ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

   ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အချက်အလက် များအရ ပဲပိစပ်ဆီ တင်သွင်းမှုသည် ယခင်နှစ်နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ယခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ဧပြီလ အတွင်း သိသိသာသာ ကျဆင်းမှုရှိသည်။

    ပြည်တွင်းစျေးနှုန်းများသည် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်ပေါက်နှုန်းနှင့်အညီ ညှိနှိုင်းပြင်ဆင်ထား ခြင်း မရှိသောကြောင့် တင်သွင်းမှုများကို လျှော့ချလိုက်ကြောင်း သွင်းကုန်လုပ်ငန်းရှင်များက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ယခုလက်ရှိအစိုးရနှင့် ယခင်ကြားဖြတ်အစိုးရတို့ထံ ဈေးနှုန်းတိုးမြှင့် ပေးရန် အကြိမ်ကြိမ် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း အရှုံးခံရောင်းချနေရသည့် အခြေအနေမှာ ရေရှည်တွင် မဖြစ်နိုင်တော့ကြောင်း ၎င်းတို့က ဖြည့်စွက် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သို့သော်လည်း အစိုးရဘက် ကမူ ဈေးနှုန်းကို ထိန်းချုပ် ထားရန် ကြိုးပမ်းနေပြီး တင်သွင်းမှု အခြေအနေမှာ တည်ငြိမ်နေဆဲဖြစ် သဖြင့် ယခုအချိန်တွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် မလိုအပ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ထားသည်။

    စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အချက်အလက်များအရ စားအုန်းဆီ တင်သွင်းမှုများသည် ယခင်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် တန်ချိန် ၄.၅၉ သိန်း ရှိခဲ့ရာမှ ယခုနှစ်ကာလတူတွင် တန်ချိန် ၄.၅၇ သိန်းသာရှိသဖြင့် သိသာစွာ ပြောင်းလဲခြင်း မရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်လည်း ပဲပိစပ်ဆီတင်သွင်းမှုသည် ယင်းကာလအတွင်း တန်ချိန် ၄.၄၈ သိန်းမှ ၂.၆၁ သိန်းသို့ သိသာစွာ ကျဆင်းသွားကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

    ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရဲ့ နှစ်စဉ် စားအုန်းဆီဝယ်လိုအားမှာ တန်ချိန် ၂၄သိန်းဖြစ်ပြီး ၉၀ ရာခိုင် နှုန်းက ပြည်ပမှတင်သွင်းကြောင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် အကောက်ခွန် ကော်မရှင် ၏ အချက်အလက်များအရ သိရပါသည်။ မကြာသေးမီကာလက ဈေးကွက်အတွင်း အချို့ဒေသ များ၌ ဟင်းချက်ဆီ ပြတ်လပ်မှုများကြောင့် ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေပြီး ဝယ်ယူရန် ခက်ခဲလာ သည်။

    ထိပ်သီးစားအုန်းဆီတင်သွင်းသူတစ်ဦးဖြစ်သည့် Meghna Group of Industries ၏ ဥက္ကဋ္ဌ Mostafa Kamal က ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ချက်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနိုင်ခြင်း မရှိသည့် အတွက် ယခုကဲ့သို့ တင်သွင်းမှု လျော့ကျလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဝေဖန်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် အစိုးရအစည်းအဝေးများကို ယခင်နှစ် အောက်တိုဘာ လနှင့် နိုဝင်ဘာလတို့တွင် ဆွေးနွေးပြောကြားခဲ့သော်လည်း အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် နှောင့် နှေး ကြန့်ကြာခဲ့ကြောင်းနှင့် ထိရောက်သောဆုံးဖြတ်ချက်ကို မချမှတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြား ခဲ့ သည်။ ၎င်းက "လုပ်ငန်းရှင်တွေ အရှုံးနဲ့ လည်ပတ်နေရတာပါ၊ ဘယ်ကုမ္ပဏီမှ ရေရှည်အရှုံးမခံ နိုင်ဘူး" ဟု အနာဂတ်ကာလများမှာ ရောင်းလိုအားနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး သတိပေးပြောကြားခဲ့သည်။

   ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ ကုန်စည်‌ဈေးနှုန်းဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်၌ ပဲပုပ်ဆီဈေးနှုန်းသည် ဇန်နဝါရီလတွင် တစ်တန်လျှင် ၁,၁၅၄ ဒေါ်လာ အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ရာမှ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ၁,၂၈၂ ဒေါ်လာ မတ်လတွင် ၁,၄၈၂ ဒေါ်လာအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အမည်မဖော်လိုသည့် အဓိကတင်သွင်းသူအရာရှိတစ်ဦး၏ အဆိုအရ ဆီတစ်လီတာလျှင် တာကာ ၂၀ (Tk 20) ခန့် အရှုံးပေါ်နေခြင်းကြောင့် ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် ပုံမှန်စတော့ပမာဏကို ထိန်းသိမ်း နိုင်ရန် ဖိအားများရှိနေပြီး သင်္ဘောတစ်စီးစာ တင်သွင်းတိုင်း တာကာ ၁၅ ကုဋေမှ ၂၀ ကုဋေ အထိ အရှုံးပေါ်နိုင်ကြောင်း သိရသည်။

    ပဲပိစပ်ဆီနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး အစိုးရက စုဆောင်းရရှိသော အချက်အလက်များအရ ဈေးနှုန်းကို တံဆိပ်ပေါ်တွင် ရိုက်နှိပ်ထားသည့် ဗူးသွင်း ပဲပုပ်ဆီသည် ဈေးကစားရန် အခွင့်အလမ်း မရှိကြောင်း ဖော်ပြသနေသည်ဟု စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီး Khandakar Abdul Muktadir ပြောကြားခဲ့သည်။ ဗူးသွင်းဆီ ရောင်းလိုအားသည် လက်ရှိတွင် “အတန်ငယ် အကန့်အသတ် ရှိသည်” ဟု ၎င်းက ပြန်ကြားခဲ့သည်။ မထုပ်ပိုးရသေးသည် ပဲပိစပ်ဆီသည် အစိုးရသတ်မှတ် ဈေးထက် အနည်းငယ် ပိုမြင့်တက်ကာ အရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေသော်လည်း “ပမာဏ လုံလုံ  လောက်လောက် ရှိနေသည်”ဟု ဆိုသည်။ “ကျွန်တော်တို့အနေဖြင့် ယင်းအခြေအနေများကို အနီး ကပ် စောင့်ကြည့်လျက်ရှိပြီး သင့်လျော်သော အရေးယူ ဆောင်ရွက်မှုများကို ပြုလုပ်သွားမည်” ဟု ဆိုပါသည်။

    ကျွန်တော်တို့အနေဖြင့် “အရေးကြီးကုန်စည်များ၏ လက်ရှိဈေးနှုန်းအဆင့်အတန်းအပြင် တင်သွင်းမှုအခြေအနေများကိုလည်း ပြန်လည် သုံးသပ်လျက်ရှိပြီး ယခုအချိန်အထိ သွင်းကုန် အခြေအနေသည် တည်ငြိမ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကြီးကြီးမားမား ဝင်ရောက် စွက်ဖက်သင့်သည့် အဓိကပြဿနာ တစ်စုံတစ်ရာ ပေါ်ပေါက်မလာသေးပါ" ဟု ဝန်ကြီး က ထပ် လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

Source: The Daily Star, 23 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

    ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှ မတ်လအတွင်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် သီဟိုဠ်စေ့ တင်ပို့မှုမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၅၈ သန်းကျော် ဝင်ငွေရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော် တိုးမြင့်လာကြောင်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလအတွင်း သီဟိုဠ်စေ့ တင်ပို့မှုသည် ယခင်နှစ် ကာလတူ၌ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၉၂ သန်း နီးပါးရှိရာမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၆ သန်း နီးပါး (၂၂.၅၄%) တိုးလာကြောင်း ကမ္ဘောဒီးယား စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး ဌာန၏ အစီရင်ခံစာအရ သိရှိရသည်။

