ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

​          ဗီယက်နမ် ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်နှင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ To Lam ၏ တရုတ်နိုင်ငံ ခရီးစဉ်အတွင်း ဗီယက်နမ် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အကောက်ခွန် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဌာနတို့သည် အပင်ပိုးမွှားသန့်စင်ရေးဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များ (Phytosanitary requirements) ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်ကို ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

​          အဆိုပါ သဘောတူညီချက်အရ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မည့် ကျွဲကောသီးနှင့် သံပရာသီး စိုက်ပျိုးသည့် နေရာအားလုံးနှင့် ထုပ်ပိုးသည့် စက်ရုံများသည် ဗီယက်နမ် စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် မှတ်ပုံတင်ရမည်ဖြစ်ပြီး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် တရုတ်အကောက်ခွန်ဌာန နှစ်ခုလုံး၏ အတည်ပြုချက် ရယူရမည်၊ တင်းကျပ်သော ပိုးမွှားထိန်းချုပ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကျင့်သုံးရမည်၊ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူများသည် ကောင်းမွန်သော စိုက်ပျိုးရေးကျင့်ထုံး (GAP) နှင့် ပိုးမွှားရောဂါ ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း (IPM) လိုအပ်ချက်များကို လိုက်နာရမည်၊ ခုတ်သိမ်းခြင်းမပြုမီ အနည်းဆုံး ရက်ပေါင်း ၆၀ ကြိုတင်၍ အသီးများကို အိတ်စွပ်ရမည်ဖြစ်ပြီး သစ်သီးဖျက်ပိုးများအတွက် ထောင်ချောက်များကို အသုံးပြုရမည်၊ ထုပ်ပိုးသည့် စက်ရုံများသည် သန့်ရှင်းမှုရှိရမည်ဖြစ်ပြီး ရောဂါရှိသော အသီးများ၊ ပိုးမွှားရှိသော အသီးများ၊ သစ်ပင်အကြွင်းအကျန်များနှင့် မြေဆီလွှာများကို သန့်စင်ဖယ်ရှားပြီးမှသာ အမျိုးအစား ခွဲခြားထုပ်ပိုးရမည် ဖြစ်သည်။

​          ယခုကဲ့သို့ ခွင့်ပြုချက်ရရှိခြင်းသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော နှစ်နိုင်ငံ အပင်ကာကွယ်ရေးနှင့် ကွာရတ်တင်း (Quarantine) အေဂျင်စီများအကြား စနစ်တကျ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများ၏ ရလဒ်ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံအကြား စိုက်ပျိုးရေးကုန်သွယ်မှု ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာသည်နှင့်အမျှ ယခု သဘောတူညီချက်သည် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိခြင်း၊ စံချိန်စံညွှန်းကို လိုက်နာသော တရားဝင် တင်ပို့မှုလမ်းကြောင်း ဖြစ်ပေါ်လာစေခြင်းနှင့် နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေခြင်းတို့ကို ဖော်ညွှန်းနေသည်။

​          တရုတ်နိုင်ငံသည် ဗီယက်နမ်သစ်သီးဝလံများအတွက် ဝယ်လိုအားမြင့်မားပြီး အလားအလာကောင်းသော အဓိကဈေးကွက်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွဲကောသီးနှင့် သံပရာသီးများသည်လည်း အခြားကုန်စည်များကဲ့သို့ပင် ဈေးကွက်ဝေစု ပိုမိုရရှိလာပြီး နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း ပို့ကုန်ကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

​          ကျွဲကောသီးနှင့် သံပရာသီးတို့သည် ဗီယက်နမ်၏ အားသာချက်ရှိသော စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များ ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၌ ကျွဲကောစိုက်ဧက ဟက်တာပေါင်း ၁၀၆,၀၀၀ ခန့် ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျွဲကောသီး အဓိက ထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : VN Express                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

            ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျိုးစီးပွားကာကွယ်ရေး ကုန်သွယ်မှုမူဝါဒများ မြင့်တက်လာနေချိန်တွင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် တင်ပို့ရာဈေးကွက် မျိုးစုံတိုးချဲ့နိုင်ရန် အင်ဒိုနီးရှား–ယူရေးရှား စီးပွားရေးယူနီယံ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် (I-EAEU FTA) ကို အကောင် အထည်ဖော်ရေး အရှိန်မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုကိစ္စကို ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ဂျကာတာ၌ ကျင်းပသည့် အင်ဒိုနီးရှား–ရုရှား ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်းအဖွဲ့ (WGTII) ၇ ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးတွင် ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ စီးပွားရေးရေးရာညှိနှိုင်းရေးဝန်ကြီးဌာန၏ စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုညှိနှိုင်းရေး ဒုတိယဝန်ကြီး Edi Prio Pambudi က အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ရုရှားအကြားတွင် အသုံးမချရသေးသည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အလားအလာများစွာ ရှိနေကြောင်းနှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေးတည်ထောင်သည့် ၇၆ နှစ် ပြည့်ကို I-EAEU FTA အကောင်အထည်ဖော်ရေး အရှိန်မြှင့်တင်ရန်ပါဝင်သည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု  တိုးချဲ့ရန် အခွင့်အရေးအဖြစ် အသုံးချနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံသည် ကုန်သွယ်ရေး၊ စက်မှုလုပ်ငန်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် အစားအသောက် လုံခြုံစိတ်ချရေး စသည့် အဓိက ကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးချဲ့ရန် ရှာဖွေနေကြောင်း သိရပါသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ရုရှားနိုင်ငံ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီး Vladimir Illichev က ယခင် အစည်းအဝေးများမှရလဒ်များ အထူးသဖြင့် လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက် အကောင်အထည်ဖော်ရေး၏ အရေးပါမှုကို အလေးပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် halal လုပ်ငန်းနှင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှ စတင်လည်ပတ်နေသော Surabaya–Vladivostok ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးချိတ်ဆက်မှု စသည့်မဟာဗျူဟာကဏ္ဍများတွင် တိုးတက်မှုများရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။ ရုရှားနှင့် ဘီလာရုစ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ အင်ဒိုနီးရှား သံအမတ် Jose Tavares က ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျိုးစီးပွားကာကွယ်ရေးဆန်သည့် ကုန်သွယ်ရေး မူဝါဒများ မြင့်တက်နေသည့် အခြေအနေတွင် သဘောတူညီချက်အောက်၌ အခွန်အခ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် လျှော့ချမည် ဖြစ်ခြင်းသည် အရေးကြီးကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Tavares ၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှု ပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယံ နီးပါး ရောက်ရှိခဲ့ပြီး တင်ပို့ရာဈေးကွက် မျိုးစုံတိုးချဲ့ခြင်းနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ခိုင်မာစေခြင်းတို့ဖြင့် ထပ်မံတိုးတက်နိုင်သည့် အလားအလာ ရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။ ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဆက်ဆံရေးကို ခိုင်မာစေရန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်အသိုင်းအဝိုင်းများအကြား ပိုမို နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို တွန်းအားပေးရန် လိုအပ်ကြောင်း Tavares ကဆက်လက် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားဆိုင်ရာ ရုရှားသံအမတ် Sergey Tolchenov ကလည်း စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး၏ အဓိက အခြေခံတစ်ခု ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်ကြောင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေး၊ သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ (IT)၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် သတ္တု တူးဖော်ရေးကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်သည့် အလားအလာများရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

           ကုန်ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်နှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များ၊ အထူးသဖြင့် ပလတ်စတစ် ထုပ်ပိုးမှုနှင့် စက်သုံးဆီစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် လာမည့်မေလမှစတင်ကာ သကြားလက်လီ စျေးနှုန်းများမြင့်တက်လာတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ထိုင်းသကြားစက်ပိုင်ရှင်များ ကော်ပိုရေးရှင်း (TSMC) က ပြောကြားလိုက်သည်။

           ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဖိအားများနှင့် စွမ်းအင်စျေးကွက် မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် ကုန်ကျစရိတ်များမြင့်တက်နေသော်လည်း ပြည်သူများ၏ စားဝတ်နေရေးဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို လျှော့ချပေးရန်အတွက် ဧပြီလတစ်လလုံးတွင် သကြားစျေးနှုန်းကိုမတိုးဘဲ ထိန်းထားပေးမည်ဟု TSMC က အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

