ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

         ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ဥရောပ၏ အဆင့်မြင့်အပူပိုင်းဒေသသစ်သီးဝလံဈေးကွက်သို့ထိုးဖောက် ဝင်ရောက်နိုင်ရန်အတွက် ၎င်း၏ နာမည်ကျော် ဂီမာရပ်စ် (Guimaras) သရက်သီးများကို စမ်းသပ်တင်ပို့မှုတစ်ခုအဖြစ် ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ၊ ဘရပ်ဆဲလ်မြို့သို့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အပင်စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာန (Bureau of Plant Industry) ၏ ပြောကြားချက်အရ ကနဦးပေးပို့မှုတွင် ဂျော်ဒန်မြို့၊ ဂီမာရပ်စ်ရှိ PhilGAP (ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံကောင်းမွန်သော စိုက်ပျိုးရေးအလေ့အထ) အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ရ Wonders ခြံမှ လတ်ဆတ်သော သရက်သီး ကီလိုဂရမ် ၁၀၀ ပါဝင်ကြောင်း သိရပါသည်။

          တာဝန်ရှိသူများက ဘယ်လ်ဂျီယံမြို့တော်ကို ဘယ်လ်ဂျီယံ၊ နယ်သာလန်၊ ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီနိုင်ငံတို့ရှိ အလားအလာရှိသော ဝယ်ယူသူများနှင့် စားသုံးသူများထံသို့ ရောက်ရှိနိုင်မည့် တံခါးပေါက်တစ်ခုအဖြစ် ရည်ရွယ်ထားကြကြောင်း သိရပါသည်။ ကနဦးတင်ပို့သည့်ပမာဏမှာ နည်းပါးသော်လည်း စိုက်ပျိုးရေးတာဝန်ရှိသူများက အဆိုပါအစီအစဉ်ကို စားသုံးသူဝယ်လိုအားကို တိုင်းတာရန်နှင့် ပရီမီယံအဆင့်မြင့်သစ်သီးများကို ရှာဖွေနေသည့် ဥရောပသွင်းကုန် လုပ်ငန်းရှင်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ရန်အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် ဈေးကွက်စမ်းသပ်မှုတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြကြောင်း သိရပါသည်။

          အဆိုပါစီမံကိန်းသည် ပို့ကုန်ဦးတည်ရာနိုင်ငံများကိုBackground စုံလင်အောင်လုပ်ဆောင်ရန်၊ မိရိုးဖလာဈေးကွက်များအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် ပြည်တွင်းလယ်သမားများအတွက် ပိုမိုမြင့်မားသော အကျိုးအမြတ်များရရှိစေရန်ဟူသော စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မဟာဗျူဟာနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါ ကုန်ပစ္စည်းတင်ပို့မှုက PhilGAP ကဲ့သို့သော ပြည်တွင်းအသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်များသည် ပြည်တွင်းစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်သူများအနေဖြင့် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့များက တောင်းဆိုထားသည့် တင်းကျပ်သော အစားအစာဘေးကင်းလုံခြုံမှု၊ အရည်အသွေးနှင့် နောက်ကြောင်းခံ လိုက်လံစစ်ဆေးနိုင်မှုဆိုင်ရာ စံနှုန်းများကို ပြည့်မီအောင် အထောက်အပံ့ပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ဂီမာရပ်စ်သရက်သီးများသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အချိုဆုံးသရက်သီးများအဖြစ် ကျော်ကြားမှုရှိကြောင်းနှင့် အဆိုပါ သရက်သီးအမျိုးအစားများသည် လူသုံးကုန်ဇိမ်ခံ စိုက်ပျိုးရေး ကုန်သွယ်မှုအတွက် အသင့်တော်ဆုံး သီးနှံတစ်ခုဖြစ်လာကြောင်း သိရပါသည်။

Source: Manila Standard                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

