ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

        အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ပြောင်းရွှေ့အခြေချရေးဝန်ကြီး Iftitah Sulaiman Suryanagara က အရှေ့ဂျာဗားပြည်နယ်မှ ထွက်ရှိသည့်သရက်သီးများကို ဂျပန်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့နိုင်ရေးအတွက် ကုန်စည်အခြေပြုစီးပွားရေးဇုန်များ ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ နည်းပညာ အတားအဆီးများကို ဖြေရှင်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံသည် အရည်အသွေးမြင့်သစ်သီးဝလံများအပေါ် ဝယ်လိုအားမြင့်မားသည့်ဈေးကွက်ဖြစ်သောကြောင့် ဦးစားပေး တင်ပို့မည့်နိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော် အင်ဒိုနီးရှားသရက်သီးများကို ဂျပန်နိုင်ငံသို့တင်ပို့ရာတွင် Fruit Fly ကင်းစင်ရေးဆိုင်ရာ စံချိန်စံညွှန်းများအပါအဝင် နည်းပညာဆိုင်ရာ အတားအဆီးများကို ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဝန်ကြီးက အဓိကစိန်ခေါ်မှုမှာ Fruit Fly ပြဿနာဖြစ်ပြီး ထိုပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့ အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေကြောင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများလိုအပ်သော်လည်း ထိုအခက်အခဲကိုဖြေရှင်းနိုင်သည်နှင့် ဂျပန်ဈေးကွက်သည် အင်ဒိုနီးရှားသရက်သီးများအတွက် ပိုမိုဖွင့်လှစ်လာမည်ဟုယုံကြည်ကြောင်း၊ ၎င်းအတားအဆီးများကို ဖယ်ရှားနိုင်ပါက အင်ဒိုနီးရှားသရက်သီး များအတွက် ပြည်ပဈေးကွက်ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ တောင်သူများနှင့် ဒေသတွင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက်လည်း တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်များ ဖန်တီးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Pasuruan ခရိုင်မှ Avocado Mango သရက်မျိုးနှင့် Probolinggo ခရိုင်မှ Arumanis သရက်မျိုးတို့သည် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းမြင့်မားပြီး အင်ဒိုနီးရှား၏ အဓိက ဥယျာဉ်ခြံထွက် ပို့ကုန်များအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးလာနိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် အမေရိကန်၊ တရုတ်၊ ဩစတြေးလျ နိုင်ငံများအပါအဝင် မိတ်ဖက်နိုင်ငံများ၏ သံအမတ်ကြီးများအား အရှေ့ဂျာဗားသရက်သီးများကို မကြာခဏမိတ်ဆက်ပြသခဲ့ရာ အရည်အသွေးကောင်းမွန်မှုအပေါ် အလွန်ကောင်းမွန်သည့် တုံ့ပြန်ချက်များရရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သရက်သီးတင်ပို့မှု တိုးမြှင့်နိုင်ရေးအတွက် ပြောင်းရွှေ့အခြေချရေးဝန်ကြီးဌာနသည် သက်ဆိုင်ရာအစိုးရအဖွဲ့အစည်းများနှင့်ပူးပေါင်းကာ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်မှု၊ ဈေးကွက်တင်ရောင်းချမှုနှင့် ပို့ကုန်တင်ပို့မှုတို့အထိ ထောက်ပံ့ပေးနိုင်မည့် ကုန်စည်အခြေပြုဒေသများကို ဖော်ဆောင်သွားရန် စီစဉ်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ဒေသတစ်ခုချင်းစီကို သရက်သီး၊ ဒူးရင်းသီး၊ အုန်းသီးနှင့် အခြားစိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကဲ့သို့ မိမိတို့၏ အားသာချက်ရှိသည့် ကုန်စည်များကို အခြေခံ၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေမည်ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ကြီးကပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းအစီအစဉ်သည် လူနေပြောင်းရွှေ့ရေးမူဝါဒကို လူဦးရေပြောင်းရွှေ့ရေးအပေါ်သာ အာရုံစိုက်သည့်ပုံစံမှ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုဗဟိုချက်အသစ်များ ဖော်ဆောင်သည့်ပုံစံသို့ အသွင်ကူးပြောင်းရန်ရည်ရွယ်ထားသည့် အစိုးရ၏မူဝါဒတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းလည်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အရှေ့ဂျာဗားပြည်နယ် ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Emil Elestianto Dardak ကလည်း ပြည်နယ်၏ အဓိကထုတ်ကုန်များယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းမြှင့်တင်နိုင်ရေးအတွက် အစိုးရ၊ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၊ မီဒီယာများနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်အကြောင်းအရာဖန်တီးသူများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ် ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အစိုးရ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ မီဒီယာများနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖန်တီး ရှင်များအားလုံးပူးပေါင်းပြီး ဒေသ၏အလားအလာကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာမြှင့်တင်ဖော်ပြရန် လိုအပ်ကြောင်း  ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အင်ဒိုနီးရှား ကွာရန်တင်းအေဂျင်စီ (Barantin) က ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နှစ်စဉ် သရက်သီးတင်သွင်းရန်လိုအပ်ချက်မှာ တန်ချိန် ၇,၀၀၀ ခန့်ရှိနိုင်ပြီး ဈေးကွက်တန်ဖိုးမှာ အင်ဒိုနီးရှားရူပီး ၁၄၀ ဘီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇ ဒသမ ၅ သန်းခန့်) ရှိနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားပါသည်။ ထိုစဉ်က အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ တင်ပို့မှုလိုအပ်ချက်များကို အပြည့်အဝ ဖြည့်ဆည်းနိုင်ပါက ကနဦးအဆင့်တွင် သရက်သီးတန်ချိန် ၆၀၀ ခန့်ကို ဂျပန်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့နိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ Barantin ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဂျပန်ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရန်အတွက် သစ်သီးခြံများ၊ ထုပ်ပိုးရေးစင်တာများနှင့် ကွာရန်တင်းကုသရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို မှတ်ပုံတင်ထားရမည်ဖြစ်ပြီး သရက်သီးများတွင် Fruit Fly ကင်းစင်ကြောင်းအာမခံနိုင်ရမည်ဟု သိရပါသည်။ အဆိုပါ နည်းပညာဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များသည် အရှေ့ဂျာဗားမှ သရက်သီးများကို ဂျပန်ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့နိုင်ရေးအတွက် ပြောင်းရွှေ့အခြေချရေးဝန်ကြီးဌာနက လက်ရှိဆောင်ရွက်နေသည့် ကြိုးပမ်းမှုများနှင့် ကိုက်ညီလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

         ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးရုံးနှင့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအဖွဲ့ချုပ် (Korea Federation of Micro Enterprise - KFME) တို့သည် နှစ်နိုင်ငံရှိ အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များအကြား ချိတ်ဆက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမြှင့်တင်ရန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံမှု ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်ရည်ရွယ်၍ ဇူလိုင် ၁၀ ရက်က ဆိုးလ်မြို့၌ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီမှုစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြကြောင်း သိရပါသည်။ လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲတွင် တောင် ကိုရီးယားနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗီယက်နမ်သံအမတ်ကြီး Vu Ho က ထိုသဘောတူညီမှုသည် နှစ်ဖက်စလုံး၏ စီးပွားရေးအသိုက်အဝန်းများအကြား လက်တွေ့ကျသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်လိုသောဆန္ဒကိုဖော်ပြသည့် အရေးပါသောမှတ်တိုင်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းက အသေးစားနှင့် အငယ်စားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် ဗီယက်နမ်နှင့် တောင်ကိုရီးယားနှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေး၏ အဓိကမောင်းနှင်အားများဖြစ်ကြောင်းနှင့် ၎င်းလုပ်ငန်းများအကြား ပိုမိုနီးကပ်သည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် နှစ်နိုင်ငံ၏ဘက်ပေါင်းစုံမဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သဘောတူညီမှုအရ စျေးကွက် ချိတ်ဆက်မှုမြှင့်တင်ရေး၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်းရေးနှင့် Franchise လုပ်ငန်းပုံစံများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ လူငယ်စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် Start-up လုပ်ငန်းများကို ထောက်ပံ့ကူညီရေး၊ ဥပဒေရေးရာနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးဝန်ဆောင်မှုများပံ့ပိုးရေး စသည့် အဓိကကဏ္ဍလေးရပ်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်သံရုံးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးရုံးတို့သည် အဆိုပါအစီအစဉ်များကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် အနီးကပ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကာ နှစ်နိုင်ငံလုပ်ငန်းရှင်များအတွက် အကျိုးရှိသောရလဒ်များ ဖော်ဆောင်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း Ho က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ KFME ဥက္ကဋ္ဌ Song Chi Young က ထိုသဘောတူညီမှုသည် တောင်ကိုရီးယား အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ပြည်ပစျေးကွက်သို့ တိုးချဲ့ဝင်ရောက်နိုင်ရေးအတွက် အဖွဲ့ချုပ်၏ ပထမဆုံးခြေလှမ်းဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် စီးပွားရေးဖလှယ်မှုများတိုးမြှင့်ကာ စျေးကွက်သစ်များရှာဖွေဖော်ထုတ်ရေးနှင့် နှစ်ဖက်အကျိုးရှိစေမည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုပုံစံများ တည်ဆောက်ရေးကို အထောက်အကူပြုမည် ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ဗီယက်နမ်၏ လူငယ်ဦးရေများပြားမှု၊ တက်ကြွသည့်စျေးကွက်နှင့် မြင့်မားသောဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးအလားအလာတို့သည် တောင်ကိုရီးယား အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ K-brand များ၊ နည်းပညာနှင့် ဝန်ဆောင်မှုကျွမ်းကျင်မှုများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ပို့ကုန်မြှင့်တင်ရေး၊ အီလက်ထရွန်နစ်ကုန်သွယ်ရေး (E-commerce)၊ လူငယ် လုပ်ငန်းရှင်များ အပြန်အလှန်ဖလှယ်ရေး၊ ဉာဏ်ရည်တု (AI) အခြေပြု ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင် ကူးပြောင်းရေးနှင့် AI Transformation (AX) ကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန်အဆိုပြုခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်တွင် လုပ်ငန်းတိုးချဲ့လိုသော တောင်ကိုရီးယားကုမ္ပဏီများကို အပြည့်အဝထောက်ခံပံ့ပိုးကာ ကမ္ဘာ့စျေးကွက်၌ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော စီးပွားရေးပုံစံများ တည်ဆောက်နိုင်ရေးကို ကူညီသွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သဘောတူညီမှုအရ နှစ်ဖက်သည် စျေးကွက်သတင်းအချက်အလက်များ မျှဝေရေး၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းချိတ်ဆက်မှုများ ဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမြှင့်တင်ရေးတို့အတွက် ပုံမှန်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရေး ယန္တရားတစ်ရပ် ထူထောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် စီးပွားရေးချိတ်ဆက်ပွဲများ၊ ကုန်စည်ပြပွဲများ၊ ပြပွဲများ၊ ဆွေးနွေးပွဲများနှင့် အခြားကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများ ကိုပူးတွဲကျင်းပကာ ဗီယက်နမ်နှင့် တောင်ကိုရီးယားကုမ္ပဏီများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးချဲ့နိုင်ရေး အားပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ KFME သည် တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံရှိ အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဥပဒေအရ အသိအမှတ်ပြုအဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ စက်မှုလုပ်ငန်းအသင်းများနှင့် စီးပွားရေးအဖွဲ့ အစည်းများကိုစုစည်းထားသည့် အဖွဲ့ချုပ်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းအဖွဲ့ချုပ်သည် ဗီယက်နမ်အပါအဝင် နိုင်ငံခြားအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်လျက်ရှိပြီး ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်များ အားနိုင်ငံတကာစျေးကွက်အခွင့်အလမ်းများရှာဖွေကာ လုပ်ငန်းများတိုးချဲ့နိုင်ရေးကို အထောက်အကူပြုလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

