ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

           ကင်ညာနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကို လာမည့် မေလ ၁ ရက်နေ့မှစတင်၍ တရုတ်ဈေးကွက်အတွင်းသို့ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် (Duty-free) ဖြင့် တင်သွင်းခွင့်ပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုချက်ရရှိပြီးနောက်၊ ကင်ညာနိုင်ငံသည် လူဦးရေ ၁.၄ ဘီလီယံကျော်ရှိသော အာရှဈေးကွက်ကြီးဆီသို့ ပို့ကုန်များ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တင်ပို့နိုင်ရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် အာဖရိကနိုင်ငံပေါင်း ၅၃ နိုင်ငံမှ တင်သွင်းကုန်စည်များအပေါ် အခွန်ကောက်ခံမှု ပယ်ဖျက်ရန် ဘေဂျင်းအစိုးရ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆုံးဖြတ်ချက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ဤမူဝါဒအပြောင်းအလဲသည် ကုန်သွယ်မှုစီးဆင်းမှုကို ပုံစံသစ်တစ်မျိုးဖြင့် ပြောင်းလဲစေနိုင်ပြီး အာဖရိကပို့ကုန်တင်ပို့သူများအတွက် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ပိုမိုခိုင်မာသော ခြေကုပ်တစ်ခုရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ ယခင်က အခွန်နှုန်းထားအမျိုးမျိုး ပေးဆောင်ခဲ့ရသော လက်ဖက်၊ ကော်ဖီ၊ ထောပတ်သီးနှင့် မက္ကာဒေးမီးယား အစေ့အဆန်များ အပါအဝင် ကင်ညာထွက်ကုန်များ၏ ဈေးကွက်ယှဉ် ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို ဤအခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်စနစ်သစ်က သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးနိုင်လိမ့်မည်ဟု စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Mutahi Kagwe က ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကင်ညာနိုင်ငံအတွက်မူ ဤအပြောင်းအလဲသည် ကုန်သွယ်မှုပမာဏ တိုးတက်လာရုံသာမကဘဲ၊ ကုန်ကြမ်းတင်ပို့သည့်စနစ်မှ တန်ဖိုးမြှင့်ကုန်ချောပစ္စည်းများ တင်ပို့သည့်စနစ်သို့ ကူးပြောင်းရန်ဟူသော ၎င်းတို့၏ ရေရှည်ရည်မှန်းချက်ကို ဖော်ဆောင်နိုင်မည့် အခွင့်အရေးလည်း ဖြစ်သည်။ လတ်ဆတ်သော ထောပတ်သီးများနှင့် အေးခဲထောပတ်သီးများမှစ၍ ပန်းပွင့်များ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင် များအထိ အကောက်ခွန် လုံးဝပေးဆောင်ရန် မလိုတော့ဘဲ တင်ပို့ခွင့်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းက တင်ပို့သူများအတွက် ထုတ်လုပ်မှုပမာဏ တိုးမြှင့်ရန်နှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု စွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ရန် တွန်းအားတစ်ရပ် ဖြစ်စေသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအနေဖြင့် ကုန်ကြမ်းကို တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်ကုန်များအဖြစ် ပြောင်းလဲထုတ်လုပ်ခြင်းကို ဦးစားပေးရန်နှင့် ပြည်တွင်း၌ စိုက်ပျိုးရေးအခြေခံ စက်မှုလုပ်ငန်းများ တည်ထောင်နိုင်ရန် တရုတ်ကုမ္ပဏီများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရန် ဝန်ကြီး Kagwe က တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကာ ဝင်ငွေတိုးပွားစေပြီး ကျေးလက်စီးပွားရေးကို ခိုင်မာစေမည်ဟု ၎င်းကဆိုသည်။ သို့သော်လည်း တရုတ်ဈေးကွက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရေးမှာ အရည်အသွေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး စံချိန်စံညွှန်းများကို တိကျစွာလိုက်နာမှုအပေါ်တွင် မူတည်နေကြောင်း ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ထိန်းကျောင်းကြပ်မတ်သူများအနေဖြင့် ပိုးမွှားကင်းစင်ရေးဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ (Phytosanitary requirements) ကို ပြည့်မီစေရန် ကြိုးပမ်းရမည်ဖြစ်သည်။ ဤမူဝါဒသည် နာရိုဘီနှင့် ဘေဂျင်းအကြား မကြာသေးမီက ရရှိခဲ့သော သဘောတူညီချက်များအပေါ် အခြေခံထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ကင်ညာနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို ၎င်းတို့၏ ပို့ကုန်အခြေပြု စက်မှုထွန်းကားရေး မဟာဗျူဟာ၏ အဓိကမဏ္ဍိုင်အဖြစ် ဖော်ဆောင်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်။ ကင်ညာနိုင်ငံသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်အတွင်းက တရုတ်နိုင်ငံသို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၄ သန်းဖိုးရှိ ကော်ဖီနှင့် လက်ဖက်ခြောက်များ တင်ပို့ခဲ့သည့်အပြင်၊ ဒေါ်လာ ၂၀ သန်းဖိုးနီးပါးရှိသော ထောပတ်သီးနှင့် မက္ကာဒေးမီးယား အစေ့အဆန်များကိုလည်း တင်ပို့ခဲ့ရာ စိုက်ပျိုးရေးကုန်သွယ်မှုတွင် တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လာမှုကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။  ကင်ညာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီး Guo Haiyan က ကင်ညာထွက်ကုန်များသည် တရုတ်စားသုံးသူများအကြား လူသိများ အသိအမှတ်ပြုလာကြပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ဈေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့်၊ နည်းပညာလွှဲပြောင်းပေးမှုနှင့် လုပ်နိုင်စွမ်းရည် မြှင့်တင်ရေးတို့တွင်လည်း ဆက်လက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အရိပ်အမြွက် ပြောကြားခဲ့သည်။ အာဖရိကနိုင်ငံများ အနေဖြင့် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သော သီးနှံများကို ပိုမိုထုတ်လုပ်ပြီး တန်ဖိုးမြှင့်ကုန် ချောများအဖြစ် အသွင်ပြောင်းနိုင်မည်ဆိုပါက ဤအခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်စနစ်သည် အချိုးအကွေ့ တစ်ခုဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု လေ့လာဆန်းစစ်သူများက ဆိုကြသည်။ ဤမူဝါဒသည် ပို့ကုန်မြှင့်တင်ရေးနှင့် စက်မှုထွန်းကားရေးအတွက် အခွင့်အလမ်းကောင်းတစ်ရပ် ဖန်တီးပေးခြင်းဖြစ်ကြောင်း Patrick Lumumba က ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဤအကျိုးကျေးဇူးကို အပြည့်အဝ ခံစားနိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ စီးပွားရေးစနစ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် စုဖွဲ့ရန်နှင့် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များ (Value addition) ထုတ်လုပ်ခြင်းကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်ဟု သိရှိရပါသည်။