         ရာသီဥတု ဖောက်ပြန်မှုကြောင့် အထွက်နှုန်း သိသိသာသာ လျော့ကျသွားပြီးနောက် ဟိုချီမင်းစီးတီး (HCMC) တွင် အစေ့လွတ် လိုက်ချီးသီးဈေးနှုန်းများသည် ယခင်နှစ်ကထက် နှစ်ဆနီးပါး မြင့်တက်လာပြီး တစ်ကီလိုလျှင် ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၈၀၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၀.၄ ဒေါ်လာ) ခန့်အထိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

         ဤသစ်သီးကို ရောင်းချလာသည်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှိပြီဖြစ်သော်လည်း ယခုနှစ်ကဲ့သို့ ပစ္စည်းရှာရခက်ခဲသည်ကို တစ်ခါမျှ မကြုံဖူးကြောင်း သစ်သီးကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောသည်။ သို့သော်လည်း ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်နေသော်လည်း သုံးစွဲသူအများအပြားက ကြိုတင်မှာယူမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသဖြင့် ဝယ်လိုအားကို မဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း သူမက ဆိုသည်။

        အခြားကုန်သည်တစ်ဦးဖြစ်သူ Hoang Oanh ကလည်း သူမအနေဖြင့် အော်ဒါများကို ကြိုတင်လက်ခံထားခဲ့သော်လည်း ရိတ်သိမ်းခါနီးအချိန်တွင် စိုက်ခင်းအများအပြားက ရာသီဥတုကြောင့် သီးနှံများပျက်စီးကုန်သဖြင့် ပစ္စည်းမပေးနိုင်တော့ကြောင်း အကြောင်းကြားလာခဲ့သည် ဟုဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် အော်ဒါအများအပြားကို ပြန်လည်ဖျက်သိမ်းခဲ့ရကြောင်း သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။

         လူအများအပြားသည် ဤအသီးကို ဝယ်ယူရန် ရှာဖွေနေကြသော်လည်း အဆင်မပြေဖြစ်နေကြသည်။ ဒေသခံတစ်ဦးဖြစ်သူ Hoa က စီးပွားဖက်များကို လက်ဆောင်ပေးရန်အတွက် အစေ့လွတ်လိုက်ချီးသီး ငါးကီလိုဂရမ် ဝယ်ယူရန် စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း ရှာမတွေ့သဖြင့် အခြားသစ်သီး တစ်မျိုးကိုသာ ရွေးချယ်ခဲ့ရသည်။

          ယခုနှစ် လိုက်ချီးသီးရာသီသည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုနှင့် အပင်ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနက ဆိုးရွားသော ရာသီဥတုသည် အဖူးအပွင့်ဖြစ်ထွန်းမှု၊ ပန်းပွင့်မှုနှင့် အသီးတင်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များကို ထိခိုက်စေခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

         ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် အဓိကအားဖြင့် မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်များ၌ လိုက်ချီးစိုက်ဧက ဟက်တာ ၅၅,၀၀၀ ရှိသည်။ အဓိက စိုက်ပျိုးရာဒေသအများအပြားတွင် အထွက်နှုန်းမှာ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး အချို့ဒေသများတွင် ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ထက်ဝက်ကျော်အထိ ကျဆင်းသွားကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

         အလယ်ပိုင်း Thanh Hoa ပြည်နယ်ရှိ Ho Guom – Song Am ကုမ္ပဏီသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက ဤအသီးကို စိုက်ပျိုးပြီး စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်ရောင်းချသည့် တစ်ခုတည်းသော ကုမ္ပဏီဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့တွင်ပင် ရောင်းချရန် ပမာဏ အကန့်အသတ်သာ ရှိတော့သည်။ Bac Ninh ပြည်နယ်ကဲ့သို့သော အချို့ဒေသများတွင်လည်း ဤအသီးကို စိုက်ပျိုးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသော်လည်း သိသာထင်ရှားသော အောင်မြင်မှု မရရှိခဲ့ပေ။

