ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

     ပုသိမ်မြို့နယ်တွင် ဒေသထွက်သီးနှံများဖြစ်သော မြေပဲ၊ နှမ်း၊ ပြောင်း၊ ဝါစသည့် ကုန်ကြမ်းသီးနှံများ အဓိကစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့်အပြင် ဥယျာဉ်ခြံမြေများတွင် ရာသီပေါ် ဟင်းသီး ဟင်းရွက်နှင့် အသီးအနှံ များကိုလည်း စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိသည်။ ယခုလို ဆောင်းတွင်း ရာသီဦးပိုင်းတွင် သရက်ပင်များမှ သရက်သီးကင်း(အငယ်)များ ထွက်ရှိလာပြီဖြစ်ကာ ဒေသတွင်း စျေးကွက်များသို့ စတင်ရောက်ရှိ လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

    သရက်သီးကင်းများကို သရက်သီးမှည့်များ မဖြစ်ထွန်းမီ သီးစတင်သီးသောအချိန်၌ အရွယ်အစား ၁ လက်မခွဲမှ ၂ လက်မခန့်ရှိစဉ် ခူးဆွတ်ကြပြီး လတ်ဆတ်သော အနေအထားဖြင့် ဈေးများသို့ တင်ပို့ကြသည်။ ဤကဲ့သို့ ရာသီဦးပိုင်း၌ ပေါ်ဦးပေါ်ဖျား ရောင်းချသည့် သရက်သီးကင်း ငယ်များအား ရောင်းချသူများက စျေးကောင်းရရှိနေသကဲ့သို့ ဝယ်ယူစားသုံးသူများကလည်း စိတ်ဝင် စား မှုရှိနေကြောင်း တွေ့ရသည်။

     လက်ရှိ ပုသိမ်မြို့နယ်အတွင်း ဈေးကွက်ဝင်နေသော သရက်သီးကင်း(အငယ်)များ၏ ရောင်းဈေး နှုန်းမှာ အရေအတွက်၊ အရွယ်အစားနှင့် အရည်အသွေးပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားမှုရှိသော်လည်း ယေဘုယျ အားဖြင့် ကျပ်သား (၁၀) သားလျှင် ကျပ် (၂၅၀၀) မှ (၄၀၀၀) အထိ၊ သီးတောင့်ကြီးများကို တစ်လုံးချင်းစီ ကျပ် (၃၀၀) မှ (၅၀၀) အထိ ဈေးနှုန်းများဖြင့် ရောင်းချနေကြောင်း ဈေးသည် များထံမှ သိရသည်။ ရာသီအစောပိုင်း ထုတ်လုပ်မှုနည်းပါးမှုကြောင့် ယခုအချိန်တွင် ဈေးနှုန်းများ အနည်းငယ် မြင့်မားနေခြင်းဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ထုတ်လုပ်မှု ပိုမိုများပြားလာပါက ဈေးနှုန်းများ ပြန်လည်ကျဆင်းလာနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။

    ဤသို့ ရာသီဦးပိုင်းတွင် စျေးကောင်းရရှိသည့် သရက်သီးကင်းထုတ်လုပ်မှုသည် ဒေသခံ သီးနှံစိုက်ပျိုးသူများအတွက် အပိုဝင်ငွေ ရရှိစေသည့် အခွင့်အလမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်သလို စားသုံးသူများ အနေဖြင့်လည်း ရာသီစာ လတ်ဆတ်သော ဟင်းလျာများကို ရရှိစားသုံးနိုင်ခြင်းကြောင့် နှစ်ဦး နှစ်ဖက် အကျိုးကျေးဇူးရှိစေသည့် ကုန်သွယ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်နေပါသည်။

DOCA (ဧရာဝတီ)

    ဆောင်းရာသီရောက်ပြီဆိုလျှင် တစ်နှစ်မှတစ်ခါသာပေါ်လေ့ရှိသည့် ရာသီစာများတွင် စိမ်းစားဥလည်းပါဝင်ပါသည်။ စိမ်းစားဥပင်သည် ဟင်းသီးဟင်းရွက်အနွယ်ပင် တစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ ဒေသအခေါ်အရ စိမ်းစားဥ၊ ပဲစိမ်းစားဥခေါ်ဝေါ်ကြပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် စိမ်းစားဥကို စိုက်ပျိုးကြပါသည်။