         Pakistan နှင့် Vietnam တို့အကြား အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်ရရှိရန် နီးစပ်နေပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှုလွတ်လပ်ခွင့်နှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုခိုင်မာစေရန် ရည်ရွယ်သည့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အထူးအခွင့်အရေးပေး ကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက် (PTA) ကို မကြာမီ လက်မှတ်ရေးထိုးတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

       ပါကစ္စတန်နိုင်ငံဆိုင်ရာ ဗီယက်နမ်သံအမတ်ကြီး Pham Anh Tuan က အဆိုပြုထားသည့် သဘောတူညီချက်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများသည် သိသာထင်ရှားစွာ တိုးတက်လျက်ရှိပြီး ဆွေးနွေးပွဲလေးကြိမ်တိုင်တိုင် ပြီးစီးခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

       ၎င်းက PTA သဘောတူညီချက်ကို မကြာမီ အပြီးသတ်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်များအကြား လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သံအမတ်ကြီးက အဆိုပါ သဘောတူညီချက်သည် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် စျေးကွက်ရရှိမှုတို့အတွက် ပိုမိုခိုင်မာသော မူဘောင်တစ်ရပ်ကို ထူထောင်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှု အတားအဆီးများကို လျှော့ချပေးကာ ကဏ္ဍအသီးသီး၌ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်လိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

         ပါကစ္စတန်နိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှုသည် လက်ရှိတွင် ဒေါ်လာ သန်း ၉၀၀ ဝန်းကျင်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ပြီး အဆိုပါသဘောတူညီချက်သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား တိုးတက်လာနေသည့် စီးပွားရေးဆက်ဆံရေးကို ပြသနေကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် PTA စတင်အသက်ဝင်လာပါက နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုသည် ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကျော်အထိ ရောက်ရှိလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Tuan က နှစ်နိုင်ငံစလုံးတွင် အထည်အလိပ်၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ရေလုပ်ငန်း၊ သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ (IT)၊ ဆေးဝါးလုပ်ငန်း၊ အစားအစာ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် အပေါ့စားကုန်ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းများ၌ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်စွမ်းရှိပြီး အသုံးမချရသေးသည့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အလားအလာကောင်းများစွာရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

     သံအမတ်ကြီးသည် နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှု၏ ရေရှည်တည်တံ့သော တိုးတက်မှုကို အထောက်အကူပြုစေရန် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍများ၊ ကုန်သည်ကြီးများအသင်းများနှင့် နှစ်နိုင်ငံ လုပ်ငန်းကိုယ်စားလှယ်များအကြား ပိုမိုခိုင်မာသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အရေးပါပုံကို အလေးပေး ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းက စီးပွားရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ စေလွှတ်ခြင်း၊ ကုန်စည်ပြပွဲများကျင်းပခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖိုရမ်များနှင့် တိုက်ရိုက် စီးပွားရေးချင်း ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်မှုများ (B2B) သည် ကုန်သွယ်မှု မိတ်ဖက်အသစ်များ ဖန်တီးရန်နှင့် အပြန်အလှန်ယုံကြည်မှုကို ခိုင်မာစေရန် အထောက်အကူပြုလိမ့်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
       သံတမန်၏ ပြောကြားချက်အရ အဆိုပြုထားသည့် PTA သဘောတူညီချက်သည် ဖက်စပ်လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ နည်းပညာ လွှဲပြောင်းပေးခြင်းနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စီးဆင်းမှုများကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးမည်ဖြစ်ရာ ၎င်းသည် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော စီးပွားရေး ပေါင်းစည်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး နှစ်နိုင်ငံစလုံးရှိ ကုန်တင်ပို့သူများနှင့် စေတနာ့ဝန်ထမ်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအတွက် အခွင့်အလမ်းအသစ်များကို ဖန်တီးပေးလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ Tuan က ပြည်သူအချင်းချင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ပိုမိုအားကောင်းစေခြင်းနှင့် တစ်ဦး၏ စီးပွားရေးအားသာချက်များကို တစ်ဦးက ပိုမိုနားလည်သဘောပေါက်စေခြင်း တို့မှတစ်ဆင့် ပါကစ္စတန်-ဗီယက်နမ် ဆက်ဆံရေးအပေါ် ပြည်သူများ၏ သတိပြုမိမှုကို မြှင့်တင်ရန်လိုအပ်ကြောင်းကိုလည်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

