ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

Powered by Drupal

ကမ္ဘာ့စားအုန်းဆီကြမ်းဈေးနှုန်း တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅၀၀ အထိ မြင့်တက်လာနိုင်

     ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်းမြင့်တက်ခြင်း၊ အင်ဒိုနီးရှားတွင် စားအုန်းဆီ အချိုးအစား ၅၀ % ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ (B50) ထုတ်လုပ်မည့်အစီအစဉ်နှင့်
စားအုန်းဆီအဓိကထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံ များတွင် အယ်လ်နီညိုရာသီဥတုဖြစ်ပေါ်နိုင်မှု အလားအလာတို့ကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒုတိယ ၆ လ အတွင်း ကမ္ဘာ့စားအုန်းဆီကြမ်း(CPO) ဈေးနှုန်းသည် တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅၀၀ အထိ မြင့်တက်ဖွယ်ရှိကြောင်း စားအုန်းဆီဆိုင်ရာလေ့လာသူများက ခန့်မှန်းထားသည်ကို Jakarta Globe သတင်းဌာနက ဇွန်လ ၂ ရက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

    စားအုန်းဆီ ဈေးကွက်တွင် ဈေးနှုန်းအတက်အကျများဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော်လည်း စားအုန်းဆီ ရောင်းလိုအား အဟန့်အတားရှိနိုင်ခြင်းနှင့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ ထုတ်လုပ်မှု ပိုမိုအားကောင်းလာ ခြင်းတို့က ယခုနှစ်ကုန်ပိုင်းအထိ စားအုန်းဆီ ဈေးနှုန်းကို အထောက်အကူပြုနိုင်ကြောင်း လေ့လာသူများက ခန့်မှန်းထားသည်။

     စားအုန်းဆီဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာမြောက် မူဝါဒလေ့လာရေးအဖွဲ့ (Paspi) မှ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး Tungkot Sipayung က စားအုန်းဆီဈေးနှုန်းသည်
ကမ္ဘာ့စွမ်းအင် ဈေးကွက်တိုးတက်မှုများ အထူးသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ပထဝီနိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများကြား ဈေးနှုန်းမြင့်တက်လာသည့်
ရေနံနှင့်ပိုမိုဆက်စပ်နေပါကြောင်း၊ နိုင်ငံတကာ စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) ဈေးနှုန်းသည် ရေနံဈေးနှုန်း မည်မျှထိ မြင့်တက်နိုင်မည်ဆိုသော အခြေအနေအပေါ် မူ
တည်နေပါကြောင်း၊ အကယ်၍ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ပဋိပက္ခပြီးဆုံးသွားပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း ရေနံအပြည့်အဝ ထုတ်လုပ်နိုင်ရေးအတွက် ပျက်စီးသွားသည့် အခြေခံအဆောက်အဦများ ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းကို အချိန်ယူဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

    ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ရေနံတစ်စည် ပျမ်းမျှဈေးနှုန်းကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၆ ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားပြီး ယင်းခန့်မှန်းချက်ပမာဏသည်
ယခင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ရေနံ တစ်စည် ပျမ်းမျှဈေးနှုန်း ၆၉ ဒေါ်လာထက် ပိုမိုခန့်မှန်းထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ အင်ဒို နီးရှားအစိုးရ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊
ဇူလိုင်လ ၁ ရက်တွင် စတင်ထုတ်လုပ်မည်ဖြစ်သော ဇီဝဒီဇယ်ဆီ B50 အကောင်အထည်ဖော်ရေးအစီအစဉ်က စားအုန်းဆီ ရောင်းလိုအားကို တင်းကျပ်စေမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါမူဝါဒကြောင့် ကမ္ဘာ့အများဆုံး စားအုန်းဆီထုတ်လုပ်သူနိုင်ငံက ပြည်တွင်း စားအုန်းဆီ အသုံးပြုမှုပမာဏ ပိုမိုမြင့်တက်လာစေပြီး စားအုန်းဆီ တင်ပို့မှုလျှော့ချနိုင်မှု အလားအလာရှိလာနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

    တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ဝက်အတွင်း အယ်လ်နီညိုရာသီဥတု ဖြစ်ပေါ် နိုင်မှုအခြေအနေခန့်မှန်းချက်က စားအုန်းဆီ ထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံများတွင် ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍအပေါ်  ဖိအားဖြစ်စေပြီး ဈေးနှုန်းကို အထောက်အကူပြုစေလျက်ရှိသည်။ အယ်လ်နီညိုရာသီဥတု ဖြစ်ပေါ်လာပါက ပုံမှန်အားဖြင့် စားအုန်းဆီ ထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံများတွင် ရောင်းလိုအား ကျဆင်းလေ့ရှိကြောင်း၊ နိုင်ငံတကာ စားအုန်းဆီကြမ်းဈေးနှုန်းသည် ယခုနှစ် နှစ်ကုန်အတွင်း
တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅၀၀ ထိ ရောက်ရှိလာနိုင်ကြောင်း စားအုန်းဆီဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာမြောက် မူဝါဒလေ့လာရေးအဖွဲ့ (Paspi) မှ ဦးဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူး Tungkot Sipayung က ဆက်လက်ပြောကြားသည်။

     နောက်ပိုင်းကာလများတွင် ရေနံဈေးနှုန်း ပုံမှန်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာခြင်း၊ ဝယ်ယူသူများက ကုန်ကျစရိတ်မြင့်မားသော စားအုန်းဆီကို
ထိန်းညှိဝယ်ယူမှုပြုလုပ်လာခြင်းနှင့် ဝယ်လိုအား လျော့ကျလာခြင်း စသည်တို့ကြောင့် လက်ရှိ စားအုန်းဆီဈေးနှုန်း အားကောင်းနေမှုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် အလွန်တွင် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေမရှိနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ကမ္ဘာ့ရေနံ ဈေးနှုန်းကျဆင်းလာသည့်အတွက် စားအုန်းဆီ ဈေးနှုန်းများကပါ တဖြည်းဖြည်း လိုက်ပါထိန်းညှိလာပါကြောင်း၊ စားအုန်းဆီ ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် စားသုံးသူများက ဝယ်ယူမှု တဖြည်းဖြည်း လျှော့ချလာမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

      ကမ္ဘာ့ဘဏ်က ကမ္ဘာ့စားအုန်းဆီကြမ်း ပျမ်းမျှဈေးနှုန်းကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၀၇ ထိရှိခဲ့သည့်အပေါ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် တစ်တန်ပျမ်းမျှ ဈေးနှုန်းကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၈၉ ခန့်ရှိနိုင်ကြောင်း ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမ ၃ လပတ်တွင်ပင် စားအုန်းဆီကြမ်း တစ်တန် ပျမ်းမျှ ဈေးနှုန်းသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၅၁ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီလတွင် တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁၄၈ ထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

      အင်ဒိုနီးရှား စားအုန်းဆီ အသင်း၏ အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလမှ မတ်လကြား စားအုန်းဆီကြမ်း တစ်တန် CIF ဈေးနှုန်း (နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ Rotterdam ဆိပ်ကမ်း အရောက်)မှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၃၅၆ ဖြစ်ရာ ယခင်နှစ်နှင့်ကာလတူနှိုင်းယှဉ်ပါက ယခင်နှစ် CIF တစ်တန်ဈေးနှုန်းမှာ
အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂၃၀ သာရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

     အင်ဒိုနီးရှား ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ပို့ကုန်စည်းကြပ်ခွန်များတွက်ချက်ရာတွင် အသုံးပြုသည့်ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လအတွက်
လျှော့ချသတ်မှတ်ထားပါကြောင်း၊ စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းမှာ  တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၂၉.၅၁ သတ်မှတ်ထုတ်ပြန်ရာ မေလ ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၄၉.၅၈ ထက် ၁.၉ % လျှော့ချထားကြောင်း ဖော်ပြပါရှိပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှား ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်ရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Tommy Andana က အဓိကဝယ်ယူတင်သွင်းသူနိုင်ငံများ အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယ၏ ဝယ်လိုအား လျော့နည်းကျဆင်းလာကြောင်း ပြောကြားထားသည်။

     အင်ဒိုနီးရှားအစိုးရအနေဖြင့် စားအုန်းဆီအပါအဝင် မဟာဗျူဟာမြောက် ပို့ကုန်အမယ်များ၏ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းများကို နိုင်ငံတော်ပိုင် Danantara Sumberdaya Indonesia (DSI) ကုမ္ပဏီက ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်မှစ၍ ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ DSI ကုမ္ပဏီက မဟာဗျူဟာမြောက် သဘာဝ အရင်းအမြစ်များအတွက် single-gate ပို့ကုန်စနစ်လုပ်ငန်းများကို ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်တွင် အပြည့်အဝ စတင်လည်ပတ်ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဟု မျှော်မှန်းထားသည်။

