ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

    ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ရေကြည်မြို့နယ်တွင် ကြိမ်၊ ဝါး လက်မှုအချောထည် လုပ်ငန်းများ ကို လုပ်သားအင်အား (၂၅၀၀) ကျော်ဖြင့် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး အိမ်သုံး၊ ရုံးသုံး၊ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့် ခြင်းလုံး၊ သော့ချိတ်၊ ဦးထုတ်၊ ဖိနပ်၊ လက်ဆွဲခြင်း၊ လက်ကိုင်အိတ်၊ ဘောပင်ထည့်ခွက်၊ တစ်ရူးဘောက်၊ ပန်းခြင်း၊ အမှိုက်ခြင်း၊ ပန်းကန်ပြား၊ လင်ဗန်းတို့အပြင် ဧည့်ခန်းသုံး၊ ဟိုတယ်သုံးပစ္စည်းများဖြစ်သည့် စားပွဲ၊ ကုလားထိုင်၊ ခန်းဆီး၊ ဗီဒို၊ မှန်တင်ခုံ၊ သေတ္တာ၊ အဝတ်လှန်းစင်၊ ဦးထုတ်အဝတ်ချိတ်စင်၊ အလှဆင်မီးအိမ်အမျိုးမျိုး စသည့်လက်မှုပစ္စည်း အမျိုးအစား(၇၀၀)ကျော် အားထုတ်၍ ပြည်တွင်းပြည်ပ ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိပြီး ထုတ်လုပ်သောပစ္စည်းများ၏ (၈၀%)ကျော်မှာ ကြိမ်ကို အခြေခံပြုလုပ်သော ပစ္စည်းများဖြစ်၍ (၂၀%) မှာ ဝါးကို အသုံးပြုကာ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းအဖြစ် ထုတ်လုပ်အသုံးပြုလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်၊၊

          ကြိမ်လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ရာတွင် ကြိမ်ကုန်ကြမ်းထုတ်လုပ်ရောင်းချသူ၊ အချောထည် ပြုလုပ်သူနှင့် အချောထည်များကို ဆေးသုတ်ပြုပြင်ထုတ်ပိုး၍ နိုင်ငံခြားဈေးကွက်နှင့် ဒေသတွင်း ဈေးကွက်သို့ ရောင်းချလျက်ရှိပြီး ရေကြည်မြို့နယ်တွင် ကြိမ်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူများသည် အချောထည်လုပ်ကိုင်သူများဖြစ်၍ ရန်ကုန်အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီကြီးများဖြစ်သော (Bella Interiors, Classic Home, Gloriors Family) တို့သည် ရေကြည်မြို့တွင် ကုမ္ပဏီအလုပ်ရုံခွဲများဖွင့်လှစ်၍ ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းရောင်းချခြင်း၊ ကုန်ကြမ်းပေး ကုန်ချောယူစနစ်ဖြင့် လုပ်ကိုင်ပြီး ကုန်ချော ထုတ်လုပ်သူများဖြစ်ကြောင်း ကုမ္ပဏီကြီးများအနေဖြင့် ပြည်တွင်း/ပြည်ပ အမှာစာ ရရှိမှုပေါ် မူတည်လျက် ကုန်ကြမ်းများကို ဝယ်ယူရက်လုပ်၍ ကုန်ချောများနှင့်ပြန်လည်ပြုပြင်ရမည့် တစ်ပိုင်းချောကုန်ထည်များကို ရန်ကုန်မြို့သို့တင်ပို့၍ ကုန်ချောပြုလုပ်သည့် စက်ရုံများမှ ကုန်ချော ပြုလုပ်ကာ ပြည်တွင်း/ပြည်ပဈေးကွက်သို့ တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်၊၊