Source : africa.businessinsider.com                                            

DOCA(ရန်ကုန်)

         ပြည်တွင်းဝယ်လိုအား ကျဆင်းလာခြင်းနှင့် အဓိကတင်ပို့ရာစျေးကွက်ဖြစ်သော တရုတ်နိုင်ငံမှ အရည်အသွေးထိန်းချုပ်မှု တင်းကျပ်ထားခြင်းတို့ကြောင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် ဖရဲသီးနှင့် လိမ္မော်သီးကဲ့သို့သော သစ်သီးဝလံစျေးနှုန်းများမှာ တစ်ကီလိုလျှင် ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၁,၀၀၀ မှ ၅,၀၀၀ (အမေ ရိကန်ဒေါ်လာ ၃.၈ ဆင့်မှ ၁၉ ဆင့်) အထိ ထိုးကျသွားခဲ့သည်။ ဗဟိုကုန်းမြင့်ဒေသ Gia Lai ပြည်နယ်တွင် ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း ဖရဲသီးစျေးနှုန်းမှာ တစ်ကီလိုလျှင် ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၁,၀၀၀ မှ ၅,၀၀၀ ကြားသာ ရှိတော့သည်။ ယခင်နှစ်များက လူးနာနှစ်သစ်ကူး (တရုတ်နှစ်သစ် ကူး) ရုံးပိတ်ရက်များအပြီးတွင် အရောင်းအဝယ် ကောင်းမွန်လေ့ရှိသော်လည်း ယခုနှစ်တွင်မူ ပြည်တွင်းဝယ်လိုအား အလွန်အမင်းကျဆင်းနေပြီး တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုမှာလည်း နှေးကွေးနေကြောင်း တောင်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဈေးနှုန်းများ ပြန်လည်မြင့်တက်မလာပါက Gia Lai ပြည်နယ်၏ အခြေအနေမှာ ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ပြီး အဆိုပါပြည်နယ်တွင် ဖရဲသီး စိုက်ဧက ၂,၇၃၃ ဟက်တာ (၆,၇၅၀ ဧကခန့်) ရှိပြီး စုစုပေါင်းထွက်ရှိမည့် တန်ချိန် ၁၂,၀၀၀ ၏ ၉၀ ရာခိုင် နှုန်းကို ယခုလနှင့် လာမည့်လအတွင်း ရိတ်သိမ်းရန် သတ်မှတ်ထားကြောင်း သိရသည်။ အခြားသော သစ်သီးဝလံအချို့သည်လည်း အလားတူအခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ဗီယက်နမ် နိုင်ငံတောင်ပိုင်း Vinh Long ပြည်နယ်တွင် လိမ္မော်သီးဈေးနှုန်းမှာ တစ်ကီလိုလျှင် ဗီယက်နမ် ဒေါင် ၁,၀၀၀ မှ ၃,၀၀၀ ကြားသို့ ထိုးကျသွားခဲ့ပြီး စိုက်ပျိုးသူ တောင်သူများအနေဖြင့် တစ်ဟက် တာလျှင် ဒေါင် သန်း ၁၀၀ မှ ၂၀၀ ခန့် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄,၀၀၀ မှ ၈,၀၀၀ ဝန်းကျင်) အထိ ဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဈေးနှုန်းများ အဆမတန် ကျဆင်းသွားခြင်းကြောင့် ကုန်သည်များသည် ဟိုချီမင်းစီးတီး (HCMC) လမ်းဘေးများတွင် လိမ္မော်သီးနှင့် ဖရဲသီးများကို ပုံလိုက်ရောင်းချလျက်ရှိပြီး အလွန်သက်သာသော ဈေးနှုန်းများဖြင့် ရောင်းချနေရသည်။ လမ်းဘေးဈေးကွက်တွင် လိမ္မော်သီးတစ်ကီလိုလျှင် ဒေါင် ၅,၀၀၀ နှင့် ဖရဲသီးတစ်ကီလိုလျှင် ဒေါင် ၁၀,၀၀၀ ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိသည်။ ခရမ်းချဉ်သီးဈေးနှုန်းမှာလည်း တစ်လအတွင်း ၆၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းသွားကာ တစ်ကီလိုလျှင် ဒေါင် ၁၀,၀၀၀ မှ ၂၅,၀၀၀ ကြားသာရှိပြီး၊ ပဲသီးနှင့် ရုံးပတီသီး ဈေးနှုန်းများမှာလည်း ထက်ဝက်ခန့်ကျဆင်းကာ တစ်ကီလိုလျှင် ဒေါင် ၂၀,၀၀၀ မှ ၂၅,၀၀၀ ကြားသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်အသင်း (Vinafruit) ၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး Dang Phuc Nguyen က ယခုကဲ့သို့ ဈေးနှုန်းများ ထိုးကျသွားရခြင်းမှာ ဗီယက်နမ် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များ၏ အဓိကအဝယ်တော်ဖြစ်သော တရုတ်နိုင်ငံက ကွာရမ်တင်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် အရည်အသွေးဆိုင်ရာ စံချိန်စံညွှန်းများကို တင်းကျပ်လိုက်ခြင်းကြောင့်လည်း ပါဝင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဗီယက်နမ်ရှိ ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ခန်း အများအပြားမှာလည်း ဝန်နှင့်အားမမျှဘဲ ဖြစ်နေသဖြင့် စစ်ဆေးချိန်များ ကြာမြင့်လာကာ ကုန်သည်များအတွက် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလာစေသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခများကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ် (Logistics) မှာ ၅၀ ရာခိုင် နှုန်းမှ ၆၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ယင်းစရိတ်ကို မတတ်နိုင်သော ပြည်ပတင်ပို့သူများသည် ၎င်းတို့၏ ထွက်ကုန်များကို ပြည်တွင်းဈေးကွက်၌သာ ပြန်လည်ရောင်းချနေရသဖြင့် ပစ္စည်းများပိုလျှံကာ ဈေးနှုန်းကျဆင်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဥရောပသို့ လေကြောင်းဖြင့် တင်ပို့ခမှာ ယခင်က တစ်ကီလိုလျှင် ၁.၅ ဒေါ်လာသာ ရှိသော်လည်း ယခုအခါ ၇ ဒေါ်လာမှ ၈ ဒေါ်လာအထိ မြင့်တက်သွားကြောင်း Binh Thuan ပြည်နယ် နဂါးမောက်သီးအသင်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကုန်သည်အများအပြားမှာ ပြည်တွင်း၌သာ ဈေးလျှော့၍ ရောင်းချနေကြရသည်။ ပြည်ပ တင်ပို့သူများအနေဖြင့် ဂျပန်နှင့် တောင်ကိုရီးယားကဲ့သို့သော အာရှဈေးကွက်သစ်များကို ရှာဖွေနေကြသော်လည်း အဆိုပါဈေးကွက်များမှ ဝယ်လိုအားမှာ လက်ရှိဆုံးရှုံးသွားသော ရိုးရာဈေးကွက်ကြီးများ၏ နေရာတွင် ချက်ချင်းအစားထိုးနိုင်ရန် မလွယ်ကူကြောင်း ဝန်ခံခဲ့ကြသည်ဟု သိရှိရပါသည်။

