Main menu

ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

Powered by Drupal

အင်ဒိုနီးရှား၏ B50 ဇီဝဒီဇယ်ဆီအစီအစဉ်က စားအုန်းဆီ တင်ပို့မှုအပေါ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၇ ဘီလီယံခန့် လျော့ကျစေနိုင်

       အင်ဒိုနီးရှား၏ စားအုန်းဆီ အချိုးအစား ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ (B50) ထုတ်လုပ် မည့်အစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းသည် နိုင်ငံကတင်သွင်းရသည့် ဒီဇယ်ဆီ အပေါ် မှီခိုရမှုအား လျှော့ချနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်သော်လည်း စားအုန်းဆီတင်ပို့မှုမှရရှိသည့် ဝင်ငွေကို တစ်နှစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၇ ဘီလီယံခန့်လျှော့ချနိုင်ကာ ပြည်တွင်းစွမ်းအင် ထုတ်လုပ်မှု အတွက် စားအုန်းဆီကြမ်း(CPO)ပိုမိုအသုံးပြုမှုများပြားလာမည်ဖြစ်ကြောင်း Jakarta Globe သတင်း ဌာနက ဇူလိုင်လ ၈ ရက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

       စားအုန်းဆီပါဝင်မှု ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့်ကာ ရောစပ်ထုတ်လုပ်ခွင့်ပြုလိုက်သည့် အစီအစဉ်အား ၈ လကြာ စမ်းသပ်မှုအပြီး ဇူလိုင် ၁ ရက်တွင် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ အဆိုပါမူဝါဒအရ ဇီဝဒီဇယ်အစီအစဉ်အတွက် စားအုန်းဆီကြမ်း အသုံးပြုမှု ပိုမိုမြင့်တက်လာမည်ဖြစ် ခြင်းကြောင့် ယခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ဝက်တွင် စားအုန်းဆီကြမ်းတင်ပို့မှု တန်ချိန် ၂ သန်းခန့် လျော့ကျနိုင် ကြောင်း အင်ဒိုနီးရှားစားအုန်းဆီအသင်း(Gapki)က ခန့်မှန်းထားသည်။

       တစ်နှစ်အတွင်း အကောင်အထည်ဖော်မည်ဆိုပါက ပြည်တွင်းစားအုန်းဆီကြမ်း လိုအပ် ချက်မှာ တန်ချိန် ၄ သန်းအထိ ရှိလာနိုင်ကြောင်းလည်း စားအုန်းဆီလုပ်ငန်ရှင်များ၏ ခန့်မှန်းချက် အရ သိရှိရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

       အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ် (UPN -Universitas Pembangunan Nasional) Veteran Jakarta မှ စီးပွားရေးပညာရှင် Mr. Achmad Nur Hidayat က အင်ဒိုနီးရှား၏ ကုန်သွယ်မှုချိန်ခွင်လျှာ အားနည်းသွားသည့်အတွက် မူဝါဒကို ဂရုတစိုက် သုံးသပ်ဖော်ဆောင်သင့် ကြောင်း ဇူလိုင်လ ၇ ရက် (အင်္ဂါနေ့)တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလတွင် လစဉ် ကုန်သွယ်မှုလိုငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလီယံ စံချိန်တင်ခဲ့ပြီး ၆ နှစ်တာ လစဉ် ကုန်သွယ်မှုပိုငွေ ပြမှုကို အဆုံးသတ်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းကဆိုသည်။

       စားအုန်းဆီသည် အင်ဒိုနီးရှားအိမ်ထောင်စုအများစုစားသုံးသော ဟင်းချက်ဆီအတွက် အဓိက ကုန်ကြမ်းဖြစ်သောကြောင့် မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါသော ကုန်ပစ္စည်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက မှတ်ချက်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။
       Achmad ၏အဆိုအရ ဒီဇယ်ဆီလျှော့ချတင်သွင်းမှုကြောင့် ရရှိမည့်သက်သာမှုက စားအုန်းဆီ တင်ပို့မှုမှရရှိသော ဝင်ငွေဆုံးရှုံးမှု၊ ဇီဝဒီဇယ်ဆီထုတ်လုပ်ရေး အစိုးရ၏ အထောက်အပံ့နှင့် ကုန်ကျ စရိတ်များ၊ ပြည်တွင်းစားသုံးဆီ စျေးနှုန်းများ မြင့်မားမှုအန္တရာယ်တို့ကို ကျော်လွှားနိုင်မှသာ B50 အစီအစဉ်သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံပြင်ပဆိုင်ရာမျှခြေဖြစ်မှုကို တိုးတက်စေမည် ဖြစ်သည်။ 
       အင်ဒိုနီးရှားသည် ဒီဇယ်ဆီ တင်သွင်းလာသည်မှာ ကာလရှည်ကြာနေပြီဖြစ်သောကြောင့် B50 အစီအစဉ် ဆောင်ရွက်မည့် ရည်ရွယ်ချက်ကို နားလည်ပေးနိုင်ကြောင်း၊ ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးတွေတက် လာသည့်အခါ၊ နိုင်ငံတော်ဘတ်ဂျက်အပေါ် ဖိအားများတိုးလာပြီး ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုန်သွယ်မှုလိုငွေ ကျယ်ပြန့်လာကာ စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုအတွက် စျေးပိုကြီးလာကြောင်း  ၎င်းက ဆို သည်။  
      Achmad သည် စားအုန်းဆီ ပါဝင်မှု ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မဖြစ်မနေရောစပ်အသုံးပြုမှုကို ကျင့်သုံးမည့်အစား လိုက်လျောညီထွေရှိသော နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ပြည်တွင်းစားအုန်းဆီ သိုလှောင်မှုလက်ကျန်စာရင်းများ၊ စားအုန်းဆီနှင့် ဟင်းချက်ဆီဈေးနှုန်းများနှင့် နိုင်ငံ၏ ကုန်သွယ်မှု မျှခြေဖြစ်မှုကို ချိန်ညှိနိုင်သော စားအုန်းဆီပါဝင်မှု ပမာဏကိုသာ ရောစပ်အသုံးပြုသင့်ကြောင်း အကြံပြုပြောကြားခဲ့သည်။
       ပြည်တွင်း၌ စားအုန်းဆီ လက်ကျန်ပမာဏ တင်းကျပ်လာပြီး အစားအသောက်ဈေးနှုန်း များ မြင့်တက်လာပါက ဇီဝဒီဇယ်ဆီ ရောစပ်မှုလျော့ချသင့်ကြောင်း၊ အပြန်အလှန်အားဖြင့် စားအုန်းဆီ ထုတ်လုပ်မှုတိုးတက်လာပြီး ပို့ကုန်ဈေးနှုန်းများ အားနည်းလာသည့်အခါ ဇီဝဒီဇယ်ဆီ သုံးစွဲမှုကို လည်း တိုးတက်ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေး  တက္ကသိုလ် (UPN -Universitas Pembangunan Nasional) Veteran Jakarta မှ စီးပွားရေးပညာရှင် Mr. Achmad Nur Hidayat က ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိပါသည်။ 
Source: Jakarta Globe, 8 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

