ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

        ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမငါးလအတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ဗီယက်နမ်လိုင်ချီးသီး ဝယ်ယူမှုအတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ကာလတူထက် နှစ်ဆကျော် ပိုမိုသုံးစွဲခဲ့ပြီး ကုန်သွယ်မှုတန်ဖိုး အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁.၂၆ သန်းအထိရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယခင်နှစ်ထက် ၁၂၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး အမေရိကန်သည် တရုတ်နိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယအကြီးဆုံး ပို့ကုန်စျေးကွက် ဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

      အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာန၏ အချက်အလက်များအရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ လိုင်ချီးသီး ပြည်ပတင်ပို့မှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၆.၀၃ သန်း (ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၄၂၁ ဘီလီယံခန့်) ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူထက် ၄၃ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၈.၀၇ သန်းဖြင့် အကြီးဆုံးစျေးကွက်အဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်နေပြီး စုစုပေါင်း ပို့ကုန်တန်ဖိုး၏ ထက်ဝက်ကျော်ကို အဓိကယူထားကြောင်း သိရသည်။

       အမေရိကန်နိုင်ငံသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၂၆ သန်းဖြင့် ဒုတိယနေရာတွင် ရှိနေပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူထက် ၁၂၅ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး တိုးတက်လာခဲ့သည်။ စျေးကွက်ဝေစုမှာလည်း ၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၈ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဥရောပတွင်လည်း ပင်မစျေးကွက် သုံးခုစလုံး၌ တင်ပို့မှု သိသိသာသာမြင့်တက်ခဲ့ရာ ပြင်သစ်နိုင်ငံသို့ ဒေါ်လာ ၈၄၅,၀၀၀  ဖြင့် အများဆုံးဖြစ်ပြီး၊ နယ်သာလန်နိုင်ငံသို့ ဒေါ်လာ ၇၂၅,၀၀၀ နှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ဒေါ်လာ ၇၁၇,၀၀၀ တို့ဖြင့် နောက်မှလိုက်နေကြောင်း သိရသည်။

       တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့သည့် အချိုးအစားမှာ ၅၅.၅၇ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၅၀.၃၅ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ကျဆင်းသွားခဲ့ရာ ၎င်းက ဗီယက်နမ်လိုင်ချီးသီးများသည် တန်ဖိုးမြင့်မားသော အခြားစျေးကွက်များသို့ တဖြည်းဖြည်း တိုးချဲ့နေရာယူလာနိုင်ခြင်းကို ပြသနေကြောင်း သိရသည်။

       ဗီယက်နမ် သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်အသင်း (VINAFRUIT) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် မစ္စတာ Dang Phuc Nguyen က ပြည်ပတင်ပို့မှု သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခြင်းမှာ အချက်အလက်များစွာကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်-ဥရောပလွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက် (EVFTA) မှရရှိသော အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် အားသာချက်များအပြင် စိုက်ပျိုးသည့် ဒေသအများအပြားသည် GlobalGAP စံနှုန်းများကို ရရှိထားကြသဖြင့် စျေးကွက်ကြီးများ၏ အရည်အသွေးနှင့် နောက်ကြောင်းပြန်ခြေရာခံနိုင်မှု လိုအပ်ချက်များကို ပြည့်မီစေခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

​Source : VN Express                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

         နယူးဇီလန်နိုင်ငံ၏ အမဲသား၊ သိုးသားနှင့် ဆိတ်သားတင်ပို့မှုသည် မေလတွင် ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ယင်းမှာ ပြီးခဲ့သည့်နှစ် အလားတူလထက် ၄၄ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုများပြားကာ နှစ်လဆက်တိုက် လအလိုက် စံချိန်သစ်တင်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အသားထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (Meat Industry Association - MIA) ၏ အဆိုအရ ယခုပမာဏသည် ဧပြီလက တင်ထားခဲ့သည့် ယခင်လအလိုက် စံချိန်ဟောင်းဖြစ်သော ဒေါ်လာ ၁.၄ ဘီလီယံကိုပါ ကျော်လွန်သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

