ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘိုကလေးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဆားချက်လုပ်ငန်းရှင်များသည် နွေရာသီနှင့် ဆောင်းဦးကာလများအတွင်း ရာသီဥတု ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေ ကောင်းမွန်မှုကို အခွင့်ကောင်း ယူကာ ဆားထုတ်လုပ်မှုကို သိသိသာသာ တိုးမြှင့်လုပ်ကိုင် လျက်ရှိပြီး ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် အရည်အသွေးဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်ဝင်ရောက်လာကြောင်း သိရသည်။ ဘိုကလေးကမ်းရိုးတန်းဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရည်အသွေးအမြင့်ဆုံးဆားများ ထုတ်လုပ်ရာဒေသအဖြစ် နာမည်ကြီးပြီး ယခုရာသီတွင် ဆားချက်သည့် လုပ်ငန်းရှင်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က တစ်နေ့လျှင် ဆားတန်ချိန် ၁၀၀ ကျော် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။

          ဆားဈေးကွက်တွင် ဆားအမျိုးအစားအလိုက် လက်ကားဈေးနှုန်းများမှာ အထူးအဆင့် ကြည်လင်ဆား - တစ်ပိဿာလျှင် ၈၀၀ ကျပ်မှ ၁,၀၀၀ ကျပ် ၊ ပုံမှန်အဆင့် ဆား - တစ်ပိဿာလျှင် ၆၀၀ ကျပ်မှ ၈၀၀ ကျပ် ၊ စက်ရုံသုံးဆား - တစ်ပိဿာလျှင် ၄၀၀ ကျပ်မှ ၆၀၀ ကျပ် တို့ဖြစ်ပြီး ဘိုကလေးဆားလုပ်ငန်းရှင် ဒေါ်နှင်းနှင်းဦးက "အရင်နှစ်တွေကထက် ဒီနှစ်မှာ ဆားအရည်အသွေးပိုကောင်းလာတယ်။ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ မော်လမြိုင်က ကုန်သည်တွေ တိုက်ရိုက်လာဝယ်ကြတယ်။ ပြည်ပကိုပါ တင်ပို့နိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေကြတယ်" ဟု ပြောကြားသည်။

             ဘိုကလေးဆားများသည် အိုင်အိုဒင်းဓာတ်ကြွယ်ဝမှု၊ အရောင်ကြည်လင်မှုနှင့် အနံ့အရသာ သန့်ရှင်းမှုတို့ကြောင့် ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် ယှဉ်ပြိုင်အားကောင်းလာပြီး စားသုံးသူ များ၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိထားလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။

(DOCA) ဧရာဝတီ

         ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မအူပင်မြို့နယ်နှင့် ဝန်းကျင်ကျေးရွာဒေသများမှ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် ငှက်ပျောသီးများသည် ယခုရာသီတွင် အထွက်နှုန်းကောင်းမွန်ကာ ပြည်တွင်း ဈေးကွက်သို့ အဓိကတင်ပို့ရောင်းချနေပြီဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံစိုက်ပျိုးရေးသမားများထံမှ သိရှိ ရသည်။ မအူပင်ဒေသထွက် ငှက်ပျောသီးများအား ရန်ကုန်၊ မန္တလေး အပါအဝင် မြို့ကြီးများသို့ အဓိကတင်ပို့လျက်ရှိရာ ယခုလတွင်း ငှက်ပျောသီးဈေးနှုန်းမှာ ဖီးကြမ်း ငှက်ပျောတစ်ဖီးလျှင် ၃၅၀၀-၇၀၀၀ ကျပ် ၊ သီးမွှေးငှက်ပျောသီးတစ်ဖီးလျှင် ၃၀၀၀-၅၅၀၀ ကျပ် ၊ နံသာငှက်ပျော တစ်ဖီးလျှင် ၅၀၀၀-၆၅၀၀ ကျပ် ၊ ရခိုင်ငှက်ပျောတစ်ဖီးလျှင် ၄၅၀၀-၅၅၀၀ ကျပ် တို့ ဖြစ်ပါသည်။

