ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

          ဆီနီဂေါနှင့် တူနီးရှားနိုင်ငံများကိုပါ တာဝန်ယူရသည့် အယ်လ်ဂျီးရီးယားရှိ ဗီယက်နမ် ကုန်သွယ်ရေးရုံးသည် ဗီယက်နမ် အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကုမ္ပဏီများ ၄၀ ကျော်တို့နှင့်အတူ အဆိုပါ သုံးနိုင်ငံစျေးကွက်များသို့ တင်ပို့ရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးဆွေးနွေးပွဲတစ်ရပ်ကို မတ် ၂၆ ရက်နေ့တွင်  ကျင်းပခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုအစီအစဉ်သည် အာဖရိကရှိ အလားအလာကောင်းသော စျေးကွက်များအကြောင်း နောက်ဆုံးပေါ်သတင်းအချက်အလက်များပေးအပ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် ပုံမှန်ဆောင်ရွက်မှုများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ကုန်သွယ်ရေးအကြံပေး Hoang Duc Nhuan က ဗီယက်နမ်ထုတ်ကုန်များသည် လူဦးရေ ၄၈ သန်းကျော်ရှိပြီး သွင်းကုန်လိုအပ်ချက်မြင့်မားသော အယ်လ်ဂျီးရီးယားသို့ တင်ပို့ရာတွင် သင့်လျော်ကောင်းမွန်သည့် အခြေအနေများကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား ကာလကြာရှည်အပြုသဘောဆောင်သော နိုင်ငံရေးဆက်ဆံမှုရှိပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံ ဗျူဟာမြောက်မိတ်ဖက်အဆင့်သို့ မြှင့်တင်ထားသလို နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအကြား အပြန်အလှန်စိတ်ဝင်စားမှုများလည်း မြင့်တက်လာနေကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်ထုတ်ကုန်များသည် အရည်အသွေးနှင့် စျေးနှုန်းနှစ်မျိုးစလုံးတွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိကြောင်း သိရပါသည်။ အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံသည် နှစ်စဉ် ကော်ဖီ ၁၃၀,၀၀၀ တန်ခန့် သွင်းယူပြီး အဓိကအားဖြင့် မပြုပြင်ရသေးသော ရိုဘတ်စတာကော်ဖီစေ့များဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုစျေးကွက်တွင် ဗီယက်နမ်သည် ၇၀,၀၀၀ တန်ခန့် (စုစုပေါင်းတင်ပို့မှု၏ တစ်ဝက်ကျော်) ဖြင့် ခန့်မှန်းဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်း ၁၀၀ ခန့် ရရှိနေပြီး ကော်ဖီသည် နောက်လာမည့်ကာလတွင်လည်း အဓိကပို့ကုန်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိရန် မျှော်မှန်းရကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် သီဟိုဠ်စေ့များ၊ အုန်းသီး၊ ငရုတ်ကောင်း၊ သစ်ကြံပိုးနှင့် နာနတ်ပွင့်ကဲ့သို့သော စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်များအတွက်လည်း ဝယ်လိုအားမြင့်မားနေကြောင်း သိရပါသည်။ ပင်လယ်စာများသည်လည်း အယ်လ်ဂျီးရီးယားသို့ ဗီယက်နမ်၏ အဓိကပို့ကုန်များထဲတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး နှစ်စဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉ သန်း မှ ၁၀ သန်းခန့် ဝင်ငွေရရှိစေကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် မော်တော်ယာဉ်၊ အပိုပစ္စည်းများ၊ အထည်အလိပ်၊ အားကစားဖိနပ်၊ ကုန်ကြမ်းနှင့် ဓာတုပစ္စည်းများကဲ့သို့ စက်မှုကုန်ပစ္စည်းများလည်း တင်ပို့နိုင်ခြေကောင်းမွန်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ဆီနီဂေါနိုင်ငံသည် လူဦးရေ ၁၉ သန်းခန့်သာရှိသော်လည်း အာဖရိကတွင် စီးပွားရေးပိုမိုတံခါးဖွင့်ထားပြီး ပေါင်းစည်းမှုမြင့်မားသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ကာ နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှု၊ အခြေခံအဆောက်အအုံများနှင့် ဆိပ်ကမ်းများ၊ လေဆိပ်များကောင်းမွန်ခြင်းကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကုန်းတွင်းပိတ်နိုင်ငံများသို့ ကုန်ပစ္စည်းဖြန့်ချိရာတွင် အရေးပါသောသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဗဟိုဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်၏ အဓိကပို့ကုန်များမှာ ဆန်၊ ငရုတ်ကောင်းနှင့် သစ်သီးဝလံများဖြစ်ပြီး ဆီနီဂေါသည် နှစ်စဉ် ဆန်တန်ချိန် ၉၀၀,၀၀၀ မှ ၁ သန်းအထိ တင်သွင်းလေ့ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် ဆီနီဂေါတွင် ဗီယက်နမ်နှင့် အာရှလူမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းများ၊ ဗီယက်နမ်စားသောက်ဆိုင်များ တည်ရှိခြင်းကြောင့် ဆန်ပြား၊ မုန့်ခြောက်နှင့် ငါးချဉ်ရည်ကဲ့သို့ အစာခြောက်များအတွက် စျေးကွက်ချဲ့ထွင်ရန် အခွင့်အလမ်းများလည်း တည်ရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။ တူနီးရှားနိုင်ငံသည် အရွယ်အစားအသေးငယ်သော်လည်း အာဖရိက-အာရပ်ဒေသတွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းမြင့်မားပြီး အားကောင်းသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဥရောပနှင့် ၁၄၀ ကီလိုမီတာသာ ကွာဝေးသည့်တည်နေရာကြောင့် ကုန်သွယ်ရေးအတွက်အရေးပါပြီး အာဖရိကကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက် (AfCFTA) ကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော နိုင်ငံများထဲတွင် ပါဝင်ကြောင်း သိရပါသည်။ တူနီးရှားသည် နှစ်စဉ် ရိုဘတ်စတာကော်ဖီ ၃၀,၀၀၀ တန်ခန့်၊ ဆန် ၃၀,၀၀၀ တန်နှင့် သကြား ၃၆၀,၀၀၀ တန်ခန့် တင်သွင်းလေ့ရှိပြီး ဗီယက်နမ်အပါအဝင် အခြားနိုင်ငံများမှ ကုန်ပစ္စည်းများအတွက် အာဖရိက-အာရပ်စျေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ရန် ဂိတ်တံခါးဝတစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော် Nhuan က သိသာ ထင်ရှားသောပို့ကုန်အလားအလားပိုင်ဆိုင်ထားသော်လည်း အချို့အာဖရိကနိုင်ငံများတွင် သွင်းကုန် အခွန်နှုန်းမြင့်မားနေသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အယ်လ်ဂျီးရီးယားတွင် အခွန်နှုန်းသည် ၃၀% အထိရှိနိုင်ပြီး VAT ၁၉%၊ withholding tax ၂% နှင့် solidarity tax ၃% တို့ပါ ထပ်မံပေးဆောင်ရနိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးအစားအလိုက် Safeguard အခွန် ၃၀% မှ ၂၀၀% အထိ သက်ရောက်နိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ကြောင့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအား ယုံကြည်စိတ်ချရသော မိတ်ဖက်များကို ရွေးချယ်ကာ လုံခြုံသော ငွေပေးချေမှုနည်းလမ်းများ (ဥပမာ - irrevocable L/C) ကို အသုံးပြုရန်နှင့် စာချုပ်တန်ဖိုး၏ အနည်းဆုံး ၂၀% အပ်နှံစေသော စနစ်များကို လက်ခံရန်အကြံပြုထားပြီး နောက်မှပေးချေသည့် စနစ်များကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ကြောင်းလည်း အကြံပြုခဲ့သည်ဟု သိရပါသည်။ ထို့အပြင် မူဆလင် လူဦးရေများပြားသည့် နိုင်ငံများတွင် စားသုံးသူအကြိုက်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုကိုနားလည်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် အသားနှင့်ဆိုင်သော အစားအစာများအတွက် ဟာလာ (Halal) လက်မှတ် ရရှိထားရမည့် လိုအပ်ချက်သည်လည်း အရေးကြီးကြောင်း Nhuan ကထပ်မံပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

       ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ကင်းမွန်နှင့် ရေဘဝဲပို့ကုန်တန်ဖိုးသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမ ၂ လအတွင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁၁ သန်းကျော် ရရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်တူညီသည့်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၂၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းသည် ဤကဏ္ဍအတွက် ကောင်းမွန်သည့် စတင်မှုတစ်ခုဖြစ်သကဲ့သို့ များစွာသောဈေးကွက်များတွင် ဝယ်လိုအား ပြန်လည်မြင့်တက်လာ နေသည်ကိုလည်း ဖော်ပြနေကြောင်း သိရပါသည်။ ထုတ်ကုန်ဖွဲ့စည်းပုံအရ ကင်းမွန်များသည် ကြီးထွားမှု၏အဓိကမောင်းနှင်အားအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်သည် ကင်းမွန်တင်ပို့မှုမှဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၄ သန်းကျော်ရရှိကာ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ရေဘဝဲတင်ပို့မှုမှ ဝင်ငွေအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၇ သန်းကျော်ဖြင့် ၁၆ ရာခိုင်နှုန်း ကျော်မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုတိုးတက်မှုအရ ရေတိုကာလအတွင်း ကင်းမွန်ထုတ်ကုန်များအတွက် ဝယ်လိုအားပြန်လည်နာလံထူမှု မြန်ဆန်နေသည်ကို ပြသနေကြောင်း သိရပါသည်။ စျေးကွက်အလိုက်ဆိုပါက အာရှဒေသသည် တိုးတက်မှုအတွက် အဓိက မောင်းနှင်အားအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။ တောင်ကိုရီးယားသည် ဒေါ်လာ ၄၂ သန်းနီးပါးဖြင့် အကြီးမားဆုံး တင်သွင်းသူအဖြစ် ရပ်တည်နေပြီး ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်း၏နောက်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံသည် ဒေါ်လာ ၂၆ သန်းနီးပါးဖြင့် ၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုမှာ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ တင်ပို့မှုမှာ ၄၁ ရာခိုင်နှုန်းကျော် အသီးသီး မြင့်တက်လာခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသတွင်းဝယ်လိုအား တိုးတက်လာနေမှုကို ထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့နိုင်ကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော် ဥရောပသမဂ္ဂသို့ တင်ပို့မှုမှာ ၁၄.၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တိုးတက်ကောင်းမွန်သော အခြေအနေများရှိနေသော်လည်း စိန်ခေါ်မှုများစွာကိုလည်း ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း သိရပါသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ တင်းမာမှုများကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ် မြင့်တက်နိုင်ခြင်းနှင့် ပို့ဆောင်ချိန် ကြာရှည်နိုင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မြင့်မားနေခြင်းကြောင့် ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၏ ကုန်ကျစရိတ်များ တိုးလာကာ ငါးဖမ်းသမားများနှင့် ကုန်ကြမ်းထောက်ပံ့မှုအပေါ် ဖိအားများဖြစ်ပေါ်စေလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ပြည်တွင်းကုန်ကြမ်း ထောက်ပံ့မှု မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့်လည်း ပို့ကုန်မှာယူမှုများကို ပြည့်မီစေရန် အခက်အခဲများရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် ဥရောပသမဂ္ဂမှ ချမှတ်ထားသော တရားမဝင်သော၊ အစီရင်မခံထားသောနှင့် စည်းကမ်းမလိုက်နာသော ငါးဖမ်းမှု (IUU) နှင့် ပတ်သက်သည့် “အဝါကတ်” သတိပေးချက်သည် လုပ်ငန်းနယ်ပယ်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဈေးကွက်တိုးချဲ့မှုအပေါ် အဓိကအတားအဆီးတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုအခြေအနေတွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအား ကုန်ကျစရိတ်ပြောင်းလဲမှုများကို လိုက်လျောညီထွေပြောင်းလဲရန်၊ ကုန်ကြမ်းရင်းမြစ်များမျိုးစုံချဲ့ထွင်ရန်နှင့် အာရှစျေးကွက်များတွင် ရှိနေသောအခွင့်အလမ်းများကို ထိရောက်စွာအသုံးချရန် အကြံပြုထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

          ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ဆန်တင်ပို့မှုသည် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ၃၅.၃၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ သိသိသာသာ ထိုးဆင်းသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါကဏ္ဍကို ပံ့ပိုးရန်ရည်ရွယ်သည့် အစိုးရ၏ ထောက်ပံ့ကြေးများ ရှိနေသော်လည်း ယခုကဲ့သို့ ကျဆင်းသွားခြင်းဖြစ်ရာ အဆိုပါ အထောက်အပံ့ပေးရေး အစီအစဉ်၏ ထိရောက်မှုအပေါ် တင်ပို့သူများအကြား စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ မြင့်တက်စေခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အစိုးရသည် ဆန်ကြမ်းများအတွက် ဒေသန္တရအခွန် ၃ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ဘတ်စမာတီဆန်တင်ပို့မှုအတွက် ၉ ရာခိုင်နှုန်း အခွန်ပြန်အမ်းငွေများ သတ်မှတ်ပေးခဲ့ပြီး ပြန်အမ်းငွေများအတွက် ရူပီး ၁၅ ဘီလီယံခန့် လျာထားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော်လည်း အဆိုပါ မက်လုံးများကြောင့် ပြည်တွင်းဈေးနှုန်းများ ပိုမိုမြင့်တက်လာစေပြီး ပါကစ္စတန်ဆန်ကို နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း လျော့နည်းသွားစေကြောင်း တင်ပို့သူများ၏ ပြောကြားချက်အရ သိရပါသည်။ ပါကစ္စတန် စာရင်းအင်းဗျူရို၏ အချက်အလက်များအရ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ဘတ်စမာတီဆန် တင်ပို့မှုသည် တန်ဖိုးအားဖြင့် ၁၉.၂၁ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ပမာဏအားဖြင့် ၂၇.၉၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဆန်ကြမ်းတင်ပို့မှုမှာ ပိုမိုဆိုးဝါးစွာကျဆင်းခဲ့ပြီး တန်ဖိုးအားဖြင့် ၄၂.၅၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ပမာဏအားဖြင့် ၃၂.၉၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းသွားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ပြည်တွင်းဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုနှင့် ကုန်လှောင်မှုများကြောင့် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း ကျဆင်းသွားရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်လုပ်မှု အားနည်းနေခြင်းနှင့် တောင်သူများရင်ဆိုင်နေရသော ထုတ်လုပ်မှုစရိတ် မြင့်မားနေခြင်းတို့ကို တင်ပို့မှုအဆင့်တွင် ပေးအပ်သည့် ထောက်ပံ့ကြေးများဖြင့် အစားထိုး၍ မရနိုငကြောင်း လုပ်ငန်းကဏ္ဍ အစုအဖွဲ့များကလည်း ငြင်းခုံဆွေးနွေးလျက်ရှိပါသည်။ ရေရှည်တည်တံ့သော ပို့ကုန်တိုးတက်မှု ရရှိရန်အတွက် မျိုးစေ့အရည်အသွေး ကောင်းမွန်စေခြင်း၊ ထိရောက်သော ရေသွင်းစနစ်နှင့် မြေသြဇာ၊ စွမ်းအင်နှင့် အခြားစိုက်ပျိုးရေး သွင်းအားစုစရိတ်များကို လျှော့ချပေးခြင်းအပါအဝင် လယ်ယာကုန်ထုတ်စွမ်းအား မြှင့်တင်ရန်လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းတို့က အလေးပေးပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို မဖြေရှင်းနိုင်ပါက ငွေကြေးဆိုင်ရာ မက်လုံးများပေးရုံမျှဖြင့် ဆန်တင်ပို့မှုမြှင့်တင်ရေးတွင် အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိလိမ့်မည်ဟု တင်ပို့သူများ၏ ပြောကြားချက်အရ သိရှိရပါသည်။