         MIA ၏ မေလဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအရ သိုးသားနှင့်ဆိတ်သား တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ ဒေါ်လာ ၅၉၀.၄ သန်းရှိခဲ့ပြီး၊ ဧပြီလ၏ စံချိန်တင်ပမာဏထက် ဒေါ်လာ ၁၇ သန်းခန့် ပိုမိုမြင့်မားခဲ့သလို ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလထက်လည်း ၃၃ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြင့်မားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အမဲသားတင်ပို့မှုမှာမူ တန်ဖိုးအားဖြင့် ဒေါ်လာ ၇၇၁ သန်း ရှိခဲ့ပြီး ဧပြီလ၏ စံချိန်တင်ပမာဏထက် ဒေါ်လာ ၁၆၃ သန်း တိုးတက်လာခဲ့ကာ၊ ပြီးခဲ့သည့် မေလက မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သည့် တန်ဖိုးထက် ၅၁ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြင့်မားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

        MIA ၏ စီအီးအို ဖြစ်သူ Nick Beeby က ယခုအခြေအနေမှာ အထူးထူးခြားဆန်းပြားလှသည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ယခုအခြေအနေသည် စီးပွားရေးအတွက် သတင်းကောင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး နယူးဇီလန်နိုင်ငံထုတ် အမဲသား၊ သိုးသားနှင့်ဆိတ်သားအပေါ် နိုင်ငံတကာဝယ်လိုအား ဆက်လက်အားကောင်းနေမှုကို ထင်ဟပ်စေကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ပထမသုံးလပတ်တွင်မူ နယူးဇီလန်နိုင်ငံသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ် အလားတူ ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အမဲသား တန်ချိန် ၁၈,၀၀၀ နီးပါးနှင့် သိုး/ဆိတ်သား တန်ချိန် ၁၀,၀၀၀ ခန့် ပိုမိုလျော့နည်း၍ ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုတန်ဖိုးများသည် နှစ်အတော်ကြာအတွင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ပင်လယ်ကွေ့ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးကောင်စီ (GCC) နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့မှုမှာလည်း အရှေ့ အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခနှင့် ဆက်စပ်ပြီး အစောပိုင်းက ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် အနှောင့်အယှက်များနောက်ပိုင်း ပြန်လည်ဦးမော့လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

         GCC သို့ တင်ပို့မှုများသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ် မေလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပမာဏအားဖြင့် ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးအားဖြင့် ၂၆ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း၊ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ မေလများ၏ ပျမ်းမျှပမာဏနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တင်ပို့မှုပမာဏတွင် ၂ ရာခိုင်နှုန်းသာ လျော့နည်းခဲ့ပြီး တန်ဖိုးတွင် ၉ ရာခိုင်နှုန်းသာ ပြန်လည်ကျဆင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

         သိုးသားနှင့် ဆိတ်သား တင်ပို့မှုပမာဏမှာ ပြီးခဲ့သည့်နှစ် မေလထက် ၁၇ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာပြီး တန်ချိန် ၃၉,၄၇၂ တန် ရှိခဲ့ကာ ငါးနှစ်တာ မေလများ၏ ပျမ်းမျှပမာဏထက် ၇ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြင့်မားခဲ့ပါသည်။ သိုးသားနှင့်ဆိတ်သား တင်ပို့မှု၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုးမှာလည်း တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၁၄.၉၆ ဒေါ်လာအထိရှိခဲ့ပြီး စံချိန်သစ်များ တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါ တန်ဖိုးများသည် အဓိကစျေးကွက်များသို့ တင်ပို့ရာတွင်လည်း စံချိန်တင်အဆင့်များသို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုသို့ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၂၃.၅၆ ဒေါ်လာ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) သို့ ၂၃.၀၉ ဒေါ်လာနှင့် UK သို့ ၁၆.၇၃ ဒေါ်လာ အသီးသီး ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

          တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုမှာမူ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ပျမ်းမျှ ၈.၇၇ ဒေါ်လာ ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ လေးနှစ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ် မေလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက EU နှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံတို့မှလွဲ၍ အဓိကစျေးကွက်အများစုသို့ တင်ပို့မှုပမာဏ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး၊ အဆိုပါ နှစ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုမှာမူ ၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၄၂ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး ကျဆင်းခဲ့ကြောင်းနှင့် အမဲသား တင်ပို့မှုပမာဏမှာ ပြီးခဲ့သည့်နှစ် မေလထက် ၂၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာပြီး လအလိုက် စံချိန်တင်စုစုပေါင်းပမာဏ တန်ချိန် ၅၇,၈၉၉ တန် သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