          ကြိမ်လုပ်ငန်းများအတွက် လိုအပ်သောကုန်ကြမ်းများကို ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်မှထွက်သော ကြိမ်လက်မဲကို ပရိဘောဂများဖြစ်သော စားပွဲ၊ ကုလားထိုင်၊ ကုတင်နှင့် ဒေသတွင်းသုံး၊ တောင်း၊ ပလုံးများ ရက်လုပ်သောကြိမ်သေးများရရှိပြီး စီးပွားဖြစ်အချောထည် ထုတ်လုပ်ရန် ကြိမ်ကုန်ကြမ်းများကို တနင်္သာရီ၊ ကချင်၊ ချင်း၊ စစ်ကိုင်းများမှ ရရှိ၍ ရန်ကုန်ရှိ ကုမ္ပဏီကြီးများသည် အသင့်ရက်လုပ်နိုင်သော ကုန်ကြမ်းနန်းမျှင်အမျိုးမျိုး၊ အူချောင်းအမျိုးမျိုးကို ရောင်းချပေးခြင်း၊ ကုန်ကြမ်းပေး ကုန်ချောယူစနစ်ဖြင့် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်၊၊ နယ်အသီးသီးမှ ရောက်လာသော တစ်ပိုင်းချောကုန်ပစ္စည်းများကို မီးမှုတ်ခြင်း၊ ကော်ပတ် အကြမ်း/အနုစားခြင်း၊ ပိုးသတ်ခြင်း၊ ဆေးသုတ်ခြင်းများပြုလုပ်၍ စနစ်တကျထုတ်ပိုးပြီး ပြည်တွင်းဈေးကွက်များတွင် ခရီးသွားဖွံ့ဖြိုးရာသီတွင် ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ ပုသိမ်၊ နေပြည်တော်၊ ကျိုက်ထို၊ ပဲခူးစသည့် မြို့ကြီးများ၊ ပြည်ပဈေးကွက်များဖြစ်သည့် အာဆီယံ နိုင်ငံများနှင့် ကိုရီးယား၊ နယ်သာလန်၊ ဒိန်းမတ်၊ ဂျာမဏီ၊ ဆွဇ်ဇာလန်၊ နော်ဝေး၊ အမေရိကန်နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း ကြိမ်လုပ်ငန်းတစ်ခုလုံးမှ ထွက်ရှိသော ကုန်ပစ္စည်းအားလုံး၏ (၁၀%) မျှသာ ပြည်တွင်းသုံးအဖြစ် အသုံးပြုပြီး (၉၀%) ကို နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ရောင်းချပြီး ပို့ကုန်အားလုံး၏ (၈၀%)ကို ရေကြည်မြို့နယ်မှ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်နေပါသည်၊၊

          ဈေးကွက်အတွင်းလုပ်ငန်းရှင်မှ ထုတ်လုပ်ထားသောပစ္စည်းများအပြင် ဝယ်ယူသူမှ အော်ဒါမှာယူသော ဒီဇိုင်းပုံစံများကိုလည်းပြုလုပ်ပေးရပြီး ဦးထုပ်အမျိုးမျိုး၊ ခမောက်၊ ဆွဲခြင်းအမျိုးမျိုး၊ တောင်း၊ ပလုံး၊ စကော၊ ဇကာ၊ စားပွဲတင်ပန်းအိုး၊ ဘောပင်ခြင်း၊ တစ်ရူးဘောက်၊ ပိုက်ဆံအိတ်အမျိုးမျိုး၊ အမျိုးသမီးအိတ်မျိုးစုံ၊ ခြင်းလုံး၊ အလှခတ်ခြင်း၊ ဟော်တယ်သုံး ကော်ဖီခွက်အောက်ခံပြား၊ အမှိုက်ခြင်း၊ ကျောင်းသုံးဆွဲခြင်းအမျိုးမျိုး၊ ပန်းအိုးအကြီး၊ အသေးမျိုးစုံ ဟိုတယ်သုံးအဝတ်အစားထဲ့ခြင်း၊ သစ်သီးခြင်း၊ လက်ဆောင်ခြင်း၊ ဇွန်းခရင်းထဲ့သောခွက်၊ ဟိုတယ်သုံးစောင်၊ ခြင်ထောင်ထဲ့သောခြင်း၊ ခေါင်းအုံး စသည့်အပြင် ပစ္စည်းတစ်ခုခြင်းအတွက် ဆိုဒ်မျိုးစုံ အမျိုးအစားပေါင်း ရာဂဏန်းကျော်ပြုလုပ်၍ မြန်မာပြည်အတွင်း အမှာစာ ရရှိသော နေရာများသို့ ပေးပို့ရာတွင် ငွေဆောင်၊ ချောင်းသာ၊ ကမ်းခြေဒေသ ဟိုတယ်များနှင့် တန်ခိုးကြီးဘုရားများရှိသော မန္တလေး၊ ပုဂံညောင်ဦး၊ ကျိုက်ထီးရိုး၊ မကွေး၊ စစ်ကိုင်းမြို့၊ ပြည်မြို့များတွင် အဓိကလာရောက်လည်ပတ်သော ပြည်တွင်းပြည်ပဧည့်ခရီးသွားများမှ အများဆုံး  လာရောက် ဝယ်ယူလျက်ရှိကြောင်းသိရသည်၊၊

