ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် မြို့နယ်များအလိုက် ၂၅-၂-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော ဆန်၊ ဆီ၊ မီးဖိုချောင်သုံးပစ္စည်းများ၊ သားငါးနှင့် ဥ‌ဈေးနှုန်းများကို ပူးတွဲပါ ဖိုင်တွင် ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်-

          မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်တွင် “ဝါ”သီးနှံကို ကံတော်၊ ကံလှ၊ ကံ တိန်၊ ကံရက်၊ ကံမြင့်ကုန်း၊ မြိုင်နှင့် ရေစကြိုမြို့ နယ်အတွင်းရှိရွာများမှ အဓိကစိုက်ပျိုး ကြပါသည်။ ထွက်ရှိသော“ဝါ”များကို ပခုက္ကူမြို့ပေါ်သို့ ဝင်ရောက်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိပါသည်။ ပခုက္ကူ မြို့ “ဝါ”စိုက်ဧကမှာ ယခင် က (၅၀၀၀မှ၆၀၀၀)ရှိခဲ့ပြီး ယခုအခါတွင် စိုက်ဧက(၂၅၀၀) ဝန်ကျင် ခန့်သာ စိုက်ပျိုးကြောင်း သိရှိရပါသည်။ “ဝါ”စိုက်ပျိုးရာတွင်အဓိက ချည်မျှင်ရှည်ဝါနှင့် ချည်မျှင်တို ဝါများကို စိုက်ပျိုး ကြပါသည်။ “ဝါ” စတင်ပေါ်စတွင် အစေ့ပါ တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၃၈၀၀)ဖြစ်ခဲ့ပြီး တစ်နေ့လျှင် ကုန်ချိန်(၁၀၀ မှ ၃၀၀ ထိ) ဝင်ရောက်လျက်ရှိကြောင်း “ဝါ”ကုန်သည် များထံမှ သိရှိရပါသည်။

          ဈေးနှုန်းဈေးကွက်အနေဖြင့် ပခုက္ကူမြို့နယ်မှ ထွက်ရှိသော“ဝါ”များကို မန္တလေးတိုင်းဒေသ ကြီးနှင့် သရက်၊ အောင်လံခရိုင်များသို့လည်း တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။ ယခင်လ ဇန်နဝါရီလ အစောပိုင်းတွင် “ဝါ”ဝင်ရောက်မှုမှာ အလွန်းနည်းပါးကြောင်း၊ ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် ချည်မျှင်ရှည်ဝါ တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၃၈၀၀-၄၀၀၀)၊ ချည်မျှင်တိုဝါ တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၃၅၀၀)ရှိပြီး  ဝါကြိတ် ဖတ်တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၁၅၀၀)၊ ဝါစေ့တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၂၅၀၀)၊ ဝါစေ့ဆီတစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၁၀၀၀၀)ဈေးဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခုဖေဖေါ်ဝါရီလ (တတိယပတ်)တွင် ချည်မျှဉ်ရှည်ဝါ တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ် (၄၅၀၀)၊ချည်မျှင်တိုဝါတစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၄၀၀၀) ဝါစေ့တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၂၃၀၀-၂၄၀၀)၊ ဝါစေ့ဆီတစ် ပိဿာလျှင်ကျပ်(၈၆၀၀)၊ ဝါကြိတ်ဖတ် တစ်ပိဿာလျှင်ကျပ် (၂၄၀၀-၂၅၀၀)၊ ဝါဂွမ်းအစေ့လွတ် တစ်ပိဿာလျှင်ကျပ် (၁၁၀၀၀-၁၁၅၀၀)ဖြစ်ပြီး ယခင် ဇန်နဝါရီလနှင့် ဈေးနှုန်း နှိုင်းယှဉ်ပါက  ဝါဂွမ်းတစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၅၀၀) ခန့်ဈေးတက်ပြီး  ဝါစေ့ဆီတစ်ပိဿာလျှင် ကျပ် (၁၄၀၀)ခန့် ဈေးကျနေပြီး  အရောင်း အဝယ်ဖြစ် ကြောင်း၊ “ဝါ”ဝင်ရောက်မှုမှာ နည်းပါးနေကြောင်း “ဝါ”ကုန်သည်များထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)

    မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်အတွင်းရှိ လင်ထောင်၊ ဆူးပုတ်ခုံ၊ ချောင်းကူး၊ အင်းတော၊ ရှားတော၊ ထန်းတပင်၊ သရက်တော၊ စမ်းရေခုံ ကျေးရွာများတွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကအားထားပြီး ရာသီအလိုက် သီးနှံမျိုးစုံစိုက်ပျိုး လျက်ရှိပါ သည်။ ဆောင်းသီးနှံဖြစ်သည့် ကြက်သွန်နီ(ဥစိုက်)ကို ချောင်းစပ်၊ သောင်ပြင်များတွင် တန်ဆောင်မုန်းလမှ စတင်၍ စိုက်ပျိုးကြပြီး အပင်စိုက်ကို နတ်တော်လပြည့်ကျော်တွင် စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ စိုက်ဧက(၃၅၀၀)ရှိကြောင်း သက်ဆိုင်ရာဌာန၏ စာရင်းများအရ သိရှိရပါသည်။

    ကြက်သွန်နီ(ဥစိုက်)ကို ပြာသိုလအတွင်း ရိတ်သိမ်းကြပြီး ရာသီဥတု မှန်ကန်သဖြင့် အထွက် နှုန်းကောင်းမွန်ခဲ့ပါသည်။ ပေါက်မြို့နယ်ဒေသတွင် လမ်းပန်းဆက်သွယ် ရေးအခက်အခဲရှိသော ကြောင့် သွင်းအားစုဈေးနှုန်း၊ လုပ်သားခဈေးနှုန်း ကြီးမြင့်သဖြင့် ယခုနှစ် ကြက်သွန်နီ စိုက်ပျိုးသည့် တစ်ဧကကုန်ကျစရိတ်မှာ ကျပ်(၁၀၀)သိန်း ဝန်းကျင်အထိ ကုန်ကျစရိတ်ရှိပါသည်။ တစ်ဧက အထွက်နှုန်းမှာ ပိဿာချိန်(၄၀၀၀-၅၀၀၀)ထိ ထွက်ရှိပြီး ထိပ်စ တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၄၀၀၀) ဈေးနှုန်းဖြင့် ပေါက်မြို့ပေါ်သို့ လာရောက်ရောင်းချကြောင်း၊ ယခင်က ပခုက္ကူမြို့၊ မန္တလေးမြို့များသို့ ရောင်းချသော်လည်း နယ်မြေအခြေအနေအရ ယခု မြို့တွင်းသာ ရောင်းချရကြောင်း၊ အသားတင် အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် ကျပ်သိန်း(၆၀)မှ (၁၀၀)ထိရရှိကြောင်း၊ ယခုနှစ် ကြက်သွန်နီစိုက်ပျိုးမှုမှာ အကျိုးအမြတ်ရရှိပြီး တွက်ခြေကိုက်မှုရှိကြောင်း  စိုက်တောင်သူများ၏ ပြောပြချက်အရ သိရှိရ ပါသည်။

DOCA(မကွေး)

                ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ငူခရိုင်၊ တောင်ငူမြို့နယ်တွင် စီမံကိန်းလျာထားနွေစပါးဧက (၁၉၂၇၁)ကျော် စိုက်ပျိုးမည်ဖြစ်ပြီး တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ တောင်သူဦးကြီးများသည် ရိက္ခာဖူလုံစေရေး အတွက် မိုးစပါး၊ မတ်ပဲ၊ နွေစပါးများကို အဓိက အားထားစိုက်ပျိုးကြသည်။ တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ စိုက်ပျိုးဧက များသည် သဘာဝပထဝီအနေအထားအရ ပသိဆည်ရေ၊ ကရင်ချောင်းဆည်ရေ၊ ကမ်းနီ ဆည်ရေ၊ ခပေါင်း ဆည်ရေ၊ စစ်တောင်းမြစ်ရေတင်များရှိခြင်းကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးကိုများစွာ အထောက်အကူပြုနေပါသည်။

