ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

    ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ဆန်စပါးကဏ္ဍမှ လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် သက်ဆိုင်သူများက ပို့ကုန် တိုးတက်မှုကို အဟန့်အတားဖြစ်စေသည့် မူဝါဒနှင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို ဖြေရှင်းပေးရန် အစိုးရ၏အရေးပေါ်ကြားဝင်ဆောင်ရွက်မှုကို တောင်းဆိုလိုက်ကြသည်။ နှောင့်နှေး ကြန့်ကြာမှုများနှင့် ထိရောက်မှုမရှိသည့် အခြေအနေများ ဆက်လက်ရှိနေပါက ကမ္ဘာ့ဈေးကွက် တွင် နိုင်ငံ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို အားနည်းစေကြောင်း ၎င်းတို့က သတိပေးခဲ့ကြသည်။

    အမျိုးသားစားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးနှင့် သုတေသနဆိုင်ရာ ဖက်ဒရယ်ဝန်ကြီး Rana Tanveer Hussain နှင့် တွေ့ဆုံစဉ် ယခုကဲ့သို့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို တင်ပြခဲ့ကြခြင်းဖြစ်ပြီး ဝန်ကြီးက အဆိုပါ ကိစ္စရပ်များကိုဦးစားပေးဖြေရှင်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ပို့ကုန်ဦးစားပေးကဏ္ဍများကို ဆက်လက် ပံ့ပိုးကူညီသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း လုပ်ငန်းရှင်များအား ကတိပြုပြောကြားခဲ့သည်။

    လာဟိုးကုန်သည်ကြီးများနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (LCCI) မှ ကိုယ်စားလှယ် များနှင့်အတူ ထိပ်တန်းဆန်တင်ပို့သူများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက စဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်စေရန်နှင့် ကုန်သွယ်မှုစွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ရန်အတွက် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်မှု များ လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောဆိုခဲ့ကြသည်။

   အဆိုပါကိစ္စရပ်များကို ဆန်စပါးတန်ဖိုးကွင်းဆက်မှ အဓိကလုပ်ငန်းရှင်များ စုဝေး တိုင်ပင် ကြသည့် နေ့လယ်စာစားပွဲတွင် ဆွေးနွေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ပါဝင်တက်ရောက်သူများက အခွန် နှင့် အခကြေးငွေများ ပြန်လည်ထုတ်ပေးသည့် (DLTL) အစီအစဉ်တွင် အမြဲတစေ ကြန့်ကြာနေမှု များအပေါ် အလေးအနက် စိုးရိမ်ပူပန်မိကြောင်းနှင့် ယင်းကဲ့သို့ ကြန့်ကြာနေမှုများသည် ပို့ကုန် လုပ်ငန်းရှင်များ၏ ငွေကြေးစီးဆင်းမှုနှင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက်စေ ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အီရန်နှင့် အရှေ့ဖျားဈေးကွက်များသို့ တင်ပို့သည့် ယန္တရား များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ကြပြီး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ အဟန့်အတားများကို ဖယ်ရှားပေးရန် နှင့် ကုန်သွယ်မှုလွယ်ကူချောမွေ့စေရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

    အစည်းအဝေးတွင် သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး (R&D) ကဏ္ဍ၌ လိုအပ်ချက်များ ရှိနေသည်ကိုလည်း မီးမောင်းထိုးပြခဲ့ပြီး ကုန်ထုတ်စွမ်းအားနှင့် အရည်အသွေးမြှင့်တင်ရန်အတွက် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများ၊ ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် မျိုးစေ့များနှင့် ခေတ်မီစိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်များကို ကျင့်သုံးရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