          ဦးထုပ်ကျားဆောင်းတစ်လုံး ၃၀၀၀/၅၀၀၀ ဈေး၊ မဆောင်းဦးထုပ် ၅၅၀၀/၆၀၀၀ ဈေး၊ ဗန်းသေးအကြီး ၅၅၀၀/၃၅၀၀ ကျပ်ဈေးအတွင်း ဘောပင်ထဲ့ခွက် ၃၀၀၀/၃၇၀၀ ကျပ် သစ်သီးခြင်း ၅၅၀၀/၈၅၀၀ဈေး၊ ဗေဒါအိတ် အကြီးအသေး ၇၅၀၀/၁၈၀၀၀ ဈေး၊ စားပွဲတင်ပန်းအိုး ၅၅၀၀ဈေးနှင့် ပစ္စည်းအမျိုးအစား အကြီးအသေးပေါ်မူတည်၍ ဈေးနှုန်းအမျိုးမျိုးရှိကြောင်း ကြိမ်၊ ဝါး၊ လက်မှုပစ္စည်းများကို ပြည်တွင်းမှာ အိမ်အသုံးအဆောင် ၊ ရုံးသုံးနှင့်ဟိုတယ်သုံးပစ္စည်းများအပြင် ပြည်ပဈေးကွက်မှလည်း ဝယ်ယူသူကြိုက်နှစ်သက်မှုရှိကြောင်း ၎င်းအပြင် online မှလည်း ဂျပန်၊ စင်္ကာပူ၊ ဩစတြေးလျနှင့် အခြားနိုင်ငံများမှလည်း အမျိုးသမီးသုံးအိတ်မျိုးစုံ ဖိနပ်နှင့်ဦးထုပ်ကို အများဆုံးမှာယူလျက်ရှိကြောင်း လုပ်ငန်းရှင်မှ ပြောကြားပါသည်၊၊

          ကြိမ်ဝါးအခြေခံ လက်မှုထည်လုပ်ငန်းများပိုမို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်အတွက် လက်မှုထည် ထုတ်လုပ်မှု ပမာဏမြှင်တင်ရေး၊ ပြည်တွင်းကုန်စည် ပြပွဲများသာမက ပြည်ပကုန်စည် ပြပွဲများတွင် ဒေသခံ ကြိမ်ထည်ထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းရှင်များ ကိုယ်တိုင်သွားရောက်ပြသနိုင်ရေး သက်ဆိုင်ရာ ဌာနဆိုင်ရာများ၊ အသင်းအဖွဲ့များနှင့် ချိတ်ဆက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် သွားရမှာဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ကုန်များကို ပိုမိုတိုးတက်ထုတ်လုပ်၍ ဈေးကွက်သစ်များ ရရှိလာပါက လက်မှုထည် လုပ်သားတစ်ဦးအနေဖြင့် နေ့စဉ်လုပ်အားခ ၈၀၀၀/၉၀၀၀ နှင့်အထက်ရရှိပြီး ကြိမ်၊ ဝါးလက်မှုထည် ထုတ်လုပ်ငန်းများတိုးတက်၍ ဝင်ငွေများ တိုးပွားလာမှာဖြစ်ကြောင်း ရေကြည် မြို့နယ်အတွင်းရှိ ကြိမ်၊ ဝါးလက်မှုထည်ထုတ်လုပ်ငန်းများသည် ဒေသခံများအား အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ရရှိပြီး မိသားစုဝင်ငွေရရှိကာ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုကို လျှော့ချနိုင်ပြီး မိမိနိုင်ငံမှထွက်ရှိသော ကြိမ်ကုန်ကြမ်းများကို တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်ကုန်ကုန်ချောအဖြစ် ထုတ်လုပ်၍ နိုင်ငံတကာသို့ ရောင်းချနိုင်သည့်အတွက် နိုင်ငံခြား ဝင်ငွေရရှိစေသည့်အပြင် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေး ကြိုးစားဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်၊၊

          မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုလုပ်ငန်းများသည် ကျေးရွာနေလူတန်းစားများသည် အိုးမကွာ၊ အိမ်မကွာဝင်ငွေရှိပြီး ဒေသထွက်ကုန်သယံဇာတများကို အသုံးပြုလျက် ကုန်ချောများ ပြုလုပ် ရောင်းချနိုင်ခြင်းဖြင့် ပြည်ပပို့ကုန်တိုးမြှင့်တင်ပို့နိုင်ရေး နိုင်ငံတော်နှင့်ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ ပူးပေါင်း၍ လိုအပ်သော နည်းပညာ၊ အရင်းအနှီးနှင့် ဈေးကွက်ရရှိရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက် ရှိပြီး အနာဂါတ် ကာလတွင် ကျေးရွာတစ်ရွာထုတ်ကုန်တစ်မျိုး One Village One Product (OVOP) အသွင်ဆောင်၍ နိုင်ငံခြားဝင်ငွေ ရှာဖွေပေးနိုင်သော မီးခိုးမထွက်သည့် စက်ရုံများသဖွယ် မိမိတို့တိုင်းဒေသကြီး၏ စီးပွားရေး ကဏ္ဍများ ပိုမိုဖွံ့ဖြိုး လာစေမည့် ပုံရိပ်များ ဖြစ်လာမည့် ရေကြည်မြို့နယ်မှ ပြည်ပဝင်ငွေ ရရှိနေသော လက်မှုလုပ်ငန်းများကြောင်း ရေးသားလိုက်ရပါသည်၊၊

(DOCA ဧရာဝတီ)

         ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် သဘာဝရော်ဘာအစေးတင်ပို့မှုမှ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၆၀၃.၆ သန်းရရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၆၃.၈ သန်းထက် ၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သော တရားဝင်အစီရင်ခံစာ တစ်စောင် တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ရော်ဘာအထွေထွေညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးမှ စုစည်းထားသော အစီရင်ခံစာ အရ နိုင်ငံတွင် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ကုန်စည်စုစုပေါင်း ၃၄၃,၇၆၂ တန် တင်ပို့ခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ထက် ၁၂.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း ပြသထားသည်။ သို့သော်လည်း ပြည်တွင်းရော်ဘာအစေး သုံးစွဲမှုသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ၁၄၆ ရာခိုင်နှုန်း သိသိသာသာ မြင့်တက်လာပြီး တန်ချိန် ၁၂၄,၂၃၁ တန် ရှိကာ စုစုပေါင်းဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၂၃ သန်း ရရှိခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြ ထားသည်။ "၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ရော်ဘာအစေးတစ်တန်၏ ပျမ်းမျှကုန်ကျစရိတ်မှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၇၅၆ ဒေါ်လာဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်ထက် ၆၃ ဒေါ်လာခန့် ပိုများပါသည်" ဟု ရော်ဘာ အထွေထွေ ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၏ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ခွန်ကာဒါက အစီရင်ခံစာတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံသည် ကုန်စည်ကို အဓိကအားဖြင့် မလေးရှား၊ ဗီယက် နမ်၊ စင်ကာပူနှင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် လက်ရှိတွင် စုစုပေါင်း ဟက်တာ ၄၄၈၀၅၁ တွင် ရော်ဘာပင်များ စိုက်ပျိုးထားပြီး ၎င်းမှ ဟက်တာ ၃၄၆၈၄၂ သို့မဟုတ် ၇၇.၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိ အပင်များသည် အစေ့ချရန် အရွယ်ရောက်ပြီးဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Xinhua                                                                                  

