ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

          စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာန၊ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ချောက်ခရိုင်၊ ရေနံချောင်းမြို့နယ်တာဝန်ခံရုံးမှ ဝန်ထမ်းများသည် မြို့နယ်အတွင်းရှိ မိဘပြည်သူများနှင့် တောင်သူလယ်သမားများ ကုန်စည်များကို စျေးနှုန်းမှန်ကန်စွာ ဝယ်ယူသုံးစွဲနိုင်ရေးနှင့် ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုကဏ္ဍပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန် ရည်ရွယ်၍ ဒေသတွင်းကုန်စည်ဒိုင်များနှင့် အရောင်းဆိုင်ကြီးများသို့ အပတ်စဉ်ကွင်းဆင်း၍ စျေးနှုန်းနှင့်စျေးကွက် အခြေအနေများကို စနစ်တကျ လေ့လာဆန်းစစ်လျက်ရှိပါသည်။

          ၂၀၂၆-ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (စတုတ္ထပတ်)တွင် ရေနံချောင်းမြို့နယ် စျေးကွက်အတွင်း၌ အခြေခံဆောက်လုပ်ရေးသုံးပစ္စည်းဖြစ်သော ဘိလပ်မြေနှင့် မိုးရာသီစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းခွင်ဝင် တောင်သူများအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့် စိုက်ပျိုးရေးသွင်းအားစု (ဓါတ်မြေဩဇာနှင့်ပိုးသတ်ဆေး)များမှာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလမ်းကြောင်းများအတိုင်း ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပုံမှန်ရှိနေပြီး စျေးနှုန်းများ တည်ငြိမ်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

          ဒေသတွင်းဘိလပ်မြေစျေးကွက်အခြေအနေမှာ လက်ရှိကာလတွင် မိုးရာသီကာလသို့ ရောက်ရှိ လာပြီဖြစ်သဖြင့် ဒေသတွင်း အကြီးစားဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နေအိမ်ပြင်ဆင်မှုလုပ်ငန်းများ အနည်းငယ်အေးစက်သွားခြင်းကြောင့် ဘိလပ်မြေဝယ်လိုအားမှာ ပြီးခဲ့သည့်လများထက် အနည်းငယ် လျော့နည်းသွားသော်လည်း စျေးကွက်အတွင်းကုန်စည်ပြတ်လပ်မှုမရှိဘဲ ပုံမှန်ရောင်းဝယ်လျက်ရှိပါသည်။ စျေးကွက်အတွင်း အရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေသော ဘိလပ်မြေစျေးမှာ ကြံ့နှစ်ကောင် ဘိလပ်မြေ (၁)အိတ်လျှင် ကျပ် (၁၉၀၀၀)၊ အပါချီ ဘိလပ်မြေ (၁)အိတ်လျှင် ကျပ် (၁၈၀၀၀)ဖြင့် စျေးကွက်အတွင်း အသီးသီးအရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိပါသည်။

          စိုက်ပျိုးရေးသွင်းအားစု (ဓါတ်မြေဩဇာနှင့်ပိုးသတ်ဆေး) စျေးကွက်အခြေအနေမှာ ရေနံချောင်း မြို့နယ်သည် ယာသီးနှံနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကို အဓိကအားထားရသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည့် အလျှောက် ယခု မိုးရာသီစိုက်ပျိုးချိန်တွင် တောင်သူများအနေဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးသွင်းအားစုများကို အဝယ်လိုက်လျက်ရှိပါသည်။ စျေးကွက်အတွင်း ဓါတ်မြေဩဇာနှင့်ပိုးသတ်ဆေးများ အဝင်ပုံမှန်ရှိနေသဖြင့် စျေးနှုန်း များမှာ တည်ငြိမ်နေကြောင်း၊ ဓါတ်မြေဩဇာစျေးနှုန်းများအနေဖြင့် တတ်တိုး (ကွန်ပေါင်း) (၅၀ Kg) (၁)အိတ်လျှင် ကျပ် (၁၀၀၀၀၀)၊ အာမိုအပြာ (15:15:15) (၅၀ Kg) (၁)အိတ်လျှင် ကျပ်(၁၂၀၀၀၀)၊ ပုလဲပန်းဖူး(ဖြူ)(အလုံးကြီး ) (၁)အိတ်လျှင် ကျပ် (၁၅၀၀၀၀)၊ ယူရီးယား(အလုံးကြီး) (၅၀ Kg) (၁)အိတ်လျှင် ကျပ်(၁၄၀၀၀၀)၊ ယူရီးယား (အလုံးသေး) (၅၀ Kg) (၁)အိတ်လျှင် ကျပ် (၁၁၅၀၀၀)စျေးနှုန်းများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိပါသည်။

