ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

    ကမ္ဘာ့စက်မှုထိပ်သီးနိုင်ငံ ၂၀ (G20) အနေဖြင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး ပြန်လည်နာလန်ထူမှု တုံ့ဆိုင်း နေချိန်တွင် ညီညီညွတ်ညွတ်ရှိရေးအတွက် တစ်စိုက်မတ်မတ်လုပ်ဆောင်ရန်၊ လွတ်လပ်စွာ ကုန်သွယ်မှုကို ခိုင်ခိုင်မာမာထိန်းသိမ်းကာ တံခါးဖွင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးစနစ်ကို ဖော်ဆောင်ရန် တရုတ်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်က နိုဝင်ဘာ ၂၂ ရက်၌ တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။

      အားလုံးလက်ခံပါဝင်မှုရှိ၍ စဉ်ဆက်မပြတ်ဖြစ်သော စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အဓိကဦး တည်ဆွေးနွေးရန် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ ဂျိုဟန်းနက်စ်ဘာ့ဂ်မြို့တွင် ကျင်းပလျက်ရှိသည့် ၂၀ ကြိမ်မြောက် G20 ထိပ်သီးအစည်းအဝေး အဖွင့်အစည်းအဝေး၌ အမှာစကားပြောကြားရာတွင် လီက အထက်ပါအတိုင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအစည်းအဝေးအား တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ သမ္မတ ဆီရယ်လ် ရာမာဖိုဆာက သဘာပတိအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

    စည်းလုံးညီညွတ်ခြင်းက အင်အားဖြစ်ပြီး စိတ်ဝမ်းကွဲခြင်းက မည်သည့်ကောင်းကျိုးကိုမှ မပေးနိုင်ဟု ၁၇ ကြိမ်မြောက် G20 ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၌ တရုတ်နိုင်ငံ သမ္မတ ရှီကျင့်ဖိန်က ထောက်ပြပြောဆိုခဲ့သည်ဟု လီက ပြောကြားခဲ့သည်။

    မတူညီသော ဒေသများမှဖြစ်သကဲ့သို့ မတူညီသော စနစ်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုများလည်းရှိနေသည့် G20 အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် လွန်ခဲ့သောနှစ်များအတွင်း ညီညွတ်သောစိတ်ဓာတ်ဖြင့် စိန်ခေါ် မှုများကို ဆက်တိုက်ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ကာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း လီက ထပ်မံ ပြောကြားခဲ့သည်။

    မျက်မှောက်ကာလ၌ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးသည် အထူးသဖြင့် တစ်ဖက်သတ်ဝါဒနှင့် ကိုယ်ကျိုး စီးပွား ကာကွယ်ရေးဝါဒတို့ ခေါင်းထောင်လာခြင်း၊ ကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ကန့်သတ်မှုများနှင့် ထိပ် တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများ အရှိန်မြင့်တက်လာခြင်းတို့ကြောင့် ကြီးမားသော စိန်ခေါ်မှုများကို တစ်ကျော့ပြန် ရင်ဆိုင်နေရသည်ဟု လီက ဆိုသည်။

   သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံများအကြား အကျိုးစီးပွားချင်း ကွဲလွဲဆန့်ကျင်မှုနှင့် နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်း ဆောင် ရွက်ရေးယန္တရားများ အားလျော့ချည့်နဲ့လာမှုတို့က ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ညီညွတ်မှုကို အဟန့် အတားဖြစ်စေသည့် သိသာထင်ရှားသော အခြေခံအကြောင်းရင်းများဖြစ်လာသည်ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားသည်။

   သို့ဖြစ်၍ G20 အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် ထိုပြဿနာများအား ရဲရဲဝံ့ဝံ့ရင်ဆိုင်ခြင်း၊ နည်းလမ်းများ ရှာဖွေခြင်းနှင့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံး စည်းစည်းလုံးလုံးဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရေးအတွက် တစ်တပ်တစ်အား ပံ့ပိုးကူညီခြင်း စသည်တို့ကို လုပ်ဆောင်ကြရန်လည်း လီက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