    အင်ဒိုနီးရှားအစိုးရအနေဖြင့် မလေးရှား ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအင်ဂျင်စီကို အဓိက အရေးပါသော စိုက်ပျိုးစီးပွားရေး ပူးပေါင်းအဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသည့် မလေးရှားနိုင်ငံ မြေအသုံးချမှု ဖွံ့ဖြိုးရေးအာဏာပိုင် (FELDA) ထံမှ သင်ခန်းစာများ ရယူဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း၊ DSI ကုမ္ပဏီ၏ အခန်းကဏ္ဍကို တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း၊ အစိုးရကထိန်းချုပ်ထားသည့် စိုက်ခင်းများကို လွှဲပြောင်းရယူကာ အစိုးရ၏ သစ်တောဧရိယာ အားကောင်းခိုင်မာစေရေး လုပ်ငန်းအဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သင့်ပါကြောင်း၊ DSI ၏ပေါင်းစပ်ဖော်ဆောင်မှုဖြင့် နိုင်ငံတော်ပိုင်ဆီအုန်းစိုက်ခင်းများအား လုပ်ကိုင်သည့် PT Agrinas Palma Nusantara သည် လုပ်ကွယ်ငယ်တောင်သူများနှင့် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်သင့်ပါကြောင်း အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ မဟာဗျူဟာမြောက် လူမှုစီးပွားရေးဆိုင်ရာအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ Suroto က အကြံပြုပြောကြားခဲ့သည်။

    မလေးရှားနိုင်ငံ၊ မြေအသုံးချမှု ဖွံ့ဖြိုးရေးအာဏာပိုင်(FELDA)က ဆီအုန်းစိုက်ခင်းများ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးမှုများ၊ စားအုန်းဆီ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံများ၊
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကွန်ရက် များ၊ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် စားအုန်းဆီသန့်စင်ရေးလုပ်ငန်များကဲ့သို့ Downstream လုပ်ငန်းများကို
ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ မလေးရှား FELDA ၏ ဆောင်ရွက်မှုအား စံနမူနာရယူပြီး အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် ပို့ကုန်ကဏ္ဍကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Jarkarta Globe, 2 June 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

ထိုင်းနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များအား သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သဟဇာတဖြစ်သော ကုန်သွယ်မှုကျင့်ထုံးများအတွက် ပြင်ဆင်

    ဥရောပသမဂ္ဂ၏ ရေရှည်တည်တံ့နိုင်မှုနှင့် စနစ်ကျသော စစ်ဆေးမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများသည် လက်ရှိကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များတွင်အရေးပါသော ကိစ္စရပ်များဖြစ် လာသည်နှင့်အမျှ ထိုင်းစိုက်ပျိုးရေး ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ထုတ်ကုန်များ သည် သစ်တောပြုန်းတီးမှု၊
တရားမဝင် မြေအသုံးပြုမှု သို့မဟုတ် အလုပ်သမားများအား ဆိုးရွားစွာ ပြုမှုဆက်ဆံသည့်အလေ့အကျင့်များနှင့် ဆက်စပ်မှုမရှိကြောင်း သက်သေပြရန်
ဖိအားများ တိုးလာနေသည်။

     ရလဒ်အနေဖြင့် ရော်ဘာနှင့်စားအုန်းဆီကဲ့သို့ အဓိက ပို့ကုန်ကဏ္ဍများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ကြောင်း၊ အဆိုပါကဏ္ဍများ၏ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များတွင် လယ်သမားငယ်များ၊ ပွဲ စားများနှင့် ကျယ်ပြန့်၍ စုံလင်သောဒေသများရှိ စိုက်ခင်းမြေများ ပါဝင်လေ့ရှိကြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံအတွက် စိန်ခေါ်မှုမှာ
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ စံနှုန်းများပြည့်မီရန်နှင့် အဆိုပါစံနှုန်းများကို ယုံကြည်စိတ်ချရသော အချက်အလက်များဖြင့် ပံ့ပိုးပေးရန်ဖြစ်သည်။

      အဆိုပါကိစ္စရပ်အား ၂၈-၅-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုတွင် ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ရေရှည်တည်တံ့သော
နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုစံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီနိုင်စွမ်းကို အားကောင်းလာစေရန် ရည်ရွယ်သည့် မူဝါဒ အကြံပြုချက်များကို ကြေညာ တင်သွင်းသည့် အခမ်းအနား၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

    ထိုင်းနိုင်ငံ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အဖွဲ့အစည်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ GIZ တို့က စီစဉ်သည့် FIT for FAIR Thailand စီမံကိန်းကဏ္ဍအောက်တွင် ဆွေးနွေးပွဲကို
ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ ရေရှည်တည်တံ့သောကုန်သွယ်မှုဥပဒေများအတွက် ပြင်ဆင်ရန်နှင့် ပြောင်းလဲလာသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ထိုင်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ပံ့ပိုးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါ စီမံကိန်းသည် အဓိကအားဖြင့် ဥရောပသမဂ္ဂ၏ သစ်တောပြုန်းတီးမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းဥပဒေ (EUDR)နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များ လည်ပတ်ပုံကို ပြောင်းလဲနေသည့် ပိုမို ကျယ်ပြန့်၍ စနစ်ကျသော စစ်ဆေးမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်ရန် အဓိကထားဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    ဆွေးနွေးပွဲအရ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ရေရှည်တည်တံ့မှုနှင့် သစ်တောပြုန်းတီးမှုဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုစည်းမျဉ်းများအတွက် ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် ယခုစီမံကိန်းသည် လယ်သမားများ၊ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများနှင့် အစိုးရအေဂျင်စီများကို သဘောတူညီမှုတစ်ခုတည်းသို့ ရောက်ရှိစေရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း၊ ဆွေးနွေးပွဲ၏
ရည်ရွယ်ချက်မှာ ထိုင်းစိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များသည် အဓိက ပို့ကုန်စျေးကွက်များသို့ ဆက်လက်ရောက်ရှိနိုင်ပြီး မလိုအပ်ဘဲ အနှောင့်အယှက်များ မဖြစ်ပေါ်စေရန်ဖြစ်သည်။

    EUDR အရ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ထုတ်ကုန်များသည် မကြာသေးမီက သစ်တောပြုန်းတီးသည့် မြေများမှ ထုတ်လုပ်ထားခြင်း
မဟုတ်ကြောင်းနှင့် သက်ဆိုင်ရာဥပဒေများနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း သက်သေပြရမည်ဖြစ်သည်။ ယုံကြည်ရသော ခြေရာခံနိုင်မှုမရှိပါက ထိုင်းပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များသည် ဥရောပဝယ်လက်များထံမှ ပိုမိုခက်ခဲသောမေးခွန်းများ၊ စာရွက်စာတမ်းကုန်ကျစရိတ်များ တိုးလာခြင်း၊ တင်ပို့မှုနှောင့်နှေးခြင်း သို့မဟုတ်
စျေးကွက်အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေတို့ကို ရင်ဆိုင်ရနိုင်သည်။

       စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအေဂျင်စီ၏ အုပ်ချုပ်မှုဒါရိုက်တာ Dr. Suwit Chaikiattiyos က ထိုင်းနိုင်ငံသည် ခြေရာခံနိုင်မှုနှင့် ပထဝီတည်နေရာ အချက်အလက်များ ကို ပံ့ပိုးရန်အတွက် National EUDR Single Window ကို တီထွင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပလက်ဖောင်းသည် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို မှတ်တမ်း တင်ရန်၊ သစ်တောပြုန်းတီးမှုနှင့် တရားဝင်မှုဆိုင်ရာ စွန့်စားမှုများကို အကဲဖြတ်ရန်နှင့် စနစ်ကျသော စစ်ဆေးမှုဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာများ ပြင်ဆင်ရန် လုပ်ငန်းရှင်များအား အကူအညီပေးနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