         ကနေဒါ၊ ကိုရီးယားနှင့် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့မှုပမာဏမှာ ပြီးခဲ့သည့်နှစ် မေလထက် လျော့နည်းခဲ့သော်လည်း၊ အဆိုပါ ကျဆင်းမှုကို နယူးဇီလန်၏ အကြီးဆုံး အမဲသားစျေးကွက်ကြီးနှစ်ခုဖြစ်သည့် အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့သို့ ပိုမိုအလုံးအရင်းဖြင့် တင်ပို့နိုင်မှုက အဖတ်ဆယ် ပိုလျှံစေခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

        အမေရိကန်သို့ တင်ပို့မှုမှာ ၅၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာပြီး တန်ချိန် ၂၈,၁၉၈ တန် ရှိခဲ့ကာ၊ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုမှာ ၂၉ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာပြီး တန်ချိန် ၁၄,၆၁၂ တန် ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ကနေဒါ၊ ကိုရီးယားနှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့မှုတန်ဖိုး ကျဆင်းသွားခြင်းကို အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့သို့ အဆမတန် တိုးတက်တင်ပို့နိုင်မှုက လွှမ်းမိုးကျော်လွန်သွားခဲ့ရာ၊ အမေရိကန်သို့ တင်ပို့မှုမှာ ၈၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ပြီး စံချိန်တင် ဒေါ်လာ ၄၁၃ သန်းအထိ ရှိခဲ့ကာ၊ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုမှာလည်း ၄၇ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်၍ ဒေါ်လာ ၁၂၉ သန်းအထိရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

        အမဲသားတင်ပို့မှု၏ ပျမ်းမျှတန်ဖိုးမှာ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၁၃.၃၂ ဒေါ်လာရှိခဲ့ပြီး ဧပြီလ၏ စံချိန်တင်ပမာဏထက် အနည်းငယ်သာ လျော့နည်းခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုမှာမူ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ပျမ်းမျှ ၈.၈၆ ဒေါ်လာ ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းမှာ လေးနှစ်နီးပါးကာလအတွင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Farmersweekly                                                              

DOCA (ရန်ကုန်)

​          ၂၀၂၆ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းက အမြင့်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည့် စျေးနှုန်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဝက်သားစျေးနှုန်းများသည် ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းသွားခဲ့သော်လည်း ဟိုချီမင်းစီးတီးရှိ ရပ်ကွက်စျေးအများစုတွင် လက်လီအသားစျေးနှုန်းများမှာ ပြောင်းလဲမှုမရှိသ လောက် ဖြစ်နေသဖြင့် စားသုံးသူများမှာ စျေးနှုန်းသက်သာမှု အကျိုးကျေးဇူးကို မခံစားရသေးကြောင်း သိရသည်။

​          ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့ အစီရင်ခံစာများအရ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ဝက်အရှင် စျေးနှုန်းများသည် ယခင်နေ့ကထက် ၁,၀၀၀ မှ ၂,၀၀၀ ဗီယက်နမ်ဒေါင် (VND) ခန့် ဆက်လက်ကျ ဆင်းခဲ့ပြီး တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၆၀,၀၀၀ မှ ၆၆,၀၀၀ ဒေါင်အထိ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တောင်ပိုင်းဒေသသည် စျေးအနည်းဆုံးဖြစ်ပြီး Dong Thap နှင့် Ca Mau တို့တွင် ၆၀,၀၀၀ ဒေါင်၊ Tay Ninh၊ An Giang၊ Vinh Long နှင့် Can Tho တို့တွင် ၆၁,၀၀၀ ဒေါင် ရှိပြီး၊ Dong Nai နှင့် ဟိုချီမင်းစီးတီးတို့တွင်မူ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၆၀,၀၀၀ မှ ၆၂,၀၀၀ ဒေါင်ကြား အတက်အကျရှိနေကြောင်း သိရသည်။

​         မွေးမြူရေးအသင်း၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ Nguyen Kim Doan ၏ ပြောကြားချက်အရ ဝက်အရှင်စျေးနှုန်းများ ကျဆင်းရခြင်းမှာ အချက်အလက်များစွာ ပေါင်းစပ်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပူပြင်းသည့် ရာသီဥတုကြောင့် ဝက်သားဝယ်လိုအား နှေးကွေးသွားသော်လည်း ကုန်ပစ္စည်း ထောက်ပံ့မှုမှာမူ တည်ငြိမ်နေသည်။ ဝက်အုပ်များတွင် ရောဂါကျရောက်နိုင်ခြေရှိသောကြောင့် မွေးမြူရေးသမားအများစုသည် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေကို လျှော့ချရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ ဝက်များကို စောစီးစွာ ထုတ်ရောင်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