ဗီယက်နမ်၏ကော်ဖီတင်ပို့မှု တန်ချိန်တိုးတက်သော်လည်း တန်ဖိုးအရကျဆင်းလျက်ရှိ

    ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ အနေဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် တန်ဖိုးအားဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၅၂.၆ သန်းရှိသော ကော်ဖီတန်ချိန် ၁၅၀၀၀၀ ကို တင်ပို့နိုင်ခဲ့ရာ ယခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက် ကာလအတွင်း ကော်ဖီတန်ချိန် ၁.၁ သန်းအထိ တင်ပို့လျက် ပို့ကုန်ဝင်ငွေ ‌ဒေါ်လာ ၄.၇၈ ဘီလီယံကို ရရှိထား ကြောင်း Vietnamnet Global သတင်းဌာနက ဖော်ပြပါသည်။

    ဗီယက်နမ်၏ အဆိုပါ ကော်ဖီတင်ပို့မှုသည် ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တန်ချိန် ပမာဏအရ ၉.၇ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သော်လည်း တန်ဖိုးအရမူ ၁၄.၄ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ရာ ပြည်တွင်း ကော်ဖီလုပ်ငန်းနယ်ပယ်အတွက် စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၏ စာရင်းများအရ ယခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ဇွန်လအတွင်း ပျမ်းမျှ ကော်ဖီပို့ကုန်ဈေးနှုန်းသည် ယခင်နှစ်ကာလတူအောက် ၂၂ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းပြီး တစ်တန် လျှင် ၄၄၃၅ အမေရိကန်ဒေါ်လာနှုန်းရှိကြောင်း၊ ဤအချက်က ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ခုနှစ်များ၌ ဈေးနှုန်း မြင့်မားမှုမှ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်ထွန်းခဲ့သော အချိန်ကာလသည် တဖြည်းဖြည်း အဆုံးသတ်လာပြီ ဖြစ်သည်ကို ညွှန်ပြလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

    ဗီယက်နမ်၏ ကော်ဖီအဓိကတင်ပို့ရာဈေးကွက်များထံမှ ဝင်ငွေရရှိမှုမှာ စံချိန်တင်လျော့ကျ ခဲ့သည်။ ဂျာမဏီ၊ အီတလီနှင့် အမေရိကန်တို့သည် ဗီယက်နမ်၏ အကြီးမားဆုံး ကော်ဖီဝယ်လက် နိုင်ငံများဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်းတင်ပို့မှုတွင် ၁၄.၁ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၇.၉ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၆.၉ ရာခိုင်နှုန်း အသီး သီး ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ သို့သော် ၎င်းဈေးကွက်များသို့ ကော်ဖီတင်ပို့မှု တန်ဖိုးများမှာမူ ယခုနှစ် ပထမ ငါးလအတွင်း ၂၁.၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၉.၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၂.၂ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး ကျဆင်းခဲ့သည်။

    သို့ရာတွင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာမူ မှတ်သားဖွယ်ရာ ခြွင်းချက်တစ်ရပ်အဖြစ် ၇၀.၇ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်ကော်ဖီကို အဓိကဝယ်ယူတင်သွင်းသည့် ဈေးကွက် ၁၅ ခုအနက် တိုးတက်မှု အားကောင်းခိုင်မာလျက်ရှိရာ သမားရိုးကျ ဈေးကွက်များတွင် တန်ဖိုးကျဆင်းနေသော် လည်း အဆိုပါဈေးကွက်၌ ဝင်ရောက်ထိတွေ့မှုမရှိသေးသည့် အလားအလာကောင်းများ ရှိနေသည်ကို ထင်ဟပ်လျက်ရှိသည်။ 

    ဗီယက်နမ် ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် ရက်သတ္တပတ်အတန်ကြာ ဈေးနှုန်းအတက်အကျ ပြောင်းလဲ မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် ကော်ဖီဈေးနှုန်းများသည် တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ဗီယက်နမ် ဒေါင်ငွေ ၉၀၀၀၀ အထက်သို့ ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့ရာ အချို့သောတောင်သူများကို ဈေးကွက်သို့ ထုတ်ကုန် များရောင်းချရန် တွန်းအားဖြစ်စေလျက်ရှိသည်။ သို့သော် ကုန်လက်ကျန်ပမာဏမှာ အကန့်အသတ် ဖြင့်သာရှိသဖြင့် ကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်မှုများကို သတိကြီးစွာထားရှိလုပ်ကိုင်နေကြ ဆဲဖြစ်သည်။

    ‌ကော်ဖီ ရောင်းလိုအားသည် ဝယ်လိုအားထက် ကျော်လွန်များပြားလာသဖြင့် ကမ္ဘာ့ကော်ဖီ ဈေးကွက်မှာ စိန်ခေါ်မှုပိုမိုမြင့်မားသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာသည်ဟု ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ ကိုကာ အသင်း (Vicofa) က ပြောဆိုခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ကော်ဖီသောက်သုံးမှု တိုးတက်လာခြင်းသည် မကြာသေး မီနှစ်များအတွင်း အသင့်အတင့်သာရှိချိန်၌ ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏ ရောင်းလိုအားမြင့်မားခြင်းက အဆိုပါ အခြေအနေကို ကျယ်ပြန့်လာစေသည့် အဓိကတွန်းအားပင်ဖြစ်သည်။

     ရောင်းလိုအား မြင့်မားမှုသည် ရှေ့လာမည့်လများအတွင်း အထူးသဖြင့် ဗီယက်နမ်၏ အဓိက ပို့ကုန်ဖြစ်သော ရိုဘတ်စတာ ကော်ဖီကဏ္ဍအပေါ် ဈေးနှုန်းများကျဆင်းစေရန် ဖိအားအဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိနေမည်ဟု ခန့်မှန်းရကြောင်း၊ ကော်ဖီပို့ကုန်ဈေးနှုန်းများ ဆက်လက်ကျဆင်းနေပြီး ပုံမှန်အား ဖြင့် ဒုတိယနှစ်ဝက်၌ သင်္ဘောတင်ပို့မှုသည် ပထမနှစ်ဝက်ထက် နည်းပါးလေ့ရှိသဖြင့် ယခုနှစ် ကော်ဖီ ပို့ကုန်ဝင်ငွေ လျာထားချက် ပြည့်မီနိုင်ရန်မှာ ခက်ခဲလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း Vicofa အသင်းက ပြောဆို ခဲ့သည်။

    ဗီယက်နမ် Vinh Hiep ကုမ္ပဏီလီမိတက်မှ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ Thai Nhu Hiep က မကြာ သေးမီ နှစ်များ၌ ကော်ဖီဈေးနှုန်းများ မြင့်မားခဲ့ခြင်းသည် တောင်သူများ၏ လူနေမှုဘဝကို သိသာ စွာ တိုးတက်ကောင်းမွန်စေခဲ့ကြောင်း၊ သို့သော် ငွေကြေးကဏ္ဍအရ အမှီအခိုကင်းရှင်းမှု ကြီးမားခြင်း သည် ၎င်းတို့အား ကုန်ထုတ်လုပ်မှုအချိတ်အဆက်များ၊ ထုတ်ကုန် နောက်ကြောင်းခြေရာခံစနစ် အကောင်အထည်ဖော်မှုများနှင့် စဉ်ဆက်မပြတ်တည်တံ့သော လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင် အလေ့အထ များနှင့် ကိုက်ညီစေမှုများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်လာအောင် တွန်းအားပေးရာ၌ အခက်အခဲ ဖြစ်ပေါ် စေလျက်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