    ပိုးသတ်ဆေးကြွင်းဆိုင်ရာ လိုက်နာဆောင်ရွက်မှုများနှင့်ပတ်သက်၍လည်း အသေးစိတ် ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး ပါကစ္စတန်၏ ပို့ကုန်ဈေးကွက်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် နိုင်ငံတကာစံချိန်စံညွှန်း များကို တိကျစွာလိုက်နာရန် လုပ်ငန်းရှင်များက တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက် တွင် နိုင်ငံ၏ကောင်းမွန်သည့်ပုံရိပ်ကို ထိခိုက်စေသည့် စပါးနှင့် ဆန်သိုလှောင်မှုများ၊ မမှန်မကန် ဈေးနှုန်းကစားမှုများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် ဆန်စပါးကုန်သွယ်မှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ စနစ်တကျ ထိန်းကျောင်းပေးရန်လည်း တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

    အစိုးရ၏ ကတိကဝတ်ကို ထပ်လောင်းအတည်ပြုရာတွင် ဝန်ကြီး Rana Tanveer Hussain က လုပ်ငန်းရှင်များ တင်ပြလာသည့် ကိစ္စရပ်အားလုံးကို ချက်ချင်းဖြေရှင်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ကိုက်ညီမည့် မူဝါဒများချမှတ်ရန်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးပို့ကုန်ကဏ္ဍကို ခိုင်မာ စေရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ LCCI အနေဖြင့်လည်း စဉ်ဆက်မပြတ် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ပို့ကုန်မြှင့်တင်နိုင်ရေးအတွက် မူဝါဒချမှတ်သူများနှင့် စီးပွားရေး အသိုက်အဝန်းကြား ပေါင်းကူးတံတားအဖြစ် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Business Recorder, 9 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

      အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန (USDA) ၏ အဆိုအရ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် မွေးမြူရေးကဏ္ဍ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခြင်းနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး ဝယ်လိုအား ချဲ့ထွင်လာခြင်း တို့ကြောင့် ပြည်တွင်းရိတ်သိမ်းမှုထက် သာလွန်ကာ ယခုစျေးကွက်ရာသီတွင် ပြောင်းတင်သွင်းမှု ကို မက်ထရစ်တန်ချိန် ၂ သန်းနီးပါးအထိ တိုးမြှင့်ရန် အသင့်ရှိနေသည်။

   ယခင်အပတ်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အစီရင်ခံစာတွင် USDA သည် ဖိလစ်ပိုင်၏ ပြောင်း တင်သွင်းမှုအတွက် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် စျေးကွက်ရာသီတွင် ၎င်း၏ကနဦးခန့်မှန်းချက် တန်ချိန် ၁.၈၅ သန်းထက် တန်ချိန် ၁၀၀,၀၀၀ ပိုမိုမြင့်မားသည့် တန်ချိန် ၁.၉၅ သန်းအဖြစ် ခန့်မှန်းချက်ကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

   အဆိုပါနိုင်ငံတကာအေဂျင်စီက လက်ရှိ စျေးကွက်ရာသီ (ဇူလိုင်လတွင် စတင်၍ ဇွန်လတွင် ပြီးဆုံးသောကာလ)အတွင်း ယခင်နှစ် ဇန်နဝါရီလမှ အောက်တိုဘာလအထိ နိုင်ငံအတွင်း ဝက် မွေးမြူရေး အရေအတွက် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခြင်းကြောင့် ပြောင်းတင်သွင်းမှုအပေါ် ကနဦး ခန့်မှန်းချက်ကို တိုးမြှင့်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။

    USDA ၏ ပြောကြားချက်အရ ကြက်မွေးမြူရေး၊ ငါးပုစွန်မွေးမြူရေးနှင့် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန် အစားအစာလုပ်ငန်းများမှ ဝယ်လိုအား ချဲ့ထွင်လာမှုတို့ကြောင့် တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ်သုံးသော ပြောင်းလိုအပ်ချက် တိုးလာကြောင်း သိရှိရသည်။ ပြောင်းဝယ်လိုအား တိုးတက်လာမှုနှင့်အတူ လက်ရှိဈေးကွက်ရာသီကာလအတွင်း စုစုပေါင်း ပြောင်းသုံးစွဲမှုသည် ယခင်နှစ်တန်ဖိုး မက်ထရစ် တန်ချိန် ၉.၉၅ သန်းမှ မက်ထရစ်တန်ချိန် ၁၀.၁၅ သန်းအထိ ၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော် တိုးလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။

    တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ်သုံးသော ပြောင်း၊ မျိုးစေ့နှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းသုံး သုံးစွဲမှုသည် စုစု ပေါင်းဝယ်လိုအား၏ ရှယ်ယာကို တန်ချိန် ၄.၂ သန်းမှ ၄.၄ သန်းသို့ တိုးမြှင့်ရန် မျှော်မှန်းထားပြီး တိရစ္ဆာန်အစာ ပြောင်းနှင့် ပြောင်းစွန့်ပစ်ပစ္စည်း အသုံးပြုမှုတို့သည် ပို၍ကြီးမားသော ရှယ်ယာ တန်ချိန် ၅.၇၅ သန်းကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားရန် မျှော်လင့်ရသည်။

  USDA အနေဖြင့် ပြည်တွင်းပြောင်းထုတ်လုပ်မှုသည် Cagayan ချိုင့်ဝှမ်းကဲ့သို့သော အဓိက ထုတ်လုပ်သည့်ဒေသများတွင် တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်းဒဏ်ကြောင့် အဓိကအားဖြင့် တန်ချိန် ၈.၃၃ သန်း မှ ၈.၂၇ သန်းသို့ အနည်းငယ်ကျဆင်းနိုင်ကြောင်း ခန့််မှန်းထားသည်။ စျေးကွက်ရာသီ၏ ပထမ နှစ်ဝက်တွင် အထွက်နှုန်း ကောင်းမွန်လာသည့် လက္ခဏာများရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် တတိယ သုံးလပတ်တွင် ပြောင်းစိုက်ပျိုးထွက်ရှိမှုကဏ္ဍသည် တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်းနှင့် ဆက်စပ်သော ဆုံးရှုံးမှုများကို သိသိသာသာ ခံစားခဲ့ရသည်။

    USDA ၏ ပြောကြားချက်အရ ပြည်တွင်းပြောင်းထုတ်လုပ်မှုသည် တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်းကြောင့် ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော်လည်း ရောင်းလိုအားကွာဟချက်ကို ပြောင်းတင်သွင်းမှု တိုးမြှင့် ခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းလျက်ရှိပြီး တိရစ္ဆာန်အစာနှင့် အစားအစာ ထုတ်လုပ်သူများ၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    USDA က လာမည့် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ စျေးကွက်ရာသီတွင် ပြည်တွင်းထွက်ရှိမှုသည် ရာသီဥတု အခြေအနေ ကောင်းမွန်ပါက မက်ထရစ်တန်ချိန် ၈.၂၈ သန်းအထိ အနည်းငယ် တိုးတက်လာနိုင် ဖွယ်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ယခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ဝက်၌ အယ်နီညိုရာသီဥတု ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိပြီး အဆိုပါဖြစ်စဉ်သည် အနောက်တောင် မုတ်သုံရာသီကို ပိုမိုပြင်းထန်စေကာ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုကို ပိုမိုဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် ပြောင်းထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်ခြင်းဆိုင်ရာ အလားအလာများကို လျော့ကျစေနိုင်ကြောင်း အဆိုပါအေဂျင်စီက သတိပေးခဲ့သည်။

     ထို့ကြောင့် USDA က လာမည့်စျေးကွက်ရာသီအတွက် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ပြောင်းတင်သွင်းမှု သည် မက်ထရစ်တန်ချိန် ၂ သန်းအထိ တိုးလာနိုင်ပြီး စုစုပေါင်းပြောင်းသုံးစွဲမှု တန်ချိန် ၁၀.၂၅ သန်းကို ဖြည့်ဆည်းရန် အထောက်အကူပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် ကြက်မွေးမြူရေး၊ ငါးပုစွန်မွေးမြူရေးနှင့် ပြုပြင်ထားသော အစားအစာများကဲ့သို့ အစာနှင့် အစားအစာ ကဏ္ဍများမှ ဝယ်လိုအားသည် ပြောင်းသုံးစွဲမှုနှင့် တင်သွင်းမှုကို ပိုမိုမြင့်မားစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ သည်။