          TSMC ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ Dr. Somchai Harnhirun ၏ ပြောကြားချက်အရ ကမ္ဘာ့ပလတ်စတစ်ကုန်ကြမ်းစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် သကြားထုပ်ပိုးရာတွင်သုံးသည့် အိတ်ခွံစျေးနှုန်းများမှာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်သွားသည်။ စက်သုံးဆီ စျေးနှုန်းများ ဆက်တိုက်မြင့်မားနေခြင်းကြောင့် ဂိုဒေါင်များသို့ ပို့ဆောင်ခြင်းနှင့် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ လက်လီဆိုင်များသို့ ဖြန့်ဖြူးခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် သယ်ယူစရိတ်များ ပိုမိုကုန်ကျလျက်ရှိသည်။

          လုပ်ငန်းရှင်များသည် မြင့်တက်လာသော စရိတ်များကို တစ်လကျော်ကြာ ကိုယ်တိုင် အရှုံးခံ ထိန်းညှိပေးခဲ့သော်လည်း ရေရှည်တွင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု တည်ငြိမ်စေရန်အတွက် မေလ ၂၀၂၆ မှစ၍ စျေးနှုန်းကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အိမ်ထောင်စုများ တိုက်ရိုက် ဝယ်ယူသည့် လက်လီစျေးနှုန်းကိုသာ မြှင့်တင်မည်ဖြစ်သည်။ အစားအသောက်၊ အချိုရည်နှင့် ဆေးဝါးထုတ်လုပ်သည့် စက်မှုလုပ်ငန်းများသို့ ရောင်းချသည့်စျေးနှုန်းကိုမူ ယခုအကြိမ်တွင် တိုးမြှင့်မည်မဟုတ်ကြောင်းသိရသည်။

         ဤသို့ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းမှာ သကြားကို ကုန်ကြမ်းအဖြစ်သုံးသော အခြားလူသုံးကုန် ပစ္စည်းများ စျေးနှုန်းလိုက်မတက်စေရန်နှင့် စီးပွားရေး ဟန်ချက်ညီစေရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု Dr. Somchai က ဆိုသည်။ လက်ရှိတွင် ထိုင်းနိုင်ငံ၌ တစ်နှစ်လျှင် သကြားတန်ချိန် ၁၁.၈ သန်းခန့် ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီး ပြည်တွင်းစားသုံးမှုမှာ တန်ချိန် ၂.၃၅ သန်းခန့်ရှိကြောင်း သိရသည်။ TSMC အနေဖြင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအခြေအနေနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်များကို ဆက်လက်စောင့်ကြည့်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ဈေးကွက်ယန္တရားနှင့်အညီ အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ထုတ်ပြန်ထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : The Nation Thailand                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

   အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခများဖြစ်ပွားခြင်းမှတစ်ဆင့် ကမ္ဘာ့လောင်စာဆီဈေးနှုန်းမြင့်တက် ပြီး ဇီဝလောင်စာဆီလိုအပ်ချက်များ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် စားအုန်းဆီကြမ်း တင်ပို့မှုနှင့် ဘူးသွင်းဆီ ဈေးနှုန်းတို့ကို ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့မှစတင်၍ ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံ၊ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ဧပြီလ ၆ ရက်နေ့ (တနင်္လာနေ့)တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

      အဆိုပါ ဆောင်ရွက်ချက်များသည် အရန်စွမ်းအင်လက်ကျန်ရှိစေရေး ထိန်းသိမ်းခြင်းများ ပါဝင်ပြီး  တောင်သူလယ်သမားများအပေါ် ထိခိုက်မှုရှိစေခြင်းမဟုတ်ဘဲ ၎င်းတို့အား အစိုးရက ဆက်လက် အကာအကွယ်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရေး စီးပွားရေးရုံး (Office of Agricultural Economics) ၏ ဖော်ပြချက်အရ ကမ္ဘာ့တတိယ အကြီးဆုံး စားအုန်းဆီ ထုတ်လုပ်သည့် ထိုင်းနိုင်ငံသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် စားအုန်းဆီအသီးခိုင် တန်ချိန် ၂၁.၈၇ သန်းနှင့် စားအုန်းဆီကြမ်း တန်ချိန် ၃.၉၄ သန်း ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဟု သိရသည်။