                    စိုက်ပျိုးမှုအနေဖြင့် ပသိဆည်ရေသောက် ၁၅၁၁ ဧက၊ ကရင်ချောင်းဆည်ရေသောက် ၆၁၆ ဧက၊ ကမ်းနီဆည်ရေသောက် ၁၃၃၉ ဧက၊ ခပေါင်းဆည်ရေသောက် ၁၂၆၀၈ ဧက၊ ကန်တိုကန် ဆည်ရေသောက် ၅၀ ဧက၊ စစ်တောင်းမြစ်ကြီးမှ ဆိုလာစနစ်ဖြင့် သဖန်းပင်မြစ်ရေတင်စီမံကိန်း ၂၀၀ ဧက၊ ပဲချက်ကုန်း(ဆိုလာ)ရေတင်စနစ်ဖြင့် ၁၆၀ဧက၊ ရွာတန်းရှည်(လျှပ်စစ်)စစ်တောင်းမြစ်ရေ စီမံကိန်းမှ ၃၀၀ ဧက၊ မြင်းစု(ဆိုလာ)ရေတင်စနစ်ဖြင့် ၅၀ ဧက၊ အင်းအိုင်များတွင် ၁၅၅၉ ဧက၊ စက်ရေတွင်းရေဖြင့် ၂၀၈ ဧက၊ ချောင်းပိတ်/တာတမံပိတ် ၁၃၂၁ ဧက၊ စုစုပေါင်း ၁၉၉၂၂ ဧက စိုက်ပျိုးမည်ဖြစ်ကြောင်း သက်ဆိုင်ရာဦးစီးဌာန၏စာရင်းများအရ သိရှိရသည်။ ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နွေးစပါးအမှန်စိုက်ဧက (၂၀၀၃၀) ဧက စိုက်ပျိုးခဲ့သော်လည်း ယခုနှစ် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ နွေစပါး ရေပေးရာသီတွင် ဆွာဆည်မှ တောင်ငူမြို့နယ် DY-7 မြောင်းအား ရေပေးဝေနိုင်ခြင်းမရှိသဖြင့် (၇၅)ဧက လျော့နည်းရပြီး၊ မြို့ရှောင်မီးရထားလမ်းဖောက်လုပ်ရာတွင်ပါဝင်သွားသော နွေစပါးစိုက် ဧရိယာမြေ(၃၃)ဧကစုစုပေါင်း ယခင်နှစ်အမှန်စိုက်ဧကထက်(၁၀၈)ဧက လျော့နည်းသွားသော်လည်း၊ စိုက်ပျိုးထားသည့်နွေစပါးများ ကောင်းမွန်လျက်ရှိပါသည်။

             စပါးမျိုးအနေဖြင့် အောင်နိုင်တိုး၊ ရေဆင်းပေါ်ဆန်း(၂)၊ နှံကောက်၊ ဆင်းသုခ၊ ရက် ၉၀ စပါးများကို အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြပါသည်။ နွေစပါးသည်ဆည်ရေများကို အားထားစိုက်ပျိုးကြသော ကြောင့် နွေစပါးအတွက်ရေပေးနိုင်ရန် ဆည်ရေလုံလောက်စွာရှိကြောင်းလည်းသိရသည်။ နွေစပါး စိုက်တောင်သူဦးကြီးများအတွက် သွင်းအားစုများဝယ်ယူနိုင်ရန် နိုင်ငံ့စီးပွားမြှင့်တင်ရေး ရန်ပုံငွေဖြင့် စိုက်ဧကအလိုက်ချေးငွေများ အတိုးနှုန်းသက်သာစွာဖြင့် ထုတ်ချေးပေးသောကြောင့်တောင်သူဦးကြီးများအတွက်စိုက်ပျိုးစရိတ်သွင်းအားစုဝယ်ယူရန် များစွာအထောက်အကူပြုကြောင်းလည်း သိရသည်။ တောင်ငူမြို့နယ်တွင် နွေစပါးများကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် စတင်စိုက်ပျိုးထား ကြသည့်အတွက် ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ မတ်လတွင်ရိတ်သိမ်းမှုစတင်မည်ဖြစ်ပြီး စိုက်ပျိုးပြီးသည့် နွေစပါးများ လည်းဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