          ပါကစ္စတန်နှင့် ဗီယက်နမ်တို့သည် မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း သံတမန်ရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးများကို ဆက်တိုက်တိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး အစိုးရနှစ်ရပ်စလုံးက ကုန်သွယ်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ဒေသတွင်း ချိတ်ဆက်မှုများကို မြှင့်တင်ရန် ကတိကဝတ်ပြုထားကြကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပြုထားသည့် PTA သည် နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ကုန်သွယ်မှုကို ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံအထက်သို့ မြှင့်တင်ရန် ရည်မှန်းချက်ကို အထောက်အပံ့ဖြစ်စေရန် အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Link news                                                                     

DOCA (ရန်ကုန်)

         အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်ထောင်စုစိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Shivraj Singh Chouhan သည် အစိုးရအနေဖြင့် တောင်သူလယ်သမားများ မြေဆီလွှာအရည်အသွေးကို စစ်ဆေးနိုင်စေရန်အတွက် မိုဘိုင်းအက်ပ်ပလီကေးရှင်းတစ်ခုကို မကြာမီထုတ်လုပ်ပေးသွားမည်ဖြစ်ပြီး မြေဩဇာများကိုမျှတပြီး သင့်တော်သလို အသုံးပြုရန်လည်း တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

          ထို့အပြင် ဝန်ကြီးသည် ဓာတုမြေဩဇာများအပေါ်မှီခို အားထားရမှုကို သဘာဝအတိုင်း လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံးရန်လည်းတိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ဟာရီယာနာပြည်နယ်၊ ရီဝါရီခရိုင်၊ ဘာဝယ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် “Khet Bachao Abhiyaan” (လယ်ယာမြေ ကယ်တင်ရေးလှုပ်ရှားမှု) ပိတ်ပွဲအခမ်းအနားတွင် ဝန်ကြီးက ဓာတုမြေဩဇာများကို အလွန်အကျွံ သုံးစွဲနေခြင်းအပေါ် စိုးရိမ်းကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ တစ်လကြာမြင့်သည့် လှုပ်ရှားမှုကို ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့တွင် မာဒရပရာဒက်ရှ်ပြည်နယ်၊ ရိုင်ဆန်ခရိုင်မှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

          လက်ရှိတွင် တောင်သူလယ်သမားများသည် သက်ဆိုင်ရာ ပြည်နယ်အစိုးရများမှ ထုတ်ပေးသောမြေဆီလွှာအရည်အသွေး ကတ်ပြားပေါင်း ၂၆ ကုဋေ (သန်း ၂၆၀) ထုတ်ပေးထားပြီးဖြစ်ပြီး ယူရီးယားနှင့် DAP မြေဩဇာများကို အလွန်အကျွံသုံးစွဲခြင်းသည် မြေဆီလွှာကို တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးစေသောကြောင့် ၎င်းတို့အား အလွန်အကျွံသုံးစွဲခြင်းမှုကြောင့် မြေဆီလွှာရဲ့ ကျန်းမာရေးအဟာတ ဖြည်းဖြည်းယိုယွင်းလာကြောင်းပြောကြားပြီး တောင်သူများအား သဘာဝစိုက်ပျိုးရေးစနစ်ကို စမ်းသပ်ကြည့်ရန်တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး သဘာဝစိုက်ပျိုးရေးကို စနစ်တကျကျင့်သုံးပါက ထွက်နှုန်းများ ပိုမိုရရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြာခဲ့ပြီး အဆိုပါအခမ်းအနားသို့ ဟာရီယာနာပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် Nayab Singh Saini လည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Business Standard                                                                

DOCA(ရန်ကုန်)

   အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် စားအုန်းဆီ (Palm Oil) ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ရောစပ်အသုံးပြုမည့် ဇီဝ ဒီဇယ်ဆီ (B50) အစီအစဉ်ကို တရားဝင်စတင် အကောင်အထည်ဖော်လိုက်သည်။ ယင်းအစီအစဉ် ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ နိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်ဖူလုံမှုကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် တင်သွင်းရသည့် ဒီဇယ်ဆီအပေါ် မှီခို အားထားမှုကို လျှော့ချရန်အတွက် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