     သို့သော်လည်း လက်တွေ့တွင် ကြုံတွေ့နေရသော အခက်အခဲများသည် တောင်သူလယ်သမားများနှင့် အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအပေါ်သို့
ကျရောက်နိုင်ကြောင်း၊ တောင်သူလယ်သမားများသည် မြေစာရွက်စာတမ်းများကဲ့သို့ ၎င်းတို့၏မြေနှင့်ပတ်သက်သော အသေးစိတ် အချက်အလက်များ၊
ထုတ်လုပ်မှုနည်းလမ်းများနှင့် ဝယ်လက်များ အပါအဝင်အချက်အလက်များကို ထောက်ပံ့ပေးရန် တောင်းဆိုခံရနိုင်ကြောင်း၊ အသေးစား တောင်သူလယ်သမားအများစုအတွက် အထူးသဖြင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ကိရိယာများ အသုံးပြုခွင့် အကန့်အသတ်ရှိသူများအတွက် အဆိုပါလိုအပ်ချက်အသစ်များသည် ပို့ကုန်ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များသို့ ဝင်ရောက်ရန် နောက်ထပ် အတားအဆီးတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်သည်။

      ရော်ဘာကဏ္ဍသည် စိန်ခေါ်မှု မည်မျှကြီးမားသည်ကို ပြသနေကြောင်း၊ ထိုင်းရော်ဘာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Ditdadech Wattanaporn က အဆိုပါကဏ္ဍတွင် လယ်သမားများ၊ ကုန်သည်များ၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ ပါဝင်ပြီး အသေးစားလုပ်ကိုင်မှု အများအပြား ပါဝင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ Ditdadech Wattanaporn က Thai Track Traceability (ThaiTrac) အပါအဝင် ခြေရာခံနိုင်မှုစနစ်များကို လုပ်ဆောင်နေပြီး အချက်အလက်များ ချိတ်ဆက်ရန်နှင့် မတူညီသော စံနှုန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ရှုပ်ထွေးမှုများကို လျှော့ချရန် ကူညီလျက်ရှိသည်။

    Thai Eastern Group Holdings Plc မှ Worapong Cherngwiwatkitက ကုမ္ပဏီများသည် ပွဲစားများထံမှ ရောနှောထားသော ကုန်ကြမ်းများ၊
နောက်ကြောင်းမရှင်းသော မြေစာရွက် စာတမ်းများ၊ လယ်သမားများ၏ စာရွက်စာတမ်းဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများနှင့် အလုပ်သမားနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံးများဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ စုဆောင်းရန် လိုအပ်မှုတို့ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါစိန်ခေါ်မှုများက
စည်းမျဉ်းလိုက်နာမှုသည် စက်ရုံ သို့မဟုတ် ပို့ကုန်အဆင့်တွင်သာ ကိုင်တွယ်၍မရနိုင်သည်ကို ညွှန်ပြနေကြောင်း၊ စည်းမျဉ်း လိုက်နာမှုသည် မကြာခဏ
အချက်အလက်များပြည့်စုံမှုမရှိသော သို့မဟုတ် အချက်အလက်များ ကွဲပြားနေသည့် လယ်ယာကဏ္ဍအဆင့်တွင် စတင်ရမည်ဖြစ်သည်။

     FIT for FAIR Thailand စီမံကိန်းသည် မူဝါဒအကြံပြုချက် ၁၄ ချက်နှင့် ကာလတို၊ကာလလတ်နှင့် ကာလရှည် အစီအမံများ ပါဝင်သော အမျိုးသား ခြေရာခံနိုင်မှု လမ်းပြမြေပုံကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါလမ်းပြမြေပုံသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အချက်အလက်စနစ်များ၊ နိုင်ငံတော် အေဂျင်စီများအကြား ခိုင်မာသော ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် စနစ်ကျသော စစ်ဆေးမှုကို ပံ့ပိုးရန် လိုအပ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် အဖွဲ့အစည်း၏ ဥက္ကဋ္ဌ Dr. Wijarn Simachaya ဦးဆောင်သော စီမံကိန်း လုပ်ငန်းအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် အဆိုပါမူဝါဒ အကြံပြုချက်များကို စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သမဝါယမ ဝန်ကြီး ဌာန ဒုတိယအမြဲတမ်းအတွင်းဝန် Krit Uttamawetinထံသို့ တရားဝင်လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။

    Source: Thai PBS World, 29 May 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ Pailin ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဒူးရင်းသီး ဆွတ်ခူးရိတ်သိမ်းမှုအား ကွင်းဆင်း စစ်ဆေး

    ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ပိုင်လင်းခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Ban Sreymom သည် ၃၁-၅-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ပိုင်လင်းမြို့၊ O’Tavau ကျေးရွာအုပ်စုရှိ ဒူးရင်းခြံများသို့ သွားရောက်၍ ရိတ်သိမ်း ရာသီနှင့် ပြည်တွင်းပြည်ပ ဈေးကွက်အတွက် ထုတ်လုပ်မှုအခြေအနေကို ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးခဲ့သည်။ အဆိုပါခရီးစဉ်အတွင်း
အုပ်ချုပ်ရေးမှူးမှ Pailinဒေသထွက် ဒူးရင်းသီး၏ ဈေးကွက်ဈေးနှုန်းအခြေအနေသည် ယခင်နှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက သိသိသာသာတိုးတက်လာခဲ့ပြီး ဒေသခံတောင်သူများအတွက် ဝင်ငွေအခွင့်အလမ်း ပိုမိုကောင်းမွန်လာပါကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

     အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Sreymom က ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် Hun Manet ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာသင်တန်းနှင့် လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများအတွက် တိုက်ရိုက်ပံ့ပိုးကူညီမှုများပေးခြင်းဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို အားကောင်းလာစေရန် အစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကို
အလေးထားပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အစိုးရအနေဖြင့် ထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်စေရန်၊ ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်ကို လျှော့ချရန်၊ အစားအစာဘေးကင်းမှု ရှိစေရန်နှင့် ဈေးကွက်ဝယ်လိုအားနှင့်အညီ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကို ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် တောင်သူများကို ကူညီပေးနိုင်ရန်အတွက် ‌ဒေသခံပြည်သူများထံသို့ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ စေလွှတ်ရန် အစိုးရက စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်တောနှင့် ငါးလုပ်ငန်းဝန်ကြီးဌာနကို တွန်းအားပေးခဲ့ပါသည်။

    ဆက်လက်၍ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးမှ ပြည်တွင်းပြည်ပဈေးကွက်များတွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း မြှင့်တင်နိုင်ရေးအတွက် စိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်များ မွမ်းမံပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် အရည်အသွေးမြင့် စိုက် ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်ခြင်းတို့သည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း အလေးထားပြောကြားခဲ့ပါသည်။

    စိုက်ပျိုးသူများနှင့် ဆွေးနွေးပွဲ ပြုလုပ်စဉ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Sreymom မှ ဒူးရင်းခင်းပိုင်ရှင်များအား ၎င်းတို့၏ သစ်သီးခြံများကို ရိတ်သိမ်းချိန်အလွန်
အပိုဝင်ငွေရရှိရန်အတွက် ထိရောက်သောနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည့် စိုက်ပျိုးရေးအခြေပြု ခရီးသွားလုပ်ငန်းနေရာများအဖြစ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန်
အားပေးတိုက်တွန်းခဲ့ကြောင်း၊ ဆက်လက်၍ စိုက်ပျိုးရေးအခြေပြု ခရီးသွားလုပ်ငန်းသည် လည်ပတ်သူများကို သစ်သီးခြံ အလည်အပတ်ခရီး၊
လတ်ဆတ်သောဒူးရင်းသီးအား မြည်းစမ်းခြင်း၊ သဘာဝအခြေပြု အပန်းဖြေခြင်းနှင့် ဂေဟစနစ်နှင့်အညီ နေထိုင်ခြင်းကဲ့သို့ ထူးခြားဆန်းသစ်သော အတွေ့အကြုံများကို ပေးစွမ်းနိုင်ကြောင်း၊ Pailin၏ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းအလားအလာကို မြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် ဝင်ငွေလမ်းကြောင်းသစ်များ ဖန်တီးပေးနိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။

   ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးမှ ‌ ဒေသခံတောင်သူများအား အားပေးကူညီသည့်အနေဖြင့် ၎င်းတို့ထံမှ ဒူးရင်းသီးများကို တိုက်ရိုက်ဝယ်ယူခဲ့ပြီး စားသုံးသူလိုလားချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် သဘာဝသစ်သီးများနှင့် အရွက်များစိုက်ပျိုးခြင်းကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရန် အားပေးခဲ့ပါသည်။