DOCA(ရန်ကုန်)

        ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များ တင်ပို့မှုမှ စုစုပေါင်းဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆.၄၆ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆.၀၂ ဘီလီယံထက် ၇.၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်တောနှင့် ရေလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သော အစီရင်ခံစာအရ သိရသည်။

       ပို့ကုန်အတွက် အလားအလာရှိသော စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်များတွင် ဆန်၊ ရာဘာ၊ မန်ကျည်းသီး၊ ငှက်ပျောသီး၊ ငရုတ်ကောင်းစေ့၊ သီဟိုဠ်စေ့ နှင့် ဒူးရင်းသီး စသည့်ထုတ်ကုန်များ ပါဝင်သည်။

    ကမ္ဘောဒီးယားထုတ်ကုန်များ၊ အထူးသဖြင့် ကြိတ်ခွဲထားသော ဆန်အတွက် တရုတ်နိုင်ငံသည် အဓိကဈေးကွက်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ကမ္ဘောဒီးယား ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Penn Sovicheat က ဒေသတွင်း ဘက်စုံစီးပွားရေး မိတ်ဖက်အဖွဲ့ (RCEP) သဘောတူညီချက်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယား-တရုတ် လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက် (CCFTA) တို့သည် ကမ္ဘောဒီးယား၏ စိုက်ပျိုးရေးပို့ကုန်များကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

     ဤကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်များအရ ကမ္ဘောဒီးယားတွင် ထုတ်လုပ်သော ထုတ်ကုန်များ၊ အထူးသဖြင့် အရည်အသွေးမြင့် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကို ဦးစားပေးအခွန်များဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ခဲ့သည်။

      အထည်အလိပ်၊ ဖိနပ်နှင့် ခရီးသွားသုံးပစ္စည်းများ တင်ပို့မှု၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းများအပြင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကို ပံ့ပိုးပေးသည့် အဓိကအချက်လေးချက်တွင် စိုက်ပျိုးရေးသည် တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ 

Source : Xinhua                                                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)