     စိမ်းစားဥပင်ကို ဒီဇင်ဘာ၊ ဇန်နဝါရီ၊ ဖေဖေါ်ဝါရီလများတွင် စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ စိုက်ပျိုးမြေ များမှာ နှုန်းမြေ၊ ကိုင်းမြေ၊ ရေစပ်စပ်နဲ့ မြေဆီလွှာကောင်းတဲ့နေရာမျိုးတွင် စိုက်ပျိုးပြီး စိုက်ပျိုး ရာတွင် မျိုးစေ့များကို မြေကြီးထဲတွင် ညီညာစွာထည့်သွင်းစိုက်ပျိုးနည်းဖြင့် စိုက်ပျိုးရပါသည်။ စိုက်ပျိုးပြီးရေသွင်းရာတွင် မြေသားစိုစွတ်နေအောင်ရေသွင်းရပါသည်။ စိုက်ပျိုးရန်အထူး သင့်တော် သော မြေအမျိုးအစားထဲမှာ သဲမြေ၊ နှုန်းမြေများတွင် စိုက်ပျိုးလျှင် အလုံးများကြီးထွား ကောင်းမွန်ပြီး အထွက်နှုန်းတိုးစေပါသည်။ စိမ်းစားဥပင်စိုက်ပျိုးရာတွင် အစေ့ကိုတိုက်ရိုက်ချပြီး စိုက်ပျိုးကြ ပါသည်။ အပင်များစိုက်ပျိုးပြီး အပင်ပေါက်များထွက်လာလျှင် အစုလိုက်အပင်များ ထွက်လာတတ်ပါ သည်။တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင် (၆)လက်မခြားစေရန်ကြားထဲရှိ အပင်များကိုနှုတ်ပေးရ ပါသည်။ သို့မှသာ စိမ်းစားဥများမှာ အလုံးချောများရရှိလာမည်ဖြစ်ပါသည်။

     အပင်များစိုက်ပျိုးပြီး (၅)လမှ (၈)လအချိန်ကြာပြီးလျှင် ဥများကောင်းစွာကြီးထွားလာပြီး မြေပေါ်ရှိ အပင်အရွက်များညှိုးလာလျှင် ဥများကိုတူးယူလျှင်သင့်တော်သည့် အချိန်ဖြစ်ပါသည်။ စိမ်းစားဥရင့်မှည့်သည့်ဥများကိုတူးပြီး (၂)လအချိန်အထိ ထားနိုင်ပါသည်။စိမ်းစားဥသည် အစိမ်း စားလျှင်ရသည့်အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဥ၏ အပြင်အခွံကိုနွှာပြီးမှ အတွင်းသားကိုစားရပြီး အရသာမှာ ချိုချိုကြွပ်ကြွပ်လေးနှင့် နို့နှစ်ရောင်အသားဖြစ်ပြီး စားလို့အလွန်ကောင်းပါသည်။ ရေငတ်လည်းပြေစေပါသည်။ စိမ်းစားဥသည် အစာအဟာရအဖြစ်စားသုံးရသလို ကျန်းမာရေး အတွက်ဆိုလျှင် သင့်တင့်မျှတသောပမာဏဖြင့် စားသုံးပေးလျှင် ဆီးချို၊ သွေးချိုသမားများအတွက် သင့်တော်သော အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ဒါ့အပြင် ကလေးငယ်များအတွက် သင့်တော်သော အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ပန်းနာ၊ ရင်ကြပ်ရောဂါခံစားနေရပါက စိမ်းစားဥကိုစားသုံးပေးသင့် ပါသည်။

      ရွှေတောင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကိုင်းကျွန်း၊ မင်းထဲကျွန်း ဒေသများတွင် အများအပြား စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ ဈေးကွက်အတွင်း ရောင်းချရာတွင်ယခုလို ဒီဇင်ဘာလများတွင် စိမ်းစားဥ (၁၀)လုံးပါ တစ်စည်းလျှင် (၃၀၀၀)ကျပ်နှုန်းဖြင့် ရွှေတောင်မြို့မဈေးနှင့် ပြည်မြို့နယ်ရှိ မြို့မဈေးများတွင် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ထွန်းနေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(ပဲခူး)

       တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်တွင် ဒေသထွက်ကုန်အဖြစ် ကွမ်းသီး၊ ရာဘာ၊ သီဟိုဠ်၊ ဆီအုန်းစိုက်ပျိုးပြီး ပြည်တွင်းနှင့်ပြည်ပသို့တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိရာ ဒေသတွင်စိုက်ပျိုးသော ကွမ်းသီး ကို အခြားတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များသို့တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။ ဒေသထွက်ကွမ်းသီးသည် ပြည် တွင်းစျေးကွက်တွင် ရောင်းအားကောင်းလျက်ရှိပြီး နေ့စဉ်နှင့်အမျှ တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိသည်။ ကွမ်းသီးတင်ပို့ရာတွင် အလုံး၊ ခွဲခြမ်း၊ အနုများဖြင့် တင်ပို့ရောင်းချပြီး အမျိုးအစားအလိုက်စျေးနှုန်း ကွဲ ပြားလျက်ရှိပါသည်။ ဒေသတွင် ကွမ်းသီးရောင်းဝယ်မှုကိုကြည့်လျှင် တစ်ရက်လျှင် ပျမ်းမျှ ပိဿာ ၄၀၀၀၀ ခန့်တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိပြီး လမ်းခရီးအခြေအနေနှင့် ကွမ်းသီးထွက်ရှိချိန်ပေါ်မူတည်၍ တင်ပို့မှု ကွာခြားကြကြောင်းသိရှိရပါသည်။  ဒေသထွက်ကွမ်းသီးကို မန္တလေးတိုင်းနှင့် ရန်ကုန်တိုင်း တို့ကို ကားလမ်းဖြင့်အများဆုံးတင်ပို့ကြပြီး ရေလမ်းဖြင့်ပါ တင်ပို့ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ယခင် ၂၀၂၅၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ကွမ်းသီးစျေးနှုန်းကောင်းမွန်လာသော်လည်း ယခု၂၀၂၆ခုနှစ်တွင် ကွမ်းသီး အသစ် ထွက်ရှိချိန်ဖြစ်သည့်အတွက် စျေးနှုန်းအနည်းငယ်ကျဆင်းသွားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