         ပစ္စည်းပြတ်လတ်ရခြင်း အကြောင်းအရင်းကို ရှင်းပြရာတွင် Ho Guom – Song Am ကုမ္ပဏီ၏ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး Bui Duc Thuy က မြောက်ပိုင်း လိုက်ချီးစိုက်ပျိုးရေး ဒေသအများအပြားသည် ယခုနှစ်တွင် ပြင်းထန်သော ရာသီဥတုဒဏ်ကို ခံခဲ့ရပြီး အချို့ဒေသများတွင် သီးနှံ ၉၀% အထိ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

          Thanh Hoa ပြည်နယ်ရှိ ကုမ္ပဏီ၏ အစေ့လွတ် လိုက်ချီးစိုက်ခင်းတွင် အစောပိုင်း ပန်းပွင့်နှုန်း မှာ ၂၇% မျှသာ ရှိခဲ့ပြီးနောက်၊ အသီးတင်သည့် အဆင့်တွင် ကာလရှည်ကြာ အပူဒဏ်နှင့် မုန်တိုင်းထန်ခြင်းတို့ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းကြောင့် အသီးနုများ အမြောက်အမြား ကြွေကျခဲ့ရသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ကုမ္ပဏီ၏ ယခုနှစ် အစေ့လွတ် လိုက်ချီးသီး အထွက်နှုန်းမှာ ယမန်နှစ်က ခုနစ်တန်ခန့် ရှိခဲ့ရာမှ ယခုနှစ်တွင် တစ်တန်သာ ထွက်ရှိခဲ့တော့သည်။

          ရောင်းလိုအား နည်းပါးမှုကြောင့် လက်ကားဈေးနှုန်းများသည် တစ်ကီလိုလျှင် ဗီယက်နမ် ဒေါင် ၆၀၀,၀၀၀ ကျော်အထိ မြင့်တက်သွားခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူက ၃၁၀,၀၀၀ ရှိခဲ့ရာမှ နှစ်ဆ မြင့်တက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အထွက်နှုန်း အလွန်နည်းပါးလွန်းသဖြင့် ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ရာသီမတိုင် မီ ကြိုတင်မှာယူထားသည့် အော်ဒါများကိုပင် မဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း Thuy က ပြောကြား ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စားသုံးသူများအနေဖြင့် အစေ့လွတ် လိုက်ချီးသီးဟု ကြော်ငြာရောင်းချနေသည့် ထုတ်ကုန်များကို ဝယ်ယူရာတွင် သတိထားကြရန်လည်း ၎င်းက သတိပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : VN Express                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

          ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်းနှင့် လာအိုနိုင်ငံဆိုင်ရာ UK ဝန်ကြီးချုပ်၏ ကုန်သွယ်ရေး သံတမန် Matt Western MP သည် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံမှုများကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ရန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်ရေးနှင့်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံသို့လာရောက်လည်ပတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ၁၁.၆.၂၀၂၆ ရက်နေ့က ဖနွမ်းပင်မြို့ရှိ ဗြိတိသျှသံရုံးမှ ထုတ်ပြန်သော ကြေညာချက်တစ်ခုအရသိရသည်။ ထုတ်ပြန်ချက်အရ  ၎င်း၏ခရီးစဉ်သည် လက်ရှိဆက်ဆံရေးများကိုအားဖြည့်ရန်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား၏ ရေရှည်တည်တံ့သော စီးပွားရေး တိုးတက်မှုကိုပံ့ပိုးရန် UK ၏ ကတိကဝတ်ကို ပြန်လည်အတည်ပြုရန်ရည်ရွယ်ကြောင်း သိရသည်။ ခရီးစဉ်မတိုင်မီ ပြောကြားရာတွင် Matt Western MP က ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံအဆင့်မှ မကြာမီကာလအတွင်း လွတ်မြောက်ခြင်းသည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆက်ဆံရေးများကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေရန်၊ ပညာရေးမိတ်ဖက်များကို အားကောင်းစေရန်နှင့် ဒေသခံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ကြီးထွားမှုကို ပံ့ပိုးရန်အတွက် အခွင့်အလမ်းအသစ်များကို ပေးဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ UK ၏ကျွမ်းကျင်မှုသည် ကမ္ဘောဒီးယား၏ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အထောက်အကူပြုနိုင်သည့် နယ်ပယ်များအဖြစ် အခြေခံအဆောက်အအုံ၊ ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုများ၊ အရင်းအနှီးဈေးကွက်များနှင့် ပညာရေးကဏ္ဍတို့ကို အားကောင်းလာစေမည်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား အကောက်ခွန်နှင့် ယစ်မျိုးအခွန်ဦးစီးဌာန(GDCE) ၏ အထွေထွေကုန်သွယ်ရေး အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှ ဧပြီလအတွင်း နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု စုစုပေါင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၀၁.၆၃ သန်းရှိခဲ့ပြီး ယမန်နှစ်ကာလတူထက် ၃.၂% ကျဆင်းခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယား၏ UK သို့ ပို့ကုန်များသည် ၃.၈% ကျဆင်းပြီး ဒေါ်လာ ၃၇၈.၉၉ သန်းရှိခဲ့သော်လည်း UK မှ သွင်းကုန်များမှာ ၇.၇% မြင့်တက်ကာ ဒေါ်လာ ၂၂.၆၄ သန်းရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Khmer Times