          တရုတ်နိုင်ငံမှ တင်သွင်းလာသော ကီဝီသီးများ အလုံးအရင်းနှင့် ဝင်ရောက်လာမှုကြောင့် ဈေးကွက်အတွင်း ရောင်းလိုအားမြင့်တက်နေပြီး၊ လက်ရှိတွင် တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ဗီယက်နမ်  ဒေါင် ၈၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃.၀၅ ခန့်) သာရှိတော့သဖြင့် စံချိန်တင် အနိမ့်ဆုံးဈေးနှုန်းသို့ ရောက်ရှိနေကြောင်း သိရသည်။ စူပါမားကတ်များတွင် ကီဝီသီးအစိမ်းနှင့် အဝါရောင်များကို တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ၈၀,၀၀၀ မှ ၁၂၀,၀၀၀ ဗီယက်နမ်ဒေါင်အတွင်းသာရှိပြီး တွေ့ရခဲသည့် စျေးနှုန်းအခြေအနေမျိုးဖြစ်ကြောင်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ ဒေသခံများက ပြောကြားခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် လူကြိုက်များပြီး အဆင့်မြင့်မျိုးစိတ် (Premium Variety) ဟု သတ်မှတ်ထားကြသော ကီဝီသီးအနီရောင်ကိုမူ ၁၀၉,၀၀၀ ဗီယက်နမ်ဒေါင်ဖြင့် ရောင်းချနေပြီး အဆိုပါ ဈေးနှုန်းချိုသာသော ကီဝီသီးများကို Go!, Bach Hoa Xanh နှင့် Kingfood ကဲ့သို့သော လက်လီအရောင်း ဆိုင်ခွဲများတွင် အများဆုံးရောင်းချလျက်ရှိသည်။ သို့သော်လည်း နယူးဇီလန်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့မှ တင်သွင်းသော ကီဝီသီးများမှာမူ ဆက်လက်ဈေးကြီးနေဆဲဖြစ်သည်။ နယူးဇီလန် ကီဝီသီး အစိမ်းဈေးနှုန်းမှာ တစ်ကီလိုလျှင် ၁၃၉,၀၀၀ ဒေါင်ဝန်းကျင်ရှိနေပြီး ယခင် နှစ်ထက် ဈေးနှုန်းအနည်းငယ် ကျဆင်းလာသည်ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံမှ တင်သွင်းသော ကီဝီသီးဈေးနှုန်းနှင့် ယှဉ်လျှင်မူ အဆမတန်‌မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သည်။ ယခင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ကီဝီသီးကို နယူးဇီလန်နိုင်ငံတစ်ခုတည်းနီးပါးမှသာ တင်သွင်းခဲ့သော်လည်း ယခုနှစ်တွင်မူ အရည်အသွေးကောင်းမွန်လာခြင်းနှင့် ထုတ်ကုန်နောက်ကြောင်းလိုက် စစ်ဆေးနိုင်မှု (Traceability) ခိုင်မာလာခြင်းတို့ကြောင့် ဝယ်လိုအားမြင့်တက်လာကာ တရုတ်နိုင်ငံမှ တင်သွင်းမှုမှာလည်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ တရုတ်ကီဝီသီးများသည် နယူးဇီလန် သို့မဟုတ် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့မှ သစ်သီးများကဲ့သို့ အမြင်အာရုံဖမ်းစားနိုင်ခြင်း မရှိသော်လည်း၊ ၎င်းတို့၏ အရည်အသွေးမှာ စိတ်ချယုံကြည်ရသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိလာကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ဈေးနှုန်းကို အလေးထားသော ဝယ်ယူသူများကို အဓိကဆွဲဆောင်နိုင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ ဟိုချီမင်မြို့တော်ရှိ ကီဝီသီး လက်လီလက်ကား ရောင်းချသူများ ကပြောကြားခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ် သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်အသင်း (Vietnam Fruit and Vegetable Association) ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးဖြစ်သူ Dang Phuc Nguyen က ခေတ်မီမျိုးပွား နည်းပညာများကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ဈေးနှုန်းချိုသာသော စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကို အဓိကတင်ပို့သည့် နိုင်ငံဖြစ်လာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ယခင်က ဗီယက်နမ်နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတို့တွင် ဈေးကြီးပေးဝယ်ခဲ့ရသည့် သစ်သီးအမျိုးအစား အများအပြားသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်လာနိုင်ပြီးနောက်ပိုင်း လူအများအပြား ဝယ်ယူစားသုံးနိုင်သည့် ကုန်ပစ္စည်းများဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။ အကောက်ခွန်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များအရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိ ကန်ဒေါ်လာ ၃ ဘီလီယံဖိုးခန့်ရှိသော သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို တင်သွင်းခဲ့ပြီး ယင်းမှာ ယခင်နှစ်ထက် ၂၄ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဟင်းသီးဟင်းရွက် တင်သွင်းသော အဓိကအရင်းအမြစ်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကျော်ဖိုး တင်သွင်းထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : VnExpress                                                                       

DOCA(ရန်ကုန်)