Source: Manila Bulletin, 6 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

      အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ ဟောမုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ထားခံရသည့် အခြေအနေရှိသော်လည်း နိုင်ငံသုံးခု၏ တောင်းဆိုလာမှုအရ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် ဓာတ်မြေ ဩဇာ ထုတ်လုပ်သူ ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ ယူရီးယားဓာတ်မြေဩဇာကို တင်ပို့လိမ့်မည်ဖြစ်သည် ဟု စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Andi Amran Sulaiman က ဧပြီ ၅ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

       အဆိုပါ ၃ နိုင်ငံမှာ မည်သည့်နိုင်ငံများဖြစ်သည်ကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းမပြုသော်လည်း ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ သဘောတူညီချက်သည် အင်ဒိုနီးရှား အတွက် ဈေးနှုန်းပိုမိုကောင်းမွန်စွာရရှိစေပြီး အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခုနှစ်အစပိုင်း ကတည်းကပင် ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူစုဆောင်းထားပြီးဖြစ်၍ ဓာတ်မြေဩဇာ ထောက်ပံ့ ပေးသွင်းမှုမှာ ဖူလုံမှုရရှိထားပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်တွင်း၌ ဆန်ဖူလုံမှုရှိသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော နိုင်ငံရေး တင်းမာမှုများသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအတွင်း စားသောက် ကုန်များ၏ ဈေးနှုန်းများအပေါ် သိသာစွာ သက်ရောက်မှုမရှိကြောင်း Mr. Sulaiman က ပြောဆို ထားသည်။

       အင်ဒိုနီးရှား၏ နိုင်ငံတော်အရန်ဆန် သိုလှောင်မှုမှာ တန်ချိန် ၄.၅ သန်းအထိ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်ပြီး ယင်းပမာဏသည် ရှေ့လာမည့် ၁၁ လစာ ကာလအတွက် လုံလောက်မှုရှိသည်။ PT Pupuk Indonesia မှ ဒါရိုက်တာဥက္ကဋ္ဌ Rahmad Pribadi ကလည်း ပြည်တွင်းဝယ်လိုအားကို ဖြည့်ဆည်း ပေးနိုင်စွမ်းရှိနေသမျှ ကာလတစ်လျောက် ယူရီးယားဓာတ်မြေဩဇာကို ဆက်လက်တင်ပို့မည်ဟု ဧပြီ ၂ ရက်နေ့တွင် ပြောဆိုခဲ့သည်။ လက်ရှိကာလတွင် အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် ဓာတ်မြေဩဇာ ထောက်ပံ့ပေးသွင်းမှု ကန့်သတ်ချက်နှင့် ကြုံတွေ့နေရသော အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများသို့ ဆက်လက်၍ တင်ပို့နိုင်စွမ်းရှိနေသည်။

       အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ ပဋိပက္ခဖြစ်ပေါ်မှုကြောင့် ဟောမုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့မှုဖြစ် ခြင်းက နိုင်ငံများစွာအတွက် ‌‌ရေနံနှင့် ဓာတ်မြေဩဇာတို့ကဲ့သို့သော ကုန်စည်အများအပြားကို ဝယ်ယူရရှိနိုင်ရန် အတားအဆီးဖြစ်စေလျက်ရှိသည်။

      ယခင်က အင်ဒိုနီးရှား၏ ယူရီးယားဓာတ်မြေဩဇာ တင်ပို့ရာဒေသများတွင် ဩစတေးလျ၊ အိန္ဒိယနှင့် ဖိလစ်ပိုင်တို့ ပါဝင်ကြောင်း၊ နိုင်ငံ၏ ယူရီးယားဓာတ်မြေဩဇာ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းမှာ စက်တပ်ဆင်ထားရှိမှုအရ တန်ချိန် ၉.၄ သန်းရှိပြီး လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအားဖြင့် တန်ချိန် ၈.၈ သန်း အထိ ထုတ်လုပ်နိုင်ကြောင်း Mr. Pribadi က ပြောဆိုထားသည်။