   သဘောထားကွဲလွဲမှုများ၊ ဆန့်ကျင်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရချိန်တွင်လည်း တန်းတူညီမျှရှိမှု အပေါ်အခြေခံကာ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းခြင်းဖြင့် အငြင်းပွားမှုများနှင့် ပဋိပက္ခများကို သင့်တင့်လျောက် ပတ်စွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရေးအတွက် အတူတကွ ကြိုးပမ်းအားထုတ်ကြရန်လည်း တရုတ်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ်က တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။

    ထို့အတူ အမြင်မတူညီမှုများ ရှိစေကာမူ ဘုံတူညီမှုကိုရှာဖွေရန်၊ အကျယ်ပြန့်ဆုံး ဘုံအကျိုးစီး ပွား များကို တက်တက်ကြွကြွ ဖော်ဆောင်ရန်၊ လက်တွေ့ကျသော ကိုယ်စီအလေးထားစရာ ကိစ္စရပ်များကို သင့်လျော်မှန်ကန်စွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန်လည်း အရေးကြီးကြောင်း လီက အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။

   G20 အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်ရသည့်အခါ ခေတ်နှင့်လိုက်လျောညီထွေ ဆန်းသစ်ပြောင်းလဲကာ နိုင်ငံစုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝါဒကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် ဦးဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း လီက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

   ဆက်လက်၍ ကမ္ဘာ့ဘဏ်၊ နိုင်ငံတကာငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့နှင့် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ စသည့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ကြရန်လည်း လီက တိုက်တွန်း ပြောဆို ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ သဘောထားများကို တိုးမြှင့်ဖော်ထုတ်ရေး၊ ပိုမိုတရားမျှတ၍ ပိုမိုပွင့်လင်းသော နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစည်းစနစ်ကို ထူ ထောင်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်းသွား ကြရန်လည်း ၎င်းက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

   တရုတ်နိုင်ငံက အာဖရိကနှင့် ဖွံ့ဖြိုးမှုအနည်းဆုံးနိုင်ငံများတွင် စက်မှုလုပ်ငန်းထူထောင်မှု ပံ့ပိုး အထောက်အကူပြုရေးဆိုင်ရာ G20 အစီအမံ လက်တွေ့ဖော်ဆောင်ရေး လုပ်ငန်းစီမံချက် ထုတ်ပြန် ကြေညာ ခဲ့ကြောင်း၊ နိုင်ငံအားလုံး၏ ဘုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို မြှင့်တင်အားပေးရန်လည်း တရုတ်နိုင်ငံက ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။

   ထို့အတူ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ ကြွေးမြီလျှော့ချနိုင်ရေးအတွက် ပံ့ပိုး ကူညီကာ အာဖရိကဒေသ ခေတ်မီအသွင်ပြောင်းခြင်းကို အထောက်အကူပြုရန် ပူးပေါင်းပါဝင် ဆောင်ရွက်သော အစီအမံတစ်ရပ်အား တောင်အာဖရိကနိုင်ငံနှင့်အတူ ပူးတွဲဖော်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အင်စတီကျုကိုလည်း တည်ထောင်သွား မည်ဖြစ်ကြောင်း လီက ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: ဆင်ဟွာ                                                                DOCA(ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ)

     ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့ကြား ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးကဏ္ဍ များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

     နိုင်ငံ၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်းမှု မြှင့်တင်ရေးအပါအဝင် ဆိုက်ဘာကွန်ရက်မြှင့် တင်ရေး၊ ကမ္ဘာမြေ စူးစမ်းလေ့လာရေးဆိုင်ရာ ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာ၊ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးစ သည့်  ကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်ရေးအတွက်  တန်ကြေး ယူရို  ၂၂ ဒသမ ၆ သန်းရှိသည့် ၎င်းပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