Source : Vnexpress                                                                    

DOCA(ရန်ကုန်)

​          လာအိုနိုင်ငံ၊ Vientiane မြို့တော်တွင် မတ်လ ၁၈ ရက်မှစတင်၍ ၁၈ လီတာဝင် သောက်ရေသန့်ဘူးကြီးများ၏ စျေးနှုန်းကို မြှင့်တင်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ဗီယက်ကျင်းမြို့တော် သောက်ရေသန့်အသင်း (VCDWA) က ကြေညာခဲ့သည်။ မူလက တစ်ဘူးလျှင် ၁၃,၀၀၀ ကစ် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၀.၆၂) ရှိရာမှ ယခုအခါ ၁၅,၀၀၀ ကစ် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၀.၇၁) သို့ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

​          ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် စျေးနှုန်းမြင့်တက်လာခြင်းသည် လာအိုနိုင်ငံအတွင်းရှိ ထုတ်လုပ်သူများ ကြုံတွေ့နေရသည့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဖိအားများကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် နောက်ဆုံးဆောင်ရွက် လိုက်သည့် ခြေလှမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သောက်ရေသန့်အသင်းသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလအတွင်း ကလည်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှု၊ ကစ်ငွေတန်ဖိုးကျဆင်းမှု၊ အလုပ်သမားရှားပါးမှုနှင့် ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားမှုတို့ကြောင့် ရေသန့်တစ်ဘူးလျှင် ၆,၀၀၀ ကစ်မှ ၈,၀၀၀ ကစ်အထိ တိုးမြှင့်ခဲ့ဖူးသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ယခုစျေးနှုန်းမြှင့်တင်မှုမှာလည်း အထက်ပါအကြောင်းရင်းများ အပြင် အလုပ်သမားခ၊ အထွေထွေအသုံးစရိတ်နှင့် စက်ကိရိယာစရိတ်များ မြင့်တက်လာခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း အသင်းက ထောက်ပြထားသည်။

           ဇူလိုင်လတွင် Vientiane မြို့တော် ပြည်သူ့ကောင်စီသည် မြို့တော်၏ ရေပေးဝေရေးလုပ်ငန်း (Tap water) ရှုံးပေါ်နေခြင်းကြောင့် ရေဖိုးရေခများကို အဆင့်လိုက်တိုး မြှင့်ရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ရေဖိုးရေခစျေးနှုန်းများသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်ကတည်းက ပြောင်းလဲခြင်း မရှိခဲ့ပါ။

​          ထိုအတောအတွင်း အနိမ့်ဆုံးလုပ်ခလစာမှာ ၉၅၀,၀၀၀ ကစ် (ဒေါ်လာ ၄၅) မှ ၂.၅ သန်း (ဒေါ်လာ ၁၁၉) အထိ နှစ်ဆကျော် မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ကုန်ကြမ်း၊ ဓာတုဗေဒပစ္စည်း၊ လျှပ်စစ်နှင့် လောင်စာဆီစရိတ်များမှာလည်း သိသိသာသာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရေဖိုးရေခတိုးမြှင့်မှုကို ၂၀၂၅ မှ ၂၀၂၈ ခုနှစ်အထိ ၃ နှစ်တာကာလအတွင်း အကောင်အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်သည်။