       ကမ္ဘာ့ယူရီးယားဓာတ်မြေဩဇာ ဈေးနှုန်းများသည် တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၀၀ ခန့်ရှိရာမှ ဒေါ်လာ ၈၀၀ အထိ တစ်ဟုန်ထိုး တိုးတက်လာသော်လည်း ပြည်တွင်း၌ ထုတ်လုပ်နိုင် စွမ်းရှိမှုအရ အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် ဖူလုံစွာ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဆဲဖြစ်သည်။ ပြည်ပသို့ တင်ပို့နိုင်သည့် ယူရီးယားဓာတ်မြေဩဇာပမာဏမှာ တန်ချိန် ၁.၅ သန်းခန့်ရှိသော်လည်း ပြည်တွင်း ဈေးကွက်၌ ဖြန့်ဖြူးမှု အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ပြောင်းလဲနိုင်‌ကြောင်း Pupuk Indonesia ဦးပိုင် ကုမ္ပဏီ၏ ဖော်ပြချက်အရ သိရှိရသည်။

Source: Antara News, 5 April, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

        ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖိအားများနှင့် အယ်လ်နီညိုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် မိုးခေါင်ရေရှားမှုဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ရန် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ ဆန်အရန်ရိက္ခာသည် ဧပြီ ၇ ရက်နေ့အထိ တန်ချိန် ၄.၆ သန်းအထိ ရှိနေကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Andi Amran Sulaiman က ပြောကြားလိုက်သည်။

          ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့ ပြုလုပ်သည့် ဂျကာတာမြို့ရှိ လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတစ်ခု၌ ဝန်ကြီးက ပြောကြားရာတွင် အစိုးရ၏ ဆန်အရန်ရိက္ခာသည် ယခင် တန်ချိန် ၄.၅ သန်းမှ ၄.၆ သန်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ယင်းပမာဏမှာ နိုင်ငံသမိုင်းတစ်လျှောက် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ လက်ရှိရှိနေသော ဆန်လက်ကျန်သည် လာမည့် ၁၀ လမှ ၁၁ လအထိ အမျိုးသားအဆင့် လိုအပ်ချက်ကို ဖူလုံစွာဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

           ခြောက်လခန့် ကြာမြင့်မည်ဟု ခန့်မှန်းရသော အယ်လ်နီညိုရာသီဥတု၏ သက်ရောက်မှုများကို အစိုးရ၏ ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး အစီအမံများနှင့် အရန်ရိက္ခာ အသင့်ရှိနေမှုတို့ကြောင့် ကျော်လွှားနိုင်မည်ဟု ဝန်ကြီးက ယုံကြည်နေသည်။ ၎င်းက စားနပ်ရိက္ခာသည် အခြေခံလိုအပ်ချက် တစ်ခုသာမက နိုင်ငံ၏ ကြံ့ခိုင်မှုကို ဆုံးဖြတ်ပေးသည့် မဟာဗျူဟာမြောက် ကိစ္စရပ်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

         ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် စားနပ်ရိက္ခာ အကျပ်အတည်း ပိုမိုဆိုးရွားလာနေပြီး လူပေါင်း ၇၂၄ သန်းခန့်မှာ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ (FAO) ၏ အစီရင်ခံစာကို ကိုးကား၍ ဝန်ကြီးက ထောက်ပြခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၏ ပထဝီနိုင်ငံရေး တင်းမာမှုများကြောင့် နောက်ထပ် လူပေါင်း သန်း ၄၀ ခန့်မှာ ပြင်းထန်သော ငတ်မွတ်မှုဒဏ် ခံရနိုင်ခြေရှိနေသည်။

         “စားနပ်ရိက္ခာဟာ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုအတွက် အလွန်အရေးပါတဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် အရင်းအမြစ်တစ်ခုအဖြစ် ပိုမိုရှုမြင်လာကြပါတယ်” ဟု Amran က ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှားအစိုးရအနေဖြင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကြားတွင် ရိက္ခာတည်ငြိမ်စေရန် စားနပ်ရိက္ခာကဏ္ဍကို ဦးစားပေးအဖြစ် သတ်မှတ်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : ANTARA                                                                                