     ဥရောပသမဂ္ဂ၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်၊ စွမ်းအင်၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကွန်ရက်များကို မြှင့်တင် ရေးနှင့် မိတ်ဖက်နိုင်ငံများ၏ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနှင့် သုတေသနလုပ်ငန်များကို ကူညီပေးရေး အတွက် ယခုကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဖိလစ်ပိုင်နှင့်  ဥရောပသမဂ္ဂတို့ကြား စဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုရည်မှန်းချက်များ အောင်မြင်ရေးအတွက် ယခုကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ယခု ဆောင်ရွက်ချက်သည် သဘာဝဘေးခံစားနေရသည့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံအတွက် အကျိုးရှိသည့် ဆောင်ရွက်ချက်ဖြစ်ကာ အနာဂတ်တွင်ဖြစ်လာမည့် သဘာဝဘေးများအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင် ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဖိလစ်ပိုင်ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဖရက်ဒရက်ဂိုက ပြောသည်။

Source: ဆင်ဟွာ                                                               

DOCA(ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ)

     ဗီယက်နမ်မှ ပိန္နဲသီးများအား တရုတ်ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့နိုင်ရေးအတွက် တင်ပို့မှုဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းစနစ် အခြေပြစာချုပ်ကို ဗီယက်နမ်နှင့် တရုတ်နှစ်နိုင်ငံကြား ချုပ်ဆိုထားကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာန၏ ကြေညာချက်အရ သိရှိရပါသည်။

     အခြေပြစာချုပ် လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းကို နိုဝင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့၌ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ဗီယက် နမ်နိုင်ငံ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီး Tran Duc Thang နှင့် တရုတ် ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံ၊ အကောက်ခွန်အထွေထွေအုပ်ချုပ်မှု အာဏာပိုင်အဖွဲ့၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူး Zhao Zenglian တို့၏ ဆွေးနွေးမှုအစီအစဉ်တွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်းသိရှိရပါသည်။

     ယခုအစီအစဉ်သည် ငရုတ်၊ ပင်မှည့်၊ ဖွဲနုနှင့် သဘာဝငှက်သိုက် စသော တင်ပို့မှုဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းစနစ် အခြေပြစာချုပ်များပြီးလျှင် ယခုနှစ်အတွက် လယ်ယာထွက်ကုန်ဆိုင်ရာ နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု၏ မှတ်တိုင်အသစ်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်သည် လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကဏ္ဍတို့တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မြှင့်တင်ရန် ဦးတည် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့်လည်း ဗီယက်နမ်၏ အရည်အသွေးမြင့် လယ်ယာထွက် ကုန်များအား တရုတ်နိုင်ငံဈေးကွက်သို့ တင်ပို့နိုင်ရေး ဈေးကွက်ဖွင့်ခြင်းကို အထူးအလေးထား ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

     ကုန်သွယ်မှုဆုံးရှုံးနိုင်ခြေများ၊ တင်းကျပ်သည့် အရည်အသွေးစံချိန်စံညွှန်းများအား လျော့ချ ခြင်းနှင့် ကောင်းမွန်သည့် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာအလေ့အထများနှင့်အညီ ပိန္နဲသီးစိုက်ပျိုးမှုအား တိုးချဲ့ ရန် ထောက်ပံ့ပေးခြင်းတို့ကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ အစဉ်အလာအရ တင်ပို့လျက်ရှိသည့် ဗီယက်နမ် ပိန္နဲသီးသည် ယခုအခါ  တင်ပို့မှုဆိုင်ရာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းစနစ် အခြေပြစာချုပ်အောက်တွင်  စံသတ် မှတ်ချက်နှင့်ကိုက်ညီသည့် သီးနှံတစ်ခု ဖြစ်လာကြောင်းသိရှိရပါသည်။