     ကမ္ဘောဒီးယားသည် နိုင်ငံပေါင်း ၁၀ နိုင်ငံသို့ သီဟိုဠ်စေ့တင်ပို့ခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်စျေးကွက် အပေါ် ဆက်လက်မှီခိုနေရခြင်းမှာ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ကြောင်း၊ ဗီယက်နမ်သည် ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံ၏ သီဟိုဠ်စေ့အဓိကတင်ပို့သည့်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၅၆.၈ သန်းခန့်တန်ဖိုးရှိ သီဟိုဠ်စေ့များကို တင်သွင်းကာ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ စုစုပေါင်း သီဟိုဠ် စေ့တင်ပို့မှုတန်ဖိုး၏ ၉၉.၆၇ ရာခိုင်နှုန်းရှိကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

   ၂၀၂၅ ခုနှစ် ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ကမ္ဘောဒီးယားမှ ဗီယက်နမ်သို့ သီဟိုဠ်စေ့ တင်ပို့မှု သည် ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော် တိုးမြင့်လာခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်သို့ တင်ပို့မှုမှ ဒေါ်လာ ၃၀၀ သန်းနီးပါး ရရှိခဲ့ကြောင်း၊ ဗီယက်နမ်ပြီးလျှင် ထိုင်ဝမ်သည် ဒုတိယအကြီးဆုံးစျေးကွက်ဖြစ်ပြီး သီဟိုဠ်စေ့ တင်ပို့မှုမှ ဒေါ်လာ ၄၁၀,၀၀၀ ကျော် ဝင်ငွေရရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်က ဒေါ်လာ ၁၃၁,၀၀၀ ခန့်ရှိရာမှ ၂၀၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့ကြောင်း၊ အခြားတင်ပို့သည့် နိုင်ငံ များမှာ တူရကီ၊ ယူအေအီး၊ နယ်သာလန်၊ ဂျပန်၊ ပြင်သစ်နှင့် နယူးဇီလန်တို့ဖြစ်ကြောင်း၊ တစ် ချိန်တည်းတွင် တောင်ကိုရီးယားနှင့် ဘယ်လ်ဂျီယမ်တို့သို့ တင်ပို့မှုမှာ ၂၀၂၆ခုနှစ် ပထမသုံးလတာ ကာလအတွင်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

    ကမ္ဘောဒီးယား သီဟိုဠ်စေ့အသင်း (CAC) ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ Suy Kokthean က ကမ္ဘော ဒီးယား၏ သီဟိုဠ်စေ့ကဏ္ဍသည် လက်ရှိတွင် အထူးသဖြင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ် မှုများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း၊ ယခုနှစ်တွင် ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အေးသောရာသီဥတု နှင့် မိုးရွာသွန်းမှု တိုးလာခြင်းသည် သီဟိုဠ်ပန်းပွင့်ချိန်ကို ဆိုးကျိုးသက်ရောက်စေကြောင်း၊ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုသည် ကမ္ဘောဒီးယား၏ သီဟိုဠ်စေ့ကဏ္ဍအတွက် အဓိကပြဿနာတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ကြာမြင့်စွာ အေးသောရာသီနှင့်အတူ ပန်းပွင့်ချိန်အတွင်း မိုးရွာသွန်းမှုသည် အထွက်နှုန်းကို သိသိ သာသာ ဆုံးရှုံးစေကြောင်း၊ ပူပြင်းသော ရာသီရောက်လာချိန်တွင် အပူလွန်ကဲမှုက ပန်းများကို ထပ်မံပျက်စီးစေပြီး ခြောက်သွေ့သွားစေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

    ဆက်လက်၍ Kokthean က ရိတ်သိမ်းပြီးနောက် စီမံခန့်ခွဲမှုမှာလည်း အဓိကစိန်ခေါ်မှု တစ်ရပ်အဖြစ် ရှိနေသေးကြောင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားတောင်သူများသည် သိုလှောင်ရောင်းချရန် အတွက် သီဟိုဠ်စေ့များကို အခြောက်ခံသည့်အလေ့အထကို မကျင့်သုံးသေးဘဲ လတ်ဆတ်သော သီဟိုဠ်စေ့များအဖြစ်သာ ရောင်းချနေကြကြောင်း၊ တောင်သူများအနေဖြင့် အခြောက်ခံသည့် အလေ့အထကို ကျင့်သုံးမည်ဆိုပါက ၎င်းတို့၏ သီဟိုဠ်စေ့ထုတ်ကုန်များကို ပိုမိုကြာရှည်စွာ သို လှောင်နိုင်ပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သည့်စျေးနှုန်းများဖြင့် ညှိနှိုင်းရောင်းချနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက် ပြုခဲ့သည်။