          စိုက်ပျိုးရေးသုံးပိုးသတ်ဆေးနှင့် မှိုသတ်ဆေးစျေးကွက်တွင်လည်း တောင်သူများ အသုံးများသည့် အမှတ်တံဆိပ်များအလိုက် အရောင်းဆိုင်များတွင် စုံလင်စွာဝယ်ယူရရှိနိုင်ပြီး အဆီဖိတ်(၅၀ Kg) (၁)ထုပ်လျှင် ကျပ် (၁၉၅၀၀)၊ ဇိုင်ကလုံး(၁၀၀ CC) (၁)ဗူးလျှင် ကျပ် (၁၁၀၀၀)၊ ဇိုင်ကလုံ (၂၅၀ CC) (၁)ဗူးလျှင် ကျပ် (၂၁၀၀၀)၊ အလန်း (၁၀၀ g) (၁)ထုပ်လျှင် ကျပ် (၂၀၀၀၀)၊ အလန်း (၂၅၀ g) (၁)ထုပ်လျှင် ကျပ် (၄၈၈၀၀)တို့ဖြင့် ပုံမှန်အတိုင်းအရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)

         စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် မိသားစုအပိုဝင်ငွေရရှိစေရန်အတွက် တွဲဖက်သီးနှံအဖြစ်လည်းကောင်း၊ တစ်ပိုင်တစ်နိုင် အိမ်ခြံဝန်းအတွင်း၌လည်းကောင်း စိုက်ပျိုးထားကြသည့် ရာသီစာ ခဝဲသီးစိုက်ခင်းများ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းကာ ဆွတ်ခူးရောင်းချနေရပြီဖြစ်၍ စိုက်ပျိုးသူတောင်သူများ မိသားစုအပိုဝင်ငွေရရှိကာ အဆင်ပြေလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

        ခဝဲသီးနှံကို အများအားဖြင့် မိရိုးဖလာနည်းလမ်းများအတိုင်း စိုက်ပျိုးကြသော်လည်း ယခုအခါ ဈေးကွက်ဝင် စောစောစီးစီးဆွတ်ခူးနိုင်ရန်အတွက် ကဆုန်၊ နယုန် (မေလနှင့် ဇွန်လ) ဆန်းပိုင်းများတွင် စတင်ပျိုးထောင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ စိုက်ပျိုးရာတွင် အစိုဓာတ်ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် နုံးမြေ၊ နွားချေး၊ မြေဆွေးတို့ဖြင့် စနစ်တကျ မြေပြုပြင်ကာ စင်တင်စနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးကြကြောင်း သိရသည်။