     ဗီယက်နမ်၏ သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်တင်ပို့မှု တန်ဖိုးသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ပထမ ၁၀ လတွင် ဒေါ်လာ ၇.၁ ဘီလီယံ နီးပါးရောက်ရှိပြီး၊ နှစ်စဉ် ၁၅.၁ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်လျက်ရှိရာ တရုတ် ဈေးကွက်၏ ဈေးကွက်ဝေစု ၆၂.၉ ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြောင်းသိရှိရပါသည်။ ပိန္နဲသီး တင်ပို့မှု ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းစနစ် အခြေပြစာချုပ်ကြောင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပို့ကုန်ရည်မှန်းချက် ဒေါ်လာ ၈.၅ ဘီလီယံ ရောက်ရှိအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဟု မျှော်မှန်းထားကြောင်းသိရှိရပါသည်။

Source: Vietnam Plus, 27/11/2025(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၌ ကောက်ပဲသီးနှံထုတ်လုပ်မှုနှင့် အပင်ကာကွယ်ရေးဦးစီးဌာနသည် မဲခေါင် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသအတွက် အရည်အသွေးမြင့်မားပြီး မှန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု နည်းပါး သည့် စပါးစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မှုဆိုင်ရာ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမည့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို ထုတ် ပြန်ခဲ့သည့်နည်းတူ စိုက်ပျိုးရေးပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သုတေသန သိပ္ပံဌာနကလည်း ယင်းဒေသ အတွင်း အဆိုပါ ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးမှုအတွက် တိုင်းတာခြင်း၊ အစီရင်ခံခြင်းနှင့် အတည်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ထုတ်လွှတ်မှုနည်းသောဆန်များ စိုက်ပျိုးမှုကို တိုင်းတာခြင်း၊ အစီရင်ခံခြင်းနှင့် စိစစ်ခြင်းဆိုင်ရာ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမည့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ (MRV Protocol) ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။

    အဆိုပါ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းနှစ်ရပ်သည် ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် မဲခေါင်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ စိမ်းလန်းစိုပြေစေရေး မှန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု နည်းပါးပြီး အရည်အသွေးမြင့်မားသော ဆန်စပါး ထုတ်လုပ်မှုဧရိယာ  ဟက်တာတစ်သန်းရှိသော စိုက်ခင်းများ ရေရှည်တည်တံ့ဖွံ့ဖြိုးစေရန် ချိတ်ဆက်ထားသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။

    ယင်းတို့ကို ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း နွေစပါးသီးနှံရာသီ၌ ကနဦးစမ်းသပ်စိုက်ပျိုးမည်ဖြစ် ပြီး ၂၀၂၇ ခုနှစ်မှ စတင်လျက် ဒေသအလိုက် စိုက်ပျိုးသွားမည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ စည်းကမ်းချက် များတွင် ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှုလျှော့ချရေး စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် လယ်သမားများအတွက် စီးပွားရေး အကျိုးအမြတ် ဖြစ်ထွန်းမှုတို့အား စောင့်ကြည့်အကဲဖြတ်ရန် အထောက်အကူပြု ကိရိယာပစ္စည်း များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့လည်း ပါဝင်သည်။

    အရည်အသွေးမြင့်ပြီး ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှုနည်းသော စပါးထုတ်လုပ်မှု အစီအစဉ်တွင် စပါး မျိုးများ ရွေးချယ်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးမြေပြင်ဆင်ခြင်း၊ မျိုးစေ့ကြဲခြင်း၊ မျိုးအောင်ခြင်း၊ ရေစီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ ပိုးမွှားထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ရိတ်သိမ်းခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်းနှင့် စျေးကွက်ချိတ်ဆက်ခြင်းတို့ဖြင့် ပြီးပြည့်စုံ သော လမ်းညွှန်မှုများပါဝင်ပါသည်။ ယင်း၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု လျှော့ချရန်၊ ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချရန်နှင့် အထွက်နှုန်းနှင့် စပါးအရည်အသွေး မြှင့်တင်ရန်တို့ ဖြစ် သည်။