    CAC သည် အထွက်နှုန်း အတက်အကျမခွဲခြားဘဲ ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချရန်နှင့် အမြတ် အစွန်းများ မြှင့်တင်ရန်အတွက် အော်ဂဲနစ်မြေသြဇာများ ထုတ်လုပ်သုံးစွဲရန် တောင်သူများကို အားပေးလျက်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် CAC သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ သို့မဟုတ် ၂၀၂၇ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ကမ္ဘောဒီးယား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သီဟိုဠ်စေ့ဖိုရမ် (CIF) ကို ကျင်းပရန် ပြင်ဆင်နေပြီး ဝယ်ယူမှုလုပ်ငန်းများ မြှင့်တင်ရန်နှင့် တောင်သူများအတွက် စျေးနှုန်းတည်ငြိမ်စေရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    အဆိုပါပွဲသည် အထူးသဖြင့် ဗီယက်နမ်၊ အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့မှ နိုင်ငံတကာ ဝယ်လက်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ရန်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယားတွင် ဝယ်ယူရေးဌာနများ ထူထောင်နိုင်ရန် တိုက်တွန်းနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း၊ Kokthean က အစိုးရအနေဖြင့် သီဟိုဠ်စေ့ ပြုပြင် ထုတ်လုပ်မှုကို မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများ ပြုလုပ်ထားပြီးဖြစ်သော်လည်း CAC သည် တောင်သူ များအတွက် စျေးနှုန်းတည်ငြိမ်မှုကို ပိုမိုအာရုံစိုက်နေကြောင်း၊ CAC အသင်းသည် တောင်သူများ အား ပံ့ပိုးကူညီရန် တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည့်အတွက် ဦးစားပေးအနေဖြင့် တောင်သူများ အတွက် ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်ပြီး မျှတသည့်စျေးနှုန်းများ ထိန်းသိမ်းပေးရန်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။

    Kokthean က ပြည်တွင်းထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် အားကောင်းခိုင်မာစေရေးသည်လည်း အရေးကြီးပြီး ပြည်တွင်းပြုပြင်ထုတ်လုပ်သူ အများအပြားသည် လုပ်ငန်းလည်ပတ်ငွေ ပြဿနာ များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း၊ သီဟိုဠ်စေ့ ကုန်ကြမ်းများကို ပြည်တွင်းမှဝယ်ယူအသုံးပြုခြင်းကို အားပေးခြင်းသည် ယခုလက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသော ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် အထောက်အကူ ပြုနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Khmer Times, 23 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ကြား ကုန်သွယ်မှုမှာ ဆက်လက်အားကောင်းနေဆဲဖြစ်သော် လည်း ကုန်သွယ်ရေးလိုငွေပြနေမှုသည် ဆက်လက်ကျယ်ပြန့်လျက်ရှိသဖြင့် အလုံးစုံလွှမ်းခြုံရှုမြင် ပါက ကုန်သွယ်ရေး ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံအရ ထိလွယ်ရှလွယ်သည့် အခြေအနေရှိကြောင်း ညွှန်ပြလျက်ရှိသည်။

    ထိုင်းသတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဗဟိုဌာန၊ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရှိ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ရုံးနှင့် အကောက်ခွန်ဌာနတို့၏ အချက်အလက် များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်အတွင်း ထိုင်း-တရုတ် နှစ်နိုင်ငံကြား စုစုပေါင်းကုန်သွယ်မှု တန်ဖိုးသည် ထိုင်းဘတ်ငွေ ၁.၂၇၈ ထရီလီယံရှိပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၈.၇၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာကြောင်း The Nation Thailand သတင်းဌာနရှိ Thansettakij လေ့လာ ဆန်းစစ်ရေးအဖွဲ့က ဖော်ပြထားသည်။