​         ထို့အပြင် မကြာသေးမီက အာဏာပိုင်များက မွေးမြူရေးအခြေအနေ၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် အစားအသောက်ဘေးကင်းလုံခြုံမှုဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများကို တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အချို့သောမွေးမြူရေးခြံများသည် ဆက်လက်မွေးမြူခြင်းမပြုတော့ဘဲ ဝက်အုပ်များကို စောစီးစွာ ထုတ်ရောင်းခဲ့ကြသဖြင့် ရေတိုတွင် ဝက်သားအဝင် ပိုမိုများပြားလာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

​          ရောင်းစျေးများ ကျဆင်းသွားသော်လည်း ကုန်ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်များမှာမူ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ နှစ်ဆန်းပိုင်းကတည်းက တိရစ္ဆာန်အစာစျေးနှုန်းများ အကြိမ်ကြိမ် မြင့်တက်ခဲ့ရာ ဝက်ကီလိုဂရမ် ၁၀၀ မွေးမြူရန်အတွက် ကုန်ကျစရိတ်မှာ ၃၀၀,၀၀၀ ဒေါင်ခန့် ထပ်မံတိုး လာခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် စျေးနှုန်းမှာ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၆၀,၀၀၀ ဒေါင်ခန့်သာရှိသဖြင့် မွေးမြူရေးသမားအများစုမှာ အရှုံးပေါ်နေကြပြီး စျေးနှုန်းများ ဆက်လက်ကျဆင်းနေခြင်းနှင့် ရောဂါဘေးအန္တရာယ် ခြိမ်းခြောက်မှုများ ရှိနေခြင်းတို့ကြောင့် ဆုံးရှုံးမှု သက်သာစေရန် စောစီးစွာ အတင်းအကျပ် ထုတ်ရောင်းနေကြရကြောင်း သိရသည်။

​        ပြည်တွင်းထောက်ပံ့မှုအပြင် အသားတင်သွင်းမှု များသည်လည်း သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမငါးလ အတွင်း မွေးမြူရေးကဏ္ဍ သွင်းကုန်ပမာဏသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၂ ဘီလီယံအထိ ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် ကာလတူထက် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အသားနှင့် စားသုံးနိုင်သော ဘေးထွက်ပစ္စည်းများ တင်သွင်းမှုမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၁၀ သန်းကျော် ရှိခဲ့ပြီး ၂၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းအသားစျေးနှုန်းများသည် ဒေသတွင်းစျေးကွက်အများစုထက် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပိုမိုမြင့်မားနေသဖြင့် ပြည်ပမှ တင်သွင်းလာသော အသားများသည် ပြည်တွင်းဝက်သားစျေးကွက်အပေါ် နောက်ထပ် ယှဉ်ပြိုင်မှုဆိုင်ရာ ဖိအားများကို ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

​Source : VN Express                                                                           

DOCA (ရန်ကုန်)

   မိုးရွာသွန်းမှု ပုံမှန်အောက်လျော့နည်းနိုင်ခြင်းနှင့် မိုးသီးနှံစိုက်ပျိုးမှု ‌နောက်ကျခြင်းအပေါ် စိုးရိမ်မှုများရှိသော်လည်း အစိုးရအရန်ပဲသိုလှောင်မှုလုံလောက်စွာရှိခြင်းနှင့် ပဲတင်ပို့သည့် အဓိက နိုင်ငံများတွင် ထုတ်လုပ်မှုမြင့်တက်လာခြင်းတို့ကြောင့် ပဲမျိုးစုံဈေးနှုန်းများသည် ဒီဇင်ဘာလအထိ တည်ငြိမ်နေမည်ဖြစ်ကြောင်း ပဲလောကကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။