          ယခု ရေသန့်စျေးနှုန်းသစ်သည် Vientiane မြို့တော်ရှိ ခရိုင်ကိုးခုလုံးနှင့် အသင်းဝင် ရေသန့်ကုမ္ပဏီများအားလုံးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသည့် အမှုဆောင်ကော်မတီအစည်းအဝေးတွင် တညီတညွတ်တည်း ချမှတ် ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ စျေးနှုန်းအကူးအပြောင်းကာလအတွင်း ဖောက်သည်များရရှိရန်အတွက် စျေးလျှော့ရောင်းခြင်းဖြင့် အပြိုင်အဆိုင်မလုပ်ရန်လည်း တင်းကျပ်စွာ သတိပေးထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

​Source : Vn Economy                                                                         

DOCA (ရန်ကုန်)

        ၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ပထမနှစ်လအတွင်း ဂါနာနိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း ပို့ကုန်ဝင်ငွေမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆.၂ ဘီလီယံအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ယင်းမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အလားတူကာလအတွင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် ဒေါ်လာ ၄.၂ ဘီလီယံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက သိသာစွာ တိုးတက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဂါနာနိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကုန်တွင် စုစုပေါင်း ပို့ကုန်တန်ဖိုး ဒေါ်လာ ၃၁.၁ ဘီလီယံဖြင့် စံချိန်တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဂါနာနိုင်ငံတွင် ရွှေသည် အဓိကပို့ကုန်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၂၀ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့ကာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ရှိ ဒေါ်လာ ၁၀.၃ ဘီလီယံထက် သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လကုန်အထိ နောက်ဆုံးရရှိသော ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်အနှစ်ချုပ်အရ ရွှေသည် ယခုနှစ် ပထမနှစ်လအတွင်း ပို့ကုန်ဝင်ငွေကို ဆက်လက်ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် အလားတူ ကာလရှိ ဒေါ်လာ ၂.၃ ဘီလီယံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဒေါ်လာ ၄.၂ ဘီလီယံအထိ ရရှိခဲ့ကြောင်း  သိရပါသည်။ သို့သော်လည်း ကိုကိုးမှ ဝင်ငွေမှာ ဒေါ်လာ ၁.၁ ဘီလီယံမှ ၉၅၆ သန်းသို့ ကျဆင်းသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အခြားပို့ကုန်များမှာလည်း အနည်းငယ် ကျဆင်းခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်ရှိ ဒေါ်လာ ၅၉၆ သန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဒေါ်လာ ၅၄၀ သန်းသာ ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သွင်းကုန်ဘက်တွင်မူ ဂါနာနိုင်ငံသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလနှင့် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ဒေါ်လာ ၂.၅ ဘီလီယံ သုံးစွဲခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အလားတူ ကာလနှင့် ပြောင်းလဲမှုမရှိကြောင်း သိရပါ။ ယင်းအထဲမှ ဒေါ်လာ ၈၂၅ သန်းမှာ ရေနံသွင်းကုန်များအတွက်ဖြစ်ပြီး အခြားသွင်းကုန်များမှာ စုစုပေါင်း ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလီယံရှိကြောင်း  သိရပါသည်။ ခိုင်မာသော ပို့ကုန်စွမ်းဆောင်ရည်ကြောင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ပထမနှစ်လရှိ ဒေါ်လာ ၂.၁ ဘီလီယံမှ လက်ရှိတွင် ဒေါ်လာ ၃.၂ ဘီလီယံအထိ ကုန်သွယ်မှုပိုငွေ ရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ယခုကဲ့သို့ တိုးတက်လာခြင်းမှာ အထူးသဖြင့် ရွှေမှရရှိသော ပို့ကုန်ဝင်ငွေ မြင့်မားလာခြင်းကြောင့် အဓိကဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: myjoyonline.com                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)

​          ကမ္ဘာ့စျေးကွက်တွင် မတည်ငြိမ်မှုများရှိလာနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသော်လည်း ဗီယက်နမ် နိုင်ငံ၏ သီဟိုဠ်စေ့လုပ်ငန်းသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် သီဟိုဠ်စေ့တန်ချိန် ၈ သိန်းခန့် တင်ပို့ရန် ရည်မှန်းထားပါသည်။ ယင်းမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ရရှိခဲ့သည့် စံချိန်တင် ပို့ကုန်ဝင်ငွေနှင့် တူညီသော အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယံခန့် ရရှိရန် ရည်မှန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