    ဤအခြေအနေ၌ ကော်ဖီလုပ်ငန်းနယ်ပယ်အနေဖြင့် စဉ်ဆက်မပြတ်တည်တံ့သော ထုတ်လုပ် မှု အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ဖြင့် အရည်အသွေးမြင့် ကော်ဖီစေ့များတင်ပို့မှုကို မြှင့်တင်ခြင်း၊  လှော် ထားပြီးကော်ဖီစေ့၊ အသင့်သောက်ကော်ဖီနှင့် ရောစပ်ပြီးကော်ဖီများ သင်္ဘောတင်ပို့မှုကို တိုးမြှင့်ခြင်း တို့ဖြင့် အထွက်တိုးတက်ရေးအပေါ် အလေးပေးသည့်စနစ်မှ တန်ဖိုးမြင့်မားသော ထုတ်ကုန်ကို ဖန်တီးသည့်စနစ်သို့ ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်သည်ဟု Vicofa အသင်းက ပြောဆိုထားသည်။

    လက်ရှိကာလတွင် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီစိုက်ပျိုးမှု ဧရိယာ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် စဉ်ဆက် မပြတ်တည်တံ့သော လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင် စံချိန်စံညွှန်းများနှင့်အညီ ထုတ်လုပ်ကြောင်း အသိအမှတ် ပြုလက်မှတ် ရရှိထားရာ ပို့ကုန်ဈေးကွက်များ၏ တင်းကျပ်သော လိုလားချက်များ တိုးပွားလာမှု အပေါ် ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ရန် ခိုင်မာသည့် အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ အာရှနှင့် ဥရောပရှိ အဓိက လက်လီအရောင်းကွင်းဆက်များသို့ ပြုပြင်ပြီးကော်ဖီများ ပေးသွင်းရန် ချိတ်ဆက်မှု ကို တိုးချဲ့ခြင်းနှင့်အတူ တရုတ်၊ ရုရှား၊ တောင်ကိုရီးယား၊ အယ်လ်ဂျီးရီးယားနှင့် နော်ဒစ်နိုင်ငံများ အပါ အဝင် အလားအလာကောင်းသည့် ဈေးကွက်များသို့ ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ခြင်းကို လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက် ရန် Vicofa အသင်းက တိုက်တွန်းထားသည်။

Source: Vietnamnet Global, 7 Jul 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

အမေရိကန်သည် ပြည်တွင်း ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်ရန် အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၅၀၀ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမည်

   အမေရိကန်စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန (United States Department of Agriculture-USDA)  က ပြည်တွင်းဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၅၀၀ ခွဲဝေထောက်ပံ့မည်ဟု ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့က ကြေညာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရန်ပုံငွေကို FIELDS အစီအစဉ်အောက်တွင် လက်ရှိထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ၏ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည် တိုးချဲ့ခြင်း နှင့် ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံအသစ်များ တည်ဆောက်ခြင်းတို့အတွက် အသုံးပြုမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရ သည်။

    အမေရိကန် စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Brooke Rollins ၏ ပြောကြားချက်အရ အဆိုပါ အစီအစဉ်၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုကို အားကောင်းစေပြီး ပြည်ပမှ တင်သွင်းမှုအပေါ် အမေရိကန်၏ မှီခိုအားထားမှုကို လျှော့ချရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံများ တည်ဆောက် ရေးကို စိုက်ပျိုးရေးမူဝါဒ၏ ဦးစားပေးကဏ္ဍတစ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် အစိုးရက ရည်မှန်းထား ကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

    ဤအစီအစဉ် စတင်အကောင်အထည်ဖော်ရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ Iran နှင့် ပတ်သက်သည့် ပဋိပက္ခများ ပြင်းထန်လာပြီးနောက် ဓာတ်မြေဩဇာဈေးနှုန်းများ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ Strait of Hormuz မှတစ်ဆင့် ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး အန္တရာယ်များ မြင့်တက်လာမှုကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဓာတ်မြေဩဇာတင်ပို့မှု၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ထိခိုက်နိုင် သည့် အခြေအနေ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး မေလတွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဆိပ်ကမ်းများမှ အမေရိကန်သို့ ဓာတ်မြေဩဇာတင်သွင်းမှုမှာ ရပ်တန့်လုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

    ဓာတ်မြေဩဇာဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် အမေရိကန်တောင်သူများ၏ ဘဏ္ဍာရေး ဖိအား ပိုမိုကြီးမားလာခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင်လည်း သီးနှံဈေးနှုန်းနိမ့်ကျခြင်း၊ လောင်စာဆီ၊ မျိုးစေ့နှင့် အခြားထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်မားခြင်းတို့ကြောင့် တောင်သူများ အခက်အခဲများ ရင်ဆိုင် နေရသည်။ ထို့အပြင် သမ္မတ Donald Trump အစိုးရ၏ အကောက်ခွန်မူဝါဒနှင့် ဆက်စပ်သည့် ကုန်သွယ်ရေးကန့်သတ်ချက်များသည်လည်း စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍအတွက် နောက်ထပ်စိန်ခေါ်မှု တစ်ရပ် အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။

    အဆိုပါ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအသစ်ကို ကြေညာခြင်းသည် အမေရိကန်သမ္မတက Morocco မှ တင်သွင်းသည့် ဖော့စဖိတ်ဓာတ်မြေဩဇာများအပေါ် စည်းကြပ်ထားသော အချို့အကောက်ခွန်များ ကို ယာယီရပ်ဆိုင်းပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး မကြာမီအချိန်အတွင်း ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်ချိန် တည်းမှာပင် Federal Trade Commission သည် ဓာတ်မြေဩဇာဈေးနှုန်းများ အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာရသည့် အကြောင်းရင်းများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

Source: ukragroconsult, 06 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ စားသုံးဆီတင်သွင်းမှုသည် ဇွန်လတွင် သိသိသာသာ ကျဆင်း

    အဓိက ဟင်းသီးဟင်းရွက်သုံးမျိုး၏ တင်သွင်းမှုကျဆင်းခြင်းကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ စားသုံး ဆီ တင်သွင်းမှုသည် ဇွန်လတွင် တန်ချိန် ၁.၁သန်း၊ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့်  လအလိုက် ၁၆.၆ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားနိုင်ကြောင်း အရောင်းကိုယ်စားလှယ်များက ခန့်မှန်းထားသည်။

     ကမ္ဘာ့စားသုံးဆီအဓိကတင်သွင်းသူများအနေဖြင့် အိန္ဒိယသည် ဇွန်လတွင် ဆီတင်သွင်းမှု ၁၆.၆ ရာခိုင်နှုန်း တန်ချိန်အားဖြင့် ၁.၁သန်းရှိခဲ့ပြီး ပဲပုတ်ဆီဝယ်လိုအားကျဆင်းခြင်းကြောင့် လက်ရှိ  ဈေးကွက် (Spot prices) အပေါ် ကျဆင်းရန် ဖိအားဖြစ်စေခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃ ရက်နေ့ တွင် စံညွှန်းပြ ပဲပုပ်ဆီအကြိုစာချုပ်(The benchmark soybean oil futures contract) (၂၆၀၉) ပါ ဈေးနှုန်းသည် ယခင်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့သည့်နေ့ထက် တစ်တန်လျှင် ၁၉ ယွမ် ကျဆင်းလျက် တစ်တန်လျှင် ၈,၄၀၆ ယွမ် (RMB) ဖြင့် ဈေးပိတ်ခဲ့ပြီး ဝယ်လိုအားကျဆင်းနိုင်ခြေရှိသော သတင်း များကြောင့် ကြိုပွိုင့်ဈေးနှုန်းများ (Futures prices) မှာ ထပ်မံ ကျဆင်းသွားနိုင်သည်။