          ဒေသခံစိုက်ပျိုးရေးသမား ဦးကျော်မြင့်က "ဒီနှစ် မိုးစောစောရွာတာနဲ့ ငှက်ပျောသီး  အထွက်ကောင်းတယ်။ အရည်အသွေးလည်း မြင့်တယ်။ ရန်ကုန်ကုန်သည်တွေက တိုက်ရိုက် လာဝယ်ကြတယ်။ ဖီးကြမ်းဈေးကတော့ မတည်မြဲသေးဘူး။ ကားခကုန်ကျစရိတ်ပေါ် မူတည်ပြီး ဈေးကွက်မှာပြောင်းလဲနေတယ်" ဟု ပြောကြားသည်။  မအူပင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာ များစွာတွင် ငှက်ပျောပင်များ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်လျက်ရှိပြီး ပြည်တွင်းဈေးကွက်သို့ ပို့ဆောင် ရောင်းချလျက်ရှိသည်။ ငှက်ပျောသီးများကို ကုန်တိုက်ကြီးများ၊ ဈေးသည်များနှင့် ကျေးရွာ ထွက်ကုန်ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ဝယ်ယူကြောင်း သိရသည်။

          သို့ရာတွင် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးစရိတ်မြင့်မားမှု၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲမှု တို့ကြောင့် ဒေသအတွင်းရှိ ငှက်ပျောဈေးနှုန်းများ မတည်ငြိမ်ဘဲ ရှိနေသည်ဟု ဒေသခံများက ဆိုသည်။ ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများအနေဖြင့် ထွက်ကုန်ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်ရေးနှင့် ဈေးကွက်ရရှိရေး ပိုမိုဆောင်ရွက်ပေးရန် လိုအပ်နေသည်ဟု စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ကိုင်နေကြသည့် ကျေးရွာသူ၊ ကျေးရွာသားများက မျှော်လင့်ထားကြသည်။

(DOCA) ဧရာဝတီ

         ပန်းမျိုးစုံစျေးကွက်သို့ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ အမရပူရခရိုင်၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်၊ မိတ္တီလာခရိုင်နှင့် မြင်းခြံခရိုင်တို့မှထွက်သည့်ပန်းများ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးဒေသတို့မှ ထွက်ရှိသည့်မေမြို့ပန်းများ ဒီဇင်ဘာလနောက်ဆုံးပတ်အတွင်း ဝင်ရောက်မှုများပြားလျက်ရှိပြီး၊ စျေးကျဆင်းကာ အရောင်းသွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ၂၀၂၅ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလနောက်ဆုံးပတ်အတွင်းဖြစ်ပေါ်သည့် ရောင်စုံမေမြို့ပန်းစျေးနှုန်းများမှာ လက္ကားစျေး (အစီးကြီး)၁စီးလျှင် ၁၀၀၀၀ကျပ်နှင့် ၁၂၀၀၀ ကျပ်၊ (အစီးသေး) ၁စီးလျှင်၂၀၀၀ကျပ်နှင့် ၂၅၀၀ ကျပ် စျေးတို့ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။ မန္တလေးပန်းမျိုးစုံစျေးကွက်အတွင်း  ဘုရားပွဲနှင့် အလှူပွဲတော်များကျင်းပသည့်အချိန်ဖြစ်၍ အရောင်အသွေးစုံသည့် မေမြို့ပန်းမှာ စျေးကွက်အတွင်း အရောင်းသွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)

        မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးသည် ဆီထွက်သီးနှံအဓိကစိုက်ပျိုးသည့် တိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ပြည်တွင်းစားဆီဖူလုံရေးနှင့် ပြည်ပပို့ကုန်ဖြစ်သည့် မြေပဲနှင့် နှမ်းသီးနှံများအား ရောင်းချသည့်အချက်အခြာ ကျသောဒေသတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ မန္တလေးပွဲစား၊ ကုန်သည်စက်ပိုင်များမဟာကထိန်တော်အသင်းတွင် မြေပဲနှင့် နှမ်းသီးနှံပေါက်စျေးများအား ယခင်နှစ်နှင့် ယခုနှစ်ကာလတူ နှိုင်းယှဉ်ပါက အရောင်းအဝယ်ဖြစ်မှုအပေါ်မူတည်၍ စျေးအနည်းငယ်ကျဆင်းလျက်ရှိကြောင်း ကုန်သည်များ၏ပြောပြချက်အရ သိရှိရပါသည်။ မန္တလေးပွဲစား၊ ကုန်သည်စက်ပိုင်များမဟာကထိန်တော်အသင်းတွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလနောက်ဆုံးပတ်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် ပေါက်စျေးများမှာမြေပဲတစ်ပိဿာလျှင် S1 လုံးဆန် ၈၅၀၀ ကျပ်နှင့် ၈၈၀၀ကျပ်၊S1 ဆီဆန်  ၈၃၀၀ ကျပ် နှင့် ၈၆၀၀ကျပ်၊ Mတွဲလုံးဆန် ၈၅၀၀ ကျပ်နှင့် ၈၈၀၀ကျပ်၊ Mတွဲဆီဆန် ၈၄၀၀ ကျပ်နှင့် ၈၅၀၀ကျပ်၊ အနီလုံးဆန် ၈၂၀၀ ကျပ်နှင့် ၈၄၀၀ ကျပ်၊အနီဆီဆန် ၈၁၀၀ကျပ်နှင့် ၈၂၀၀ကျပ်၊ ပြန့်ဆီဆန် ၈၄၀၀ကျပ်နှင့် ၈၆၀၀ကျပ်၊ ပြန့်လုံး ဆန် ၈၆၀၀ကျပ် တို့ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ယခင်နိုဝင်ဘာလကုန်ကာလတူ တစ်ပိဿာစျေးမှာ S1 လုံးဆန် ၈၀၀၀ ကျပ်နှင့် ၈၅၀၀ ကျပ်၊S1 ဆီဆန် ၇၅၀၀ကျပ်နှင့် ၇၇၀၀ ကျပ်၊Mတွဲလုံးဆန် ၈၁၀၀ ကျပ်နှင့် ၈၃၀၀ကျပ်၊ Mတွဲဆီဆန် ၇၅၀၀ ကျပ်နှင့် ၇၈၀၀ ကျပ်၊ အနီလုံးဆန် ၈၁၀၀ ကျပ်နှင့် ၈၃၀၀ ကျပ်၊ ပြန့်လုံးဆန် ၇၉၅၀ ကျပ်နှင့် ၈၀၀၀ကျပ်၊ ပြန့်ဆီဆန် ၇၅၅၀ ကျပ်နှင့် ၇၇၅၀ကျပ် တို့ဖြစ်ပြီး၊ ကာလတူပေါက်စျေးနှိုင်းယှဉ်ပါကမြေပဲဆန်စျေးမှာ တစ်ပိဿာလျှင် ၃၀၀ကျပ်နှင့်၉၀၀ကျပ်အတွင်း စျေးအနည်းငယ်မြင့်တက်သွားကြောင်း  သိရှိရပါသည်။

