ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

    သုံးနှစ်ကျော်ကြာ ကန့်သတ်ထားသည့် ပိတ်ဆို့မှုများကို ဖြေလျှော့ပေးခြင်းနှင့် ဂျုံအထွက် နှုန်း မြင့်တက်မှုမှသည် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု  ပိုလျှံလာနိုင်သည်ဆိုသည့် မျှော်မှန်းချက်များ ကြောင့် အိန္ဒိယအစိုးရသည်ဂျုံထွက်ကုန်အချို့အား ပြည်ပတင်ပို့မှုကို ပြန်လည်ခွင့်ပြုလိုက်ကြောင်း သိရသည်။

    ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး နှံစားသီးနှံထုတ်လုပ်သည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ရွှေကြည်မှုန့် ကဲ့သို့ သော အခြားဂျုံနှင့်ဆက်စပ်သည့် ထုတ်ကုန်များအပါအဝင် ဂျုံမှုန့် တန်ချိန် ၅၀၀,၀၀၀ ကို တင်ပို့ ထားကြောင်း ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်‌နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကြားချက်တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။ ယနေ့အထိ ဂျုံတင်ပို့မှုသည် တစ်ကြိမ်တည်း သတ်မှတ်ပေးအပ်သည့် အထူးခွင့်ပြုချက်ပမာဏသာဖြစ်ပြီး သီးသန့်ခွဲတမ်းအဖြစ်ထားရှိပြီး၊ တင်ပို့ မှုကန့်သတ်ချက် အစီအမံများသည်လည်း အသက်ဝင်ဆဲဖြစ်ကြောင်းသိရှိရပါသည်။

    ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလက ကန့်သတ်ထားသည့် ပြည်ပတင်ပို့မှုအချို့ကို ပြန်လည်စတင်ရန် အိန္ဒိယအစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်မှုသည် အမေရိကန်နှင့် ကုန်သွယ်မှုဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်နေချိန်တွင် အချိန်ကိုက် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်းသိရှိရသည်။ နှစ်နိုင်ငံ တင်းမာမှုများကို ဖြေလျှော့ရန် ကြိုးပမ်းနေစဉ် ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် နယူးဒေလီ၏ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို ဖွင့်လှစ်ရန် အားထုတ် လျက်ရှိပြီး အမေရိကန်၏ လယ်ယာထွက်ကုန်များအား ဈေးကွက်ပိုမိုရရှိရန် ကူညီပေးလျက်ရှိ ကြောင်း သိရှိရသည်။

   ငါးနှစ်အတွင်း အကောင်းဆုံးမုတ်သုန်ရာသီဖြစ်ပေါ်ခဲ့မှုကြောင့် အိန္ဒိယသည် အတားအဆီး များကို ယာယီဖြတ်ကျော်နိုင်ခဲ့သည် ဆိုသော်လည်း ပြည်တွင်းစက်ရုံများအနေဖြင့် ပြည်ပဈေး ကွက်လိုအပ်ချက်မှ အကျိုးအမြတ်ရရှိရန် အရေးပေါ်တုံ့ပြန်မှုများ ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ အိန္ဒိယသည် ဂျုံထုတ်ကုန်များကို ပြည်ပတင်ပို့မှု ပြန်လည်စတင်ရန် စီစဉ်လျက်ရှိ ကြောင်း နိုဝင်ဘာလထုတ် Bloomberg News ကဖော်ပြထားသည်။

    အိန္ဒိယ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြည်ပသို့တစ်ကျော့ပြန် ပြန်လည်တင်ပို့ခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာ့ ထုတ်လုပ်မှုကို ဦးမော့လာစေပြီး သွင်းကုန်အပေါ် အမှီပြုနေရသည့် အာရှ၊ အာဖရိကနှင့် အရှေ့ အလယ်ပိုင်းဒေသများအနေဖြင့် ဂျုံထုတ်ကုန်များကို ဈေးနှုန်းသက်သာစွာ ဝယ်ယူရန် အခွင့် အလမ်း ရှိလာနိုင်ကြောင်းသိရှိရသည်။