    စားအုန်းဆီသည် အိန္ဒိယက တင်သွင်းသည့်အခြေခံဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ ၃ မျိုးတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ စားသုံးဆီတင်သွင်းမှုများကျဆင်းခြင်းနှင့်အတူ စားအုန်းဆီတင်သွင်း ပမာဏ ကို သက်ရောက်မှုများဖြစ်စေပြီး ယခုလိုဝယ်လိုအားနည်းခြင်းက စားအုန်းဆီ လက်ရှိဈေးကွက်အပေါ် ဈေးနှုန်းကျဆင်းမှုဖြစ်ပေါ်လာစေနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။

Source: SunSirs, 06 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

ကြက်သွန်နီသိုလှောင်လက်ကျန်အဝယ်နည်းသဖြင့် အိန္ဒိယတောင်သူများစိုးရိမ်မှုမြင့်တက်

     တောင်သူများအား စွဲဆောင်ရန်အတွက် နှစ်လအတွင်း ဝယ်ဈေး ၅ ဆ တိုးမြှင့်၍ ကြက်သွန်နီ ဝယ်ယူခဲ့သည်ဆိုသော်လည်း အစိုးရသည် ရည်ရွယ်ထားသည့် ကြက်သွန်နီ တန်ချိန် ၂၀၀,၀၀၀ ထက် ၅ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ချ၍ ဝယ်ယူထားကြောင်း သိရသည်။

     ဝယ်ယူမှု‌နှေးကွေးကြန့်ကြာမှုကြောင့် စားသုံးသူရေးရာဝန်ကြီးဌာနအတွင်း အကယ်၍ လာမည့် သီးနှံရာသီတွင် ရာသီဥတုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာများဖြစ်ပေါ်ပါက သိုလှောင်မှုနည်းပါးမှုသည် ဈေးကွက်အားနည်းမှုကိုဖြစ်စေကာ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုများ ဖြစ်စေနိုင်သည်ဆိုသော စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ အခြေအနေများဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း ပြည်သူများကပြောကြားထားပါသည်။

     အရာရှိများအနေဖြင့် ကြက်သွန်နီဈေးနှုန်းများ ပုံမှန်မြင့်တက်လေ့ရှိသည့် ပွဲတော်ရာသီချိန် မတိုင်မီ တိုးမြှင့်ဝယ်ယူနိုင်ရန်အတွက် သီးနှံစတင်ရိတ်သိမ်းချိန်ဖြစ်သော မေလ ၁၅ ရက်‌နေ့မှ စတင် ၍ အလျင်အမြန်ဝယ်ယူနိုင်ရေးဆွေးနွေးမှုများ မကြာမီပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

     ဗဟိုအစိုးရသည် ကြက်သွန်နီလှိုင်လှိုင်ပေါ်ချိန်အတွင်း ဈေးနှုန်းများထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ကြက်သွန်နီသိုလှောင်မှုကိုထိန်းသိမ်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ သိုလှောင်မည့်ပမာဏ၊ ဝယ်ယူမည့် ဈေးနှုန်းများနှင့် သိုလှောင်မည့်ကာလတို့သည် ဈေးကွက်အခြေအနေပေါ်လိုက်၍ ပြောင်းလဲနိုင် ကြောင်း၊ သီးနှံစတင်ရိတ်သိမ်းချိန် မတ်လ မှစတင်၍ ဈေးနှုန်းများ မပြောင်းလဲဘဲ ကျဆင်းလျက်ရှိနေ ခြင်းကြောင့် ယခုနှစ်တွင် Maharashtra ပြည်နယ်ရှိ ကြက်သွန်နီ စိုက်တောင်သူများအား ကာကွယ် ပေးထားကြောင်း သိရသည်။

     မေလ ၁၅ ရက်နေ့ ဝယ်ယူမှုစတင်ချိန်မှစ၍ ငါးဆခန့်တိုးမြှင့်ဝယ်ယူခဲ့ရာ စနေနေ့တွင် ကြက်သွန်နီ တစ်ကီလိုလျှင် ၂၁.၂၅ ရူပီးဖြင့် အစိုးရကဝယ်ယူထားကြောင်း၊ ဝယ်ယူမှုနောက်ဆုံးရက် ကို ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့အထိ တိုးချဲ့သတ်မှတ်ထားကြောင်း သိရသည်။

     အစိုးရအနေဖြင့် ကြက်သွန်နီအား အဆမတန်ဈေးနှိမ်ရောင်းချသည့် တောင်သူများနှင့် လုံလောက်သည့် သိုလှောင်မှုပမာဏမရှိသော လုပ်ကွက်ငယ်တောင်သူများထံမှ ဝယ်ယူသွားမည် မဟုတ်ကြောင်း၊ ယခုအခါ တောင်သူများအနေဖြင့် ကြက်သွန်နီ ဈေးကောင်းရရှိလျက်ရှိရာ အစိုးရက ဝယ်ယူချင်သော်လည်း တောင်သူများက ရောင်းချလိုခြင်းမရှိကြောင်း၊ အစိုးရမှ ဝယ်ယူနေသည့် ဈေးနှုန်းသည် လက်ရှိပေါက်ဈေးထက် နည်းပါးကြောင်း၊ Maharashtra ပြည်နယ်ရှိ ကြက်သွန်နီ စိုက်တောင်သူများအသင်းဥက္ကဋ္ဌ Bharat Dighole က ပြောကြားထားပါသည်။

     အစိုးရအနေဖြင့် အမျိုးသားစိုက်ပျိုးရေးဈေးကွက်ပူးပေါင်းရှာဖွေရေးအဖွဲ့နှင့် အမျိုးသား စားသုံးသူပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့တို့အပြင် ဗဟိုသိုလှောင်ရုံကော်ပိုရေးရှင်းတို့နှင့် စတင်စမ်းသပ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးနောက် ယခုနှစ်တွင် သိုလှောင်လက်ကျန် ဝယ်ယူမှုနှောင့်နှေး ကြန့်ကြာခဲ့ကြောင်း၊ ဈေးနှုန်းကျဆင်းမည်ဆိုပါက ကြက်သွန်နီလက်ကျန် သိုလှောင်မှုနည်းပါးလာမည် ဖြစ်ပြီး အစိုးရ၏ ကြားဝင်ဆောင်ရွက်မှုလည်း လျော့ကျသွားမည်ဟု ယုံကြည်သည့်အတွက် ဈေးကစားသူအချို့က ဝယ်ယူသိုလှောင်မှုကို စတင်ဆောင်ရွက်နေပြီဖြစ်ကြောင်း အမည်မဖော်လိုသူ ကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောကြားထားပါသည်။ အစိုးရအနေဖြင့် ဈေးကစားသူအချို့သည် ကြက်သွန်များ စတင်၍ ဝယ်ယူ သိုလှောင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source :The Economic Times, 06 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

တရုတ်နှင့် အီရတ်သည် ဗီယက်နမ်၏ ဆန်တင်ပို့မှု မြင့်တက်လာစေသည့် တွန်းအားဖြစ်လာ

    စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန (MAE) ၏ အဆိုအရ ဇူလိုင်လ အစော ပိုင်းတွင် ဗီယက်နမ်ဆန်ဈေးနှုန်းများသည် တစ်တန်လျှင် ၃ ဒေါ်လာမှ ၈ ဒေါ်လာအထိ အနည်းငယ် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဂျက်စမင် (Jasmine) ဆန်ဈေးနှုန်းသည် ၈ ဒေါ်လာ မြင့်တက်ပြီး တစ်တန် လျှင် ၅၂၀ ဒေါ်လာ ဖြစ်လာခဲ့ကာ ၅ မတ် ရနံ့မွှေးဆန်မှာမူ ၅ ဒေါ်လာ မြင့်တက်ကာ တစ်တန်လျှင် ၅၁၀ ဒေါ်လာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