Source: Propakistani                                                         

DOCA (ရန်ကုန်)

        စင်္ကာပူအခြေစိုက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီ Momentum Works ၏ အဆိုအရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ ကော်ဖီနှင့် လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ဈေးကွက်ကွင်းဆက်တန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၃ ဘီလီယံကျော်ရှိပြီး အရှေ့တောင်အာရှတွင် အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံများ၏နောက်တွင် တတိယအကြီးဆုံးအဖြစ် ရပ်တည်နေကြောင်း သိရပါသည်။ “Southeast Asia Coffee and Tea Chains 2026” အစီရင်ခံစာအရ ဗီယက်နမ်၏ ကော်ဖီဈေးကွက်ကွင်းဆက်တန်ဖိုးသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၂၅ သန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၂၇ ရာခိုင်နှုန်းတိုးတက်ခဲ့ကာ မလေးရှားနောက်တွင် ဒုတိယအမြန်ဆုံး တိုးတက်မှုဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ လက်ဖက်ရည်ဈေးကွက်ကွင်းဆက်တန်ဖိုးမှာလည်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၁၇ သန်းရှိလာပြီး ၂၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကာ ထိုင်းနိုင်ငံနောက်တွင် ရပ်တည်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်တွင် Milano Coffee သည် နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဆိုင်ခွဲ ၂,၅၀၀ ခန့်ဖြင့် အကြီးဆုံးကော်ဖီဆိုင် ကွင်းဆက်အဖြစ် ရပ်တည်နေပြီး Highlands Coffee သည် ဆိုင်ခွဲ ၉၈၅ ခုခန့်ဖြင့် ဒုတိယနေရာတွင် ရပ်တည်နေကြောင်း သိရပါသည်။ Highlands Coffee ၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဝင်ငွေ တိုးတက်မှုမှာ ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အခြား အဓိက ကော်ဖီအမှတ်တံဆိပ်များတွင် Phuc Long၊ Starbucks နှင့် Katinat တို့ ပါဝင်ကြောင်း သိရပါသည်။ လက်ဖက်ရည် ကဏ္ဍတွင် ToCoToCo သည် ဆိုင်ခွဲ ၁,၀၀၀ နီးပါးဖြင့် ဦးဆောင်နေပြီး Hong Tra Ngo Gia သည် ဆိုင်ခွဲ ၅၀၀ ခန့်ဖြင့် ဒုတိယနေရာမှ ရပ်တည်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် Gong Cha၊ Koi Thé၊ The Alley နှင့် Tiger Sugar တို့သည် ဆိုင်ခွဲ ၅၀ မှ ၇၀ အကြား အသီးသီးဖြင့် လည်ပတ်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ဒေသအတွင်း တတိယအကြီးဆုံးဈေးကွက်ဖြစ်သော်လည်း ဗီယက်နမ်တွင် ဆိုင်ခွဲ ၁,၀၀၀ ကျော်ရှိသည့် အမှတ်တံဆိပ်မှာ Milano Coffee တစ်ခုတည်းသာရှိပြီး အရှေ့တောင်အာရှတစ်ဝန်းတွင် ထိုသို့သော အမှတ်တံဆိပ် ၁၁ ခု ရှိနေသည်ဟု Momentum Works က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် အရှေ့တောင်အာရှ ကော်ဖီနှင့် လက်ဖက်ရည်ဈေးကွက်ကွင်းဆက်တန်ဖိုးသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံနီးပါးရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အနာဂတ်တွင် ပြိုင်ဆိုင်မှုသည် ဆိုင်ခွဲတိုးချဲ့မှုထက် လည်ပတ်မှုထိရောက်မှု၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်အခြေခံစနစ်များနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် ကောင်းမွန်ရေးတို့အပေါ် အခြေခံလာမည်ဟု ခန့်မှန်းရကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

   အိန္ဒိယပဲမျိုးစုံအသင်း (India Pulses & Grains Association) ၏ အပတ်စဉ် အစီရင်ခံစာတွင် ကုလားပဲဈေးနှုန်းများသည် လိုအပ်ချက်နည်းပါးခြင်းနှင့် ထုတ်လုပ်မှုပိုများလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထား ခြင်းကြောင့် ဈေးကွက်အကန့်အသတ်ဖြစ်နေကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ကုလားပဲနှင့် ပဲနီလေးတို့ ကဲ့သို့သော ပဲများ၏ ဈေးနှုန်းများသည် စိုက်ပျိုးထွက်ရှိရာ ဒေသများမှ ပို့ဆောင်ရောက်ရှိမှုများ တိုးလာခြင်းကြောင့် ထပ်မံလျော့နည်းလာပြီး စျေးကွက်အတွင်း အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ဆက်လက် လှုပ်ရှားမည်ဟု ခန့်မှန်းကြသည်။