Source : The Hindu Business Line , January 20, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံကို ကျော်တက်၍ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆန်ထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံ အဖြစ် ရပ်တည်လာခဲ့ပြီး ၎င်း၏ စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံသည့် စီးပွားရေး၏ ခိုင်မာမှုနှင့် စုံလင်ကွဲ ပြားမှုကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။ စုစုပေါင်း ဆန်ထွက်ရှိမှုသည် တန်ချိန် ၁,၂၄၅.၀၄ သိန်း ရှိပြီး နိုင်ငံ၏ ထုတ်လုပ်မှု အောင်မြင်ရခြင်းမှာ သင့်လျော်သော ရာသီဥတုအခြေအနေ၊ တိုးချဲ့လာသော ဆည်မြောင်းစနစ်များနှင့် အစိုးရဝယ်ယူမှုယန္တရားများ ကောင်းမွန်သည့် ပြည်နယ်အချို့၏ စွမ်း ဆောင်ရည် မြင့်မားမှုကြောင့် ဖြစ်သည်။

       စပါးသီးနှံကို မိုးရေချိန်လုံလောက်စွာရရှိခြင်း၊ မြစ်ချောင်းများပေါများခြင်းနှင့် ဆည်မြောင်း ကွန်ရက်များ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ရှိခြင်းတို့ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် ပြည်နယ်များတွင် စိုက်ပျိုးကြ သည်မှာ သတိပြုသင့်သည့် အချက်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

     အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဆန်ထုတ်လုပ်မှုတွင် Uttar Pradesh ပြည်နယ်သည် တန်ချိန် ၁၉၄.၁ သိန်း ဖြင့် ဦးဆောင်နေပြီး ၎င်း၏နောက်တွင် Punjab ပြည်နယ်က တန်ချိန် ၁၃၆.၆၇ သိန်းဖြင့် ဒုတိယ လိုက်နေကြောင်း၊ စံပြုစိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်များနှင့် အစိုးရ၏ အာမခံချက်ရှိသော ဝယ်ယူမှုစနစ် တို့သည် ထိုသို့ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်အတွက် အထောက်အပံ့ကောင်းများ ဖြစ်စေကြောင်း၊ အနောက် ဘင်္ဂလားပြည်နယ်သည်လည်း စပါးရာသီများစွာ စိုက်ပျိုးနိုင်ခြင်းကြောင့် တန်ချိန် ၁၁၈.၅၄ သိန်း ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

     အိန္ဒိယနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဒေသများသည်လည်း ဆန်ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍတွင် အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေကြောင်း၊ Madhya Pradesh ပြည်နယ်တွင် ဆန်တန်ချိန် ၉၇.၁၁ သိန်းနှင့် Telangana ပြည်နယ်တွင် ဆန်တန်ချိန် ၉၆.၃၅ သိန်းထွက်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ အဆိုပါ ပြည်နယ် များသည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ထုတ်လုပ်မှုပမာဏကို လျင်မြန်စွာ တိုးချဲ့လာနိုင်ခဲ့ကြ ကြောင်း၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းဒေသများတွင်လည်း ဆန်စပါးသည် အရေးပါ သော  သီးနှံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး Chhattisgarh ပြည်နယ်သည် ဆန်တန်ချိန် ၈၉.၁၇ သိန်း၊ Odisha ပြည်နယ်သည် ဆန်တန်ချိန်၈၄.၅၄သိန်း၊ Bihar ပြည်နယ်သည် ဆန်တန်ချိန် ၈၂.၄၉သိန်းနှင့် Haryana ပြည်နယ်သည် ဆန်တန်ချိန် ၆၃.၇၁သိန်း ထွက်ရှိပြီး အဆိုပါပြည်နယ် များသည် ကျန်ရှိသော ထိပ်တန်း ဆန်ထုတ်လုပ်သူများအဖြစ် ရပ်တည်နေကြကြောင်း သိရှိရ သည်။

Source: Vietnam Net Global, 19 January 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

            ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသည် ပုစွန်ထွက်ရှိရာ အဓိကဒေသအဖြစ် နာမည်ကျော်ကြားပြီး ဒေသခံ ပုစွန်ဖမ်းလုပ်ငန်းရှင်များသည် ပင်လယ်ပြင် နှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသရှိ ချောင်းများမှ အရည်အသွေးမြင့် ပုစွန်အမျိုးအစားများကို ရာသီအလိုက် ဖမ်းဆီးရရှိလျက်ရှိသည်။

     ရရှိသော လတ်ဆတ်သည့် ပုစွန်များကို ပြည်ပနိုင်ငံများသို့ ရေခဲထည့်သေတ္တာများဖြင့် လတ်ဆတ်မှုအပြည့် ထိန်းသိမ်း၍ သော်လည်းကောင်း၊ အခွံခွာပြုတ်ပြီး ပြုပြင်ထားသော ပုံစံဖြင့် သော်လည်းကောင်း တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိရာ ဂျပန်၊ စင်ကာပူနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင် အထူးဝယ်လိုအား မြင့်မားကြောင်း သိရသည်။

