ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

     မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိတနင်္သာရီပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင်သဘာဝမှဖန်တီးပေးထားသောအစားအစာများ ပေါများစွာထွက်ရှိသည့်အနက် သစ်ပလုပ်သည် ထူးခြားသော အစားအစာ တစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ မြိတ်ခရိုင်တွင် ပိုမိုလူသိများသည့် သစ်ပလုပ်သည် ဒီရေတောများအတွင်းရှိ ရေငန်ဝပြီး ဆွေးမြည့်နေသော သစ်တုံးများ အတွင်းတွင် ရှင်သန်ကြီးထွားကြပါသည်။ အထူးသဖြင့် လမုပင်(ပရုန်းပင်)သစ်တုံးများအတွင်း အပေါက်ဖောက်၍ သစ်ခေါင်းအတွင်းနေထိုင်ကာ သစ်အဆီ များကို စားကြသော အကောင်တစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ လမုပင်(ပရုန်းပင်)များမှရရှိသော သစ်ပလုပ်များ သည် ပိုမိုအရသာ ကောင်းမွန်ကြောင်း ဒေသခံများအကြား ယုံကြည်လျက်ရှိပါသည်။

             သစ်ပလုပ်၏ပုံသဏ္ဍန်မှာ ရှည်မျှောမျှောနှင့် အခေါင်းခွံမှာ အဝိုင်းပုံစံရှိပြီး ချွန်ထက်သော သွားရှည်ရှည်နှစ်ချောင်းပါရှိ ပါသည်။ အ‌ရောင်မှာ ခဲဖျော့ရောင်၊ အဖြူရောင်ရှိပြီး ဒေသအလိုက်အခေါ် အဝေါ်ကွဲပြားမှုများရှိပြီး တနင်္သာရီတိုင်း၊ ထားဝယ်ဒေသတွင် ပလောက်၊ မြိတ်တွင် ပလုပ်၊ ရခိုင် ပြည်နယ်တွင် ဒီပိုး ဟုခေါ်ဆိုကြပါသည်။ တနင်္သာရီတိုင်း၊ မြိတ်ခရိုင် နှင့် ကမ်းရိုး တန်းဒေသများတွင် နေထိုင်သည့်ဒေသခံများအတွက် သစ်ပလုပ်သည်အဖိုးတန်အစားအစာတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း မြေပြန့် နှင့် တောင်ပေါ်ဒေသတွင်နေထိုင်သူအများစုမှာ သစ်ပလုပ်၏ပုံသဏ္ဍန်ကြောင့် မစားတတ်/မစားရဲ ကြသူများလည်းရှိပါသည်။ သစ်ပလုပ်အား သစ်ပုပ်ပင်နှင့် ရောနှောမှားယွင်း တတ်ကြသော်လည်း သစ်ပုပ်ပင်သည် အပင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး သစ်ပလုပ်မှာ သစ်တုံးအတွင်းရှိ ရေသတ္တဝါတစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။