DOCA(ပဲခူး)

    ကယားပြည်နယ်၊ လောပိတမြို့ဒေသသည် ရေမြေတောတောင်သာယာပြီး စိုက်ပျိုးရေး အတွက် အလွန်အလားအလာကောင်းသည့် နေရာတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဘီလူးချောင်းနှင့်နီးကပ်စွာ တည်ရှိနေပြီး ရေအရင်းအမြစ်ကြွယ်ဝစွာရရှိသည့်အပြင် အပူအအေး မျှတသောကြောင့် ငှက်ပျော ပင်များ ရှင်သန်မှုကောင်းမွန်ပြီး အရည်အသွေးကောင်းသည့် ငှက်ပျောသီးများ အထွက်များပါသည်။ စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးထားရှိသော ငှက်ပျောခင်းများမှ ဝင်ငွေကောင်းပြီး တောင်သူလယ်သမားများ စားဝတ်နေရေးအတွက် အဆင်ပြေကြပါသည်။အထူးသဖြင့်လောပိတငှက်ပျောသီးသည် ဒေသတွင် မှာတင်မကဘဲ ပြည်နယ်ပြင်ပထိ နာမည်ကျော်ကြားသည့် ထွက်ကုန်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

    လောပိတမြို့၊ လောဓလေးကျေးရွာတွင် ရခိုင်ငှက်ပျောနှင့်ဖီးကြမ်းငှက်ပျောများကို အများဆုံး စိုက်ပျိုးကြပြီး ရွှေနီ၊ ရွှေဝါငှက်ပျောများကို အနည်းငယ်စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ ဒေသခံအများစုသည် ဓာတုဗေဒမြေဩဇာကို အသုံးနည်းပြီး သဘာဝအတိုင်း(Organic)ဆန်ဆန် စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန၏မှတ်တမ်းများနှင့်ဒေသတွင်းခန့်မှန်းချက်များအရ ကယားပြည်နယ် တစ်ခု လုံးအတိုင်းအတာတွင် ငှက်ပျောစိုက်ဧကမှာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ဧက(၆,၀၀၀) မှ(၈,၀၀၀) ဝန်းကျင် ရှိပါ သည်။ယခင်က လောပိတ၊ ထီးစဲခါးဒေသများတွင် စိုက်ဧကအများဆုံး စိုက်ပျိုးခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ လောပိတမြို့တွင်သာ အဓိကစီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးသည်ကိုသာ တွေ့ရှိရပါသည်။ ပျမ်းမျှအား ဖြင့် ငှက်ပျောခြံတစ်ခြံလျှင် စိုက်ဧက (၄)ဧကမှ(၅)ဧကခန့်ထိ စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ကယားပြည်နယ်၊ လောပိတမြို့မှထွက်ရှိသည့် ငှက်ပျောသီးများကို လွိုင်ကော်မြို့၊ သီရိမင်္ဂလာဈေးတွင် နေ့စဉ် တင်ပို့ရောင်းချသည့်အပြင် ဖယ်ခုံ၊ ပင်လောင်း၊ အောင်ပန်း၊ တောင်ကြီးနှင့်မိတ္ထီလာစသည့် မြို့များ သို့လည်း တင်ပို့ရောင်းချပါသည်။ ငှက်ပျောပင်များကို မိုးဦးကာလတွင်စတင်စိုက်ပျိုးကြပြီး ယခုလို နွေဦးကာလ တွင်(၂) လလျှင် (၁)ကြိမ် အသီးများ ခုတ်ယူရောင်းချနိုင်ပါသည်။  ငှက်ပျောခိုင် တစ်ခိုင် လျှင် (၁၀)ဖီးမှ(၁၂)ဖီး ထွက်ရှိ၍ ရခိုင်ငှက်ပျောတစ်ဖီးလျှင်(၇၀၀)ကျပ်နှင့် ဖီးကြမ်း တစ်ဖီးလျှင် (၈၀၀) ကျပ် လက်ကား ဈေးရရှိကြောင်း ငှက်ပျောစိုက်ပျိုးသူဒေသခံတစ်ဦးထံမှ သတင်းရရှိပါသည်။

DOCA(ကယား)