   သို့ရာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ ဘတ်ငွေ ၂၉၉.၄၂၃ ဘီလီယံဖြင့် တိုးတက်မှု သုညဒသမ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံထံမှ တင်သွင်းခဲ့သော သွင်းကုန်တန်ဖိုးသည် ဘတ် ငွေ ၉၇၉.၁၆ ဘီလီယံဖြင့် တိုးတက်မှု ၂၅.၆၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤ အခြေအနေက ယခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်၌ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံအဖို့ ကုန်သွယ်မှုလိုငွေ ဘတ် ၆၇၉.၇၃၇ ဘီလီယံဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ၄၁ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်မားလာခဲ့သည်။

    ထိုင်းဘက်မှ တရုတ်ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့သည့် ကုန်စည်များ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံတွင် စက်မှုထုတ်ကုန်နှင့် လယ်ယာထွက်ကုန်များအပေါ် အမှီပြုနေရဆဲဖြစ်သည်။ အဓိကပို့ကုန် ငါးမျိုး အနက် ကွန်ပျူတာနှင့်ဆက်စပ်ပစ္စည်းများသည် ဘတ် ၄၃.၂၆၄ ဘီလီယံဖြင့် ၄ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်း ပြီး ရော်ဘာထုတ်ကုန်များသည် ဘတ် ၃၃.၉၆၈ ဘီလီယံဖြင့် ၁.၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။ လတ်ဆတ်၊ အေးခဲနှင့် အခြောက်ခံ သစ်သီးဝလံထုတ်ကုန်များသည် ဘတ် ၂၃.၃၉၂ ဘီလီယံဖြင့် ၃၆ ရာခိုင်နှုန်း၊ ကြေးနီနှင့် ကြေးနီထုတ်ကုန်များသည် ဘတ် ၂၂.၅၈၆ ဘီလီယံဖြင့် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ အခြားစက်မှုထုတ်ကုန်များသည် ဘတ် ၁၈.၁၃၂ ဘီလီယံဖြင့် ၇၁ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး တိုးတက် ခဲ့သည်။

   တရုတ်နိုင်ငံထံမှ စက်မှုထုတ်ကုန်နှင့် ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများကို ဆက်လက်အလေးပေး၍ တင်သွင်းနေဆဲဖြစ်ပြီး  အဓိကသွင်းကုန် ငါးမျိုးအနက် ကွန်ပျူတာနှင့်ဆက်စပ်ပစ္စည်းများသည် ဘတ် ၅၅.၇၅၇ ဘီလီယံဖြင့် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ အခြားသတ္တုရိုင်းနှင့် သတ္တုဖြတ်စများသည် ဘတ် ၄၃.၁၆ ဘီလီယံဖြင့် ၄၈ ရာခိုင်နှုန်း၊ သတ္တုထုတ်ကုန်များသည် ဘတ် ၃၄.၃၇၆ ဘီလီယံဖြင့် ၃၂ ရာခိုင်နှုန်း၊ လျှပ်စစ်ဆားကစ်ဘုတ်များသည် ဘတ် ၃၁.၃၇၁ ဘီလီယံဖြင့် ၂ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး တိုးတက်ခဲ့သည်။ သို့သော် သံနှင့် သံမဏိထုတ်ကုန်များ တင်သွင်းမှုမှာ ဘတ် ၃၅.၂၄၁ ဘီလီယံဖြင့် ၁.၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။

  တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ကုန်သွယ်မှုလိုငွေပြမှု အရှိန်မြင့်တက် လာသည့် လမ်းကြောင်းသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၌ လိုငွေပြမှု သိသာစွာမြင့်တက်ခဲ့သော ကုန်သွယ်ရေး ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှု ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ထပ်တူကျလျက်ရှိသည်။ ယခင်နှစ်၌ ထိုင်း-တရုတ် နှစ်နိုင်ငံ ကြား စုစုပေါင်းကုန်သွယ်မှု တန်ဖိုးသည် ဘတ်ငွေ ၄.၈၇ ထရီလီယံရှိပြီး ထိုင်းဘက်မှ တင်ပို့မှု တန်ဖိုး ဘတ်ငွေ ၁.၃၀ ထရီလီယံဖြင့် တိုးတက်မှု ၅.၀၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံထံမှ တင်သွင်းမှု တန်ဖိုး ဘတ်ငွေ ၃.၅၆ ထရီလီယံဖြင့် တိုးတက်မှု ၂၇.၇၈ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့သည်။ ရလဒ်အားဖြင့် ၎င်းနှစ်တွင် ထိုင်းဘက်၌ ကုန်သွယ်မှုလိုငွေ ဘတ် ၂.၂၆ ထရီလီယံ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ထက် ၃၉.၉၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုခဲ့သည်။