             ရာသီဥတုသို့ ပင်လယ်လှိုင်းရိုင်ခတ်သဖြင့် လဲကျ/ကျိုးကျကာ ရေထဲတွင်မြုပ်သော လမုပင် (ခေါ်)ပရုန်းပင်များ၏ ပင်စည်ကို ပုဆိန်နှင့်ပေါက်၍ထုတ်ယူကြပါသည်။ သစ်ပလုတ်ကို ပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများရှိ ဒီရေတောများတွင်အများဆုံး ရရှိပြီး တနင်္သာရီတိုင်း၊ မြိတ်ခရိုင်တွင် ပထော်၊ ပထက်ကျေးရွာ၊ ကျွန်းစုမြို့နယ်များတွင်အများဆုံး ရရှိနိုင်ပါသည်။ သစ်ပလုတ်ကို သံပရာသီး၊ ငရုပ် သီးစိမ်း၊ ရှောက်ရွက်၊ ကြက်သွန်နီတို့နှင့် အစိမ်းသုပ်စားကြသလို ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များဖြင့် အချိုုပေါင်း စားနိုင်ပါသည်။ အရသာမှာ ချိုချိုအေးအေးနှင့် နူးညံ့သောအရသာရှိပါသည်။ ကျန်းမာရေး အရကြည့်လျှင် သစ်ပလုပ်တွင် အသားဓာတ်လည်းပါဝင်သောကြောင့် ဝမ်းအေးခြင်း၊ ရိုးတွင်းချဉ်ဆီ များအတွက်ပါ အကျိုးပြုသလို ကိုယ်လက်အဆစ်များ ဖောရောင်ခြင်းများအတွက်ပါ သက်သာစေပါ သည်။ သစ်ပလုပ်သည် သဘာဝအရင်းအမြစ်မှ တိုက်ရိုက်ရရှိသော အစားအစာဖြစ်သောကြောင့် သန့်ရှင်းသစ်လွင်မှုနှင့် အာဟာရတန်ဖိုးများရှိသည်ဟုလည်း ဒေသခံများမှ ယုံကြည်ကြပါသည်၊ မြိတ်ခရိုင်မှထွက်ရှိသော သစ်ပလုပ်အား ဒေသတွင်း နေထိုင်သူများမှ ကိုယ်တိုင်ဖမ်းယူ စားသုံး ကြသလို မြိတ်မြို့ပေါ်ရှိ ဈေးများတွင်လည်း ရောင်းချကြပါ သည်။ မြိတ်ခရိုင်မှ ထွက်ရှိသော သစ်ပလုပ်အား ထားဝယ်နှင့် ကော့သောင်းမြို့များမှ အများဆုံးဝယ်ယူကြ ပြီး ရန်ကုန်မြို့မှလည်း ဝယ်ယူစားသုံးလျက်ရှိပါသည်။ မြိတ်ခရိုင်၊ မြိတ်မြို့တွင် သစ်ပလုတ်ကို နို့စည်ဗူး(၁)ဗူးလျှင် (၄ဝဝဝ)ကျပ်၊ တစ်လီတာဗူး (ဗူးဝက်) လျှင် (၁၈ဝဝဝ)ကျပ်၊ တစ်လီတာဗူး(၁)ဗူးလျှင်(၃၆ဝဝဝ) ကျပ်ဖြင့်ရောင်းချကြပါသည်။

             ယနေ့ခေတ်တွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ဒီရေတောများ လျော့နည်း လာခြင်းနှင့်အတူ သစ်ပလုပ် ကိုရှာဖွေရန် ပိုမိုခက်ခဲလာနေပါသည်။ သစ်ပလုပ်သည် အစားအစာ တစ်မျိုးသာမက ဒေသခံလူမျိုးစုများ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ နေထိုင်မှုနှင့် သဘာဝနှင့်အတူ သဟဇာတ ဖြစ်စွာ ရှင်သန်နေထိုင်မှုကို ထင်ဟပ်ပြသပေးသည့် အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါ သည်။ ထို့ကြောင့် ဒီရေတောများကို ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်ခြင်းနှင့်အတူ ထိုကဲ့သို့သော သဘာဝအစား အစာများကို ထိန်း သိမ်းရင်း ဆက်လက်အသုံးချနိုင်ရန် အရေးကြီးပါသည်။ သစ်ပလုပ်သည် မြိတ် ခရိုင်၏ ထူးခြားသော ဒေသထွက်အစားအစာတစ်မျိုးအဖြစ်သာမက သဘာဝနှင့် လူသားတို့၏ ဆက် စပ်မှုကို ပြသပေးသော အထင်ကရအရာတစ်ခုဖြစ်သည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ၎င်း၏ ထူးခြားမှုနှင့် အရသာ ကြောင့် ဒေသခံများသာမက ပြည်ပလူများအတွက်ပါ စိတ်ဝင်စားဖွယ်အစားအစာတစ်ခုအဖြစ် ဆက် လက်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်ပါကြောင်း ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

       ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ငူခရိုင်သည် ကရင်ပြည်နယ်၏ တောင်ပေါ်ဒေသတစ်ခုဖြစ်သော သံတောင်ကြီးမြို့နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိရာ ယခုကဲ့သို့ မိုးဦးရာသီအချိန်တွင် ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် ရာသီပေါ်သီးနှံများနှင့် သဘာဝအလျောက်ထွက်ရှိသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ တောင်ငူမြို့ဈေးကွက်အတွင်းသို့ မြောက်မြားစွာ ဝင်ရောက်ကာ စည်ကားလျက်ရှိကြောင်းသိရသည်။