DOCA(ရန်ကုန်)

        ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာစက်မှု-ဆက်သွယ်ရေးအုပ်စု Viettel ၏ လက်အောက်ခံ ကမ္ဘောဒီးယားဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီ Metfone သည် ၎င်း၏ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဝန်ဆောင်မှု အသစ်ဖြစ်သော Metfone Express ကို ဇွန် ၉ ရက်က ဖနွမ်းပင်မြို့၌ တရားဝင် စတင်ဖွင့်လှစ် ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားသို့ ကမ္ဘောဒီးယား ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းရေးရာဝန်ကြီး Hun Many၊ စာတိုက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး Chea Vandeth တို့အပြင် ဗီယက်နမ်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး Nguyen Van Gau နှင့် တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အခမ်းအနားတွင် Metfone ၏ အထွေထွေဒါရိုက်တာ Cao Manh Duc က ကုမ္ပဏီသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်လာခဲ့သည့် နှစ် ၂၀ နီးပါးကာလအတွင်း ဆက်သွယ်ရေးအခြေခံ အဆောက် အအုံများတွင်သာမက လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်နှင့် နည်းပညာကဏ္ဍများတွင်ပါ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို အထောက်အကူပြုခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းက ကမ္ဘောဒီးယားတွင် အီလက်ထရွန်းနစ်ကုန်သွယ်ရေး (E-commerce) နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေး လျင်မြန်စွာတိုးတက်လာမှုကြောင့် ကုန်ပစ္စည်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် (Supply Chain) ဝန်ဆောင်မှုများအပေါ် လိုအပ်ချက် ပိုမိုမြင့်တက်လာကြောင်း၊ ထို့အပြင် ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်များမှတစ်ဆင့် ဒေတာစီးဆင်းမှုများကို ပံ့ပိုးပေး သကဲ့သို့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍသည်လည်း ကုန်ပစ္စည်းများချောမွေ့စွာ ရွေ့လျားနိုင်ရေး၊ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအပြင် နေ့စဉ်လူမှုဘဝလှုပ်ရှားမှုများအတွက် အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေကြောင်း၊ Metfone Express သည် ကမ္ဘောဒီးယားတွင် ပြည့်စုံသော ဒစ်ဂျစ်တယ်ဂေဟစနစ် (Digital Ecosystem) တည်ဆောက်ရန် ကုမ္ပဏီ၏ မဟာဗျူဟာအရ နောက်ထပ်ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ဒစ်ဂျစ်တယ်အခြေခံအဆောက်အအုံများနှင့် ခေတ်မီထောက်ပံ့ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ဆောင်မှုများကို ပေါင်းစပ်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် Metfone သည် ရေရှည်ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုများ ပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ဒစ်ဂျစ်တယ်စီမံခန့်ခွဲမှုနည်းပညာများကို အသုံးပြုကာ ဉာဏ်ရည်မြင့်၊ ပွင့်လင်းမြင်သာပြီး ချိတ်ဆက်ညီညွတ်သည့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးစနစ်တစ်ရပ် ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားစာတိုက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီး Chea Vandeth က Metfone သည် လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးရေး၊ နည်းပညာလွှဲပြောင်းရေးနှင့် နှစ်နိုင်ငံချိတ်ဆက်မှု မြှင့်တင်ရေးတို့တွင် အရေးပါသည့် ပံ့ပိုးကူညီမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်းနှင့် Metfone Express ဖွင့်လှစ်ခြင်းသည် ဗီယက်နမ်ကုမ္ပဏီ၏ ရေရှည်ကတိကဝတ်နှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်လိုစိတ်ကို ထင်ဟပ်ပြသနေကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဗီယက်နမ်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး Nguyen Van Gau ကလည်း ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍသို့ တိုးချဲ့ဝင်ရောက်ခြင်းသည် စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ် အတွက်သာမက ကမ္ဘောဒီးယား၏စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အထောက်အကူပြုရန် ရေရှည်မျှော်မှန်းချက်ကိုပါ ထင်ဟပ်စေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဒေသတွင်း ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေးနှင့် အီလက်ထရွန်းနစ်ကုန်သွယ်ရေးကဏ္ဍများ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်နေသည့်အချိန်တွင် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍသည် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ချိတ်ဆက်မှုနှင့် စီးပွားရေးတိုးတက်မှုအတွက် အဓိကမောင်းနှင်အားတစ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံနေရကြောင်း သိရပါသည်။ Viettel ၏ ယခုဝင်ရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် စီးပွားရေးချိတ်ဆက်မှုများပိုမိုအားကောင်းလာစေရန်၊ အီလက် ထရွန်းနစ်ကုန်သွယ်ရေးကဏ္ဍကို အထောက်အပံ့ပေးရန်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်လူမှု အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရေးကို ရေရှည်အကျိုးပြုမည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