DOCA (ရန်ကုန်)

           ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာနှင့် ပြည်တွင်းတွင် ဆန်‌ရောင်းလိုအားမြင့်တက်လာပြီး တင်ပို့သည့်စျေးနှုန်းများ လျော့နည်းလာမှုကြောင့် ပြည်တွင်းဆန်စျေးနှုန်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးသမားများ၏ ဝင်ငွေများအပေါ် ဖိအားများမြင့်တက်လာသဖြင့် ဆန်တင်ပို့သည့်ဈေးကွက်များကို ချဲ့ထွင်ရန် နည်းလမ်းများရှာဖွေနေကြောင်း သိရပါသည်။ နိုင်ငံ၏ အဓိကဆန်ထုတ်လုပ်ရာဒေသဖြစ်သော မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် လက်ရှိတွင် ဆောင်း–နွေရာသီ အမြင့်ဆုံးစပါးရိတ်သိမ်းကာလသို့ ဝင်ရောက်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုအခြေအနေတွင် အာဏာပိုင်များနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များအား ဆန်ဝယ်ယူမှုကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ရန်၊ စျေးနှုန်းတည်ငြိမ်စေရန်၊ စိုက်ပျိုးရေးသမားများအတွက် အကျိုးအမြတ်သေချာစေရန်နှင့် တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ဆန်တင်ပို့မှုကို မြှင့်တင်ရန် တိုက်တွန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ ယခုနှစ်အစမှ မတ်လအလယ်ပိုင်းအထိ ဗီယက်နမ်သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၂၆.၂ သန်းတန်ဖိုးရှိသော ဆန်တန်ချိန် ၁.၇၄ သန်းခန့် တင်ပို့ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တစ်တန် ပျမ်းမျှ တင်ပို့သည့်စျေးနှုန်းမှာ ၄၇၇.၆ အမေရိကန်ဒေါ်လာဖြစ်ပြီး ယခင်နှစ်နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၀.၇ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ စျေးနှုန်းကျဆင်းရခြင်းမှာ ပြည်တွင်းနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာတွင် ထုတ်လုပ်မှုများပြားလာခြင်းနှင့် အတူ အစဉ်အလာတင်သွင်းသည့်ဈေးကွက်အချို့တွင် ဝယ်လိုအား လျော့နည်းလာခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှားနှင့် ဖိလစ်ပိုင်တို့ကဲ့သို့ အဓိက ဝယ်ယူသူများသည် ပြည်တွင်းသိုလှောင်မှုနှင့် အစားအစာဖူလုံမှု အားကောင်းလာသောကြောင့် တင်သွင်းမှုလျှော့ချလာကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားသည် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်လာသဖြင့် ဒေသတွင်း ဆန်တင်ပို့သည့်ဈေးကွက်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် စဉ်းစားနေကြောင်း သိရပါသည်။ ပထဝီနိုင်ငံရေးအကြောင်းအရာများသည်လည်း ဆန်တင်ပို့မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခများကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လမ်းကြောင်းများ ထိခိုက်ကာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်တက်လာပြီး အဆိုပါဒေသသာမက ဥရောပဈေးကွက်များသို့ ပို့ဆောင်မှုများကိုလည်း သက်ရောက်မှုရှိစေကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်တွင် နှစ်စဉ် ဆန်စိုက်ပျိုးဧက ၇ သန်းကျော် ရှိပြီး ၄၃.၆ သန်းတန်ခန့် ထုတ်လုပ်နိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုပမာဏထဲမှ စပါး ၁၅.၄၆ သန်းတန် (ဆန် ၇.