    MRV protocol သည် စပါးစိုက်ပျိုးမှုတွင် မှန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့လျှော့ချမှုကို တိုင်းတာခြင်း၊ အစီရင်ခံခြင်းနှင့် စစ်ဆေးခြင်းအတွက် စနစ်တစ်ခု တည်ထောင်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ကာဗွန် ထုတ်လွှတ်မှုဆိုင်ရာများ အသိအမှတ်ပြုခြင်းနှင့် အတည်ပြုခြင်းတို့အတွက် အခြေခံစနစ် တစ်ခု ဖြစ်သည်။ စမ်းသပ်လုပ်ငန်းခွင်နေရာများမှ ကွင်းဆင်းအချက်အလက်များကို အသုံးပြု၍ သုတေသနဌာနများ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ ဒေသဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များနှင့် နိုင်ငံတကာ ကျွမ်းကျင်သူ များအကြား အနီးကပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် စည်းကမ်းချက်များကို ဗီယက်နမ်၏ ဆန်စပါး ကဏ္ဍအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။

    ဗီယက်နမ်သည် နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများနှင့်ကိုက်ညီပြီး လက်ရှိကမ္ဘာ၏ အချက်အလက်များ ကို အခြေခံ၍ တိုင်းတာခြင်းနှင့် စိစစ်ခြင်းစနစ်ကို ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့်  Conference of the Parties 26 (COP26) သတ်မှတ်ချက်များ၊ သဘောတူညီချက်နှင့်စပ်လျဉ်းသည့် ၎င်း၏ ကတိကဝတ်များကို  ခိုင်မာသောတိုးတက်မှုအောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ဤရေရှည်တည်တံ့သော ထုတ်လုပ်မှု များနှင့် MRV protocol  များ ပြီးမြောက်အောင်ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက လာမည့်နှစ်များတွင် တစ်နိုင်ငံ လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ရန် တရားဝင်အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုအဖြစ် ပံ့ပိုးပေး နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရေးရာ ဒုတိယ၀န်ကြီး Tran Thanh Nam က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

    ဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ ဤစည်းမျဉ်းစည်းကမ်း သတ်မှတ်ချက်  နှစ်ရပ်ကို လက်ခံကျင့်သုံး ခြင်းသည် နည်းပညာလိုအပ်ချက်တစ်ခုမျှသာမကဘဲ ဗီယက်နမ်၏ ဆန်စပါးကဏ္ဍကို ရိုးရာစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မှုမှသည် စိမ်းလန်းသော (Green)၊ ခေတ်ဆန်သော (Smart)၊ လည်ပတ်သုံးစွဲနိုင်သော (Circular)၊ ထုတ်လွှတ်မှုနည်းပါးသော (Low-emission) ထုတ်လုပ်မှုပုံစံသို့ ပြောင်းလဲရေးအတွက် ခြေလှမ်းတစ်ခု စတင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးဌာနသည် ပြည်နယ်များ၊ လုပ်ငန်းအဖွဲ့အစည်းများ၊ သမဝါယမအဖွဲ့အစည်းများနှင့် တောင်သူလယ်သမားများအားလုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရန် ညွှန် ကြားထားပြီး ယင်းစံလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအား မဲခေါင်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတစ်လျှောက်ရှိ ဆန် စပါးထုတ်လုပ်မှုအတွက် စံနှုန်းအသစ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲဖော်ဆောင်ကြရန် တိုက်တွန်းနှိုးဆော် ခဲ့သည်။

Source: SS Rice News, 27 November 2025(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

      အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ အစိုးရသည် စားအုန်းဆီတင်သွင်းမှုအပေါ် သတ်မှတ်ထားသည့် အခြေခံ ဈေးနှုန်းများကို တစ်တန်လျှင် ၃ ဒေါ်လာမှ ၂၂ ဒေါ်လာအတွင်း လျှော့ချခဲ့ပြီး ပဲပုပ်ဆီကြမ်းအတွက် အခြေခံသွင်းကုန်ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ထားရှိမှုကိုမူ တစ်တန်အပေါ် ၁၄ ဒေါ်လာထပ်ဆောင်းတိုးမြှင့် လိုက်သည်ဟု သွယ်ဝိုက်အခွန်နှင့် အကောက်ခွန်များ ကြီးကြပ်မှု ဗဟိုအဖွဲ့က နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့ တွင် အမိန့်ကြော်ငြာစာထုတ်ပြန်၍ ပြောဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် အဆင့်မြင့် စားအုန်းဆီ (palmolein oils) များ၏ အခြေခံသွင်းကုန်ဈေးနှုန်းများကို ပြောင်းလဲမှုမရှိကြောင်း၊ ယခုကဲ့သို့ ပြင်ဆင်လိုက် သော နှုန်းထားများသည် နိုဝင်ဘာ ၂၉ ရက်နေ့မှ စတင်သက်ရောက်မှုရှိကြောင်း သိရသည်။

      အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရသည် သွင်းကုန်၏တန်ဖိုးအပေါ်အခြေခံသည့် အကောက်ခွန်ကို စည်းကြပ် သည့်အပြင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဈေးနှုန်းများ ပြောင်းလဲမှုနှင့် နိုင်ငံခြားငွေလဲနှုန်းများ ပြောင်းလဲမှုတို့ အပေါ်မူတည်၍လည်း အခြေခံသွင်းကုန်ဈေးနှုန်းများ သတ်မှတ်ခြင်းကို သုံးသပ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အစိုးရသည် စားသုံးဆီများအတွက် အခြေခံသွင်းကုန်ဈေးနှုန်းများ သုံးသပ် သတ်မှတ်ခြင်းကို နှစ်ပတ်တစ်ကြိမ် လုပ်ဆောင်လေ့ရှိပြီး ၎င်းဈေးနှုန်းများကို တင်သွင်းလာသော ကုန်စည်အပေါ် ကျသင့်အကောက်ခွန်တွက်ချက်ရာ၌ အသုံးပြုသည်။ စားသုံးဆီများ၏ အခြေခံ သွင်းကုန်ဈေးနှုန်းများကို နိုဝင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့၌ နောက်ဆုံးအကြိမ် ပြင်ဆင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

      ယခုအမိန့်ကြော်ငြာစာအရ စားအုန်းဆီကြမ်း၏ အခြေခံသွင်းကုန်ဈေးနှုန်းကို တစ်တန်လျှင် ၂၂ ဒေါ်လာ လျှော့ချခဲ့ပြီး အရောင်ချွတ်၊ အနံ့သတ်၊ သန့်စင်ပြီးသည့် စားအုန်းဆီချော၏ အခြေခံ သွင်းကုန်ဈေးနှုန်းကို တစ်တန်လျှင် ၃ ဒေါ်လာ လျှော့ချခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အဆင့်မြင့် စားအုန်း ဆီကြမ်းနှင့် အရောင်ချွတ်၊ အနံ့သတ်၊ သန့်စင်ပြီးသည့် အဆင့်မြင့်စားအုန်းဆီချောတို့၏ ဈေးနှုန်း များကို ပြင်ဆင်ခြင်းမပြုပဲထားရှိသည်။

      အိန္ဒိယအစိုးရက စားသုံးဆီများ၏ တစ်တန်လျှင် အခြေခံသွင်းကုန်ဈေးနှုန်းများ ပြင်ဆင် သတ်မှတ်ခဲ့သည့် နှိုင်းယှဉ်ချက်ဇယားကို အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရှိရသည်-

Source: Infomist Media, 29 Nov 2025(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)