    ပြည်နယ်အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် တောင်သူများ၏ ထွက်ကုန်များအတွက် ဈေးကွက်သစ်များ အထူးသဖြင့် ပြည်ပတင်ပို့ခွင့် အခွင့်အလမ်းများ
ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရာတွင် ဆက်လက် ကူညီပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးမှ တောင်သူများအား ကတိပြုပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကျေးလက်ဒေသ လူမှုစီးပွားဘဝမြှင့်တင်ရန်နှင့် ပြည်နယ်၏ စိုက်ပျိုးရေး စီးပွားရေးကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ဈေးကွက်ဝင်ရောက်နိုင်မှုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို ဖြေရှင်းရာတွင်လည်း ပံ့ပိုးကူညီပေးသွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

    Source: Khmer Times, 1 June 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

ထိုင်းနိုင်ငံထံမှ ပုစွန် ၅ မျိုး တင်သွင်းမှု မလေးရှား ဆိုင်းငံ့

       ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန် ၁ ရက်နေ့မှ စတင်၍ ရေထွက်ကုန်တင်သွင်းမှုကို တင်းကျပ်စွာထိန်းချုပ် မည့် အစီအမံအသစ်များ ချမှတ်ဆောင်ရွက်မည်ဟု
မလေးရှားနိုင်ငံ၏ ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းက ထိုင်းနိုင်ငံထွက် ပင်လယ်ကကတစ်ငါးနှင့် ပုစွန်မျိုးစိတ် ၅ မျိုးအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိပြီး
ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု အလွန်အမင်း ပိုလျှံလာနိုင်မည့်အရေးပေါ် စိုးရိမ်မှုမြင့်တက်လျက် ထိုင်းပင်လယ်စာပို့ကုန်ဈေးကွက်အတွင်း ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

      ကွာလာလမ်ပူမြို့ရှိ ထိုင်းစီးပွားရေးသံမှူးရုံးမှ အစီရင်ခံတင်ပြချက်အရ မလေးရှားနိုင်ငံသည် ထိုင်းနိုင်ငံထံမှ တင်သွင်းသော ပင်လယ်စာသွင်းကုန်များအပေါ် တင်းကျပ်သည့် ထိန်းချုပ်မှု များကို ဇွန် ၁ ရက်မှ စတင်၍ လုပ်ဆောင်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း၊ ထိုသို့ စီမံဆောင်ရွက်မှုများသည် ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ
တုံ့ပြန်ချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ အစားအစာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု ကာကွယ်ရေးအစီအမံများကို အဆင့်မြှင့်တင်မှုတစ်ရပ်လည်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

    တင်သွင်းမှုကို တင်းကျပ်စွာထိန်းချုပ်မည့် ပင်လယ်စာများတွင် ပင်လယ်ကကတစ်ငါးနှင့် ပုစွန် ၅ မျိုးဖြစ်သော အညိုရောင်ကျားပုစွန်၊ ငှက်ပျောပုစွန်၊
ခြေထောက်ဖြူပုစွန်၊ ကျားပုစွန် အကြီးမျိုးနှင့် ပုစွန်ပြာတို့ ပါဝင်သည်။

    ပင်လယ်ကကတစ်ငါး တင်သွင်းမှုကို ထိန်းချုပ်မည့် အစီအမံအရ တင်သွင်းသူသည် ၎င်းငါးမျိုး တင်သွင်းသည့် အကြိမ်တိုင်းအတွက် မလေးရှား
ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပေးသော အစားအစာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း အတည်ပြုသည့် စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှု
အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် (Certificate of Analysis - CoA) ကို ပူးတွဲတင်ပြရမည်ဖြစ်သည်။

    မကြာသေးမီကာလ၌ မလေးရှားနိုင်ငံမှ ပုစွန်များတင်သွင်းမှုအပေါ် ထိုင်းဘက်မှ အလားတူ ကန့်သတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းကို တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ထိုင်းပုစွန်များတင်သွင်းမှု ဆိုင်းငံ့ထားသည့် အစီအမံကို ချမှတ်လုပ်ဆောင်ရခြင်းဖြစ်သည်ဟု မလေးရှားအာဏာပိုင်များက ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။

   ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အဓိက ပုစွန်ပို့ကုန် ၅ မျိုး တင်သွင်းမှုကို ရုတ်တရက် ဆိုင်းငံ့လိုက်ခြင်းသည် ကာလတို၌ ဆက်လက်တင်ပို့နိုင်မှု မရှိပါက မလေးရှားဈေးကွက် ထံမှ ဝင်ငွေရရှိမှုကို တိုက်ရိုက် ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းအခြေအနေက ထိုင်းပြည်တွင်း၌ ထုတ်လုပ်မှု အလွန်အမင်း ပိုလျှံမှုဖြစ်စေပြီး
ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း ပုစွန်ဈေးနှုန်းများကျဆင်းစေလျက် ထုတ်လုပ်သူများနှင့် တင်ပို့သူများကို အခြားဈေးကွက်များသို့ လက်ငင်းပြောင်းရွှေ့လုပ်ဆောင်စေရန်
တွန်းအားပေးမည်ဖြစ်သည်။

     ပင်လယ်ကကတစ်ငါး တင်ပို့သည့် ထိုင်းလုပ်ငန်းရှင်များအတွက်မူ စံချိန်စံညွှန်း ကိုက်ညီကြောင်း အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ် ရယူရန်လိုအပ်ချက်က တိမ်မြုပ်နေသည့် ကုန်ကျစရိတ်များ ဖြစ်ပေါ်စေသည့်အပြင် CoA စစ်ဆေးချက်လက်မှတ်ရရှိရန် အချိန်စောင့်ဆိုင်းရခြင်းကိုလည်း ပေါ် ပေါက်စေမည်ဖြစ်သည်။

     အဆိုပါ အစီအမံများသည် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်မှုစရိတ်များနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု ကြာမြင့်ချိန်တို့အပေါ် သိသာထင်ရှားစွာ သက်ရောက်မှုရှိမည်ဖြစ်ပြီး ထိုင်းလုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ  လုပ်ဆောင်ရန် ထိုင်းစီးပွားရေးသံမှူးရုံးက တိုက်တွန်းထားသည်။

     ကကတစ်ငါး တင်ပို့သူများအနေဖြင့် မလေးရှား၏ အစားအစာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို ချက်ချင်းလေ့လာရန် လိုအပ်ပြီး စစ်ဆေးရေးဂိတ်များ၌ စောင့်ဆိုင်းရခြင်း ကြောင့် ကုန်စည်များ ပုပ်သိုးပျက်စီးမှု မရှိစေရေးအတွက် အသိအမှတ်ပြု ဓာတ်ခွဲခန်းများထံမှ CoA လက်မှတ်ရယူရန်
အချိန်ပိုဆောင်းရမည်ဖြစ်သည်။

   ပုစွန် ၅ မျိုးတင်ပို့လျက်ရှိသည့် ကုန်သည်များအနေဖြင့် နောက်ပြန်လှည့်လာရခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်နိုင်ရန်အတွက် လတ်ဆတ်နှင့် အေးခဲထားသော
ပုစွန်ပို့ကုန်များ မလေးရှားသို့ တင်ပို့ ခြင်းကို ယာယီအားဖြင့် ရပ်ဆိုင်းထားရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ထုတ်လုပ်မှုပိုလျှံမည့် အန္တရာယ်ကို
လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် အခြားသော ပို့ကုန်ဈေးကွက်များ သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းဈေးကွက်သို့ ပို့ဆောင်ဖြန့်ဖြူးခြင်းကို အရှိန်မြှင့်တင်လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။

     ထိုင်းရေထွက်ကုန်တင်ပို့သူများ အနေဖြင့် မလေးရှားဘက်ခြမ်းရှိ တင်သွင်းသူများနှင့် အနီးကပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီး နောက်ဆုံးဖြစ်ပေါ်သော
လုပ်ငန်းလမ်းညွှန်ချက်များကို သိရှိအောင် လုပ်ဆောင်ရန်၊ ထိုင်းငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနမှ မေးမြန်းထားသည့်အချက်မျာအပေါ် တုံ့ပြန်လာမည့် တိုးတက်မှုအခြေအနေကိုစောင့်ကြည့်လေ့လာရန်နှင့် မလေးရှားဘက်မှ အစီအမံများ ပြန်လည် ရုတ်သိမ်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာပါက ပို့ကုန်များ ပြန်လည်တင်ပို့နိုင်ရေး အသင့်ရှိနေစေရန် ဆောင်ရွက်ထားသင့်ကြောင်း The Nation Thailand သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားသည်။

Source: The Nation Thailand, 31 May 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

 