           ၂၀၂၅ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလနောက်ဆုံးပတ်အတွင်း နှမ်းအမျိုးအစားအလိုက်ပေါက်စျေးများမှာ ၃တင်းဝင်အိတ်(၄၅ပိဿာပါ)တစ်အိတ်လျှင် နှမ်းဖြူ(ဂျပန်) ၂၈၅၀၀၀ကျပ်နှင့် ၂၉၀၀၀၀ကျပ်၊ နှမ်းဖြူ (ဗမာ)၂၇၀၀၀၀ကျပ်နှင့် ၂၇၅၀၀၀ကျပ်၊ နှမ်းညို ၂၆၇၀၀၀ ကျပ်နှင့် ၂၇၅၀၀၀ကျပ်၊ တစ်ပိဿာစျေးမှာ နှမ်းဖြူ (ဂျပန်) ၆၃၃၃ကျပ်နှင့် ၆၄၄၄ ကျပ်၊ နှမ်းဖြူ(ဗမာ)၆၀၀၀ကျပ်နှင့် ၆၁၁၁ကျပ်၊ နှမ်းညို ၅၉၃၃ကျပ်နှင့် ၆၁၁၁ကျပ် စျေးတို့ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ယခင်နိုဝင်ဘာလကာလ တူပေါက်စျေးမှာ တစ်ပိဿာလျှင် နှမ်းဖြူ(ဂျပန်) ၆၀၀၀ကျပ်နှင့် ၆၂၂၂ကျပ်၊ နှမ်းဖြူ (ဗမာ) ၅၇၇၈ ကျပ် နှင့်၅၈၈၉ ကျပ်၊ နှမ်းညို ၅၈၈၉ကျပ်နှင့် ၆၁၁၁ ကျပ်တို့ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ ကာလတူပေါက်စျေး နှိုင်းယှဉ်ပါက တစ်ပိဿာလျှင် နှမ်းဖြူ(ဂျပန်)နှင့်နှမ်းဖြူ(ဗမာ)စျေးမှာ ၂၂၂ ကျပ်အသီးသီး မြင့်တက်လျက်ရှိပြီး၊ နှမ်းညိုစျေးမှာ ငြိမ်နေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(မန္တလေး) 

               မြင်းခြံမြို့နယ်အတွင်းရှိ နဘူးအိုင်ကျေးရွာ၊ တလုပ်ကျေးရွာနှင့် လေးအိမ်တန်းကျေးရွာများတွင် သံပုရာသီးများကို စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးထားကြောင်း၊ အပင်ပြုစုပြီး ရေသွင်းစိုက်ပျိုး၍ မြေဩဇာကျွေးပါက နှစ်ပါတ်လည် အသီးထွက်နှုန်းကောင်းကြောင်း၊ စိုက်ခင်းများမှထွက်ရှိသော သံပုရာသီးများကို တောင်သူများကိုယ်တိုင် ‌အေးမြသီတာဈေးနှင့် စံပြဈေးများသို့ လာရောက်ရောင်းချကြောင်း၊ ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ၌ သံပုသီးကြီးစတစ်ပိဿာလျှင် (၅၀၀၀)ကျပ်၊ အလတ်စတစ်ပိဿာလျှင် (၃၀၀၀)ကျပ်၊ အသေးစတစ်ပိဿာလျှင် (၂၀၀၀)ကျပ်ခန့် ပေါက်ဈေးများဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း၊ ယခင်လနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ယခုလတွင် သံပုရာသီးအစစုံ တစ်ပိဿာလျှင် (၂၀၀၀-၂၅၀၀)ကျပ်ခန့် ဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း၊ သံယိုသီးများ ဈေးကွက်၌ လှိုင်လှိုင်ပေါ်ထွက်လာပြီဖြစ်သောကြောင့် ဈေးနှုန်းများကျဆင်းလာသောကြောင်း၊ ဗီတာမင်စီ အပြည့်အဝပါသဖြင့် စားသုံးမှုများပြားကြောင်း၊ ဈေးကွက်နေအဖြင့် ဒေသတွင်းသုံးစွဲသလို ဖောက်သည်များလည်းပေးရကြောင်း၊ တောင်သာမြို့ သို့လည်းတင်ပို့ရောင်းချကြောင်း၊ စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးပါက မိသားစုစားဝတ်နေရေး အဆင်ပြေကြောင်း သံပုယိုစိုက်ဝောာင်သူတစ်ဦး၏ ပြောပြချက်အရသိရှိရသည်။

DOCA(မန္တလေး)