    အိန္ဒိယ၊ ပါကစ္စတန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် အာရှဒေသတွင်း အဓိက ဆန်တင်ပို့သည့် အခြားနိုင်ငံများတွင်လည်း ဆန်ဈေးနှုန်းများသည် တစ်တန်လျှင် ၂ ဒေါ်လာမှ ၇ ဒေါ်လာအထိ မြင့်တက် ခဲ့သည်။ အယ်လ်နီညို (El Niño) ဖြစ်စဉ် ပိုမိုပြင်းထန်လာပြီး ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ထောက်ပံ့မှုကွင်းဆက်များကို ခြိမ်းခြောက်မှုများ ရှိနေသည့်အတွက် ဆန်ဈေးနှုန်းများ ဆက်လက် မြင့်တက်နေဦးမည်ဟု MAE က ခန့်မှန်းထားသည်။

    ၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ပထမခြောက်လပတ်အတွင်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ဆန်တန်ချိန် ၅.၂ သန်း တင်ပို့ခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူထက် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ပျမ်းမျှ ဆန် တင်ပို့မှုဈေးနှုန်းသည် ၁၁.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းကာ တစ်တန်လျှင် ၄၅၉.၆ ဒေါ်လာသာ ရှိခဲ့ခြင်း ကြောင့် ပို့ကုန်ရရှိငွေမှာ ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းသွားပြီး ၂.၄ ဘီလီယံဒေါ်လာသာ ရရှိခဲ့သည်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ဗီယက်နမ်၏ အဓိက ဆန်တင်ပို့ဈေးကွက်အဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်နေပြီး စုစုပေါင်း ဆန်တင်ပို့မှု၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။

    အဓိက ဝယ်ယူသူနိုင်ငံများအကြားတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် တိုးတက်မှုအများဆုံးဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ဆန်တင်ပို့မှုသည် ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၈၇ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက် လာပြီး တန်ချိန် ၁ သန်းကျော်အထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ယင်းကြောင့် ဗီယက်နမ်၏ စုစုပေါင်း ဆန် တင်ပို့မှုတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဝေစုမှာ ၁၉.၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ယင်းသည် မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း အမြင့်ဆုံး စံချိန်တင်ပမာဏ ဖြစ်သည်။

    တရုတ်နိုင်ငံသည် အစဉ်အလာအရ ဗီယက်နမ်၏ ရနံ့မွှေးဆန်အမျိုးအစားများဖြစ်သော အထူး သဖြင့် ST25 နှင့် ကောက်ညှင်းဆန်များကို အဓိကတင်ပို့ရရာ နေရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကမ္ဘာ့ဆန်ဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းလာသည့်အခါ တရုတ်ဈေးကွက်သည် ဆန်တင်သွင်းမှုကို တိုးမြှင့် လေ့ရှိပြီး အဆိုပါအချက်သည် ယခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်အတွင်း ဆန်ဝယ်ယူမှု သိသိသာသာ မြင့်တက် လာရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။

    အီရတ်နိုင်ငံသည်လည်း လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာသည့် ဈေးကွက်တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာ ပြီး ဗီယက်နမ်ဆန် တင်သွင်းမှုသည် ယခင်နှစ် ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၃၂.၄ ဆ အထိ မြင့်တက် လာခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်၏ အကြီးဆုံး ဆန်တင်ပို့ရာ ဈေးကွက် ၁၅ ခုစာရင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။

    MAE ၏ အဆိုအရ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသည် အစဉ်အလာအားဖြင့် ထိုင်းဆန်အပေါ်တွင် သာ အဓိကမှီခိုအားထားခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော ဒေသတွင်း ပဋိပက္ခများကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ ဆန်တင်ပို့မှု လမ်းကြောင်းများ ပြတ်တောက် သွားခဲ့ရာ ယင်းအခြေအနေက ဗီယက်နမ်ဆန်တင်ပို့သူများအတွက် ၎င်းတို့၏ ဈေးကွက်ကို ချဲ့ထွင်ရန် အခွင့်အလမ်းများ ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။

     အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသို့ ဆန်ပိုမိုတင်ပို့နိုင်ခြင်းသည် ဗီယက်နမ်၏ ပို့ကုန်ဈေးကွက်ကို စုံလင်ကွဲပြားစေရုံသာမက နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ဗီယက်နမ်ဆန်၏ ဂုဏ်သတင်းကိုလည်း ပိုမို မြင့်မားစေနိုင်ကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Vietnam Investment Review, 06 July 2026, (လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

အင်ဒိုနီးရှား၏ နိုင်ငံပိုင်ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးအေဂျင်စီ (Bulog) က ဆန်သိုလှောင်မှုကို အရှိန်မြှင့်တင်

      နိုင်ငံပိုင်ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးအေဂျင်စီ (Bulog)၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ Ahmad Rizal Ramdhani က Bulogသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ South Papua ပြည်နယ်တွင် ဆန်ဝယ်ယူသိုလှောင်မှုကို အရှိန် မြှင့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း၊ အဆိုပါဆောင်ရွက်ချက်သည် အစိုးရ၏ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး မဟာဗျူဟာ ကို အထောက်အကူပြုရန်၊ ဆန်ထောက်ပံ့မှုများကို တည်ငြိမ်စေရန်နှင့် ထုတ်လုပ်မှု တိုးချဲ့လာချိန် တွင် တောင်သူများ မျှတသော ဈေးနှုန်းရရှိစေရန် အာမခံချက်ပေးနိုင်‌ရေး ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

      ထုတ်လုပ်မှုမြင့်မားလာပါက တောင်သူများအတွက် စျေးကွက်ရရှိမှု သေချာစေရန်နှင့် မျှတသော ဈေးနှုန်းရရှိစေရန် ဆန်ဝယ်ယူသိုလှောင်မှုကိုလည်း အာမခံချက်ဖြင့် ဟန်ချက်ညီအောင် ဆောင်ရွက် ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါ ဆောင်ရွက်ချက်သည် South Papua ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော Merauke မြို့၌ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဆောင်ရွက်နေသော ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေး လှုပ်ရှားမှုကို အထောက်အကူပြုပြီး နိုင်ငံတော်၏ဆန်ထွက်ရှိမှုကို မြှင့်တင်ရန်၊ ဆန်ထောက်ပံ့မှုများကို ကာကွယ် ရန်နှင့် ရေရှည်စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုကို အားကောင်းစေရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