    မတ်လမှ စတင်၍ ဝယ်လိုအားလျော့နည်းလာခြင်းကြောင့် ပဲဈေးနှုန်းများမှာ မြင့်တက်လာ ခြင်းမရှိဘဲ ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်နေကြောင်း ကုန်သည်များနှင့် တင်သွင်းသူများက ပြောကြားထား သည်။ ပြည်တွင်းထွက်ရှိသည့် ပဲအများစု၏ ဈေးနှုန်းများသည် အခြေခံရည်ညွှန်းဈေး (MSP) ထက် လျော့နည်းနေသော်လည်း အာဖရိက၊ မြန်မာနှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံတို့ကဲ့သို့ ပဲအဓိကတင်ပို့သည့်နိုင်ငံ များတွင် ထုတ်လုပ်မှုကောင်းမွန်သဖြင့် အိန္ဒိယအတွက် ပဲရရှိမှုလုံလောက်ကြောင်းနှင့် အစိုးရတွင် လည်း အရန်ပဲသိုလှောင်မှုလုံလောက်စွာရှိနေကြောင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ ပဲမျိုးစုံနှင့် ကောက်ပဲသီးနှံ အသင်း (IPGA) ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားခဲ့သည်။

   အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပဲမျိုးစုံ တင်သွင်းမှုစုစုပေါင်းသည် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းလျော့ကျခဲ့ပြီး တန်ချိန် ၆ သန်းအထိရှိခဲ့သည်။ အိန္ဒိယသည် ပဲစင်းငုံကို အာဖရိကနှင့် မြန်မာမှ အဓိကတင်သွင်းပြီး မတ်ပဲကို မြန်မာနှင့် ဘရာဇီးမှ တင်သွင်းနေရသည်။ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အတွင်း ပဲစင်းငုံတန်ချိန် ၁.၄၈ သန်းတင်သွင်းခဲ့ရာ အာဖရိကမှ တန်ချိန် ၁.၁၁ သန်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ မတ်ပဲတင်သွင်းမှု ၇၈၁,၀၀၀ တန်အနက် ၅၄၀၀၀၀ တန်ခန့်ကို မြန်မာနိုင်ငံမှ တင်သွင်းခဲ့ကြောင်းသိရသည်။

    အစိုးရ၏ အရန်ပဲသိုလှောင်မှု အားကောင်းနေခြင်းသည် ဒီဇင်ဘာအထိ ပဲရရှိနိုင်မှုကို လုံလောက်စွာ ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကုန်သွယ်မှုကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြား ထားသည်။ လယ်သမားများကို ကူညီထောက်ပံ့ရန်အတွက် အစိုးရမှ ပဲစင်းငုံ၊ မတ်ပဲနှင့် ပဲနီလေးတို့ ကို ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းဝယ်ယူပေးမည်ဟု အာမခံထားသဖြင့် အရန်ပဲသိုလှောင်မှုပမာဏ တိုးလာခဲ့ ခြင်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် အစိုးရသည် ယခင်နှစ် မိုးသီးနှံနှင့်ဆောင်းသီးနှံများမှ စုဆောင်းထား သော ပဲမျိုးစုံ တန်ချိန် ၄.၃ သန်းခန့်ကို ကိုင်ဆောင်ထားကြောင်း၊ ၎င်းပမာဏသည် ယခင်နှစ် ကာလတူထက် နှစ်ဆနီးပါးများပြားကြောင်း၊ ဥတ္တရာပရာဒေ့ရှ်၊ တမီးနာဒူး၊ ဂူဂျာရတ်နှင့် ဟာရီ ယာနာပြည်နယ်များမှ နွေပဲတီစိမ်းနှင့် မတ်ပဲများကို အစိုးရဝယ်ယူမည်ဖြစ်ကြောင်း ယခင်လက ကြေညာခဲ့သည်။

Source: Economic Times, July 3, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

   ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးရေးသွင်းအားစု စရိတ်စကများ မြင့်တက်လာခြင်း၊ စပါးစိုက်ပျိုး မြေဧရိယာများ နည်းလာခြင်းနှင့် ရေပြတ်လပ်မှုအန္တရာယ်ကြုံတွေ့လာရခြင်းတို့ကြောင့် ပြည်တွင်း ဆန်ထုတ်လုပ်မှုအပေါ် ဖိအားများရှိနေပြီး လျော့ကျလာသည့် ပြည်တွင်းရောင်းလိုအားကို ပြန်လည်ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအနေဖြင့် ဆန်တန်ချိန် ၅.၇ သန်း ခန့် တင်သွင်းရလိမ့်မည်ဟု အမေရိကန်စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန (USDA) က ခန့်မှန်းထားသည်။