         တစ်ပိုင်တစ်နိုင်နှင့် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးမှုအပေါ် မူတည်၍ ကုန်ကျစရိတ် ကွာခြားမှုရှိသော်လည်း ခဝဲသီးနှံသည် အရင်းအနှီးနည်းပါးသော သီးနှံဖြစ်ပွားသည်။ မျိုးစေ့ဖိုး၊ စင်ဆောက်ရန် ဝါးနှင့် နိုင်လွန်ကြိုးဖိုး၊ သဘာဝမြေဩဇာနှင့် ပိုးသတ်ဆေးဖိုး စသည်တို့ဖြစ်သည်။ စိုက်ခင်းတစ်ခု အတွက် ပျမ်းမျှအားဖြင့် ငွေကျပ် သောင်းဂဏန်းမှ သိန်းဂဏန်းဝန်းကျင်သာ ကုန်ကျလေ့ရှိသဖြင့် အခြေခံတောင်သူများ အလွယ်တကူ စိုက်ပျိုးနိုင်သည့် သီးနှံဖြစ်သည်။ ခဝဲပင်များသည် စတင်စိုက် ပျိုးပြီးနောက် ရက်ပေါင်း ၄၅ ရက်မှ ၅၀ အကြာတွင် စတင်အပွင့်ပွင့်ပြီး အသီးများ စတင်ဆွတ်ခူးရောင်းချနိုင်သည်။ ခဝဲပင်၏ သဘာဝအရ တစ်ကြိမ် ဆွတ်ခူးပြီးပါက ၂ ရက် သို့မဟုတ် ၃ ရက်ခြားတစ်ခါ အဆက်မပြတ် ဆွတ်ခူးနိုင်ပြီး ရာသီကုန်သည်အထိ (၂)လ ကျော်ကြာ ရေရှည်ဆွတ်ခူး ရောင်းချနိုင်သော သီးနှံဖြစ်သည်။

        လက်ရှိအချိန်တွင် ကန့်ဘလူမြို့မဈေးနှင့် အနီးနားရှိ ဒေသဈေးကွက်များ၌ ခဝဲသီးကို အသီးအရွယ်အစားနှင့် အနုအရင့်အပေါ်မူတည်၍ တစ်တောင့်လျှင် ၃၀၀ ကျပ်မှ ၅၀၀ ကျပ်အထိ (သို့မဟုတ်) ၅ တောင့်ပါတစ်စီးလျှင် ၁,၅၀၀ ကျပ်မှ ၂,၀၀၀ ကျပ်အထိ ရောင်းချနေရသည်။ "ခဝဲသီးက အရင်းအနှီးသိပ်မလိုသလို ပြုစုရတာလည်း သိပ်မခက်ဘူး။ ခုလို မိုးဦးကျကာလမှာ ပေါ်ဦးပေါ်ဖျားဖြစ်၍ ဈေးကောင်းရကာ နေ့စဉ် ဒါမှမဟုတ် ရက်ခြား ဝင်ငွေရရှိနေကြာင်း၊ အိမ်စရိတ်အတွက်တင်မကဘဲ မိသားစုအပိုဝင်ငွေပါရရှိ၍ အဆင်ပြေနေကြောင်း ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှ ခဝဲစိုက်ပျိုးတောင်သူတစ်ဦးက ပြောကြားသည်။

         ကန့်ဘလူမြို့နယ်ထွက် ခဝဲသီးများသည် လတ်ဆတ်ပြီး ဓာတုဆေးဝါးသုံးစွဲမှု နည်းပါးခြင်းကြောင့် ဒေသခံစားသုံးသူများအကြား ဈေးကွက်ခိုင်မာမှုရှိပြီး နေ့စဉ်ပုံမှန် ဝင်ငွေရရှိစေသောကြောင့် ကျေးလက်နေမိသားစုများအတွက် စီးပွားရေးအရ တွက်ခြေကိုက်သည့် ရာသီစာသီးနှံတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

          တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်၊ မြိတ်မြို့နယ်တွင် ဆိပ်ငယ်ဈေးကြီးနှင့် ရှမ်းချောင်း ကုန်စိမ်းဈေးအတွင်း သံပုရာသီးများမှာ ယခုပတ်တွင် ပိုမိုဝင်ရောက်၍ အ‌ရောင်းသွက်နေကြောင်း သိရှိရပါသည်။ သံပုရာသီးသည် မိုးရာသီတွင် ပိုမိုထွက်ရှိ၍ ဆောင်းရာသီတွင် ပိုမိုထွက်ရှိကြောင်း လည်းသိရှိရပါသည်။ သံပုရာသီးများကို သံပုရာဖျော်ရည်၊ သံပုရာယို၊ အသုပ်မျိုးစုံနှင့် သရေစာ တို့တွင် ထည့်သွင်းစားသုံးပြီး လူသုံးကုန်နှင့်ကျန်းမာရေး အတွက်လည်းသုံးစွဲခြင်းကြောင့် သံပုရာသီး ကိုသုံးစွဲသူများ များပြားကြကြောင်းလည်း သိရှိရပါသည်။  သံပုရာသီးကို အစေ့ချစိုက်ပျိုးနိုင်သလို ဒေသတွင်းစီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။ သံပုရာသီးသည်ချဥ်သောအရသာရှိပြီး သံပုရာသီးဖျော် ရည်၊သံပုရာသီးပေါင်း၊အသုပ်နှင့် အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ၊ မုန့်ဟင်းခါးတို့တွင် အအီပြေစေရန် သံပုရာရည် ကိုအသုံးပြုပါသည်။ သံပုရာသီးသည် ဗီတာမင်စီကြွယ်ဝပြီး ရောဂါပိုးဝင်ရောက်ကူးစက်ခြင်း မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးပါသည်။ သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းညှိပေးပြီး နှလုံးရောဂါမဖြစ်အောင်လည်း ကာကွယ်ပေးသည့်အပြင် citric အက်စစ်ပါဝင်သောကြောင့် ကျောက်ကပ် ကျောက်မတည်အောင် ကာကွယ်ပေးပါသည်။ ခေါင်းမူး ဝေခြင်းနှင့် သွေးအားနည်းရောဂါမဖြစ်အောင်လည်း ကာကွယ်ပေး ပါသည်။

          ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လနောက်ပိုင်းပတ်တွင် မြိတ်မြို့ပေါ်တွင် ရောင်းချနေသော သံပုရာသီး ဈေးနှုန်းမှာ အငယ်တစ်လုံးလျှင် (၂၀၀)ကျပ်နှင့် အကြီးတစ်လုံးလျှင် (၂၅၀)ကျပ်ခန့်ထိရှိပြီး အရင်လ ထက်ဈေးနှုန်းကျဆင်းကြောင်း ကုန်စိမ်းရောင်းသူတစ်ဦးထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

          တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ရပ်ကွက်နှင့် ကျေးရွာများ၌ တို့ဟူးစိမ်းကို ပြုလုပ်ပြီး မိသားစုတစ်နိုင်တစ်ပိုင် စားဝတ်နေရေးအတွက် ဈေးများတွင် ပြုလုပ်ရောင်းချကြပါသည်။  တို့ဟူးစိမ်းများကို သရေစာအဖြစ် အိမ်များတွင် ပြုလုပ်စားသုံးကြပါသည်။ တို့ဟူးကျိုရန် အတွက် ကျိုချက်ရာတွင် ပဲစိမ်းမှုန့်ကို အသုံးပြုကြောင်း၊ ပဲစိမ်းမှုန့်တစ်ဆ၊ ရေနှစ်ဆရောစပ်၍ ပဲစိမ်း မှုန့် အလုံးအခဲလေးတွေ   မကျန်အောင်သေချာဖျော်ထားပြီး နာရီဝက်လောက် ခဏထားကြောင်း ၎င်းနောက် တို့ဟူးကျိုမည့်အိုးထဲသို့ ဇကာလေးနဲ့စစ်ထည့်ပြီး နနွင်းမှုံ၊ ဆား၊ ဆီအနည်းငယ်ထည့်ပြီး မီးအနေတော်ဖြင့်ကျိုရကြောင်း၊ စကျိုသည့်အချိန်မှစ၍ နှစ်မိနစ်ခန့်ကြာလျှင် အလုံးအခဲလေးတွေ စဖြစ်လာပါက အဆက်မပြတ်မွှေပေးရကြောင်း၊ စကျိုသည့်အချိန်မှစ၍ ဆယ်မိနစ်ခန့်ကြာလျှင် ကြွက်မြီးတန်းလာပါက မီးဖိုပေါ်မှချရကြောင်း၊ ထို့နောက် အဆင်သင့်ဆီသုပ်ထားတဲ့ လင်ပန်း (သို့) ခွက်တစ်ခုထဲသို့ လောင်းထည့်ပြီး မျက်နှာပြင်ကိုညီအောင် ဆီသုတ်ထားသည့် ဇွန်း နှင့်ညှိပေးရ ကြောင်း၊ ပြီးနောက် သုံးနာရီအအေးခံ ထားပြီးပါက တို့ဟူးစိမ်းများရရှိ၍ ဈေးကွက်သို့ ရောင်းချ ကြောင်းသိရှိရပါသည်။ မြိတ်မြို့ပေါ်တွင် နေအိမ်များတွင်လည်း လိုသလောက် လုပ်ကိုင်စားသုံးကြ ပါသည်။

