုပ်များပုံမှန် အရောင်းအဝယ် ဖြစ်လျက်ရှိ ပါသည်။ ခေါက်ဆွဲကို ဂျုံသီးနှံ ကုန်ကြမ်းမှ ကုန်ချောအဖြစ် ထုတ်လုပ်ခြင်းဖြစ်၍ ပခုက္ကူမြို့နယ်သည် သီးနှံမျိုးစုံ စိုက်ပျိုးကြသော်လည်း ဂျုံသီးနှံစိုက်ပျိုးခြင်းမရှိ၍ စိုက်ပျိုးမှုများသော စစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့ ခေါက်ဆွဲ ခြောက်ထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံများမှ ပခုက္ကူဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက် ကြောင်း၊ စားသုံးသူများအတွက် ခန္ဓာကိုယ်အားဖြစ်စေပြီး ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွှတ်၍ ဈေးနှုန်း သင့်တင့် မျှတစွာဖြင့် အလွယ်တကူ ဝယ်ယူမှုရရှိခြင်းကြောင့် စားသုံးသူများအနေဖြင့် ခေါက်ဆွဲသုပ်၊ ခေါက်ဆွဲကြော်၊ ခေါက်ဆွဲအရည်ပျော်ပြုလုပ်၍ မြန်မာ့ရိုးရာ အစားအစာအဖြစ် ရှေးယခင် နှစ်များစွာကတည်းက စားသုံးမှု များကြောင်း သိရှိရသည်။

               ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ(ပထမပတ်)တွင် ခေါက်ဆွဲခြောက်ထုပ်များ ဈေးတက်ပြီး အရောင်း အဝယ်ဖြစ်နေကြောင်း၊ ခေါက်ဆွဲတွင် အဝါရောင်နှင့်အဖြူရောင် နှစ်မျိုးရှိပြီး ခေါက်ဆွဲသား အကောင်းနှင့် စက်ကျအကျိုးဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြား ရောင်းချကြောင်း၊ “ရွှေဒင်္ဂါး” အဝါရောင် ခေါက်ဆွဲခြောက် တစ်စီးလျှင် ကျပ်(၁၀၀၀)၊ (၂၅)ထုပ်ပါတစ်ထုပ်လျှင် ကျပ်(၂၄၀၀၀)၊ ခေါက်ဆွဲကျိုး စက်ကျတစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၇၅၀၀)ဈေးဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ကြောင်း၊ “စွမ်းထက်” ခေါက်ဆွဲ ခြောက် (၅၀)ကျပ်သားပါ တစ်ထုပ်လျှင် ကျပ်(၄၅၀၀)၊ အထုတ်(၃၀)ပါ တစ်ဖာလျှင် ကျပ်(၁၃၅၀၀၀)၊ (၂၀)ကျပ်သားပါ တစ်ထုပ်လျှင် ကျပ်(၂၃၀၀)၊ (၅၀)စီးပါ တစ်ဖာလျှင် ကျပ်(၁၁၅၀၀၀)၊ (၂)စီးတွဲ တစ်ထုပ်လျှင် ကျပ်(၂၀၀၀)၊ (၅၀)စီးပါ တစ်ဖာလျှင် ကျပ်(၉၀၀၀၀)၊ စက်ကျအကျိုး တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၅၀၀၀)ဈေးနှုန်းဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း၊  တန်ခူး၊ ကဆုန်လများတွင် ပို၍ ရောင်းအား ကောင်းပြီး မြိုင်၊ ရေစကြို၊ ကျောက်ထု ဒေသများသို့လည်း တင်ပို့ရောင်းချရကြောင်း၊ တစ်ပတ် အတွင်း‌ ခေါက်ဆွဲခြောက် ပိဿာ(၄၀၀-၄၅၀)ခန့် ရောင်းချရကြောင်း ပခုက္ကူမြို့မဈေးရှိ ခေါက်ဆွဲ ခြောက်ရောင်း ချသူထံမှ   သိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)

                              မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်အတွင်းရှိ တောင်သူများသည် စပါး၊ပဲ၊ပြောင်း၊ နှမ်း၊ငရုတ်စသည့် သီးနှံမျိုးစုံစိုက်ပျိုးကြသည့်အပြင် ရုံးပတီသီးကိုလည်း တစ်ပိုင်တစ်နိုင်စိုက်ပျိုးလာ ကြပြီး ယခုအချိန်တွင် တောင်သူများသည် ရုံးပတီသီးကို စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုး လာကြပါသည်။ ရုံးပတီသီး ကိုရာသီမရွေးစိုက်ပျိုးနိုင်သောကြောင့် တောင်သူများတွက်ခြေကိုက်သောသီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ ရုံးပတီသီးကို သံချပ်ကုန်း၊ အုတ်ဖို နှင့် ရွာပုလဲကျေးရွာများတွင် အများဆုံး စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ စိုက်ပျိုးသောမျိုးများမှာ ပင်ပုမျိုး ၊ ပင်လတ်မျိုး နှင့် ပင်မြင့်မျိုးများကို အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြပြီး (၁)ဧကလျှင် မျိုးစေ့(၁၂)ထုပ် စိုက်ပျိုးရပြီး မျိုးစေ့တစ်ထုပ်လျှင် (၂၈၀၀၀/-)ကျပ်ပေးရကြောင်း၊ (၁)ဧက ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊သွင်းအားစု၊လုပ်သားခအပါအဝင် စုစုပေါင်း(၆၃၀၀၀၀/-)ကျပ် ဝန်းကျင်ကုန်ကျကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးပြီး(၄၅)ရက်အကြာတွင် စတင်ခူးဆွတ်ရပြီး တစ်ရက်ခြား တစ်ကြိမ် ခူးဆွတ်ပေးရကြောင်း၊ သက်တမ်းအနေဖြင့်(၂)လအထိ ခူးဆွတ်ရကြောင်း ၊ ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် ဖောက်သည်ဈေး တစ်ပိဿာလျှင်(၄၀၀၀)ကျပ် ၊ လက်လီဈေးနှုန်းအနေဖြင့် တစ်ပိဿာလျှင် (၅၀၀၀/-)ကျပ်ဈေးနှုန်းဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေကြောင်း၊ ကုန်စိမ်းသီးနှံ ဖြစ်သည့်အတွက်ဈေးနှုန်း အတက်အကျရှိကြောင်း ၊ အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့်(၇၅၀၀၀၀/-) ကျပ်ခန့်မြတ်ကြောင်း၊ စိုက်ခင်းသို့ လာရောက်ဝယ်ယူသော ကုန်စိမ်းပွဲစားများအား ရောင်းချသည့်အပြင် မြို့မဈေးနှင့် အေးမြကြည်လင် ဈေးများသို့လည်း တင်ပိရောင်းချကြကြောင်း၊ရုံးပတီသီးစိုက်ပျိုးသောတောင်သူတစ်ဦး၏ပြောကြားချက်အရသိရှိရပါသည်။           DOCA(မန္တလေး)