   အမေရိကန်စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန (USDA) သည် ၎င်း၏ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်သည့် ကောက်ပဲ သီးနှံနှင့် အစားအစာဆိုင်ရာ နောက်ဆုံးရအခြေအနေ (Grain and Feed Update) အစီရင်ခံစာ တွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ဆန်တင်သွင်းမည့် ခန့်မှန်းချက်ပမာဏကို ယခင်ခန့်မှန်းထားသည့် တန်ချိန် ၅.၆ သန်းမှ နောက်ထပ် တန်ချိန် ၁၀၀,၀၀၀ (၁ သိန်း) တိုးမြှင့်သတ်မှတ်လိုက်သည်။

     ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းခြင်းကြောင့် ဆန်လက်ကျန်များ လျော့နည်းသွားနိုင်သဖြင့် ကျဆင်းလာသည့် ပြည်တွင်းရောင်းလိုအားကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရေး ဆန်တင်သွင်းမှုပမာဏ တိုးမြှင့် သွားရန် လျာထားကြောင်း အမေရိကန်အေဂျင်စီ (USDA) က ပြောကြားခဲ့သည်။

    အမေရိကန်စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန (USDA) ၏ ခန့်မှန်းချက်ပမာဏများသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန (DA) က ယခင်လျာထားချက်ဖြစ်သည့် ဆန်တင်သွင်းမှုပမာဏ တန်ချိန် ၄.၈ သန်းထက် ပိုမိုမြင့်မားနေသည်။

    အစိုးရ၏ အချက်အလက်များအရ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ယခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့ အထိ ဆန်တန်ချိန် ၂.၄၂ သန်း တင်သွင်းခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။စိုက်ပျိုးရေးသွင်းအားစု စရိတ်စက များ မြင့်တက်လာခြင်းက တောင်သူများ၏ စိုက်ပျိုးလိုစိတ် အပေါ် ဖိအားပေးလျက်ရှိနေသဖြင့် ယခုနှစ်အတွင်း ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်း ကြိတ်ခွဲပြီး ဆန် ထုတ်လုပ်မှုပမာဏသည် ၁၂.၃ သန်း တန်သာ ရှိလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ယင်းသည် ယခင်က ခန့်မှန်းတွက်ချက်ထားသည့် တန်ချိန် ၁၂.၄ သန်းထက် ၀.၈ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချသတ်မှတ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

    ဓာတ်မြေဩဇာဈေးနှုန်းများ မတ်လမှစ၍ အဆမတန် ထိုးတက်လာခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ယူရီးယား (Urea) မြေဩဇာဈေးနှုန်းသည် ၅၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်အထိ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း နှင့် ယင်းသည် တောင်သူများ၏ ဝင်ငွေကို လျော့ကျစေသည့်အပြင် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးမည့် ဧရိယာများ ကို ကန့်သတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်စေကြောင်း အမေရိကန် စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန (USDA) က မှတ်ချက်ပြု ထားသည်။

    ဖိလစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန (DA) အနေဖြင့် တောင်သူများအား စက်သုံးဆီထောက်ပံ့ ကြေးများပေးအပ်ခြင်း မျိုးစပါးနှင့်ဓာတ်မြေဩဇာစရိတ်အချို့ကို ကူညီပံ့ပိုးပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက် နေသော်လည်း ယင်းလုပ်ဆောင်ချက်များသည် ကြီးမြင့်နေသော စိုက်ပျိုးရေး သွင်းအားစုစရိတ် များ၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိသာ သက်သာစေနိုင်ကြောင်း လုပ်ငန်းနယ်ပယ် အတွင်းရှိ သတင်းရင်းမြစ်များက မှတ်ချက်ပြုကြသည်ဟု USDA က ပြောကြားခဲ့သည်။

    ပြင်းထန်သော အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားပါက ဆန်စပါးထုတ်လုပ်မှုပမာဏ တန်ချိန် ၇၀၀,၀၀၀ ခန့်အထိ ကျဆင်းသွားနိုင်ကြောင်း ဖိလစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန (DA) က ယခင်က ပြောကြားထားသည်။

    ဖိလစ်ပိုင် မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ယခုနှစ် နှောင်းပိုင်းမှ ၂၀၂၇ ခုနှစ် အစောပိုင်းကာလအတွင်း နိုင်ငံ၌ အသင့်အတင့်မှ ပြင်းထန်သော အယ်လ်နီညို ဖြစ်စဉ်ကို ကြုံတွေ့ရနိုင်ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်ကို ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး ထိုစဉ်က မိုးခေါင်ရေရှားမှုများ ကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ၏ ထုတ်လုပ်မှု အမြောက်အမြား ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။

Source: Vietnam Plus, June 29, 2026 (လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)