ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

                    မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေးဒေသတစ်ခုဖြစ်သည့် အလျှောက် သီးနှံမျိုးစုံ စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိပြီး အဓိကအသက်သွေးကြောဖြစ်သော စပါးသီးနှံ ကိုလည်းစိုက်ပျိုးလျက်ရှိပါသည်။ မတ်လကုန် ဧပြီလဆန်းမှစတင်၍ နွေစပါးများစတင်စိုက်ပျိုးလျက် ရှိပါသည်။ ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်းတွင် နွေစပါး စိုက်ပျိုးမှုအနေဖြင့် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တွင် (၃၅၅၉)ဧက ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်တွင်(၇၁၈)ဧက ၊ မြစ်သားမြို့နယ်တွင် (၂၀၁၁၀) ၊ စုစုပေါင်း(၂၄၃၈၇)ဧက စိုက်ပျိုးထားကြောင်း သက်ဆိုင်ရာဌာန၏ စာရင်းများအရ သိရှိရပါသည် ။ နွေစပါးသည်မိုးစပါးထက် သက်တမ်းပိုရှည်ကြောင်း ၊ နွေစပါးစိုက်ပျိုးမှုအနေဖြင့် ပတ်ကြဲ စိုက်ပျိုးမှုများရှိသလို ပျိုးနှုတ်၍ စိုက်ပျိုးကြသူများလည်းရှိကြောင်း ၊ အများဆုံးစိုက်ပျိုးမှုမှာ ပျိုးထောင် ၊ ပျိုးနှုတ်စိုက်ပျိုးခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ နွေစပါး စိုက်ပျိုးမှု(၁)ဧက ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု ၊ လုပ်သားခအပါအဝင် စုစုပေါင်း (၈၀၀၀၀၀/-)ကျပ်ခန့် ကုန်ကျကြောင်း ၊ နွေစပါး စိုက်ပျိုးထွက်ရှိမှုအနေဖြင့် ဇူလိုင်လတွင် စတင်ထွက်ရှိမှာဖြစ်ပြီး ယခုအချိန်တွင် မိုးရွာသွန်းမှု ကောင်းသောကြောင့် နွေစပါးများ ကောင်းမွန်စွာအောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိကြောင်း ၊ အများဆုံး စိုက်ပျိုးသောမျိုးမှာ မနောသုခမျိုးဖြစ်ကြောင်း ၊ ယခုလက်ရှိ စပါးပေါက်ဈေးအနေဖြင့် ဧရာပဒေသာ တစ်တင်းလျှင်(၃၀၀၀၀/၃၂၀၀၀)ကျပ်၊နောသုခတစ်တင်းလျှင်(၁၈၀၀၀/၁၉၀၀၀)ကျပ်၊ ဧရာပဒေသာ ဆန်တစ်အိတ်လျှင် (၁၃၀၀၀၀/၁၄၀၀၀၀) ကျပ် ၊ နောသုခဆန် တစ်အိတ်လျှင်(၆၅၀၀၀-၇၅၀၀၀) ကျပ်စျေးနှုန်းများဖြင့် ရောင်းဝယ်လျက်ရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက်အနေဖြင့် ပွဲစားများမှ စပါးစိုက်ပျိုးသည့် ကျေးရွာများသို့ တိုက်ရိုက်လာရောက်ဝယ်ယူကြကြောင်း ၊ နွေစပါးထွက်ပေါ်ချိန်တွင် ဈေးနှုန်းများ ကောင်းမွန်ပါက တောင်သူများ အကျိုးအမြတ် ဖြစ်ထွန်းနိုင်ကြောင်း နွေစပါးစိုက်ပျိုးသော တောင်သူတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက် အရသိရှိရသည်။ 

DOCA(မန္တလေး)