    အိန္ဒိယနိုင်ငံ လက်ကားစျေးကွက်များတွင် ကုလားပဲ၏ ပျမ်းမျှစျေးနှုန်းသည် မတ်လ ၂၁ ရက် နှင့် ပြီးခဲ့သည့်အပတ်တွင် ၁ ကွမ်တယ် (၁၀၀ ကီလိုဂရမ်) လျှင် ၅၀၄၂.၅၅ ရူပီးသို့ ကျဆင်းခဲ့ပြီး ယခင်အပတ်၏ဈေးနှုန်း ၅၁၄၇.၃၁ ထက် နည်းလာသည်။ အလားတူ ပဲနီလေး၏ စျေးနှုန်းသည် လည်း ၆၇၇၈.၃၇ ရူပီးသို့ လျော့ကျခဲ့ပြီး ယခင်အပတ်၏ ၇၂၄၅.၅၁ ရူပီးထက်နည်းလာသည်ဟု အချက်အလက်များအရ သိရသည်။ ပဲနှစ်မျိုးလုံး၏ ဈေးနှုန်းများသည် အနည်းဆုံး ထောက်ပံ့ဈေးနှုန်း (MSP) ထက်နည်းနေသည်။ ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ပဲရာသီအတွက် ကုလားပဲ MSP သည် ၁ ကွမ်တယ်လျှင် ၅၈၇၅ ရူပီးဖြစ်ပြီး ပဲနီလေးအတွက် MSP သည် ၇၀၀၀ ရူပီး ဖြစ်သည်။

     “အစိုးရက MSP အတိုင်း ဝယ်ယူမှု စတင်နေပြီး အဆိုပါဆောင်ရွက်မှုသည် ပဲဈေးနှုန်းများကို ထောက်ပံ့ပေးမည်ဖြစ်သည်။ တင်သွင်းမှုကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်တက်လာခြင်း၊ အနောက်အာရှ ဒေသ တွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် ဒေါ်လာနှင့်ယှဉ်လျှင် ရူပီးတန်ဖိုး ကျဆင်းနေခြင်းတို့ကြောင့် ဈေးနှုန်းများ ထပ်မံလျော့နည်းမည် မဟုတ်ဘဲ အကန့်အသတ်အတွင်း သာ ရှိနိုင်သည်” ဟု IGrain India မှ Rahul Chauhan က ပြောသည်။

    စျေးကွက်အများစုတွင် ဈေးနှုန်းများသည် MSP ထက်နည်းနေပြီး စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ကုန်သည်များက ကုလားပဲခြမ်းနှင့် ကုလားပဲမှုန့်တို့အတွက် လိုအပ်ချက်နည်းနေခြင်းကြောင့် သတိ ထားဝယ်ယူနေကြသည်” ဟု IPGA က ဆိုသည်။ မတ်လ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ကုလားပဲ တင်သွင်းမှု သည် တန်ချိန်သိန်း ၆.၄၄ အထိ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး လုံလောက်သည့် အခြေအနေ ရှိသည်ဟု IPGA  ကဖော်ပြထားသည်။

   လက်ရှိ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်၏ ဧပြီမှ ဇန်နဝါရီအထိ ကာလအတွင်း တင်သွင်းမှုသည် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းကာ တန်သိန်း ၆.၈၈ သာ ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် တန်သိန်း ၈.၆၄ ထက် နည်းခဲ့သည်။ ဒုတိယ အကြိမ် ခန့်မှန်းချက်များအရ ကုလားပဲ ထုတ်လုပ်မှုသည် ယခင်နှစ်၏ ၁၁၁.၁၄ တန်သိန်း ထက် ပိုများကာ ၁၁၇.၉၂ တန်သိန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး၊  ပဲနီလေး ထုတ်လုပ်မှုသည်လည်း ယခင်နှစ် ၏ ၁၆.၅၄ တန်သိန်းမှ ၁၇.၃၃ တန်သိန်းသို့ တိုးလာမည်ဟု မျှော်မှန်းထားသည်။

   အာမက်ဒါဘတ်မြို့မှ စက်မှုလုပ်ငန်းရှင် Punit Bachawat က “ဒီနှစ်မှာ မိုးရေကောင်းခြင်း နှင့် ရာသီဥတုသင့်လျော်မှုကြောင့် ကုလားပဲစိုက်ပျိုးမှုက ကောင်းမွန်ပြီး Rajasthan, Gujarat, Maharashtra နှင့် Karnataka ပြည်နယ်များတွင် ထုတ်လုပ်မှု ပိုမိုတိုးလာနိုင်သည်။ သို့သော် မိုးမမှန်ခြင်းနှင့် အပူချိန်မြင့်ခြင်းကြောင့် အစေ့အရွယ်အစား သေးငယ်လာပြီး အရောင်ပြောင်းလဲမှု အနည်းငယ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: The Hindu Business Line, March 23, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)