    ဆန်ပမာဏတန်ချိန် ၃၇၀ သိန်းရှိသော ဗဟိုသိုလှောင်ရုံရှိ ဆန်စပါးသိုလှောင်မှုပမာဏ စံ ချိန်တင်မြင့်တက်လာပြီး ဆန်သိုလှောင်မှုစုစုပေါင်းသည် တန်ချိန် ၆၇၉.၃၂သိန်း ရှိကြောင်း၊  အများ ပြည်သူဖြန့်ဖြူးရေးစနစ် (PDS)အတွက် နှစ်စဉ်လိုအပ်သော ဆန်ပမာဏမှာ တန်ချိန် ၄၁၀ သိန်း ခန့် ရှိသောကြောင့် ဝယ်လိုအား မှေးမှိန်နေသည့် ယခုအခြေအနေတွင် အစိုးရအနေဖြင့် ဆန်သို လှောင်မှုများကို ဈေးကွက်သို့ ရောင်းချရန် နည်းလမ်းများကို မကြာမီ ရှာဖွေဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ် နေကြောင်း သိရှိရသည်။

    ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့စာရင်းများအရ အိန္ဒိယစားနပ်ရိက္ခာကော်ပိုရေးရှင်း (FCI) တွင် ယခင်နှစ်ကထက် ၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည့် ဆန်တန်ချိန် ၃၀၉.၃၈သိန်း၊ ယခင် နှစ်ကထက် ၁၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည့် စပါးတန်ချိန် ၅၅၂.၁၅သိန်းနှင့် ယခင်နှစ်ကထက် ၄၉ ရာခိုင် နှုန်း တိုးတက်ခဲ့သည့် ဂျုံတန်ချိန်၂၇၄.၆၃ သိန်းတို့ကို သိုလှောင်ထားကြောင်း သိရှိရသည်။

   လက်ရှိ ဆန်သိုလှောင်မှုသည် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့အထိ သတ်မှတ်ထားသော သိုလှောင် စံချိန်ဖြစ်သည့် တန်ချိန် ၇၆.၁သိန်း၏  ၉ဆခန့် ရှိနေပြီး ဂျုံသိုလှောင်မှုမှာမူ တန်ချိန် ၁၃၈သိန်း၏ နှစ်ဆနီးပါးအထိ ရှိနေကြောင်း၊ အစိုးရသည် နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်မှစတင်၍ အီသနော ထုတ်လုပ်ရန် နှင့် ဆန်တန်ချိန် ၁ တန်လျှင် ရူပီး၂၃,၂၀၀ဖြင့် ဈေးလျှော့ရောင်းချရန် ဆန်တန်ချိန် ၅၂ သိန်းကို သတ်မှတ်ခွဲဝေပြီး ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အဆိုပါဈေးနှုန်းမှာ ဆန်တန်ချိန်၁တန်လျှင် ခန့်မှန်းစီးပွားရေး ကုန်ကျစရိတ် ရူပီး ၄၁,၇၃၃.၄၀အောက် လျော့နည်းနေကြောင်း သိရှိရသည်။

    FCI ၏ အကြီးတန်းအရာရှိအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ တစ်ဦးကပြောသည်မှာ အစိုးရ သည် ဗဟိုသိုလှောင်ရုံမှဆန်များကို အများဆုံး ရောင်းချနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိကြောင်း၊ FCI ထံမှ ဆန်ဝယ်ယူမှု ပိုမိုများလာစေရန် စပါးအခြေပြု အီသနောစက်ရုံများအနေဖြင့် ကုန်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့်ကုန်ကြမ်းအဖြစ် ဆန်စပါးမှ အနည်းဆုံး ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ထုတ်လုပ် ရန်လည်း တောင်းဆိုပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ အများပြည်သူဖြန့်ဖြူးရေးစနစ် (PDS)အောက်၌ အကျုံးဝင် သော ဆန်ပမာဏကို (လက်ရှိ အကျိုးခံစားခွင့်ရှိသူတစ်ဦးလျှင် တစ်လ ၅ ကီလိုဂရမ်) မြှင့်တင်ခြင်း နည်းလမ်းဖြင့်ဖြစ်စေ မိတ်ဖက်များမှတစ်ဆင့် အရောင်းနယ်ပယ်ထဲသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်း စသည့် နည်းလမ်းများဖြင့် ဖြစ်စေ ယခုအခါ ပိုလျှံနေသော ဆန်များကို ဖြေရှင်းရန် နည်းလမ်း နည်းပါးလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