              သရက်သီးသည် အပူပိုင်းဒေသတွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းသည့်အသီးမျိုးဖြစ်ပြီး နှစ်ရှည်သီးနှံ ဖြစ်သည့်အတွက် ရာသီကာလတွင် အထူးဂရုပြု၍ အပင်ကိုပြုစုစောင့်ရှောက်ပါက အထွက်နှုန်း တိုးပြီးဝင်ငွေရရှိသည့် သီးနှံဖြစ်ပါသည်။ မန္တလေးတိုင်းအတွင်း ဒေသအလိုက်သရက်သီးအမျိုးအစား ပေါင်းများစွာရှိသော်လည်း လူကြိုက်များသည့် စိန်သလုံးသရက်နှင့် ရွှေဟင်္သာသရက်များကို အဓိက ထားစိုက်ပျိုးကြပါသည်။ သရက်သီးသည် ရာသီပေါ်သီးနှံစာမျိုးဖြစ်ပြီး အစိမ်းစားလျှင် အချဉ်နှင့် အဖန်ရှိပြီး အမှည့်စားလျှင် အချိုဓါတ်ရရှိခြင်းကြောင့် ချို၊ ချဉ်၊ ဖန်ဓါတ်(၃)မျိုးစလုံး တစ်ပြိုင်နက် ပေးစွမ်းနိုင်သည့်သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ကျောက်ဆည်၊ မြစ်သား၊ စဉ့်ကိုင်၊ တံတားဦး၊ အမရပူရ၊ ပုသိမ်ကြီးနှင့် မတ္တရာနယ်များတွင် စိန်တလုံးနှင့် ရွှေင်္သာသရက်မျိုးများ ကို အဓိကထားစိုက်ပျိုးကြပါသည်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှ ထွက်ရှိသည့် စိန်တလုံးသရက် သည် တိုင်းတွင်းသာမက အခြားမြို့များကပါ ကြိုက်နှစ်သက်ပါသည်၊၊

             မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအနေနှင့် သရက်သီးကို နှစ်စဉ်မေလဆန်းပိုင်းတွင် စိန်တလုံးသရက်သီး များစတင် ထွက်ရှိပြီး စိန်တလုံးရာသီကာလအနေနှင့် မေ၊ ဇွန်လများတွင် လှိုင်လှိုင်ထွက်ရှိရောင်းဝယ် ပြီး ရွှေဟင်္သာသရက်နေနှင့် စိန်တလုံးရာသီကုန်လုချိန်တွင် စတင်ထွက်ရှိသည့်အတွက် စားသုံးသူများ အနေနှင့် သရက်သီးကို ရာသီချိန်အတွင်း စိတ်ကြိုက်စားသုံးကြပါသည်။ မန္တလေးတိုင်းအတွင်း စိန်သလုံးနှင့် ရွှေင်္သာသရက်ကို အဓိကထားစိုက်ပျိုးကြသော်လည်း အခြားသရက်များကိုလည်း စိုက်ပျိုးကြပါသည်။

     သရက်သီးစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့်ခြံရှင်များအနေနှင့် သရက်သီးစတင်သီးသည့် သီးကင်းမှစ၍ ရင့်မှည့်သည်အထိ ရာသီဥတုနှင့်သဘာဝဘေးဒဏ်များမှ ကြွေသည့် အသီးများကို အလေအလွင့် နည်းပါးအောင် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များကို ထုတ်လုပ်ကြပါသည်။

          မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ယခုနှစ်သရက်ရာသီကာလအတွင်း ဈေးနှုန်းဈေးကွက်နေနှင့် စိန်တလုံးသရက်ပေါ်ဦးပေါ်ဖျားဈေးနှုန်းအနေနှင့် ကျောက်ဆည်၊ စဉ့်ကိုင်၊ တံတားဦး၊ မြစ်သား၊ ပလိပ် နယ်ဘက်များမှ လုံးကြီး ၁ လုံးလျှင် ၂၀၀၀ ကျပ်မှ ၂၅၀၀ ကျပ်၊ လုံးလတ် ၁ လုံးလျှင် ၁၅၀၀ ကျပ်မှ ၁၈၀၀ ကျပ်ဈေးနှုန်းများနှင့် စတင်ခဲ့ပြီး အမရပူရ၊ ပုသိမ်ကြီးနှင့် မတ္တရာနယ်ထွက်ဈေးနှုန်းအနေနှင့် လုံးကြီး ၁ လုံလျှင် ၁၈၀၀ ကျပ်မှ ၂၀၀၀ ကျပ်၊ လုံးလတ် ၁ လုံးလျှင် ၁၂၀၀ ကျပ်မှ ၁၅၀၀ ကျပ်ဈေးနှုန်း များနှင့် ရောင်းဝယ်မှုရှိပြီး အမှည့်လှိုင်လာသည့်ကာလတွင် ကျောက်ဆည်နယ်ဘက်မှ လုံးကြီး ၁ လုံးလျှင် ၁၅၀၀ ကျပ်မှ ၁၇၀၀ ကျပ်၊ လုံးလတ် ၁ လုံးလျှင် ၁၀၀၀ ကျပ်မှ ၁၂၀၀ ကျပ်၊ အမရပူရ၊ ပုသိမ်ကြီး၊ မတ္တရာနယ်များမှ လုံးကြီး ၁ လုံးလျှင် ၁၀၀၀ ကျပ်မှ ၁၂၀၀ ကျပ်၊ လုံးလတ် ၁ လုံးလျှင် ၇၀၀ ကျပ်မှ ၈၀၀ ကျပ်ဈေးနှုန်းများနှင့် ရောင်းဝယ်မှုရှိခဲ့ပါသည်၊၊  နယ်များသို့ ဂျုပ်ဖာများနှင့် တင်ပို့ရာတွင် လုံးကြီးအလုံး ၂၀ ပါ ၁ ဖာလျှင် ကျောက်ဆည်နယ်မှ ၁ ဖာလျှင် ၄၈၀၀၀ ကျပ်မှ ၅၀၀၀၀ ကျပ်၊ လုံးလတ် ၁ ဖာလျှင် ၃၅၀၀၀ ကျပ်မှ အမရပူရ၊ ပုသိမ်ကြီး၊ မတ္တရာနယ်များမှ လုံးကြီး ၁ဖာလျှင် ၂၅၀၀၀ ကျပ်မှ ၃၀၀၀၀ ကျပ်၊ လုံးလတ် ၁ ဖာလျှင် ၁၆၀၀၀ ကျပ်မှ ၁၈၀၀၀ ကျပ်များနှင့် နယ်များကို အရောက်ပို့စနစ်ဖြင့် တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း စားသုံးသူများအနေနှင့်စိန်တလုံးသရက်ကို ကျောက်ဆည်နယ် မှထွက်ရှိသည့် စိန်တလုံးသရက်ကိုပို့၍ နှစ်သက်ကြပါသည်။ ရွှေင်္သာသရက်အနေနှင့် ယခုလတ်တလော ဈေးနှုန်းဈေးကွက်အနေနှင့် လုံးကြီး ၁ လုံးလျှင် ၁၀၀၀ ကျပ်မှ ၁၂၀၀ ကျပ်၊ လုံးလတ် ၁ လုံးလျှင် ၇၀၀ ကျပ်မှ ၈၀၀ ကျပ် ဈေးနှုန်းများနှင့် ဈေးကွက်တွင်း အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိပါသည်။ယခုနှစ်သရက်သီး ရာသီကာလတွင် စိန်တလုံးသရက်နှင့်ရွှေင်္သာသရက်များသည် မန္တလေးတိုင်းအနေနှင့် အထွက်နှုန်း အသင့်တင့်ကောင်းမွန်သည့်အတွက် ခြံလုပ်ငန်းရှင်များအနေနှင့် တွက်ချေကိုက်ညီမှုရှိကြောင်းနှင့် သရက် ကြမ်းများမှထွက်ရှိသည့် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများကိုလည်း ဆက်လက်လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

          မန္တလေးတိုင်းအတွင်း သရက်ကို ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်း(၁၂၅၉၇) ဧကနှင့်အမရပူရ၊ ပုသိမ်ကြီးနှင့် မတ္တရာမြို့နယ်များတွင် (၉၇၇၀)ဧကတို့စိုက်ပျိုးပြီး ၁ ဧကလျှင် ပျမ်းမျှ ၂ တန်ထွက်ရှိပြီး အလုံးရေအနေနှင့် (၆၀၀၀ မှ ၆၅၀၀) တွင်း ထွက်ရှိသည့် သရက်ခြံလုပ်ငန်းရှင်များအနေနှင့် သရက်သီးများကို အလုံးလိုက်ရောင်းခြင်း၊ အချို့ကို တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်သရက်သီးခြောက်အဖြစ် ပြုလုပ်ရောင်းချခြင်း၊ သရက်ပြင်အနေနှင့်လည်း လုပ်ဆောင်ကြပါသည်။ သရက်သီးများ မရင့်မှည့်မီ ကာလအတွင်း အချို့သရက်သီးစိမ်းများကို သရက်ခြံလုပ်ငန်းရှင်များအနေနှင့် သရက်သီးဓါးပေါက် လုပ်ငန်းဖြစ်သည့် သရက်ချဉ်ကို မိုးတွင်းကာလတွင်း ရောင်းချရန်အတွက် စဉ့်အိုးကြီးများနှင့် စနစ်တကျသိုလှောင်ထားရှိပြီး မိုးကာလတွင် ရောင်းချခြင်းဖြင့် အလေအလွင့် မဖြစ်အောင် စနစ်တကျဆောင်ရွက်ကြပါသည်။တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန် သရက်သီးခြောက်၊ သရက်ပျဉ် များနှင့် မိုးကာလစားသုံးရန်အတွက် သရက်သီးပိုးတီ၊ သရက်ဂျစ်ဆွဲနှင့် သရက်သီးခြောက်များကို လုပ်ငန်းရှင်များအနေနှင့် ကုန်စည်ပြပွဲ၊ ဈေးပွဲတော်များတွင် ခင်းကျင်းပြသ ရောင်းချခြင်းများကို ပြုလုပ်ပြီးဈေးကွက်ရရှိရေးကို ဖော်ဆောင်လျက်ရှိပါသည်။