၇၃ သန်းတန်နှင့် ညီမျှ) ကို တင်ပို့ရန် အသင့်ရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။ ရေတိုအတွင်း အစိုးရက ရိတ်သိမ်းပြီး ဆန်မရောင်းနိုင်သော အခြေအနေမဖြစ်ပေါ်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ဒေသအာဏာပိုင်များအား လုပ်ငန်းရှင်များ၊ သမဝါယမအသင်းအဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ရိတ်သိမ်းကာလအတွင်း ဆန်များကိုအချိန်မီဝယ်ယူနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားထားကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် လုပ်ငန်းများကိုလည်း လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် တင်ပို့မည့်စာချုပ်များကို ဖြည်းစည်းနိုင်ရန်နှင့် အနာဂတ်လိုအပ်ချက်များအတွက် ယာယီသိုလှောင်မှု တိုးမြှင့်ရန် ဆန်ဝယ်ယူမှုများ တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ ကျွမ်းကျင်သူများက ရိတ်သိမ်းရာသီအတွင်း ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းတိုးချဲ့ရန် လုပ်ငန်းများအတွက် အတိုးနည်းပါးသော ချေးငွေများလိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သိုလှောင်စနစ်ကြီးများရှိသည့် လုပ်ငန်းများအတွက် အထူးသဖြင့် ဦးစားပေးချေးငွေ မူဝါဒများက ယာယီသိုလှောင်မှု တိုးမြှင့်နိုင်စေပြီး ပြည်တွင်းဈေးကွက် တည်ငြိမ်ရေးကို ကူညီနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ရေရှည်အတွက် ဆန်ထုတ်လုပ်မှုကို အရည်အသွေးမြင့်မားပြီး အထူးအမျိုးအစားများဘက်သို့ ထုတ်လုပ်မှုပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်းကို ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းမြှင့်တင်ရန် အရေးကြီးသည့် လမ်းကြောင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ လက်ရှိတွင် ဆောင်း–နွေရာသီ သီးနှံစိုက်ပျိုးမှုတွင် အရည်အသွေးမြင့်နှင့် ဆန်မွှေးများ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပါဝင်နေပြီး ထုတ်လုပ်မှုကောင်းမွန်သော အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုဖြစ်ပေါ်လာနေသည်ကို ပြသနေကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် ဗီယက်နမ်သည် လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်များမှ အခွင့်အလမ်းများကို ပိုမိုအသုံးချရန် မျှော်လင့်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂ–ဗီယက်နမ် လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်အောက်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂသည် ဗီယက်နမ်ဆန်အတွက် နှစ်စဉ် တန် ၈၀,၀၀၀ ကို အခွန်မဲ့ တင်ပို့ခွင့် ပေးထားကြောင်း သိရပါသည်။ ယူကေ–ဗီယက်နမ် သဘောတူညီချက်အောက်တွင်လည်း အလားတူအခွန်သက်သာခွင့်များ ရရှိထားပြီး CPTPP အဖွဲ့ဝင်ဈေးကွက်အချို့တွင်လည်း အကောက်ခွန် သုညနှုန်းထားများ အသုံးပြုထားကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော် ဗီယက်နမ်၏ ဆန်ဈေးကွက်ဝေစုသည် အဆိုပါဈေးကွက်များတွင် မျှော်မှန်းထားသလောက် မမြင့်မားသေးကြောင်း တွေ့ရပြီး အရည်အသွေး၊ မူရင်းအထောက်အထားနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ စံချိန်စံညွှန်းများ ပြည့်မီမှုတိုးတက်ရန် လုပ်ဆောင်နိုင်ပါက မြင့်တက်နိုင်သော အခွင့်အလမ်းများ ပိုင်ဆိုင်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်များမှတစ်ဆင့် ဈေးကွက်အသစ်များ ချဲ့ထွင်နိုင်ခြင်းက အစဉ်အလာဈေးကွက်များ အပေါ်မီခိုမှုကိုလျှော့ချနိုင်ကာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ယှဉ်ပြိုင်မှု မြင့်တက်လာနေသည့် အခြေအနေတွင် ဆန်တင်ပို့မှုကို ပိုမိုတည်တံ့စေရန် ကူညီနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)