    တော်ဝင်အစိုးရပြန်တမ်း (Royal Gazette) က တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အမိန့် ကြော်ငြာစာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် စားအုန်းဆီကြမ်းတင်ပို့မှုအပေါ်ထိန်းချုပ်မှုများ တင်းကြပ်သွား မည်ဖြစ်ပြီး တင်ပို့သူများအနေဖြင့် ပြည်ပသို့ မတင်ပို့မီ အစိုးရ၏ ခွင့်ပြုချက်ရယူရန် လိုအပ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါသတ်မှတ်ချက်သည် အင်္ဂါနေ့မှစတင်၍ သက်ရောက်မည်ဖြစ်ပြီး တစ်နှစ် ကြာသက်တမ်းတည်ရှိမည် ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။

     စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်တွင်းကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်က ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့ရက်စွဲဖြင့် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော ဤအမိန့်အရ တင်ပို့သူများသည် တင်ပို့မည့်နိုင်ငံ၊ တင်ပို့မည့်ပမာဏနှင့် ရောင်းချမည့်ဈေးနှုန်းစသည့် အသေးစိတ် အချက်အလက်များကို တင်ပြသွားရမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: The Business Times, 6 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

    အဓိကဈေးကွက်များအကြားနေရာရရှိမှုမတူညီသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံမှ ဝယ်လိုအားမြင့် တက်လျက်ရှိခြင်းကြောင့် ဗီယက်နမ်၏ ပင်လယ်ရေထွက်ကုန်တင်ပို့မှုသည် စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးတက်လျက်ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်တွင် နှစ်စဉ် ၈ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးဖြင့် ဒေါ်လာ ၂.၆၄ သန်းရောက်ရှိခဲ့ကြောင်းသိရသည်။

   မတ်လတစ်လတည်းမှာပင် ဒေါ်လာ ၉၂၇ သန်း သို့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၅ ရာခိုင်နှုန်းတိုးလာကြောင်းသိရသည်။ သို့သော် ဗီယက်နမ်ပင်လယ် ရေထွက်ကုန် ထုတ်လုပ်တင်ပို့သူများအသင်းက ပထမ ၂ လအတွင်း မှတ်တမ်းတင်ရရှိခဲ့သည့် အကြမ်းဖျင်း ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ သိသာစွာကျဆင်းလာကြောင်းသိရသည်။

    တရုတ်နိုင်ငံသည် ပထမသုံးလပတ်အတွင်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးပင်လယ်ရေထွက် ကုန် ဝယ်ယူသူဖြစ်ကာ ဒေါ်လာ ၇၆၄ သန်းနီးပါးတန်ဖိုးဝယ်ယူပြီး၊ နှစ်စဉ် ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးတိုး လာကြောင်းသိရသည်။ မတ်လတစ်လတည်းမှာပင် ဒေါ်လာ ၂၅၀ သန်းတင်သွင်းနိုင်ခဲ့ပြီး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ဈေးကွက်ရရှိခဲ့ကြောင်းသိရသည်။ ယခင်ဈေးကွက်များဖြစ်သည့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၊ ဂျပန်နှင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံများသို့ တင်ပို့မှုကျဆင်းနေသည့်အတွက် တရုတ် နိုင်ငံအနေဖြင့် ကဏ္ဍစုံ တင်သွင်းမှုအားလုံးအပေါ် အဆုံးအဖြတ်ပေးနေသည့်နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည် နေကြောင်း သိရှိရသည်။

    ဒုတိယအထွေထွေအတွင်းရေးမှူး Le Hang က တရုတ်နိုင်ငံ၏ တည်ငြိမ်သည့် ဈေးကွက် ဝယ်လိုအား၊ ကောင်းမွန်သည့် ပို့ဆောင်ထောက်ပံ့ရေးအခြေအနေများနှင့် ရာသီအလိုက် စားသုံးမှု တို့အပေါ် ကျေးဇူးတင်ရှိပါကြောင်း၊ တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်တွင် ပုစွန်၊ ပင်လယ်စာအရှင်နှင့် တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်များ တင်သွင်းမှုသည် ၂၀၂၅ ‌နှောင်းပိုင်းမှ ၂၀၂၆ အစောပိုင်းအထိ တိုးတက် လျက်ရှိကြောင်း၊ ကျောက်ပုစွန်ကဲ့သို့သော တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်များကို သိသာစွာ တင်သွင်းလျက် ရှိကြောင်း သိရသည်။

   တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဈေးနှုန်းအသင့်အတင့်နှင့် တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်များ၏ ဈေးကွက် လိုအပ် ချက်သည် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း၊ ပုစွန်တင်ပို့မှုသည် ပထမနှစ်လတွင် ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်လျက်ရှိရာ ကနေဒါနိုင်ငံ၏ ကျောက်ပုစွန်တင်ပို့မှုအပေါ် အကောက်ခွန်ပြောင်းလဲမှုများ နှင့် ထုတ်လုပ်မှုနှောင့်နှေးကြန့်ကြာမှုများကြောင့် ဗီယက်နမ်အပါအဝင် ပုစွန်တင်ပို့သူများအားလုံး အတွက် အခွင့်အရေးဖြစ်ကြောင်း၊ ဗီယက်နမ်တင်ပို့သူများအနေဖြင့် ပထဝီဝင်အနေအထား အားသာမှု၊ ထောက်ပံ့မှုကွင်းဆက်များ လွယ်ကူအဆင်ပြေမှုများကြောင့် ဈေးကွက်လိုအပ်ချက် အမြင့်ဆုံးရောက်ရှိနေသည့်ကာလများမှာပင် လိုအပ်ချက်ကို အချိန်မီဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

    တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဈေးကွက်လိုလားချက် မြင့်တက်နေမှုသည် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းများလည်ပတ်မှု ကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ပေးနေကြောင်း၊ ပုစွန်တင်ပို့မှုအနေဖြင့် ကျောက်ပုစွန်တင်ပို့မှု မြင့်တက် နေသော်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဥရောပနိုင်ငံများသို့ အဓိကတင်ပို့နေသည့် ဗီယက်နမ်၏ ခြေချောင်းဖြူပုစွန်တင်ပို့မှုသည်နည်းပါးလျက်ရှိကြောင်းသိရသည်။ ဈေးကွက် လိုအပ်ချက်အများဆုံး ဖြစ်သော ငါးတန် (Pangasius) တင်ပို့မှုသည် တရုတ်နိုင်ငံ အပေါ်များစွာ မှီခိုနေရကြောင်းသိရသည်။

   အခြားပင်လယ်ရေထွက်ကုန်များဖြစ်သည့် ဂဏန်းနှင့် ခရုတို့သည်လည်း အာရှဈေးကွက် တွင် လိုအပ်ချက်မြင့်တက်နေကြောင်း၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တီလားပီးယား တင်ပို့မှု သိသာစွာမြင့် တက်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ် ၁၉၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ပထမသုံးလပတ်တွင် ဒေါ်လာ ၃၅ သန်းတင်ပို့နိုင်ခဲ့ ကြောင်းသိရသည်။ ပင်လယ်ရေထွက်ကုန်တင်ပို့မှုသည် ဒုတိယသုံးလပတ်တွင် ဆက်လက် တိုးတက်နေသော်လည်း ဈေးကွက်နှင့်ထုတ်ကုန်အမျိုးအစားအလိုက် အပြောင်းအလဲရှိနိုင်ကြောင်း သိရသည်။ ပုစွန်နှင့် ငါးတန် (Pangasius) တင်ပို့မှုသည် အဓိကကဏ္ဍဖြစ်ပြီး ဟောင်ကောင် အပါအဝင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုဆက်လက်တိုးမြှင့်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။

    ဈေးကွက်ဟောင်းများတွင် နေရာတည်မြဲရန် စိန်ခေါ်မှုများရှိသည့် အနေအထားတွင် တင်ပို့ သူများအနေဖြင့် ဝယ်သူများပိုမိုရရှိအောင်ဆောင်ရွက်ရန်၊ ပို့ဆောင်ထောက်ပံမှုလွယ်ကူသည့် ဈေးကွက်များအား ဦးစားပေးရွေးချယ်ရန်နှင့် လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်မှု သဘောတူညီချက် များမှတစ်ဆင့် အကောက်ခွန်သက်သာခွင့်အများရရှိနိုင်ရေး ကြိုးစားဆောင်ရွက်ရန် တိုက်တွန်း ထားကြောင်း သိရသည်။

Source: Vietnam Plus, 9 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)