          မြိတ်မြို့ ဈေးကြီးများတွင် ၂၀၂‌၆ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ တတိယပတ်တွင် ရောင်းချနေသော တို့ဟူး စိမ်းလက်လီ၂၅ကျပ်သားလျှင် (၁၅၀၀)ကျပ်နှင့် လက်ကားတစ်ပိဿာလျှင်(၅၅၀၀)ကျပ်ဖြင့် စားသုံး မှုများပြီး လူကြိုက်များကြောင်း၊ အရောင်းအဝယ်ကောင်းပြီး စီးပွားရေးအဆင်ပြေလျက်ရှိကြောင်း တို့ဟူးစိမ်းရောင်းချသူ၏ ပြောပြချက်အရ သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

         စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်၊ မုံရွာမြို့နယ်အပါအဝင်၊ ချောင်းဦး၊ ဘုတလင်၊ အရာတော် စသည့် မြို့နယ်များမှ ကျေးရွာများတွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်စားဖိုဆောင်သီးနှံများ၊  ဆီထွက်သီးနှံနှင့် ပဲမျိုးစုံသီးနှံများကို စိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ မိုးနှမ်းကိုလည်း စိုက်ပျိုးထားကြောင်း သိရသည်။ ယခင်၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် မုံရွာခရိုင်၌ မိုးနှမ်းစိုက်ဧက စုစုပေါင်း ၉၆၂၃   ဧကခန့် စိုက်ပျိုးထားခဲ့ပြီး ယခု ၂၀၂၆- ၂၀၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် မိုးနှမ်း ၉၇၄၃ ဧက စိုက်ပျိုးထားကြောင်း   စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန၏ စာရင်းများအရ သိရှိရပါသည်။

          မိုးနှမ်းကို မေလနှင့် ဇွန်လတွင် စတင်စိုက်ပျိုးကြပြီး ဇူလိုင်လနှင့် သြဂုတ်လများတွင်  ရိတ်သိမ်းရကြောင်းသိရသည်။ မျိုးအနေဖြင့် ဈေးကောင်းရသော နှမ်းနက်များကိုသာ စိုက်ပျိုးကြ‌ပြီး တစ်ဧကစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့်  မြေပြုပြင်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ အပင်ပြုစုခြင်း၊ ရိတ်သိမ်းခြင်း၊   သွင်းအားစုများအတွက် ငွေကျပ် ၄၃၇၀၀၀ ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင် (၁၂ ) တင်း ခန့် ထွက်ရှိကြောင်း၊ ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် နှမ်းနက် ( ၁) တင်းလျှင် ငွေကျပ် (၂၂၀၀၀၀) ခန့် ရှိပြီး အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင် ငွေကျပ်  သိန်း ၂၀ကျော် ရရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက်အနေဖြင့် ထွက်ရှိသည့် နှမ်းများကို မုံရွာမြို့ပေါ်ရှိ ပွဲရုံများသို့ တင်ပို့ရောင်းချပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် ရန်ကုန်မြို့နှင့် မန္တလေးမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ဒေသတွင်းရှိ ဆီစက်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် နှမ်းကို တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်(Value Added) ပြုလုပ်၍ ပြန်လည်ရောင်းချသည့် လုပ်ငန်းရှင်များမှလည်း ဝယ်ယူကြကြောင်း၊ အထွက်နှုန်းကောင်းပြီး ဈေး‌ကောင်းရရှိသောကြောင့် တောင်သူများ အကျိုးအမြတ်များရရှိနေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)