        တောင်ငူခရိုင်နှင့် သံတောင်ကြီးဒေသတို့သည် ပထဝီအနေအထားအရ နီးစပ်ရုံမျှမက ရာသီဥတုနှင့် မြေဆီလွှာကောင်းမွန်မှုတို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အလားအလာကောင်းသော ဒေသများ ဖြစ်ကြသည်။ မိုးဦးကျကာလတွင် သံတောင်ကြီးဒေသမှ ထွက်ရှိသည့် ဖာလာ၊ လက်ဖက်ခြောက်၊ ဒူးရင်းသီး၊ပိန္ဒဲသီး၊ နာနတ်သီး၊ မင်းဂွတ်သီး၊ကြက်မောက်သီး၊လိုင်ချီးသီး၊ကနစိုးသီး၊ရေငန်းသီး၊ကွမ်းသီး၊ ကွမ်းရွက်၊မျှစ်၊ ဒညင်းသီး၊ ဆိတ်ဖူး၊ အင်ဥနှင့် ဖလောင်တောင်ဝှေး အစရှိသည့် သဘာဝတောတောင်ထွက် အစားအစာများ နှင့်အတူ ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးထားသော ရာသီပေါ် သီးနှံများဖြစ်သည့် အခြားသော ဟင်းသီးဟင်းရွက် စိမ်းစိမ်းစိုစိုများ တောင်ငူမြို့ပေါ်ရှိ ဈေးကြီးများနှင့် ပျံကျဈေးများသို့ နေ့စဉ်ၐစီးဝင် လျက်ရှိသည်။

         သံတောင်ကြီးဒေသဘက်မှထွက်သော ဒေသထွက်ပစ္စည်းများသည် လတ်ဆတ်ပြီး သဘာဝအတိုင်း ထွက်သောအသီးအနှံများဖြစ်သောကြောင့် မြို့ခံများသာမက တောင်ငူခရိုင်အနီးတဝိုက်ကျေးရွာများမှ လာရောက် ဝယ်ယူသူများနှင့်ပါ အရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေသည်။

          မိုးရာသီအစပိုင်းတွင် အသီးအနှံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ အလျှံပယ်ပေါများနေခြင်းကြောင့်  ဈေးနှုန်းများမှာလည်း ဝယ်ယူစားသုံးသူများအတွက် သင့်တင့်မျှတသော ဈေးနှုန်းများဖြင့် ရရှိနိုင်သဖြင့် အခြေခံလူတန်းစားများအတွက် အဆင်ပြေလျက်ရှိသည်။ တောင်ငူမြို့နှင့် သံတောင်ကြီးဒေသအကြား လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကောင်းမွန်မှုကြောင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုမြန်ဆန်ပြီး သီးနှံများ လတ်ဆတ်မှုရှိခြင်း သည် ဈေးကွက်အတွင်းလူကြိုက်များရခြင်း၏ အဓိကအချက်တစ်ချက်ဖြစ်ကြောင်း၊ မိုးဦးကျရာသီသည် ဒေသခံတောင်သူများနှင့် ဈေးသည်များအတွက် မိသားစုဝင်ငွေ ပိုမိုတိုးပွားနေကြောင်း သိရှိရသည်။

DOCA(ပဲခူး)

          နနွမ်းကို မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင်စိုက်ပျိုးကြပြီး နနွမ်းကိုနေ့စဉ် ချက်ပြုတ် စားသောက်သော ဟင်းလျာများတွင် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ်အသုံးပြုကြသည့်အပြင် တိုင်းရင်းဆေးများ ဖော်စပ် ရာတွင်လည်း အသုံးပြုကြပြီး နနွမ်းဖူးများကို တို့စရာဖြစ်စားသုံး၍ နနွမ်းခေါင်းကို ခြင်ဆေးအဖြစ် လည်းအသုံးပြုကြပါသည်။ နနွမ်းကို မိတ္ထီလာခရိုင်၊ သာစည်မြို့နယ်ရှိတောင်ပေါ်ဒေသများတွင် အနည်း ငယ်စိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် သာစည်မြို့နယ် နနွမ်းစိုက်ဧက (၁၅၃)ဧက စိုက်ပျိုး ထားရှိကြောင်း ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦီးစီးဌာနစာရင်းအရသိရပါသည်။