အယ်လ်နီညိုရာသီဥတုသည် ခန့်မှန်းထားသည်ထက် မြန်ဆန်စွာ အားကောင်းလာနိုင်

      ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း အီကွေတာရပ်ဝန်း၌ El Nino-Southern Oscillation ခေါ် တောင်ပိုင်းအယ်လ်နီညို ရေစီးကြောင်း အားပျော့သည့် အနေအထားမှ အယ်လ်နီညိုရာသီဥတု ဖြစ်စဉ်သို့ လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိသည်ဟု ပုဂ္ဂလိက မိုးလေဝသအေဂျင်စီတစ်ခု ဖြစ်သော Skymet က ပြောဆိုခဲ့သည်။ ၎င်း၏အဆိုအရ အပြည့်အဝ အားကောင်းသော အယ်လ်နီညို ရာသီဥတုသည် ယခင်ကခန့်မှန်းထားခဲ့သည်ထက် ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ အားကောင်းလာနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

          ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အပူပိုင်းဒေသ၏ အပေါ်ယံအဆင့်နှင့် ဒုတိယအဆင့် ရေမျက်နှာပြင်နှစ်ခုလုံးတွင် ပူနွေးမှုမှာ ထပ်မံ၍ သိသာစွာမြင့်တက်လာခြင်းသည် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် အားကောင်းမှု ကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေမည်ဖြစ်ပြီး ယခုနှစ်၌ ၎င်းဖြစ်စဉ် နေရာအနှံ့ သက်ရောက်မှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြင်းကို မြင့်တက်စေလျက် ကမ္ဘာ့နေရာဒေသများစွာတွင် အပူချိန်     မူမမှန်မှု အစွန်းရောက်ခြင်းကို ကြုံတွေ့လာရစေနိုင်သည်။ အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် အလွန်အားကောင်းနိုင်မည့်ပုံစံ ခန့်မှန်းချက်များသည် အိန္ဒိယမုတ်သုံရာသီ၏ ယခင်ခန့်မှန်းချက်များကို ကျော်လွန်၍ ဘေးအန္တရာယ်ရှိနိုင်မှုကို မြင့်မားစေနိုင်ကြောင်း အဆိုပါ အေဂျင်စီက ပြောဆိုထားသည်။

          အိန္ဒိယမုတ်သုံရာသီအပေါ် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်၏ သက်‌ရောက်နိုင်မှု အတိုင်းအတာသည် ၎င်းဖြစ်စဉ်၏ ပူနွေးမှုဖြစ်ပေါ်သော နေရာဒေသအပေါ် မူတည်လျက်ရှိကြောင်း၊ အကယ်၍ ရေနွေးစီးကြောင်းသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ 

အရှေ့ဘက်ခြမ်း၌ ဖြစ်ပေါ်ပါက အနောက်တောင် မုတ်သုံလေတိုက်ခတ်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှု နည်းပါးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ အလယ်ပိုင်း၌ အယ်လ်နီညိုရေနွေးစီးကြောင်းဖြစ်ပေါ်ပြီး သမုဒ္ဒရာ၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းနှင့် အနောက်ဘက်ခြမ်းတို့တွင် ပြန်လည်အေးမြမှုဖြစ်ပေါ်ပါက မုတ်သုံရာသီဥတုကို ဆိုးရွားစွာ သက်ရောက်နိုင်ကြောင်း၊ ယခုနှစ်၌ အယ်လ်နီညိုသည် ဇလုံပုံစံ ကျယ်ပြန့်စွာဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ၎င်းက အိန္ဒိယ၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် အနောက်အာဖရိက‌ဒေသတို့တွင် မုတ်သုံလေတိုက်ခတ်မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း Skymet က ပြောဆိုခဲ့သည်။

          ရှေ့လာမည့် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် မည်မျှအားကောင်းမည်ဆိုသည်ကို ခန့်မှန်းရန်မှာ အချိန်စောနေသေးကြောင်း၊ သာမန်အားဖြင့် အယ်လ်နီညို သို့မဟုတ် လာနီညာရာသီဥတုဖြစ်စဉ်များ သည် အောက်တိုဘာလမှ ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ကာလအတွင်းအားအကောင်းဆုံးသို့ ရောက်ရှိလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။

          အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် ပေါ်ပေါက်မှုနှင့် တိုးတက်ကြီးမားမှုသည် မြန်ဆန်စွာ ဖြစ်ပေါ်ဖွယ်ရှိ ပြီး မုတ်သုံရာသီအပေါ် ဆန့်ကျင်ဘက် အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် ကြီးမားလာနိုင်ကြောင်း၊ သမိုင်းအစဉ်အလာအားဖြင့် အယ်လ်နီညိုပေါ်ပေါက်မှု၏ သုံးပုံနှစ်ပုံခန့်သည် မုတ်သုံရာသီဥတု အပေါ် သက်ရောက်လေ့ရှိကြောင်း၊ အတိတ်ကာလ မှတ်တမ်းများအရ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ အယ်လ်နီညို ဖြစ်စဉ်၏ မုတ်သုံရာသီဥတုအပေါ် သက်ရောက်မှုသည် နိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းတို့ တွင် ကြီးမားမှုရှိပြီး တောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့မြောက်ဒေသများ၌ သက်ရောက်မှု နည်းပါးကြောင်း JunSkymet အေဂျင်စီက ပြောဆိုထားသည်။

Source: Informist Media, 2 June 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရေထွက်ကုန်တင်ပို့မှု ဒေါ်လာ ၈.၄၆ ဘီလီယံအထိ စံချိန်တင်မြင့်တက်

         အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ရေထွက်ကုန်တင်ပို့မှုသည် မကြုံစဖူးသော အခြေအနေသစ်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၅-၂၆ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် အချိန်တိုင်း၏ အမြင့်ဆုံးစံချိန်အဖြစ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈.၄၆ ဘီလီယံ (အိန္ဒိယရူပီး ၇၂,၀၀၀ ကုဋေခန့်) သို့စံချိန်တင် ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုမြင့်တက်ခြင်းသည် အဓိကအားဖြင့် အိန္ဒိယပုစွန်အပေါ် ကမ္ဘာ့စျေးကွက်၏ ဝယ်လိုအားကြီးမားလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

         နိုင်ငံတကာစျေးကွက်များတွင် စိန်ခေါ်မှုပေါင်းများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော်လည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အမြင့်ဆုံးပမာဏအဖြစ် ပင်လယ်စာ တန်ချိန် ၁၉.၇၂ သိန်းကျော် (၁.၉၇ သန်းကျော်) ကို တင်ပို့နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါစွမ်းဆောင်ရည်သည် ယခင်နှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တင်ပို့မှုပမာဏတွင် ၁၆.၁၃ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ဒေါ်လာတန်ဖိုးတွင် ၁၃.၄၄ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အဆိုပါကဏ္ဍအတွက် အားကောင်းသော ပြန်လည်ဦးမော့မှု တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

         တင်ပို့မှုကဏ္ဍ၏ အစစ်အမှန် ကြယ်ပွင့်မှာ ရေခဲရိုက်ပုစွန်ဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယ၏ ရေထွက်ကုန် တင်ပို့မှု ဝင်ငွေစုစုပေါင်း၏ သုံးပုံနှစ်ပုံနီးပါးကို ရှာဖွေပေးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ပင်လယ်စာ ထုတ်ကုန်များ တင်ပို့မှုမြှင့်တင်ရေး အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (MPEDA) ၏ ဥက္ကဋ္ဌ P Jawahar ၏ အဆိုအရ အိန္ဒိယသည် ဒေါ်လာ ၅.၆၂ ဘီလီယံ တန်ဖိုးရှိ ရေခဲရိုက်ပုစွန် တန်ချိန် ၇.၉၃ သိန်းကို တင်ပို့ခဲ့ရာ ရေထွက်ကုန်များမှရရှိသော စုစုပေါင်း ပို့ကုန်ဝင်ငွေ၏ ၆၆ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

        အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် တန်ချိန် ၂.၅၆ သိန်းကျော် တင်သွင်းပြီး အိန္ဒိယပုစွန်၏ အကြီးမားဆုံး ဝယ်ယူသူအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေကာ တရုတ်နိုင်ငံမှာ ဒုတိယအကြီးဆုံး စျေးကွက်အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့သည်လည်း အဓိက ဦးတည်ရာနိုင်ငံများအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။