    နိုင်ငံတကာနှင့် အာဆီယံ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အလွတ်တန်းပညာရှင် တွဲဖက်ပါမောက္ခ Aat Pisanwanich က Thansettakij ၏ လေ့လာမှုစစ်တမ်း၌ ဖော်ပြရာတွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရာ၌ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ ဖိအားသုံးရပ် ကြောင့် ကုန်သွယ်မှုလိုငွေပြခြင်းသည် ဘတ်ငွေ ၂.၂ ထရီလီယံကိုကျော်လွန်လျက် စံချိန်သစ်တင် ဖွယ်ရာရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

   ပထမအချက်မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ သွင်းကုန်အခွန်တိုးမြှင့်မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲမှ ဖိအားများကို ရင်ဆိုင်ရပြီးနောက် တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ပို့ကုန်များကို အမေရိကန်ဈေးကွက်မှ အာရှနှင့် အာဆီယံဒေသများဆီသို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းလဲ ချိန်ညှိလုပ်ဆောင်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအခြေမနေက တရုတ်ကုန်စည်များ ဒေသတွင်းသို့ အလုံးအရင်းနှင့် သိသာစွာဝင်ရောက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

   ဒုတိယအချက်အနေဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်ကုန်စည်ထောက်ပံ့မှုကွင်းဆက်အရ ထိုင်းနိုင်ငံ၌ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှာ အများဆုံးဖြစ်ရာ ပြည်တွင်းကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများသို့ ထောက်ပံ့ ရန်အတွက် စက်ပစ္စည်းများနှင့် အစိတ်အပိုင်းများ၊ ကုန်ကြမ်းပစ္စည်း အမြောက်အမြားကို တင်သွင်း နေရခြင်းဖြစ်သည်။

   တတိယအချက်မှာ အီးကောမာ့စ်နှင့် အွန်လိုင်းရောင်းဝယ်မှုစင်္ကြန်များ တိုးချဲ့လာခြင်းက တရုတ်နိုင်ငံထုတ် ဈေးနှုန်းသက်သာသော ကုန်စည်များကို ထိုင်းစားသုံးသူများထံ မြန်ဆန်စွာနှင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ရောက်ရှိလာစေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

    ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သံမဏိနှင့် ရော်ဘာထုတ်ကုန်များကို ပြည်တွင်း၌ သုံးစွဲမှုနှုန်း ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း အောက်သို့ ကျဆင်းလာခြင်းက ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်များ၏နေရာတွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ တင်သွင်းလာ သည့် ကုန်စည်များဖြင့် အစားထိုးအသုံးပြုမှု များပြားလာသည်ကို ထင်ဟပ်လျက်ရှိသည်။

    တွဲဖက်ပါမောက္ခ Aat က ထိုင်းနိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၌ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်မှုလိုငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၇.၈ ဘီလီယံ သို့မဟုတ် ထိုင်းဘတ်ငွေ ၂.၂ ထရီလီယံခန့်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရပြီး နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင်လည်း လိုငွေပြခြင်းသည် ဆက်လက်မြင့်တက်နိုင်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။

   အခြားတစ်ဖက်၌ ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရာတွင် ဒေါ်လာ ၅၂ ဘီလီယံခန့် ကုန်သွယ်မှုပိုငွေ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိပြီး အမေရိကန်ဈေးကွက်သည် ထိုင်းပို့ကုန်များ အတွက် ရှေ့လာမည့်ကာလများ၌ အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။

    ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံထံမှ ကုန်စည်များကို တင်သွင်းမှုမြင့်တက်လာမှုအပေါ် ဆက်လက်မှီခိုနေရခြင်းမှ စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်များ၏ ယှဉ်ပြိုင် နိုင်စွမ်းသည် ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်နှင့် ဈေးနှုန်းယှဉ်ပြိုင်ရမှု နှစ်ရပ်လုံး၏ ဖိအားများအောက်၌ ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း အလုံးစုံ လွှမ်းခြုံသုံးသပ်မှု ပုံရိပ်က ညွှန်ပြလျက်ရှိသည်။ ဤအချက် သည် အရေးပါသည့် မူဝါဒရေးရာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် ရှေ့လာမည့်ကာလ များတွင် ချိန်ညှိဆောင်ရွက်မှုများကို အရှိန်မြှင့်တင်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း The Nation Thailand သတင်းဌာနက ရေးသားဖော်ပြထားသည်။