          အင်ဒိုနီးရှား ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ကျောက်မီးသွေးတင်ပို့မှုအားလုံးကို နိုင်ငံပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်း (SOE) တစ်ခုတည်းအောက်တွင် ဗဟိုချုပ်ကိုင်သွားမည့် စည်းမျဉ်းသစ်တစ်ရပ် ကို ထုတ်ပြန်လိုက်ကြောင်း သိရပါသည်။ ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အမိန့်အမှတ် ၁၅ (Permendag No.15/2026) အရ နိုင်ငံပိုင်ကုမ္ပဏီကြီး PT Danantara Sumberdaya Indonesia (PT DSI) အား ကျောက်မီးသွေးတင်ပို့ခွင့် သီးသန့်ပေးအပ်မည့် အစီအစဉ်မတိုင်မီ အဆင့်လိုက်ကူးပြောင်းမှုကာလတစ်ရပ်ကို အကောင်အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ စက်မှုနှင့် သတ္တုတွင်းထွက်ကုန်ပစ္စည်းများ တင်ပို့ရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူး Muhammad Rivai Abbas က မူလရည်ရွယ်ချက်မှာ ကျောက်မီးသွေး ကဲ့သို့သော မဟာဗျူဟာအရေးပါသည့်ကုန်စည်များကို အစိုးရမှသာတင်ပို့နိုင်စေရန်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် သို့သော်လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ပြင်ဆင်မှုများလိုအပ်နေသေးသဖြင့် အပြောင်းအလဲကို အဆင့်လိုက် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ကူးပြောင်းရေးကာလကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်မှ ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်အထိ သတ်မှတ်ထားပြီး ထိုကာလအတွင်း တရားဝင် Registered Exporter (ET) လိုင်စင်ရှိသည့် ပုဂ္ဂလိကသတ္တုတွင်းကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် ကျောက်မီးသွေးကို ကိုယ်တိုင်ဆက်လက်တင်ပို့နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ သို့ရာတွင် တင်ပို့သူများသည် တင်ပို့ရေးစာရွက်စာတမ်းများ၊ အရောင်းစာချုပ်များနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အချက် အလက်များအားလုံးကို ပေါင်းစည်းထားသည့်အီလက်ထရွန်နစ်စနစ်မှတစ်ဆင့် PT DSI သို့ တင်ပြရမည်ဖြစ်ပြီး တင်ပို့မှုများတွင် မိမိတို့၏ ET လိုင်စင်နှင့် Surveyor Report (LS) များကို ဆက်လက်အသုံးပြုရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အစိုးရအနေဖြင့် အဆိုပါ တင်ပို့ရေးစီမံခန့်ခွဲမှု စနစ်သစ်ကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်ပြီး ပထမသုံးလအတွင်း တရားဝင်ပြန်လည်သုံးသပ် အကဲဖြတ်သွားမည်ဟု Abbas က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်မှစတင်၍ PT DSI က ကျောက်မီးသွေးတင်ပို့ရေး လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်မည်ဖြစ်ပြီး အကောက်ခွန်မတိုင်မီ၊ အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာနှင့် အကောက်ခွန်ပြီးနောက် လုပ်ငန်းစဉ်များအားလုံးကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုလုပ်ငန်းတာဝန်များကို ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် PT DSI သည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ရောင်းချရေးအတွက် အထူးသတ္တု တွင်းလုပ်ငန်းလိုင်စင် (IUP) ရရှိထားရမည်ဖြစ်ပြီး ပုံမှန်စီမံခန့်ခွဲရေးဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များနှင့် Surveyor Report တာဝန်များကိုလည်း ပြည့်မီရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည် စည်းမျဉ်းသစ် သည် HS 2701 အောက်ရှိ ဆက်စပ်ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးအစား ၄ ခု၊ HS 2702 အောက်ရှိ ၂ ခုနှင့် HS 2703 အောက်ရှိ ၂ ခု စုစုပေါင်း အကောက်ခွန်နှုန်းထားအမျိုးအစား ၈ ခုအပေါ် အကျုံးဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည် သို့သော် သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အသုံးပြုမည့်ကျောက်မီးသွေးများ၊ ပြပွဲနမူနာများသို့မဟုတ် ပြန်လည်တင်ပို့မည့်လက်ကျန်ပစ္စည်းများကဲ့သို့ စီးပွားရေးမဟုတ်သော တင်ပို့မှုများကို ET နှင့် LS လိုအပ်ချက်များမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုထားကြောင်း သိရပါသည် ထို့အပြင် ကန့်သတ်ထားသည့် HS Code များနှင့် ကိုက်ညီသော်လည်း ကျောက်မီးသွေးမဟုတ်သော ကုန်ပစ္စည်းများကိုတင်ပို့သည့် ကုမ္ပဏီများနှင့် လိုင်စင်သက်တမ်း ကုန်ဆုံးသွားသော်လည်း ဥပဒေနှင့်အညီရှိနေဆဲ ထုတ်လုပ်ပြီးလက်ကျန်ကုန်ပစ္စည်းများကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် တင်ပို့သူဟောင်းများကိုလည်း ခြွင်းချက်ပေးထားကြောင်း သိရပါသည်။ ဝန်ကြီးဌာနက တင်ပို့သူအားလုံးသည် တင်ပို့မှုအောင်မြင်သည်ဖြစ်စေ မအောင်မြင်သည်ဖြစ်စေ အစိုးရထံသို့ အီလက်ထရွန်နစ်စနစ်ဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်မှု အစီရင်ခံစာများကို မဖြစ်မနေ တင်သွင်းရမည်ဟု သတိပေးထားကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုဒစ်ဂျစ်တယ်အစီရင်ခံမှု စည်းမျဉ်းများကို မလိုက်နာသည့် ကုမ္ပဏီများအား ပြင်းထန်သည့် စီမံခန့်ခွဲရေးဆိုင်ရာ အရေးယူမှုများ ချမှတ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)