   ပုစွန်သည် ပရိုတင်းဓာတ်ကြွယ်ဝမှုနှင့်အတူ ကယ်လ်ဆီယမ်၊ အိုင်အိုဒင်းနှင့် Omega-3 fatty acids ကဲ့သို့သော ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အကျိုးပြုဓာတ်စင်များ ပါဝင်သည့် အာဟာရအလွန်ပြည့်ဝသော စားသုံးကုန်တစ်ခုဖြစ်သည်။

    ဒေသအတွင်းရှိ ပုစွန်လုပ်ငန်းရှင်များသည် နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့နိုင်ရန် အရည်အသွေးစံချိန်ကိုက်ညီမှုနှင့် ကျန်းမာရေးစည်းမျဉ်းများကို အလေးထား ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၏ ပုစွန်များသည် ပြည်ပပို့ကုန်ဈေးကွက်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခု အဖြစ် ရပ်တည်လျက်ရှိသည်။

DOCA (ဧရာဝတီ)

         အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ဒေသများအကြား ဈေးနှုန်းကွာဟချက်များကို လျှော့ချရန်အတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် စတင်မည့် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဆန်ဈေးနှုန်းများ တစ်ပြေးညီဖြစ်စေရေးမူဝါဒကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း အင်ဒိုနီးရှား စားနပ်ရိက္ခာရေးရာ ညှိနှိုင်းရေးဝန်ကြီး Zulkifli Hasan က ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့ကြောင်း ဒေသခံမီဒီယာများက ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။ ယင်းမူဝါဒသည် အရှေ့ပိုင်းအင်ဒိုနီးရှားအပါအဝင် နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းတွင် ဆန်ဈေးနှုန်းများ တစ်ပြေးညီဖြစ်စေရန်ရည်ရွယ်ပြီး အစိုးရမှ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကိုဖြေရှင်းရန် ဖြန့်ဖြူးရေးဆိုင်ရာဘဏ္ဍာရေးထောက်ပံ့မှုဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရှိ ဆန်ဈေးနှုန်းများကိုပိုမိုမြင့်တင်ပေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ ၂၀၂၆ ခုနှစ် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဆန်ဈေးနှုန်းတစ်ခုတည်းကို ကျင့်သုံးရန် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း စားနပ်ရိက္ခာဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးတစ်ခုအပြီးတွင် Hasan က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဓိကရိတ်သိမ်းရာသီသည် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စတင်၍ ပိုမိုစောစီးစွာ စတင်နိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားသော်လည်း ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်မှုကို အထောက်အကူပြုရန် မျှော်လင့်ရသည့်ကြားတွင် အာဏာပိုင်များသည် အမျိုးသားဆန်ထောက်ပံ့မှုအခြေအနေများကိုလည်း ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ မူဝါဒအတွက် ရည်ညွှန်းအဖြစ် ဆွေးနွေးထားသော ဈေးနှုန်းများတွင် ပရီမီယံဆန်တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၁၄၉၀၀ ရူပီးယား (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၀.၉၆ ခန့်) နှင့် အလတ်စားဆန်တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၁၃၅၀၀ ရူပီးယားတို့ ပါဝင်သည်။ Bulog ၏ စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့မှုနှင့် ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်ရေး အထောက်အပံ့ပေးသည့် အစီအစဉ်အရ ဝင်ငွေနည်း လူတန်းစားအုပ်စုများအတွက် ဆန်ကို တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၁၁၀၀၀ မှ ၁၂၀၀၀ ရူပီးယားအကြား ရောင်းချမည်ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ ထိုဆန်စျေးနှုန်းတည်ငြိမ်စေရေး မူဝါဒသည် ပြင်ဆင်နေဆဲဖြစ်ပြီး ဖြန့်ဖြူးရေး၊ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများအပါအဝင် နယ်ပယ်များတွင် ညှိနှိုင်းပံ့ပိုးမှုများလည်း လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း Hasan က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Xinhua                                                                         

DOCA(ရန်ကုန်)