Source: The Nation Thailand, 27 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

         ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ရေလုပ်ငန်းကဏ္ဍသည် တစ်နှစ်လျှင် ပို့ကုန်ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁ ဘီလီယံကျော်အထိ ရရှိနေပြီး ပို့ကုန်တန်ဖိုးအရ ကမ္ဘာ့အဆင့် (၃) နေရာတွင် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။ သို့သော်လည်း မျိုးကောင်းမျိုးသန့်ရရှိမှု၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများရှိနေသဖြင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများကို မြှင့်တင်ရန်မှာ အရေးကြီးသော လိုအပ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

          ရေလုပ်ငန်းနှင့် ရေလုပ်ငန်းစစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး Mr. Nguyen Quang Hung က သိပ္ပံ၊ နည်းပညာနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများသည် လုပ်ငန်းကဏ္ဍတစ်ခုလုံး ရေရှည်တည်တံ့စေရန် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ ရှေ့လာမည့် ကာလများတွင် ရောဂါကင်းစင်ပြီး လျင်မြန်စွာကြီးထွားကာ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်သော အဓိကရေသတ္တုမျိုးစိတ်များကို သုတေသနပြု ထုတ်လုပ်သွားရန် အလေးထားဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထုတ်လုပ်မှုကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးတွင် အဆင့်မြင့်နည်း ပညာ၊ ဇီဝ နည်းပညာနှင့် ဒီဂျစ်တယ်နည်းပညာများကို ပေါင်းစပ်ပြီး “စမတ်ကျသော ရေလုပ်ငန်းပုံစံများ” (Smart Aquaculture Models) ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။

         ဗီယက်နမ်ရေလုပ်ငန်းသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် စုစုပေါင်းထုတ်လုပ်မှု တန်ချိန် ၁၀ သန်းနီးပါး ရှိခဲ့ပြီး ပို့ကုန်ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁.၃ ဘီလီယံခန့် ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလ ပတ်တွင်လည်း အဆိုပါတိုးတက်မှု အရှိန်အဟုန်မှာ ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ရေထွက်ပစ္စည်း တန်ချိန် ၂.၁၈၄ သန်း ထွက်ရှိကာ ပို့ကုန်ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၂.၆၄ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ပုစွန်နှင့် Pangasius ငါးလုပ်ငန်းများမှာ အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍမှ ဆက်လက်ပါဝင်နေသည်။

         လက်ရှိတွင် ရေလုပ်ငန်းကဏ္ဍသည် ပြည်ပမှ မျိုးသန့်တင်သွင်းမှုအပေါ် မှီခိုနေရခြင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုနှင့် ခေတ်မမီတော့သော ထိန်းသိမ်းမှုနည်းပညာများ စသည့်စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ယင်းတို့ကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ငါးဖမ်းရေယာဉ်စုများကို ခေတ်မီအောင် ပြုပြင်ခြင်း၊ သိုလှောင်ထိန်းသိမ်းမှုနည်းပညာ မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှုနည်းသော ပင်လယ်ပြင်ငါးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်နေသည်။

         ၂၀၂၁-၂၀၂၅ ကာလအတွင်း သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာစီမံကိန်းပေါင်း ၁၁၃ ခုကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ရာ ၆၀ ခုမှာ အောင်မြင်စွာပြီးမြောက်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍတွင် အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ရရှိနေပြီဖြစ်သည်။ နောင်တွင် ရေသယံဇာတများကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုပြီး ထုတ်ကုန်များ၏ တန်ဖိုးကို မြှင့်တင်နိုင်မည့် “ပတ်လည်စီးပွားရေးနှင့် စိမ်းလန်းသော စီးပွားရေးပုံစံ” (Circular and Green Economy Model) သို့ ကူးပြောင်းသွားရန် ရည်မှန်းထားသည်။ ယင်းအတွက် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာပိုင်းတွင် ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်နိုင်မှု (Autonomy) ကို မြှင့်တင်ပြီး သုတေသနရလဒ်များကို စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်သည်အထိ အားပေးဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Vn Economy                                                                         