    သို့ရာတွင် စပါးဝယ်ယူမှုနှင့် စပါးအမျိုးအစား အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲစိုက်ပျိုးရေးတို့အကြား အချိတ်အဆက်ရှိရှိ ဆောင်ရွက်ရေးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် အရေးကြီးသည့်အတွက် စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနနှင့် စားနပ်ရိက္ခာ ဝန်ကြီးဌာနတို့အနေဖြင့် အဆိုပါပြဿနာကို အဖြေရှာရန် အတူတကွ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း FCI၏ အကြီးတန်းအရာရှိက ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ် လ ၃၁ ရက်နေ့အထိ FCI၌ ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင် သိုလှောင်မှု တန်ချိန်စုစုပေါင်း ၄၅၈.၇၁သိန်းရှိပြီး ပြည် နယ်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်း၍ သိုလှောင်မှုအားဖြင့် တန်ချိန် ၄၁၃.၅၁ သိန်း ရှိကြောင်း၊ ထို့ ကြောင့် ဗဟိုသိုလှောင်ရုံ၌ ကောက်ပဲသီးနှံ သိုလှောင်မှု တန်ချိန်စုစုပေါင်း ၈၇၂.၂၂ သိန်းအထိ ရှိ လာကြောင်း သိရှိရသည်။

    ကျွမ်းကျင်သူများက အဆိုပါ ကောက်ပဲသီးနှံ သိုလှောင်မှုသည် နောက်ထပ် ပြဿနာ တစ် ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားထားပြီး FCIသည် ဆန်စက်များထံမှ ဆန်ကို လက်ခံရယူမှု နှေးကွေးနေ သည့်အပြင် ကြိတ်ခွဲမှု မပြုလုပ်ရသေးသော စပါးအမျိုးအစားအောက်တွင် သီးခြားစာရင်းသွင်း ထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

     စျေးကွက်ဖွင့်ရောင်းချမှု အစီအစဉ် (OMSS) အောက်တွင် FCI သည် ၂၀၂၄-၂၀၂၅ဘဏ္ဍာနှစ် အတွင်း ဆန်တန်ချိန် ၃၃ သိန်းခန့် (အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ Bharat ဆန်အစီအစဉ်အတွက် သမဝါယမအဖွဲ့ များသို့ ရောင်းချခဲ့သည့် ဆန်တန်ချိန် ၁၃ သိန်းကျော်အပါအဝင်) ရောင်းချခဲ့ကြောင်း၊ သမဝါယမ အဖွဲ့များသည် Bharat ဆန်အစီအစဉ်အတွက် ဆန်တန်ချိန် ၆၆,၇၁၈ကိုသာ ရယူခဲ့သည့်အတွက် ၂၀၂၆ခုနှစ်တွင် စျေးကွက်ဖွင့်ရောင်းချမှု အစီအစဉ်မှာ ဧပြီလမှ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ဆန်တန်ချိန် ၁၃.၆ သိန်းအထိ နှေးကွေးသွားခဲ့သည်။

     အဆိုပါ အတောအတွင်း အစိုးရသည် ဂျုံကြိတ်စက်ရုံများ (ဂျုံမှုန့်ကြိတ်သူများ) အား ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလအတွက် ၎င်းတို့၏ လစဉ်ကြိတ်ခွဲမှု စွမ်းရည်၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကို သိုလှောင်ခွင့် ပြုခဲ့ ခြင်းမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ယခင်အမိန့်ကြော်ငြာစာက ဧပြီလအတွက် မည်သည့် ပမာဏမျှ သိုလှောင်ခွင့် ခွင့်ပြုချက် မပေးခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Source: The Hindu Business Line, January 18, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)