          မြန်မာ့စိန်တလုံးသရက်သည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ကျောက်ဆည်ခရိုင်မူရင်း ဒေသထွက်ကုန်ဖြစ်သည့်အပြင် အရသာရှိပြီး Export Quality အဆင့်မီဖြစ်သည့်အတွက် ပြည်ပနိုင်ငံ များသို့ တင်ပို့နိုင်ရန် လုပ်ငန်းရှင်များကို နည်းပညာနှင့်အရင်းအနှီးများကို သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဆိုပါက စီးပွားဖြစ်ထုတ်ကုန်စိန်တလုံး သရက်သည် အကျိုးအမြတ် ရရှိပြီး ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်ဝင်ရောက်နိုင်စွမ်းရှိလာမည့် သီးနှံအဖြစ် လေ့လာသိရှိရပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)

      စားသုံးသူပြည်သူများ စားသုံးဆီဝယ်ယူစားသုံးရာတွင် ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းပြီး သင့်တင့်သောဈေးနှုန်းဖြင့်ဝယ်ယူစားသုံးနိုင်စေရန်နှင့်ပြည်တွင်းလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်း ပေးနိုင်ရန် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ စားသုံးဆီ တင်သွင်း သိုလှောင် ဖြန့်ဖြူးခြင်းလုပ်ငန်း ကြီးကြပ်ရေးကော်မတီက ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။

          စားအုန်းဆီကို ပြည်ပမှဝယ်ယူတင်သွင်းရာတွင် စားအုန်းဆီ တင်ပို့သည့်နိုင်ငံများ၏ စျေးနှုန်းအတက်အကျပေါ်မူတည်၍ ပြည်တွင်း၌ ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်သည့်ဈေးနှုန်းများ ဖြစ်ပေါ် စေရေးကို ထိန်းကျောင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

          ပြည်ပမှစားအုန်းဆီထုတ်လုပ်တင်ပို့သည့်နိုင်ငံများတွင် ဈေးကွက်နှင့်ဈေးနှုန်းဖြစ်ပေါ်မှု များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့မှ ၉ ရက်နေ့အထိ ရန်ကုန်အထိုင်ဈေး အခြေခံ လက်ကားရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းမှာ စားအုန်းဆီတစ်ပိဿာလျှင် ငွေကျပ် ၇,၂၄၅ ဖြစ်ကြောင်း စားသုံးဆီတင်သွင်းသိုလှောင်ဖြန့်ဖြူးခြင်းလုပ်ငန်းကြီးကြပ်ရေးကော်မတီက အသိပေးထုတ်ပြန် ကြေညာထားကြောင်း သိရှိရပါ​သည်။  

          စားအုန်းဆီ အခြေခံလက်ကားရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းကို အပတ်စဉ် သောကြာနေ့တိုင်း ထုတ် ပြန်ကြေညာလျက်ရှိပြီး စားသုံးသူပြည်သူများအနေဖြင့် စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာန၏ Website: www.doca.gov.mm၊  Facebook Page  နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆီကုန်သည်နှင့် ဆီလုပ်ငန်းရှင်များ အသင်း၏ Facebook Page တို့တွင် ဝင်ရောက် ကြည့်ရှုလေ့လာနိုင်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

         စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်ဟာ အင်တော၊ သပြေသာ စတဲ့ဒေသတွေကနေ သဘာဝအတိုင်း ထွက်ရှိတဲ့ အင်ဥတွေကြောင့် နာမည်ကြီးပါတယ်။ မိုးဦးကျကာလ (မေလနှောင်း ပိုင်းမှ ဇွန်လ) အတွင်းမှာ အင်ဥတွေ စတင်ပေါ်ပေါက်လေ့ရှိပြီး အခုလို ပေါ်ဦးပေါ်ဖျားအချိန်သည် ဈေးကွက်ထဲတွင် အရောင်းအဝယ်သွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

         အင်ဥ နို့ဆီဗူး ၁ ဗူးလျှင် ၃,၅၀၀ ကျပ်၊ ပေါ်ဦးပေါ်ဖျားအချိန်တွင် ဝယ်လိုအား အလွန်မြင့်မားသောကြောင့် အဝယ်လိုက်တဲ့ ရာသီစာဖြစ်ပါသည်။ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး စတဲ့ မြို့ကြီးတွေကိုပါ ကားဂိတ်များမှတစ်ဆင့် အော်ဒါမှာယူပြီး လက်လီ/လက်ကား ပြန်လည်ဖြန့်ချိကြတဲ့အထိ ဈေးကွက် ကျယ်ပြန့်ပါသည်။

        အင်ဥသည် သဘာဝအတိုင်း အင်ပင်ခြေရင်း မြေကြီးထဲကနေ ရှာဖွေတူးဖော်ရတာဖြစ်ပြီး ဆေးဝါးဓာတ်မြေဩဇာ ကင်းစင်တဲ့ ဩဂဲနစ် (Organic) စစ်စစ် ရာသီစာဖြစ်ပါတယ်။  ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ အပူအပုပ်များကို ဖယ်ရှားပေးပြီး ဝမ်းမီးကို ကောင်းမွန်စေတယ်လို့ ရှေးလူကြီးများ ယုံကြည် ကြပါသည်။ သဘာဝမှရတဲ့ မှို/ ဥ အမျိုးအစားဖြစ်လို့ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်နဲ့ သတ္တုဓာတ်များကို ဖြည့်တင်းပေးပါသည်။ အစာခြေစနစ်ကို အထောက်အကူပြုပြီး ဝမ်းမှန်စေပါသည်။ အင်ဥရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အရသာကတော့ ဝါးလိုက်ရင် ဖောက်ကနဲ မြည်ပြီး စိမ့်စိမ့်လေးနဲ့ စားလို့ကောင်းတာပဲ ဖြစ်ပါသည်။ အင်ဥကို ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ငရုတ်သီးစိမ်းလေးနဲ့ ဆီပြန်ချက်စားခြင်း၊ ရာသီတူထွက်တဲ့ မျှစ် သို့မဟုတ် ကညွတ်တို့နဲ့ ရောစပ်ပြီး စပ်စပ်လေး ချက်စားခြင်း၊ မီးဖိုပြာပူထဲမှာ ဖုတ်ပြီး ဆား၊ ဆီလေးနဲ့ သုပ်စားခြင်း၊ ပုစွန်ခြောက်လေးနဲ့ မျှစ်ချိုချိုလေးရောပြီး ဟင်းချိုရည်သောက်ခြင်း စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးချက်ပြုတ်စားသောက်ကြောင်း သိရသည်။

        အင်ဥကို မချက်ပြုတ်မီ မြေကြီးနဲ့ သဲများ စင်ကြယ်သွားအောင် ရေခပ်နာနာဖြင့် သေချာစွာဆေးကြောရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ သားစိမ်းငါးစိမ်းတွေနဲ့ တွဲဖက်ချက်ပြုတ်သည်ထက် သူ့ချည်း သက်သက် သို့မဟုတ် အသီးအရွက်နဲ့ချက်စားပါက ပိုမိုအရသာကောင်းမွန်ကြောင်း  သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

    တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် မြို့နယ်များအလိုက် ၃၀ -၆-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော ဆန်၊ ဆီ၊ မီးဖိုချောင်သုံးပစ္စည်းများ၊ သားငါးနှင့် ဥ‌ဈေးနှုန်းများကို ပူးတွဲပါ ဖိုင်တွင် ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်-