         ပုစွန်အမျိုးအစားများအနက် vannamei (ဗန်နာမီးပုစွန်) က တင်ပို့မှုကို ဆက်လက်လွှမ်းမိုးထားပြီး ပုစွန်ကျား (Black Tiger Shrimp) မှာမူ အမြန်ဆုံးနှုန်းဖြင့် တိုးတက်လာကာ တင်ပို့မှုပမာဏနှင့် တန်ဖိုး နှစ်ခုစလုံးတွင် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်လာကြောင်း သိရပါသည်။ စုစုပေါင်း ဗန်နာမီးပုစွန် တင်ပို့မှု ဒေါ်လာတန်ဖိုးအနက် ၄၄.၅၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် (ဒေါ်လာ ၂,၁၁၉.၉၆ သန်း) ကို အမေရိကန်သို့ တင်ပို့ခဲ့ပြီး ၎င်းနောက်တွင် တရုတ်သို့ ၁၅ရာခိုင်နှုန်း (ဒေါ်လာ ၇၅၀.၆၀ သန်း)၊ ဥရောပသမဂ္ဂသို့ ၁၃.၄၉ ရာခိုင်နှုန်း (ဒေါ်လာ ၆၄၂.၁၃ သန်း) အသီးသီး တင်ပို့ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ပုစွန်ကျားအတွက်မူ တရုတ်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ တို့မှာ အကြီးမားဆုံး စျေးကွက်များ ဖြစ်ခဲ့ကြပါသည်။

         ပုစွန်လုပ်ငန်းက အဓိက အာရုံစိုက်မှုကို ရရှိခဲ့သော်လည်း ရေခဲရိုက်ငါး (Frozen Fish) သည် တန်ဖိုးအရ ဒုတိယအကြီးဆုံး ပို့ကုန်အဖြစ် နေရာကို ဆက်လက်ထိန်းထားနိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ နိုင်ငံတကာစျေးကွက်များတွင် ဈေးနှုန်းများ အနည်းငယ်ကျဆင်းသွားခဲ့သော်လည်း ရေခဲရိုက်ငါး တင်ပို့မှုမှာ ပမာဏနှင့် စုစုပေါင်းဝင်ငွေ နှစ်ခုစလုံးတွင် တိုးတက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

        ငါးခြောက်နှင့် ဆက်စပ်ထုတ်ကုန်များ တင်ပို့မှုမှာ သိသိသာသာ ဆပွားတိုးတက်လာခဲ့ပြီး တန်ချိန် ၄.၁ သိန်းကျော်သွားခဲ့ရာ တင်ပို့မှုပမာဏတွင် ၆၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်နှင့် ဒေါ်လာဝင်ငွေတွင် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ခုန်တက်သွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါ အမျိုးအစားသည် ယခုအခါ ပမာဏအရ ဒုတိယအကြီးဆုံး ရေထွက်ကုန်တင်ပို့မှု ကဏ္ဍခွဲတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

           အဆိုပါပို့ကုန်အရှိန်အဟုန် မြင့်တက်လာခြင်းမှာ အိန္ဒိယ၏ ဆိပ်ကမ်းများတွင်လည်း ထင်ဟပ်ပေါ်လွင်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ဝီဆာခါပတ္တနမ် (Visakhapatnam) ဆိပ်ကမ်းသည် ပင်လယ်စာတင်ပို့မှု၏ အကြီးမားဆုံးဝေစုကို ကိုင်တွယ်ခဲ့ပြီး ၎င်းနောက်တွင် ဂျဝါဟာလာ နေရူး (Jawaharlal Nehru) ဆိပ်ကမ်းက ရပ်တည်နေကာ ကိုချီ (Kochi) ဆိပ်ကမ်းမှာမူ ပို့ကုန်ဝင်ငွေ၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ရှာဖွေပေးပြီး တတိယအကြီးဆုံး ရေထွက်ကုန်တင်ပို့ရာ တံခါးပေါက်အဖြစ် တည်ရှိနေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: The New India Express                                                  

DOCA (ရန်ကုန်)

မေလတွင် ဗင်နီဇွဲလား၏ ရေနံတင်ပို့မှု တစ်ရက်လျှင် ဘာရယ် ၁.၂၅ သန်းအထိ မြင့်တက်လာ

          ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ ရေနံတင်ပို့မှုသည် အမေရိကန်၊ အိန္ဒိယနှင့် ဥရောပနိုင်ငံများသို့ ကုန်စည်တင်ပို့မှု ပိုမိုများပြားလာခြင်းကြောင့် မေလတွင် တစ်ရက်လျှင် ရေနံဘာရယ် ၁.၂၅ သန်းအထိ အနည်းငယ် မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး သုံးလဆက်တိုက် တိုးတက်မှုအဖြစ်ရှိနေကြောင်း ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ထွက်ပေါ်လာသည့် သင်္ဘောတင်ပို့မှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအရ သိရပါသည်။

          အမေရိကန်က ထောက်ခံထားသည့် ယာယီသမ္မတ ဒဲလ်ဆီ ရိုဒရီဂွက်ဇ် (Delcy Rodriguez) ၏ အစိုးရလက်အောက်တွင် ဝါရှင်တန်က ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ဖြေလျှော့ပေးခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများက ဤ OPEC အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံရှိ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ စီမံကိန်းများကို တိုးချဲ့လုပ်ကိုင်လာကြသဖြင့် ယခုနှစ်အတွင်း ဗင်နီဇွဲလား၏ ရေနံစိမ်းထုတ်လုပ်မှုနှင့် တင်ပို့မှုများ ပြန်လည်ဦးမော့လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

        ရေနံဝန်ကြီးဌာနက ယခုနှစ်ကုန်တွင် အစိမ်းလိုက်ရေနံ ထုတ်လုပ်မှုပမာဏ တစ်ရက်လျှင် ဘာရယ် ၁.၃၇ သန်းအထိ ရှိလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ယင်းသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းက ထွက်ရှိခဲ့သည့် တစ်ရက်လျှင် ဘာရယ် ၁.၁၂ သန်းထက် ၂၂ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

          အဆိုပါတိုးတက်လာခြင်းကြောင့် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံအနေဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရေနံမရောင်းချနိုင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံများထံသို့ တင်ပို့မှုများကိုလည်း ပြန်လည်စတင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ရေနံတင်သင်္ဘောများ လှုပ်ရှားမှုနှင့် နိုင်ငံပိုင် PDVSA ကုမ္ပဏီ၏ မှတ်တမ်းများအပေါ် အခြေခံထားသည့် အချက်အလက်များအရ အမေရိကတောင်ပိုင်းနိုင်ငံဖြစ်သော ဗင်နီဇွဲလားမှ မေလအတွင်း တင်ပို့ခဲ့သည့် ရေနံစိမ်းနှင့် သန့်စင်ပြီး ရေနံထွက်ပစ္စည်း ပမာဏသည် ဧပြီလထက် ၀.၇ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြင့်မားခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် အလားတူလ၏ တင်ပို့မှုထက် ၆၁ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြင့်မားခဲ့ကြောင်းနှင့် စုစုပေါင်း ကုန်စည်တင်ပို့မှု ၆၇ ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

          အချက်အလက်များနှင့် စာရွက်စာတမ်းများအရ အမေရိကန်သည် တစ်ရက်လျှင် ဘာရယ် ၅၅၈,၀၀၀ ခန့်ဖြင့် ဗင်နီဇွဲလားရေနံ၏ အဓိကပန်းတိုင်အဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေပြီး ၎င်းနောက်တွင် အိန္ဒိယက တစ်ရက်လျှင် ဘာရယ် ၄၂၇,၀၀၀ ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဥရောပက တစ်ရက်လျှင် ဘာရယ် ၁၆၉,၀၀၀ ဖြင့်လည်းကောင်း အသီးသီး ရပ်တည်နေကြောင်း သိရပါသည်။

          ကာရစ်ဘီယံရှိ သိုလှောင်ရုံဆိပ်ကမ်းများသို့ တင်ပို့မှုမှာမူ ယခင်လက တစ်ရက်လျှင် ဘာရယ် ၁၈၇,၀၀၀ ရှိခဲ့ရာမှ ၅၈,၀၀၀ ခန့်သို့ ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး ယင်းသည် ဗင်နီဇွဲလား၏ ရေနံစိမ်းများနှင့် ရေနံချက်ကျန်လောင်စာဆီများအပေါ် ရေနံချက်စက်ရုံများ၏ ဝယ်လိုအား ပိုမိုကြီးမားလာခြင်းကို ပြသသည့် လက္ခဏာဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