   Bulog သည် နိုင်ငံတော်၏ ရေရှည်တည်တံ့သော စားနပ်ရိက္ခာထုတ်လုပ်မှုကို အာမခံချက်ပေး ခြင်းဖြင့် တောင်သူများအတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက်အဖြစ် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွား မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အေဂျင်စီသည် ဆန်ဝယ်ယူသိုလှောင်မှု အမြင့်ဆုံးရရှိစေရန် စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး ဌာန၊ ဒေသဆိုင်ရာအစိုးရများ၊ အင်ဒိုနီးရှားစစ်တပ်၊ အမျိုးသားရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် အခြားသော သက်ဆိုင်ရာ ကဏ္ဍအလိုက် ပါဝင်သူများနှင့် ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုကို အရှိန်မြှင့်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်း ကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် အစိုးရ၏ဆန်သိုလှောင်မှုကို အားကောင်းစေပြီး စားနပ်ရိက္ခာကဏ္ဍ တွင် အဓိကပါဝင်သူများဖြစ်သည့် တောင်သူများ၏ လူမှုဖူလုံရေးကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးနိုင်မည်ဖြစ် ကြောင်းသိရှိရသည်။

    အစိုးရ၊ Bulogနှင့် တောင်သူများအကြား ပိုမိုနီးကပ်သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် South Papua ပြည်နယ်ကို အင်ဒိုနီးရှား စားနပ်ရိက္ခာရေရှည်ဖူလုံရေးဗျူဟာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်စေရန် မျှော်လင့်ကြောင်း၊ ခေတ်မီနည်းပညာ၊ အခြေခံအဆောက်အဦ၊ ကုန်ထုတ်စွမ်းအား မြင့်မားမှုနှင့် အာမခံချက်ပေးထားသော ဆန်သိုလှောင်ဝယ်ယူမှုတို့ဖြင့် ပံ့ပိုးပေးထားသော Merauke မြို့သည် အင်ဒိုနီးရှား၏ အဓိကစားနပ်ရိက္ခာထုတ်လုပ်သည့် ဗဟိုဌာနများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာရန် မျှော်လင့်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    Papua ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးတွင် အစိုးရသည် ဆန်စပါးစိုက်ခင်း ဟက်တာ ၈၃,၀၃၀ ကို ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်စေပြီး စိုက်ပျိုးမြေ ဟက်တာ ၅၄,၃၉၉ ကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက် ခဲ့ကြောင်း၊ အဆိုပါပြည်နယ်သည် ဆန်စပါးစိုက်ခင်းဟက်တာ ၄၈,၉၃၄ နှင့် အကောင်းဆုံးဖြစ် အောင်ပြုလုပ် ထားသော ဟက်တာမြေ ၅၃,၄၉၉ ဖြင့် အကြီးဆုံးဝေစုကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြောင်း၊ စားနပ်ရိက္ခာ ထုတ်လုပ် ရန်အတွက် သတ်မှတ်ထားသော မြေဧရိယာ ဟက်တာ ၁၀၀,၀၀၀ နီးပါး ရှိကြောင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ကို အရှိန်မြှင့်ရန်အတွက် စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် အစီအစဉ်အတွက် အင်ဒိုနီးရှား ငွေကြေး ရူပီယာ ၁.၃ ထရီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၂.၈ သန်း ခန့်)ကို ခွဲဝေချထားပေးခဲ့သည်။

Source: Antara, 05 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ မိုးသီးနှံမျိုးစုံ စိုက်ပျိုးပြီးစီးမှု ၂၁ ရာခိုင်နှုန်းခန့် လျော့နည်းလျက်ရှိ

      အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် မုတ်သုံမိုးရွာသွန်းမှု နှောင့်နှေးခြင်းနှင့် နိုင်ငံ၏ နေရာဒေသအများအပြား၌ မိုးရေချိန် လျော့နည်းရရှိခြင်းတို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ကိုင်မှုများကို အကန့်အသတ်ဖြစ်စေပြီး ယခုနှစ် မိုးရာသီကာလတွင် သီးနှံစိုက်ပျိုးပြီးစီးမှု ဧရိယာမှာ လျော့နည်းလျက်ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အချက်အလက်များအရ ဇူလိုင် ၃ ရက်နေ့အထိ မိုးသီးနှံများ စိုက်ပျိုးပြီးစီးမှု ဧရိယာ သည် ဟက်တာပေါင်း ၃၅.၀၉ သန်းရှိပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူ၌ စိုက်ပျိုးခဲ့မှုအောက် ၂၁ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းနေကြောင်း၊ ၎င်းပမာဏသည် ငါးနှစ်တာကာလအတွက် ပျမ်းမျှပုံမှန်စိုက်ပျိုးပြီးစီးလေ့ ရှိသည့် ဟက်တာ ၃၇.၃၃ သန်းအောက် ဆက်လက်နိမ့်ကျနေဆဲဖြစ်ကြောင်း Informist သတင်း မီဒီယာက ဖော်ပြထားသည်။

      ယခုနှစ် စိုက်ပျိုးပြီးစီးမှုနည်းပါးသည့် မိုးသီးနှံများအနက် ပဲစင်းငုံသည် စိုက်ဧကအနည်းဆုံး ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏နောက်တွင် ပဲပုပ်နှင့် မြေပဲတို့တည်ရှိနေသည်။ ဇူလိုင် ၃ ရက်နေ့အထိ ပဲစင်းငုံဧရိယာ ဟက်တာ ၁.၂၄ သန်း စိုက်ပျိုးပြီးဖြစ်ရာ ယခင်နှစ် ကာလတူ စိုက်ပျိုးနိုင်မှုအောက် ၄၁ ရာခိုင်နှုန်း အထိ လျော့ကျနေဆဲဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယပြည်တွင်း၌ ပဲစင်းငုံစိုက်ပျိုးသည့် ထိပ်တန်း ပြည်နယ်များ ဖြစ်သော မဟာရဋ္ဌနှင့် ကာနာတကာတို့တွင် မိုးရွာသွန်းမှုမှာ ပုံမှန်ထက် များစွာနည်းပါးလျက်ရှိပြီး စိုက်ဧက တိုးတက်မှုကို နှေးကွေးစေလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၌ သီးနှံစိုက်ပျိုးမှု ဆောလျင်စွာ စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းသည် ယခင်နှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ယခုနှစ် ပဲစင်းငုံစိုက်ပျိုးပြီးစီးမှု နည်းပါး နေပြီး ကွာဟချက် ကြီးမားနေရသည့် အကြောင်းအရင်းတစ်ခု ဖြစ်ဖွယ်ရှိကြောင်း ပဲဈေးကွက်၌ ပါဝင်လုပ်ကိုင်နေကြသူများက ပြောဆိုကြသည်။ ယခင်နှစ်တွင် အနောက်တောင်မုတ်သုံလေသည် ပုံမှန်စော၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ နေရာဒေသ အများအပြားသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ရာ မိုးသီးနှံများ စိုက်ပျိုးမှုကို စော၍ လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီး စိုက်ဧကများ တိုးတက်စေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

       မတ်ပဲစိုက်ပျိုးပြီးစီးမှုသည်လည်း ယခင်နှစ်ကာလတူ၌ ဟက်တာ ၄၆၃၀၀၀ ရှိခဲ့ရာမှ ယခု နှစ်တွင် ဟက်တာ ၃၀၁၀၀၀ သို့ ကျဆင်းနေခဲ့သည်။ အလားတူ ပဲတီစိမ်းစိုက်ပျိုးထားရှိမှုမှာ ယခင် နှစ်၌ ဟက်တာ ၁.၇၂ သန်းရှိရာမှာ ယခုနှစ်တွင် ဇူလိုင် ၃ ရက်နေ့အထိ ဟက်တာ ၁.၆၈ သန်းသာ စိုက်ပျိုးပြီးစီးထားသည်။ ယခုနှစ် မိုးသီးနှံ ပဲမျိုးစုံ စုစုပေါင်း စိုက်ပျိုးပြီးစီးမှုမှာ ဟက်တာ ၃.၇၂ သန်း ရှိပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူ၌ စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့သည့် ဧရိယာအောက် ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့် လျော့နည်းလျက် ရှိသည်။