     ယခင်ကကွမ်းသီးအလုံးစျေးနှုန်းမှာ ၂၃၀၀၀ကျပ်ခန့်၊ ခွဲခြမ်းစျေးနှုန်းမှာ ၁၈၀၀၀ခန့်ရှိရာမှ ယခုဇန်နဝါရီလတွင် မြိတ်ဒေသတွင်ဖြစ်ပေါ်နေသောစျေးနှုန်းအရ ကွမ်းသီးအလုံးစျေးနှုန်းမှာ ၁၅၀၀၀ ကျပ်နှင့် ခွဲခြမ်း‌စျေးနှုန်းမှာ ၁၃၀၀၀ကျပ်ခန့်အထိစျေးကျဆင်းသွားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

                       စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ သစ်စိမ့်၊ ဘုံတို၊ ညောင်ဖြူပင် ကျေးရွာတွင် တိုင်ထောင်ပဲများ စိုက်ပျိုးထားရှိကြောင်း၊ တိုင်ထောင်ပဲကို ဇွန်လတွင် စတင်စိုက်ပျိုး၍ စိုက်ပျိုးပြီး ၂ လခွဲအကြာ စက်တင်ဘာလတွင် ပဲသီးများကို ခူးဆွတ်ရကြောင်း၊ မျိုးအနေဖြင့် မြှားနီမျိုးများကို စိုက်ပျိုးကြပြီး စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခ အပါအဝင် တစ်ဧကလျှင် စုစုပေါင်းငွေကျပ် ၈ သိန်းခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် တိုင်ထောင်ပဲသီးများ စတင်ခူးဆွတ်ချိန်တွင် အတောင့်ရေ ၇၅၀၀-၈၅၀၀ ခန့် ခူးဆွတ်ရရှိကာ တစ်ရက်ခြားတစ်ခါ ခူးဆွတ် ရပြီး ပဲသီးများကို နှစ်လခန့် ခူးဆွတ်ရောင်းချရကြောင်း၊  ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် လက်ကားဈေး ပဲအတောင့် (၁၀) တောင့်ပါ တစ်စီးလျှင် (၈၀၀)ကျပ်၊ အတောင့် (၁၀၀)ပါ တစ်အိတ်လျှင် ငွေကျပ် ၅၀၀၀ ဖြင့်ရောင်းချရပြီး အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် ပဲတောင့် အထွက်နှုန်း နှင့် ဈေးနှုန်းအတက်အကျ အပေါ်မူတည်၍ ပျမ်းမျှ ငွေကျပ် ၁၆ သိန်းခန့် ရရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက်အနေဖြင့် တိုင်ထောင် ပဲသီးများကိုကုန်စိမ်းပွဲစားများကမုံရွာမမြို့ပေါ်ရှိကုန်စိမ်းဈေးသည်များသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြောင်း သိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

                    ရွှေဘိုမြို့ရှိ ဈေးများတွင် ရာသီပေါ်အသီးအနှံများကို ရောင်းချလျက်ရှိရာ ရာသီစာ ပန်းမုံလာနှင့် ဂေါ်ဖီထုပ်များကိုလည်း ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း၊ ပန်းမုံလာနှင့် ဂေါ်ဖီထုပ်များကို အခြားမြို့များမှ သယ်ယူ ရောင်းချသည့်အပြင် ရွှေဘိုမြို့နှင့် အနီးတဝိုက်ရှိ ကျေးရွာများမှလည်း စိုက်ပျိုးကြပြီး ရွှေဘိုမြို့ပေါ် သို့ လာရောက်ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ပန်းမုံလာနှင့်ဂေါ်ဖီထုပ်နှင့် ပေါ်များလာပြီဖြစ်၍ ဈေးနှုန်းမှာလည်း အနည်းငယ်ကျဆင်း လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်၊

             ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလဒုတိယပတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော ပန်းမုံလာဈေးနှုန်းမှာ အရွယ်အစား အကြီး အသေး ပေါ် မူတည်၍ ပန်းမုံလာ(၁)ပွင့်လျှင် (၁၅၀ဝိ/-)ကျပ်မှ (၂၅၀ဝိ/-)ကျပ်၊ ဂေါ်ဖီထုပ်ဈေးနှုန်းမှာ အရွယ်အစားအကြီးအသေးပေါ်မူတည်၍ (၂၀၀ဝိ/-)ကျပ်မှ (၃၀၀ဝိ/-) ကျပ်ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း ကုန်စိမ်းရောင်းချသည့် လုပ်ငန်းရှင်ထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)