       နနွမ်းကို မေလနှင့်ဇွန်လများတွင်စိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ ဒေသတွင်းမှာ အနည်းငယ်သာ ထွက်ရှိသဖြင့် မိတ္ထီလာဈေးကွက်အတွင်းသို့ အောင်ပန်းနှင့်ကျောက်ဆည်မြို့နယ် ဆူးလေကုန်း ကျေးရွာမှ ထွက်ရှိသော နနွမ်းများအများဆုံးဝင်ရောက်လျက်ရှိကြောင်းသိရပါသည်။

         ယခုဇွန်လဒုတိယပတ်တွင် ပွဲရုံလက္ကားဈေး ရှမ်းနနွမ်းတစ်ပိဿာလျှင် (၁၄၀၀၀) ကျပ်၊ ကျောက်ဆည်နနွမ်းတစ်ပိဿာ(၁၅၅၀၀)ကျပ်၊ လက်လီရှမ်းနနွမ်း တစ်ပိဿာလျှင် (၁၆၀၀၀)ကျပ်၊ ကျောက်ဆည်နနွမ်းတစ်ပိဿာလျှင်(၁၆၅၀၀)ကျပ်၊ နနွမ်းခေါင်းဈေး တစ်ပိဿာလျှင်(၁၁၀၀၀) ကျပ်ဈေးဖြင့်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း၊ ယခင်လနှင့်ကာလ တူနှိုင်းယှဉ်လျှင် နနွမ်းတစ်ပိဿာလျှင်(၁၀၀၀)ကျပ်ခန့်ဈေးနှုန်း အနည်းငယ်မြင့်တက်လာကြောင်း ပွဲရုံများမှသိရပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)

            ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မအူပင်ခရိုင်တွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကို      အဓိကထား လုပ်ကိုင်ကြပြီး စပါး၊ ပဲ၊ ပြောင်း၊ နှမ်း စသည့်သီးနှံများ စိုက်ပျိုးသည့်အပြင် စားဖိုဆောင်သီးနှံများကိုလည်း ရာသီအလိုက် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ ရုံးပတီသီး သီးနှံကိုလည်း စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးကြကြောင်း သိရသည်။

         ရုံးပတီသီးမျိုးအနေဖြင့် ပင်ပုမျိုး၊ ပင်လတ်မျိုး၊ ပင်မြင့်မျိုးများဖြစ်ပြီး ပင်မြင့်မျိုး (Finger One) ရုံးပတီမျိုးကို အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ တစ်ဧကလျှင် မျိုးစေ့ ၁၅ ထုပ် စိုက်ပျိုးရပြီး စိုက်ပျိုးမှု ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခအပါအဝင် စုစုပေါင်း ငွေကျပ် ၈၀၀၀၀၀ ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ ရုံးပတီသီးနှံကို စိုက်ပျိုးပြီး ၄၅ ရက်အကြာတွင် စတင်ခူးဆွတ်ရ၍ တစ်ရက်ခြား တစ်ကြိမ် ခူးဆွတ်လျက်ရှိရာ သက်တမ်းအနေဖြင့် ၂ လထိ ခူးဆွတ်ရကြောင်း၊ အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင် ရုံးပတီသီးပိဿာချိန် ၂၀၀၀ ခန့် ထွက်ရှိပြီး ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် လက်ကားဈေး တစ်ပိဿာလျှင် ငွေကျပ် ၂၅၀၀-၂၇၀၀၊ လက်လီဈေး တစ်ပိဿာလျှင် ငွေကျပ် ၃၀၀၀ ဈေးနှုန်းများဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း၊ အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင် ငွေကျပ် ၁၈-သိန်းမှ ၂၀ သိန်းခန့် အကြားရရှိပြီး ဈေးကွက်အနေဖြင့် ကုန်စိမ်းပွဲစားများမှာ စိုက်ခင်းအထိ လာရောက်ဝယ်ယူကြကြောင်း၊ ရုံးပတီပင်သည် ရာသီမရွေးစိုက်ပျိုးနိုင်ပြီး ဈေးကောင်းရရှိသည့်အတွက် တောင်သူများအနေဖြင့် အကျိုးအမြတ်များ ပိုမိုရရှိကြောင်း တောင်သူတစ်ဦးထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA (ဧရာဝတီ)