       ဆီထွက်သီးနှံများအနက် နေကြာစိုက်ပျိုးမှုမှာ ယခင်နှစ်ကထက် ၇၂ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ပြီး ဧရိယာ ဟက်တာ ၇၉၀၀၀ ရှိသော်လည်း ပဲပုပ်စိုက်ဧကသည် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျလျက် ဟက်တာ ၄.၇၈ သန်းနှင့် မြေပဲစိုက်ဧကသည်လည်း ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းလျော့ကျလျက် ဟက်တာ ၁.၆၉ သန်းသာ စိုက်ပျိုးပြီးစီးထားသည်။ ဆီထွက်သီးနှံ စုစုပေါင်းစိုက်ပျိုးပြီးစီးမှုမှာ ဟက်တာ ၆.၆၃ သန်း ရှိပြီး ယခင် နှစ်ကာလတူ၌ စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့သည့် ဧရိယာအောက် ၃၉ ရာခိုင်နှုန်းကျော် လျော့ကျနေဆဲဖြစ်သည်။

       ထို့အတူ ဇူလိုင် ၃ ရက်အထိ စပါးစိုက်ပျိုးပြီးစီးမှုမှာ ဧရိယာဟက်တာ ၆.၀၂ သန်းဖြစ်ပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူ၌ ဟက်တာ ၆.၉၃ သန်း စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့မှု၏ အောက်၌သာရှိနေသည်။ အစိုးရက 'Shri Anna' ဟု အမည်ခေါ်ဆိုသည့် အခြားနှံစားသီးနှံများ စိုက်ပျိုးမှုမြှင့်တင်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ သော်လည်း စုစုပေါင်း စိုက်ပျိုးပြီးစီးမှုမှာ ဟက်တာ ၆.၀၁ သန်းဖြင့် ယခင်နှစ် စိုက်ပျိုးနိုင်မှုအောက် ၁ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းနေဆဲဖြစ်သည်။ နှံစားသီးနှံများအနက် ပြောင်းသီးနှံ စိုက်ပျိုးမှုသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဟက်တာ ၃.၅၀ သန်းရှိခဲ့ရာမှ ယခုနှစ်၌ ဟက်တာ ၃.၂၉ သန်းသို့ လျော့ကျခဲ့သည်။

       စက်မှုကုန်ကြမ်း သီးနှံအုပ်စုတွင် ကြံစိုက်ပျိုးမှုသည် ယခင်နှစ်၌ ဟက်တာ ၅.၆၇ သန်းရှိရာမှ ယခုနှစ်တွင် ဟက်တာ ၅.၇၆ သန်းသို့လည်းကောင်း၊ ဂုံလျှော်စိုက်ပျိုးမှုသည် ယခင်နှစ်၌ ဟက်တာ ၆၁၆၀၀၀ ရှိရာမှ ယခုနှစ်တွင် ဟက်တာ ၆၂၈၀၀၀ သို့လည်းကောင်း အသီးသီး တိုးတက်လာခဲ့သည်။

      အိန္ဒိယ မိုးလေဝသဌာန၏ အချက်အလက်များအရ ယခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှ ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့အတွင်း တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် မိုးရေချိန်ရရှိမှုသည် ၁၇၀.၇ မီလီမီတာရှိပြီး အဆိုပါ ကာလအတွက် ပုံမှန်ပမာဏဖြစ်သော ၂၁၃.၃ မီလီမီတာ၏အောက်သို့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် လျော့နည်း ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

Source: Infomist Media, 07 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

အမေရိကန် နာနတ်သီးစျေးကွက်သို့ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ဝင်ရောက်နိုင်တော့မည့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ

        ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ အပင်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရေးဦးစီးဌာန (BPI) သည် ပြည်တွင်းဖြစ် လယ်ယာထွက်ကုန်များ၏ စျေးကွက်နယ်ပယ်ကိုချဲ့ထွင်ရန် ကြိုးပမ်းနေစဉ်၊ လတ်ဆတ်သော နာနတ်သီး တင်ပို့မှုအတွက် အမေရိကန်နိုင်ငံ နာနတ်သီးစျေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ခွင့် ပိုမိုတိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။

         BPI ညွှန်ကြားရေးမှူး Gerald Glenn Panganiban က ယခုနှစ်အတွင်း အမေရိကန် ဆိပ်ကမ်းအားလုံးသို့ နာနတ်သီးတင်ပို့ခွင့်ပေးရန် မိမိတို့ဌာန၏ အယူခံဝင်မှုကို အမေရိကန် တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန (APHIS) က အတည်ပြုပေးလိမ့်မည်ဟု "မျှော်လင့်ချက်ရှိကြောင်း" ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

         BPI သည် ယခင်က ဖိလစ်ပိုင် နာနတ်သီးများကို အမေရိကန် မြောက်အတ္တလန္တိတ်ဒေသရှိ ဆိပ်ကမ်းများအပြင် Guam နှင့် မြောက်ပိုင်းမာရီယာနာကျွန်းစု (Northern Mariana Islands) နယ်မြေများသို့သာ တင်ပို့ခွင့်ရရှိထားသည့် လက်ရှိအခြေအနေမှ၊ အမေရိကန် ဆိပ်ကမ်း အားလုံးမှတစ်ဆင့် တင်သွင်းခွင့်ပြုရန် APHIS ထံ အစောပိုင်းက တောင်းဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

       သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် အမျိုးပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည့် အရှေ့တိုင်းသစ်သီးယင်ကောင် (oriental fruit fly) အပါအဝင် ပိုးမွှားများ ဝင်ရောက်လာနိုင်ခြေကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ တင်ပို့မှုများကို ယခင်က သတ်မှတ်ထားသော အမေရိကန်ဆိပ်ကမ်းအချို့တွင်သာ ကန့်သတ်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

         အမေရိကန်သို့ တင်ပို့မည့် ကုန်ပစ္စည်းများသည် သစ်သီးယင်ကောင်ဒဏ်ခံနိုင်သော မျိုးစိတ်ဖြစ်ပါက သို့မဟုတ် ပိုးမွှားကင်းစင်ရေးဆိုင်ရာ သန့်စင်မှုလုပ်ငန်းစဉ် ပြုလုပ်ထားမည်ဆိုပါက ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအား စျေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့် ပိုမိုတိုးမြှင့်ပေးရန် APHIS ဘက်က အဆင်သင့်ဖြစ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

       ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံမှ တင်ပို့မည့် လတ်ဆတ်သော နာနတ်သီးများသည် အဆိုပါဖျက်ပိုး၏ လက်ခံပင် (host) ဟု မသတ်မှတ်ထားသော Smooth Cayenne နာနတ်သီးမျိုးနွယ် အနည်းဆုံး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း APHIS က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် မကိုက်ညီသော အခြားနာနတ်သီးမျိုးစိတ်များဖြစ်ပါက ဓာတ်ရောင်ခြည်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် အငွေ့ပျံအပူပေးခြင်းစသည့် ပိုးမွှားကင်းစင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

         ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအတွက် အဆိုပြုထားသည့် အဆိုပါစျေးကွက်ချဲ့ထွင်မှုအပေါ် သက်ဆိုင်သူများ၏ အကြံပြုချက်များကို သြဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့အထိ လက်ခံသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း APHIS က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါ အကြံပြုချက်များသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ လတ်ဆတ်သော နာနတ်သီးတင်ပို့မှုအပေါ် ဆိပ်ကမ်းကန့်သတ်ချက်များကို ပြင်ဆင်ခြင်း ရှိ/ မရှိ ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အမေရိကန်အေဂျင်စီအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

         နှစ်စဉ် တင်ပို့မှုပမာဏ မက်ထရစ်တန် (MT) ၆၀၀ ခန့်ရှိရာမှ၊ ယခုကဲ့သို့ စျေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့် ပိုမိုရရှိလာပါက ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအနေဖြင့် အမေရိကန်သို့ လတ်ဆတ်သော နာနတ်သီး မက်ထရစ်တန်ပေါင်း ၁၉,၂၀၀ ခန့် နှစ်စဉ် တင်ပို့နိုင်လိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း BPI မှ ထုတ်ပြန်သော ထုတ်ပြန်ချက်များအရ သိရပါသည်။

         အထူးသဖြင့် အဆိုပါ ကုန်စည်ကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းအပါအဝင် စျေးကွက်များစွာတွင် ဝယ်ယူရရှိနိုင်ပြီဖြစ်သောကြောင့် မကြာသေးမီလများအတွင်း ဖိလစ်ပိုင် နာနတ်သီးဝယ်လိုအားမှာ မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန (DA) ၏ အစောပိုင်း ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဇွန်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် MD2 နာနတ်သီးမျိုးစိတ် မက်ထရစ်တန် ၁၈ တန်သည် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE) သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ယင်းက ထိုဒေသအတွင်း ဖိလစ်ပိုင်၏ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ခြေလှမ်းကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စေရန် အထောက်အကူပြုခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

       ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ (FAO) ၏ အဆိုအရ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ဒုတိယအများဆုံး နာနတ်သီးတင်ပို့သည့်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ တင်ပို့မှုပမာဏမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်က တင်ပို့ခဲ့သည့် မက်ထရစ်တန် ၆၈၂,၃၈၃ ထက် ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး မြင့်တက်ကာ ခန့်မှန်းခြေ မက်ထရစ်တန် ၇၇၅,၀၂၈ အထိ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

     ထို့အပြင် ရှောက်ချိုသီး (pomelos) နှင့် ငှက်ပျောသီး အပါအဝင် ပြည်တွင်းသီးနှံများ၏ ဝယ်လိုအားကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ရန်အတွက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အာဖရိကရှိ အခြားအလားအလာရှိသော စျေးကွက်များသို့ ပိုမိုဝင်ရောက်နိုင်ရေး BPI က တွန်းအားပေး ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သိရပါသည်။

Source: Manila Bulletin                                                              

DOCA (ရန်ကုန်)

ပို့ကုန်လိုအပ်ချက်များ ပြည့်မီစေရန် MSME များအား ကူညီပံ့ပိုးပေးမည့် အင်ဒိုနီးရှား

          အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် တင်ပို့မည့်နိုင်ငံများက သတ်မှတ်ထားသော တင်ပို့မှုဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များကို ပြည့်မီစေရန်ရည်ရွယ်၍ အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ (MSMEs) အား ဆက်လက်ကူညီပံ့ပိုးလျက်ရှိကြောင်း သိရပါ သည်။ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ဖန်တီးမှုထုတ်ကုန်များ တင်ပို့ရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူး Ari Satria က အစားအသောက်၊ အဖျော်ယမကာ၊ အလှကုန်နှင့် ဆေးဝါးကဲ့သို့သော အခြေခံထုတ်ကုန်များ၏ တင်ပို့မှုဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများမှာ လူ့ကျန်းမာရေးနှင့် တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင်သဖြင့် အစားအသောက်မဟုတ်သောထုတ်ကုန်များထက် ပိုမိုတင်းကျပ်ကြောင်းနှင့် တင်ပို့မည့်နိုင်ငံများတွင် လူ့ကျန်းမာရေးနှင့်သက်ဆိုင်သည့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများက ပရိဘောဂ (သို့မဟုတ်) လက်မှုပစ္စည်းများ တင်ပို့ခြင်းထက် ပိုမိုရှုပ်ထွေးတင်းကျပ်သည်မှာ သဘာဝကျကြောင်း ဇူလိုင် ၅ ရက်တွင် ဂျကာတာမြို့၌ ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်း၏အဆိုအရ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် အစားအသောက်ဘေးကင်းလုံခြုံရေး အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်နှင့် ဟာလာလ်အသိ အမှတ်ပြုလက်မှတ်အပါအဝင် တင်ပို့မည့်နိုင်ငံအသီးသီးက သတ်မှတ်ထားသော စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် လိုအပ်ချက်များကို နားလည်ထားရန်လိုအပ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် ဝန်ကြီးဌာနသည် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအား လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးခြင်းအပြင် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ပေါ်ပေါက်လာသော စည်းမျဉ်းအသစ်များ၊ အထူးသဖြင့် ရေရှည်တည်တံ့ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များကိုလည်း အသိပညာပေးဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ Satria က လက်ရှိတွင် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် အရေးပါသောမူဝါဒများအဖြစ် စိုက်ခင်းထွက်ကုန်များကို ထိန်းကျောင်းသည့် ဥရောပသမဂ္ဂသစ်တောပြုန်းတီးမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်း (EUDR) နှင့် ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှုဆိုင်ရာ Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) တို့ကို ဥပမာပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းက ပြည်ပက စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များကို ပိုမိုအသိပညာပေးရန်လိုအပ်ကြောင်းနှင့် MSME များ သာမက လုပ်ငန်းကြီးများပါ နောက်ထပ်နားလည်မှုများ လိုအပ်နေတတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ ပါသည်။ ထို့အပြင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ပြည်ပကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်များမှ တစ်ဆင့်လည်း အကူအညီများ ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိပြီး ဒေသထွက်ကုန်များကို နိုင်ငံခြားဈေးကွက်သို့ မိတ်မဆက်မီ လိုအပ်သည့် အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်များနှင့် အခြားလိုအပ်ချက်များကို အရေးပါသော အချက်အလက်များအဖြစ် ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုဆောင်ရွက်မှုများသည် အင်ဒိုနီးရှား ထုတ်ကုန်များ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ရာတွင် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အခက်အခဲများ (သို့မဟုတ်) ငြင်းပယ်ခံရမှုများမကြုံတွေ့စေရန်နှင့် ပြည်တွင်းပို့ကုန် လုပ်ငန်းရှင်များ၏ အဆင်သင့်ဖြစ်မှုကို မြှင့်တင်ရန်ရည်ရွယ်သည့် အစိုးရ၏ကျယ်ပြန့်သော ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှုများ၏ တစ်စိတ် တစ်ပိုင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Satria က ၎င်တို့၏ ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်များ၏ တာဝန်မှာ အရောင်းမြှင့်တင်ရေးသာမကဘဲ ဈေးကွက်ဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များကိုလည်း စုဆောင်းပေးရခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့အနေဖြင့် ဈေးကွက်အလားအလာ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ၊ သွင်းကုန်အခွန်နှုန်းထားများ၊ ပြိုင်ဘက်အခြေအနေများနှင့် စားသုံးသူများ၏ အပြုအမူများကိုပါ နားလည်ထားရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်ဟု သိရှိရပါသည်။

 Antara News                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

Pages

Subscribe to RSS - ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