DOCA (ရန်ကုန်)

​          စင်္ကာပူနိုင်ငံ၏ ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍသည် မတ်လတွင် ယခင်နှစ် အလားတူကာလထက် ၁၀.၁ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်၏ စုစုပေါင်းတိုးတက်မှုမှာ ၇.၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိလာခဲ့ကြောင်း ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် တရားဝင်အချက်အလက် များအရ သိရှိရသည်။

​          စင်္ကာပူ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဘုတ်အဖွဲ့ (EDB) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မတ်လအတွင်း ဇီဝဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ဓာတုဗေဒကဏ္ဍများမှလွဲ၍ ကျန်ရှိသည့် ကဏ္ဍအားလုံးမှာ တိုးတက်မှုရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အီလက်ထရွန်နစ်ကဏ္ဍမှာ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် မြင့်တက်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် AI (Artificial Intelligence) နည်းပညာသုံး ပစ္စည်းများအတွက် လိုအပ်ချက်များပြားလာခြင်းကြောင့် Semiconductors၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာသုံး ပစ္စည်းများနှင့် လူသုံးကုန် အီလက်ထရွန်နစ်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်မှုမှာ သိသိသာသာ တိုးတက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

​          တိကျအင်ဂျင်နီယာကဏ္ဍမှာ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ Optical Instruments၊ အီလက်ထရွန်နစ် ဆက်သွယ်မှုပစ္စည်းများနှင့် သတ္တုအစိတ်အပိုင်းများ ထုတ်လုပ်မှုမြင့်တက်ခဲ့သလို၊ ဆီမီးကွန်ဒတ်တာ စက်ကိရိယာများ ထုတ်လုပ်မှုမှာလည်း တိုးတက်မှုရှိခဲ့သည်။

​          အထွေထွေ ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍမှာ ၇.၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ သံမဏိထည်များနှင့် အဆင်သင့်သုံး ကွန်ကရစ်များ ထုတ်လုပ်မှု မြင့်တက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အစား အသောက်၊ ဖျော်ရည်နှင့် ဆေးလိပ်ကဏ္ဍတွင်လည်း အဖျော်ယမကာအနှစ်များနှင့် တိရစ္ဆာန်အစာ ထုတ်လုပ်မှုများကြောင့် တိုးတက်မှုရှိခဲ့သည်။

​          Transport Engineering မှာ ၂ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည်။ ကုန်းလမ်းနှင့် လေကြောင်း ကဏ္ဍနှစ်ခုလုံး တိုးတက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် လေယာဉ်အစိတ်အပိုင်းများ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် လေကြောင်းလိုင်းများ၏ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု (MRO) လုပ်ငန်းများ တိုးတက်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့မြေသုံး စက်ကိရိယာများ ထုတ်လုပ်မှုလျော့နည်းသွားခြင်းကြောင့် ရေကြောင်းနှင့် ကမ်းလွန်အင်ဂျင်နီယာကဏ္ဍမှာ ဆုတ်ယုတ်ခဲ့သည်။

​          ဇီဝဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ထုတ်လုပ်မှုမှာ ၁၄.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများ လိုအပ်ချက်လျော့နည်းလာခြင်းနှင့် ဆေးဝါးကုန်ကြမ်း (API) ထုတ်လုပ်မှု ပုံစံပြောင်းလဲခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဓာတုဗေဒကဏ္ဍမှ, ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းခဲ့သည်။ ကုန်ကြမ်းပေးသွင်းမှု ပြတ်တောက်မှုများကြောင့် ရေနံနှင့် ရေနံဓာတုပစ္စည်း ထုတ်လုပ်မှုများ လျော့ကျသွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခြုံငုံကြည့်ပါက မတ်လအတွင်း စင်ကာပူ၏ စုစုပေါင်းထုတ်လုပ်မှုသည် ဖေဖော်ဝါရီလ ထက် ၄.၇ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Xinhua                                                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)