    ကြာသပတေးနေ့တွင် သမ္မတ Prabowo Subianto သည် အနောက်ဂျာဗားပြည်နယ်၊ Karawang မြို့၌ B50 Biodiesel မူဝါဒကို စတင်ဖွင့်လှစ်ကြေညာခဲ့ပြီး အင်ဒိုနီးရှားသည် ယင်း စံနှုန်းကို အပြည့်အဝ အကောင်အထည်ဖော်သည့် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံးနိုင်ငံအဖြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စက်သုံးဆီဆိုင်များရှိ ယာဉ်မောင်းအများစုက အဆိုပါအစီအစဉ်ကို ထောက်ခံကြသော်လည်း ဒီဇယ် ဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာနိုင်ခြေအပေါ် စိုးရိမ်မှုများလည်း ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

    အင်ဒိုနီးရှားသည် ကမ္ဘာတွင် စားအုန်းဆီ (Palm Oil) အဓိကထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် လောင်စာရောစပ်အသုံးပြုရေး မူဝါဒကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ပြီးနောက် B2.5၊ B30 နှင့် B40 စံနှုန်းများကို အဆင့်လိုက် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ စွမ်းအင်နှင့် သဘာဝ သယံဇာတ ဝန်ကြီးဌာန၏ အချက်အလက်များအရ ဇီဝဒီဇယ်ဆီ ထုတ်လုပ်ရန် အသုံးပြုသည့် စားအုန်းဆီ ပမာဏသည် ယခင်နှစ်က တန်ချိန် ၁၅.၂ သန်း ရှိခဲ့ရာမှ B50 စနစ်အောက်တွင် ၁၆.၃ မှ ၁၇ သန်း တန်အထိ မြင့်တက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။

   ကျွမ်းကျင်သူများက B50 မူဝါဒကြောင့် စားအုန်းဆီလိုအပ်ချက် မြင့်တက်လာမည်ဖြစ်သဖြင့် စားအုန်းဆီဈေးနှုန်းများသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံအတွင်းသာမက နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင်ပါ မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။

    အင်ဒိုနီးရှား၏ Center of Reform on Economics (CORE) မှ သုတေသီ Dipo Satria Ramli က B50 စနစ်ကြောင့် စားအုန်းဆီလိုအပ်ချက်မှာ အလွန်မြင့်မားလာမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ရောစပ်နှုန်းကလည်း ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးလာကြောင်း သိရှိရသည်။ ထို့အပြင် အယ်လ်နီညိုရာသီဥတု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သဖြင့် အပူချိန်မြင့်တက်လာပြီး  တောမီးလောင် ကျွမ်းနိုင်ခြေ ပိုများနိုင်သဖြင့် စားအုန်းဆီထုတ်လုပ်မှုကို ထိခိုက်စေပြီး ထောက်ပံ့မှုပမာဏ လျော့ကျ စေနိုင်ပါသည်။ ထိုကြောင့် အင်ဒိုနီးရှားတွင်သာမက နိုင်ငံတကာဈေးကွက်အထိပါ စားအုန်းဆီ ဈေးနှုန်းများ သေချာပေါက်မြင့်တက်လာနိုင်မည်ဟု ထင်မြင်ကြောင်း အဆိုပါသုတေသီက ပြောကြား ခဲ့သည်။

      ဈေးနှုန်းမြင့်တက်လာနိုင်ခြေအပြင် B50 အစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် (Supply Chain) တစ်လျှောက် စိန်ခေါ်မှုများလည်း ပိုမိုကြီးမားလာမည် ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ဆိုသည်။ လက်ရှိတွင် အင်ဒိုနီးရှား၌ မီသနော (Methanol) ထောက်ပံ့မှု၊ လောင်စာသိုလှောင်ရေးစနစ်၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများတွင် လိုအပ် ချက်များ ရှိနေသေးသဖြင့် B50 အစီအစဉ်ကို ရေရှည်အောင်မြင်စွာ ဆက်လက် အကောင်အထည် ဖော်နိုင်ရန် ဆက်လက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြုလုပ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက ထောက်ပြခဲ့သည်။

Source:    Bastillepost, 12 July 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)