       အီသီယိုးပီးယားအစိုးရသည် ကော်ဖီကဏ္ဍမှ လိုအပ်လျက်ရှိသော နိုင်ငံခြားဝင်ငွေရရှိမှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ကော်ဖီထုတ်လုပ်မှုနှင့် တန်ဖိုးမြှင့်တင်မှုကို တိုးချဲ့ရန်ကြိုးပမ်းမှုများကို အရှိန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။ ဇူလိုင်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကုန်ဆုံးသော ၂၀၂၄/ ၂၀၂၅ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အတွင်း ကော်ဖီ ၄၆၈,၉၆၇ တန် တင်ပို့မှုမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၆၅ ဘီလီယံ စံချိန်တင်ရရှိခဲ့သော အရှေ့အာဖရိကနိုင်ငံသည် ဝင်ငွေတိုးမြှင့်ရန်အတွက် ကော်ဖီတင်ပို့မှုမြှင့်တင်ရန် ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်နေကြောင်း အီသီယိုးပီးယားကော်ဖီနှင့် လက်ဖက်ရည် အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (ECTA) က ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ တန်ဖိုးမြှင့် ကော်ဖီတင်ပို့မှုကို တိုးချဲ့ရန် ပြောင်းလဲခြင်းသည် အာဖရိက၏ ဦးဆောင်ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် အီသီယိုးပီးယား၏ ရပ်တည်ချက်မှ အကျိုးအမြတ်အများဆုံးရရှိရန် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မဟာဗျူဟာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင် အီသီယိုးပီးယားသတင်းဌာနက ECTA ညွှန် ကြားရေးမှူးချုပ် Adugna Debela ၏ ပြောကြားချက်အရသိရသည်။ မကြာသေးမီနှစ်များ အတွင်း ၁၅ နှစ်တာ အမျိုးသားကော်ဖီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး မဟာဗျူဟာမှတစ်ဆင့် ဤကဏ္ဍကို စဉ်ဆက်မပြတ်အာရုံစိုက်ခဲ့ကြောင်း သတိပြုမိပြီး ကော်ဖီထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်ရန်နှင့် ပို့ကုန်ဈေးကွက်များသို့ တိုးချဲ့ရန် ရည်ရွယ်သည့် ကဏ္ဍ၏ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဖော်ထုတ်ရန် လက်ရှိတွင် ကြိုးပမ်းမှုအမျိုးမျိုးကို လုပ်ဆောင်နေကြောင်း Debela က ပြောကြားခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းသည် ကော်ဖီတင်ပို့မှု ပမာဏပေါ်တွင် သာမက ၎င်း၏အရည်အသွေးပေါ်တွင်လည်း မူတည်ကြောင်း၊ ကော်ဖီကို အရည်အသွေးမြင့်မားစွာ ထုတ်လုပ်နိုင်စေရန် တင်းကျပ်သောစောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံ၏ ကော်ဖီကဏ္ဍသည် ရှင်းလင်းသော လမ်းညွှန်ချက်များ မရှိခြင်းကြောင့် ကြာမြင့်စွာ အကန့်အသတ်ဖြစ်ခဲ့ရကြောင်း သတိပြုမိပြီး ECTA အကြီးအကဲက တန်ဖိုးမြှင့်တင်မှုနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် တိုးတက်မှုများ၏ အလားအလာကို ဖွင့်လှစ်ခြင်းကို အဓိကအာရုံစိုက်သည့် နယ်ပယ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အရှေ့အာဖရိကနိုင်ငံ၏ ကော်ဖီတင်ပို့မှု အလျင်အမြန် တိုးချဲ့လာနေသော နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံသည် အီသီယိုးပီးယားကော်ဖီ တင်သွင်းမှုတွင် စတုတ္ထ အများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့သောနှစ်နှစ်က ခုနစ်နေရာမှ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အာရေဗီကာ ကော်ဖီ၏ မူလအစအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသော အီသီယိုးပီးယားသည် အာဖရိက၏ အကြီးဆုံးကုန်စည်ထုတ်လုပ်သူနှင့် တင်ပို့သူများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကော်ဖီထုတ်လုပ်မှုကို နိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးဦးဆောင်သော စီးပွားရေး၏ ကျောရိုးအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ ဝိုင်အရသာမှသည် သစ်သီးအရသာနှင့် ချောကလက်အရသာအထိ အရည်အသွေးနှင့် ကြွယ်ဝသော အရသာများအတွက် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသိအမှတ်ပြုခံရသော အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံ၏ ကော်ဖီသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် အလွန်ရေပန်းစားလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Xinhua                                                                         

DOCA (ရန်ကုန်)