            PDVSA ၏ အဓိက ဖက်စပ်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူဖြစ်သည့် အမေရိကန်ရေနံကုမ္ပဏီ Chevron မှ အစိမ်းလိုက်ရေနံတင်ပို့မှုသည် ဧပြီလတွင် တစ်ရက်လျှင် ဘာရယ် ၃၀၈,၀၀၀ ရှိခဲ့ရာမှ မေလတွင် ၂၆၉,၀၀၀ ခန့်သို့ ကျဆင်းသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ Vitol နှင့် Trafigura အပါအဝင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီကြီးများ၏ အဆိုပါနိုင်ငံမှ ရေနံတင်ပို့မှုမှာမူ ယခင်လက တစ်ရက်လျှင် ဘာရယ် ၆၉၁,၀၀၀ ရှိခဲ့ရာမှ ၇၈၇,၀၀၀ သို့ မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

        မကြာသေးမီလများအတွင်း ဗင်နီဇွဲလားအစိမ်းလိုက်ရေနံ၏ အကြီးဆုံးဝယ်ယူသူ သုံးဦးအနက် တစ်ဦးအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ Reliance Industries ကုမ္ပဏီသည် ပြီးခဲ့သည့်လက PDVSA ထံမှလည်းကောင်း၊ ရောင်းချပေးသူများဖြစ်သည့် Chevron၊ Vitol နှင့် Trafigura တို့ထံမှလည်းကောင်း ကုန်စည်များကို တိုက်ရိုက်ဝယ်ယူခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

     ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံသည် အလှည့်ကျ ဓာတုဗေဒပစ္စည်းများနှင့် ရေနံဘေးထွက်ပစ္စည်း မက်ထရစ်တန် ၂၈၈,၀၀၀ ခန့်ကိုလည်း တင်ပို့ခဲ့သော်လည်း ယခင်လက တင်ပို့ခဲ့သည့် တန်ချိန် ၃၅၉,၀၀၀ ထက်မူ လျော့နည်းသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

Source: Reuters                                                                        

DOCA (ရန်ကုန်)

ဖိလစ်ပိုင် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍ မေလတွင် ပြန်လည်ဦးမော့လာ

         ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ကဏ္ဍသည် ပြည်တွင်းဝယ်လိုအား ပိုမိုခိုင်မာလာမှုကြောင့် မေလတွင် ပြန်လည်ဦးမော့လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်နေသော ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကွင်းဆက်ပြတ်တောက်မှုများနှင့် ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားလာမှုများက လုပ်ငန်းကဏ္ဍအပေါ် ဆက်လက်ဖိစီးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

          S&P Global က ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အချက်အလက်များအရ နိုင်ငံ၏ ဝယ်ယူမှုမန်နေဂျာများ ညွှန်းကိန်း (PMI) သည် ဧပြီလရှိ ၄၈.၃ မှ မေလတွင် ၅၀.၈ သို့ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ပြန်လည်တိုးတက်လာမည့် အလားအလာကို ပြသနေကြောင်း သိရပါသည်။ PMI ညွှန်းကိန်း ၅၀ အထက်ရှိခြင်းသည် ကဏ္ဍတိုးချဲ့လာခြင်းကိုဖော်ပြပြီး အဆိုပါအဆင့်အောက် ရောက်ရှိခြင်းမှာ ကျဆင်းခြင်းကို ညွှန်ပြနေကြောင်း သိရပါသည်။

          အဆိုပါ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခြင်းမှာ အဓိကအားဖြင့် ပြည်တွင်းဝယ်ယူသူများထံမှ အမှာစာအသစ်များ တိုးပွားလာခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး ယင်းက ထုတ်လုပ်သူများအား ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ပိုမိုမြှင့်တင်ရန် လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ လုပ်ငန်းများသည် ပြည်တွင်းစျေးကွက်ရှိ ပိုမိုခိုင်မာလာသော ဝယ်လိုအားအခြေအနေများကို တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြရာ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုပမာဏမှာ သုံးလတာကာလအတွင်း အမြန်ဆုံးနှုန်းဖြင့် တိုးတက်လာခဲ့ပါသည်။

          သို့သော်လည်း အဆိုပါ ပြန်လည်ဦးမော့လာမှုသည် ပြည်ပရောင်းအားတွင်မူ ထင်ဟပ်နေခြင်းမရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ပို့ကုန်အမှာစာများသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ နောက်ပိုင်း အဆိုးရွားဆုံးနှုန်းဖြင့် ကျဆင်းသွားခဲ့ရာ တိုးတက်မှုမှာ ပြည်တွင်းဝယ်လိုအား အပေါ်တွင်သာ အဓိက မှီခိုနေရဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

        အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခနှင့် ဆက်စပ်နေသော အနှောင့်အယှက်များက ကမ္ဘာ့ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများကို ဆက်လက်သက်ရောက်နေသဖြင့် ပစ္စည်းရောက်ရှိချိန် ကြာမြင့်မှုမှာ ၁၈ လနီးပါးကာလအတွင်း အဆိုးရွားဆုံးအဆင့်များထဲမှ တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

          တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကုန်ထုတ်လုပ်သူများသည် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု မြင့်မားနေခြင်းကြောင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုစရိတ်များ ပိုမိုကြီးမားလာခြင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ယင်းက အမြတ်အစွန်းအပေါ် ဖိအားများဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ လုပ်ငန်းခွင်များက ဝန်ထမ်းအင်အားကို ဆက်လက်လျှော့ချခဲ့ကြသဖြင့် စက်ရုံအလုပ်အကိုင်ခန့်အပ်မှုမှာ နှစ်နှစ်တာကာလအတွင်း အဆိုးရွားဆုံး ကျဆင်းမှုကိုပြသခဲ့ပြီး အလုပ်သမားစျေးကွက် အခြေအနေများလည်း အားနည်းသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းများ ပြန်လည်တိုးတက်လာသော်လည်း စီးပွားရေးပညာရှင်များက နောက်ဆုံးရရှိသော PMI ညွှန်းကိန်းကို အပြည့်အဝ ပြန်လည်ဦးမော့လာခြင်းအဖြစ် မကောက်ချက်ချရန် သတိပေးထားကြကြောင်း သိရပါသည်။

           Ateneo de Manila တက္ကသိုလ်မှ စီးပွားရေးပညာရှင် Leonardo Lanzona က ဤအချက်အလက်များသည် ရေရှည်တည်တံ့သော တိုးချဲ့မှုထက် တည်ငြိမ်မှုရှိလာခြင်းကိုသာ ပိုမိုညွှန်ပြနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းက PMI တွက်ချက်မှုများသည် ကုန်ပစ္စည်းပေးပို့မှု နှောင့်နှေးကြန့်ကြာခြင်းများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိနိုင်ကြောင်း၊ ယင်းက စီးပွားရေးအခြေအနေများ စိန်ခေါ်မှုရှိနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ပင်မညွှန်းကိန်းကို လုပ်ကြံဖန်တီး၍ မြင့်တက်စေနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

         သို့သော်လည်း ယုံကြည်စိတ်ချရသော ပြန်လည်ဦးမော့မှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာရန်အတွက် အမှာစာအသစ်များ စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးတက်လာခြင်း၊ ဝန်ထမ်းအသစ်များ ပြန်လည်ခန့်အပ်လာခြင်းနှင့် ကုန်ကျစရိတ် ဖိအားများလျော့ပါးသွားခြင်း အပါအဝင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော တိုးတက်ကောင်းမွန်မှုများ လိုအပ်လိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း Lanzona က အထူးအလေးပေး ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: CDM                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဆွေးနွေးမှုများ အရှိန်မြှင့်တင်ရန်ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ညွှန်ကြား

         ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် Anutin Charnvirakul က ဥရောပတစ်ဝန်းရှိ ထိုင်းသံအမတ်များနှင့် ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်များအား ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံအကြား လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက် (FTA) ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများကို အရှိန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့ ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် သံတမန်များအား “Diplomacy 2.0” ဟု ခေါ်သည့် ပိုမိုတက်ကြွပြီး လက်တွေ့ကျသော နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို အကောင်အထည်ဖော်ကာ ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာအဆင့်အတန်းမြှင့်တင်ရေးကို အားပေးဆောင်ရွက်ရန်လည်း တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တရားဝင်ခရီးစဉ်အဖြစ် ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေသော ဝန်ကြီးချုပ် Anutin က မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ပဲရစ်မြို့၌ ဥရောပဒေသတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် ထိုင်းသံအမတ်များနှင့် ကောင်စစ်ဝန်ချုပ်များ အစည်းအဝေး၌ မိန့်ခွန်း ပြောကြားရာတွင် လက်ရှိကမ္ဘာ့ပထဝီနိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများကြား ထိုင်းနိုင်ငံကိုကမ္ဘာ့ ဆွဲဆောင်မှုအကောင်းဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနေရာများထဲမှတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ရန်လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထိုင်းနှင့် အီးယူတို့သည် FTA ဆွေးနွေးပွဲ ကိုးကြိမ်မြောက်အဆင့်ကို ဇွန်လအတွင်း ဘရပ်ဆဲလ်မြို့၌ ကျင်းပရန်စီစဉ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုင်းအစိုးရက ဆွေးနွေးမှုများကို အမြန်ဆုံးအပြီးသတ်နိုင်ရန်ရည်မှန်းထားပြီး အီးယူနှင့် FTA လက်မှတ်ရေးထိုး ပြီးဖြစ်သော ဗီယက်နမ်နှင့် မလေးရှားကဲ့သို့ နိုင်ငံများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း မလျော့ကျစေရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း သိရပါသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် Anutin က ဥရောပကို ကုန်သွယ်ဖက်တစ်ဦးအဖြစ်သာ မမြင်သင့်တော့ဘဲ လျင်မြန်စွာပြောင်းလဲနေသော ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အဖြစ် ရှုမြင်သင့်ကြောင်း၊ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ASEAN ၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည့် မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါသော နေရာအားသာချက်ကို အသုံးချနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ “အင်အားကြီးနိုင်ငံများအကြား တင်းမာမှုများ ရှိနေသော်လည်း အာဆီယံဒေသသည် တည်ငြိမ်ပြီး ခိုင်မာနေဆဲဖြစ်ကာ ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သည့် လူဦးရေအင်အားလည်း ရှိနေသည်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် Anutin က “Diplomacy 2.0” သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာပဋိပက္ခများကြား မျှတမှုကိုထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန်နှင့် လက်တွေ့ကျသောရလဒ်များ ဖော်ဆောင်နိုင်ရန်ရည်ရွယ်သည့် တက်ကြွသောသံတမန်ရေးမူဝါဒဖြစ်ပြီး လုံခြုံရေး၊ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ လူမှုရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ၊ လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများဟူသော မဏ္ဍိုင်လေးရပ်ကို အခြေခံထားကြောင်းနှင့် လက်ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုသည် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော အခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်ဟု သိရှိရပါသည်။

Bangkok Post                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

ထိုင်းနိုင်ငံ၏တင်ပို့မှုကိုမြှင့်တင်ပေးနိုင်သည့် အီလတ်ထရောနစ်ကဏ္ဍ

         စီးပွားရေးပညာရှင်များက ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအခြေအနေ တိုးတက်လာမှုနှင့် အီလက်ထရွန်နစ် အစိတ်အပိုင်းများတင်ပို့မှု ဆက်လက်အားကောင်းနေခြင်းကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပို့ကုန်တိုးတက်မှုခန့်မှန်းချက်ကို မြှင့်တင်လိုက်ကြောင်း သိရပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ရေနံဈေးနှုန်း မြင့်မားနေခြင်းကြောင့် သွင်းကုန်တိုးတက်မှုနှုန်းမှာ ပို့ကုန်ထက် ပိုမိုမြန်ဆန်လာမည်ဟုလည်း ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ အမေရိကန်-အီရန် ပဋိပက္ခနှင့် ပတ်သက်သည့် မသေချာမရေရာမှုများ မြင့်မားနေသော်လည်း Siam Commercial Bank Economic Intelligence Center (EIC) က ယခုနှစ်အတွက် ပို့ကုန်တိုးတက်မှု ခန့်မှန်းချက်ကို ယခင် ၀.၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၇.၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြှင့်တင်လိုက်ကြောင်း သိရပါသည်။ EIC ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ယခုနှစ်ပထမလေးလအတွင်း ပို့ကုန်တန်ဖိုးသည် ယခင်နှစ်တူညီသည့်ကာလထက် ၁၈.၉ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ခန့်မှန်းချက်များကို ဆက်တိုက်ကျော်လွန်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အထူးသဖြင့် အီလက်ထရွန်နစ်ပစ္စည်းများတင်ပို့မှုမှာ ဧပြီလအတွင်း ယခင်နှစ်ထက် ၆၅ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ပထမလေးလအတွင်း စုစုပေါင်း တိုးတက်မှုနှုန်းမှာ ၅၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ EIC ၏အဆိုအရ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့အစည်း(WTO) နှင့် နိုင်ငံတကာငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့(IMF) တို့ကလည်း ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေး တိုးတက်မှုခန့်မှန်းချက် ကို ၀.၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁.၉ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၂.၆ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂.၈ ရာခိုင်နှုန်းသို့ အသီးသီး မြှင့်တင်ထားကြကြောင်း သိရပါသည်။ WTO က အာရှဒေသတွင် အထူးသဖြင့် ဉာဏ်ရည်တု (AI) နှင့်ဆက်စပ်သည့်ပစ္စည်းများကုန်သွယ်မှု ဆက်လက်တိုးတက်မည်ဟု မျှော်မှန်းထားပြီး အမေရိကန်၏ သွင်းကုန်အခွန်စည်းကြပ်မှုများကြောင့်ဖြစ်ပေါ်မည့် ထိခိုက်မှုသည် ယခင်ခန့်မှန်းထားသလောက် မပြင်းထန်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ EIC က “ကမ္ဘာ့အီလက်ထရွန်နစ်လုပ်ငန်းကဏ္ဍ ပြန်လည်တိုးတက်လာမှုနှင့် ဒေတာစင်တာများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ဆက်လက်တိုးပွားလာခြင်းကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အီလက်ထရွန်နစ်ပို့ကုန်များသည် အနီးကပ်ကာလအတွင်း ဆက်လက်အားကောင်းမည်” ဟု သုံးသပ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ အီလက်ထရွန်နစ်ပို့ကုန်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထိုင်း၏စုစုပေါင်းပို့ကုန်၏ ၂၁ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ကိုယ်စားပြုထားကြောင်း သိရပါသည်။ တစ်ဖက်တွင် EIC သည် ယခုနှစ်သွင်းကုန်တိုးတက်မှုခန့်မှန်းချက်ကို ၉ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၅.၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြှင့်တင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းမှာ ပထမလေးလအတွင်း သွင်းကုန်တိုးတက်မှု ၃၅.၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိရှိခဲ့ပြီး ကုန်ကြမ်းများ၊ တစ်ဝက်ပြီးစီးကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ စက်ပစ္စည်းများ တင်သွင်းမှုမြင့်တက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အခြားသုတေသနအဖွဲ့ဖြစ်သော Kasikorn Research Center (K-Research) ကလည်း ယခုနှစ် ပို့ကုန်တိုးတက်မှုကို ၈.၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိရှိမည်ဟု မျှော်မှန်းထားပြီး ယခင်က ၁ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သာ တိုးတက်မည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ K-Research မှ သုတေသီ Palitchaya Ritsuk က “အမေရိကန်က Section 301 ကို အသုံးပြုလာနိုင်သည့် အန္တရာယ်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသော်လည်း အီလက်ထရွန်နစ်ကဏ္ဍ၏ အားကောင်းမှုကြောင့် ပို့ကုန်ခန့်မှန်းချက်ကို မြှင့်တင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသို့ပို့ကုန်များမှာလည်း ယခင်နှစ်တူညီသည့်ကာလထက် ၁၉.၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ဒေသတွင်း လုံခြုံစိတ်ချရသည့်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအဖြစ် ရွှေဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ရွှေတင်ပို့မှုများ မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ K-Research သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် သွင်းကုန်တိုးတက်မှု ခန့်မှန်းချက်ကို ၁၃.၉ ရာခိုင်နှုန်းတွင် ဆက်လက်ထားရှိခဲ့ပြီး ပို့ကုန်နှင့် ပြည်တွင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တိုးတက်မှုများက အဓိကမောင်းနှင်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် Maybank ကလည်း ယခုနှစ် ထိုင်းပို့ကုန်တိုးတက်မှုကို ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းမှာပထမလေးလအတွင်း အလွန်ကောင်းမွန်သော စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် အီလက်ထရွန်နစ်ပစ္စည်းများအတွက် ဝယ်လိုအားဆက်လက်မြင့်တက် နေခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Maybank ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ စက်မှုကဏ္ဍ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ အားကောင်းနေခြင်းကြောင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ စက်ပစ္စည်းများနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလိုအပ်ချက်များ မြင့်တက်လာမည်ဖြစ်ပြီး ယခုနှစ် သွင်းကုန်တိုးတက်မှုမှာ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်နိုင်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Bangkok Post                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

Pages

Subscribe to RSS - ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