​          အဆိုပါ အချက်အလက်များကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က ဟိုချီမင်းစီးတီးတွင် ကျင်းပခဲ့သော ဗီယက်နမ် သီဟိုဠ်စေ့အသင်း (Vinacas) ၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် လုပ်ငန်းပြန်လည် သုံးသပ်ခြင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဝယ်ယူရေးအစီအစဉ်များ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းဆိုင်ရာ ညီလာခံ တွင် တင်ပြခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်သည် သီဟိုဠ်စေ့လုပ်ငန်းအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပို့ကုန်ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့သည့် ထူးခြားသောမှတ်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် ရှေ့အလားအလာမှာ ပိုမိုခက်ခဲနိုင်ကြောင်း Vinacas ၏ ဥက္ကဋ္ဌ Mr. Pham Van Cong က ပြောကြားခဲ့သည်။

​          Mr. Pham Van Cong ၏ ပြောကြားချက်အရ အရှေ့ဥရောပနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ ပထဝီနိုင်ငံရေး ပဋိပက္ခများသည် သင်္ဘောလိုင်းများနှင့် စားသုံးသူစျေးကွက်များကို ထိခိုက်စေသဖြင့် သီဟိုဠ်စေ့လုပ်ငန်းအပါအဝင် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုများရှိနေသည်။ အထူးသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသည် ကမ္ဘာ့သီဟိုဠ်စေ့စားသုံးမှု၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိနေခြင်းကြောင့် အဆိုပါဒေသတွင် မတည်ငြိမ်မှုများဆက်ရှိနေပါက သွင်းကုန်လိုအပ်ချက် လျော့နည်းသွားနိုင်ပြီး လုပ်ငန်းများ၏ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းစဉ်များကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။

​          လက်ရှိအခြေအနေအရ ဗီယက်နမ် သီဟိုဠ်စေ့အသင်းက လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် ပို့ကုန်စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုရာတွင် ပိုမိုသတိထားရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ ငွေပေးချေမှုဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များကို လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် CIF သို့မဟုတ် CNF စနစ်များဖြင့် အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ခြင်းကို ဦးစားပေးသင့်ကြောင်း အကြံပြုထားသည်။

​        ပြိုင်ဆိုင်မှုများ ပြင်းထန်လာသည့်အတွက် ဗီယက်နမ် သီဟိုဠ်စေ့လုပ်ငန်းအနေဖြင့် ၎င်း၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး မဟာဗျူဟာကို ဆက်လက်ဆန်းသစ်ရန်လိုအပ်ကြောင်း Vinacas က ယုံကြည်ထားသည်။ မှတ်သားဖွယ်ရာ အချက်တစ်ခုမှာ အာဖရိကနိုင်ငံ အများအပြားသည် ပြည်တွင်း၌ သီဟိုဠ်စေ့ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို တိုးမြှင့်လာခြင်းဖြစ်သည်။

​          အာဖရိကရှိ လုပ်ငန်းများသည် လူသားအရင်းအမြစ်၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတို့တွင် အကန့်အသတ်များရှိသော်လည်း ဒေသထွက် ကုန်ကြမ်းရရှိမှု၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ် သက်သာမှုနှင့် အစိုးရ၏ ပံ့ပိုးကူညီမှု မူဝါဒများကြောင့် အားသာချက်များစွာရှိနေသည်။ ယင်းမှာ လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သီဟိုဠ်စေ့ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရာ ဗဟိုချက်ဖြစ်သော ဗီယက်နမ်အတွက် ပြိုင်ဆိုင်မှု ဖိအားအသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် အစဉ်အလာစျေးကွက်တစ်ခုတည်းအပေါ် မှီခိုနေခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး ပို့ကုန်စျေးကွက်များကို အမျိုးစုံအောင် ချဲ့ထွင်ရန်၊ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များ ဖန်တီးနိုင်ရန်နှင့် နိုင်ငံတကာ စျေးကွက်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း မြှင့်တင်ရန်အတွက် အဆင့်မြင့်ပြုပြင်ထုတ်လုပ်သည့် သီဟိုဠ်စေ့ ထုတ်ကုန်များတွင် ပိုမိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် တို့ကို Vinacas က အကြံပြုထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

​Source : Vn Economy                                                                         

DOCA (ရန်ကုန်)