ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

    ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ လတ်ဆတ်သော ပိန္နဲသီးများ တင်သွင်းခွင့်ပြုကြောင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍက ကြိုဆိုလက်ခံပါကြောင်း၊ နှစ်နိုင်ငံ လုံးမှ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများမှ သဘောတူညီချက်သစ်နှစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းဖြင့် ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် ခွင့်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ စိုက်ပျိုးရေး၊ သစ်တောနှင့် ငါးလုပ်ငန်းဝန်ကြီး Dith Tina နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ အကောက်ခွန်အထွေထွေအုပ်ချုပ်မှု အာဏာပိုင် အဖွဲ့ဝန်ကြီး Sun Meijun တို့သည် ဝန်ကြီး Dith Tina လိုက်ပါသွားခဲ့သည့် ဝန်ကြီးချုပ်  Hun Manet ၏ နိုင်ငံတော်အဆင့်ခရီးစဉ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ပေကျင်းမြို့၌ အဆိုပါသဘောတူညီချက်များကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

    နှစ်နိုင်ငံလုံးသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ လတ်ဆတ်သော ပိန္နဲသီး တင်ပို့ရေး အတွက် အပင်ပိုးမွှားကင်းစင်ရေး လိုအပ်ချက်ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန် ရောဂါပိုးမွှားကူးစက်မှု မရှိစေရန် စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဘေးကင်းသော စားသောက်ကုန်များ တင်သွင်း၊ တင်ပို့ခြင်းဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) တို့ကို လက်မှတ်ရေး ထိုးခဲ့ကြပါသည်။ အဆိုပါသဘောတူညီချက်များသည် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်များသို့ ဝင်ရောက်နိုင် ရန်နှင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များ၏ အရည်အသွေးအပေါ် ယုံကြည်မှု ခိုင်မာ စေရန်အတွက် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံအစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို ပေါ်လွှင်စေသည့် ထူးခြား သော အောင်မြင်မှုများဖြစ်ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။

    ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်များအတွက် လေချုသီးနှင့် အခြားစိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန် များ ကို ဝယ်ယူထုပ်ပိုးသည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော Pechenda Fruit Production ၏ ဘုတ်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ Phot Saphanborey က  ဇူလိုင် ၁၇ ရက်နေ့တွင် The Post သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားချက် အရ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးဈေးကွက်တစ်ခုဖြစ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံအပါအဝင် နိုင်ငံတကာဈေးကွက် များ သို့ ပိုမိုဝင်ရောက်လာသော ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ သစ်သီးဝလံများနှင့် စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်များ ကို ပိုမိုမြင်တွေ့ရ သည့်အတွက် စိတ်ကြည်နူးမိပါကြောင်း၊ ပိန္နဲသီးသည် သက်တမ်းအတန်အသင့် ရှည်သော သီးနှံတစ်မျိုး ဖြစ်သောကြောင့် ပို့ကုန်အလားအလာကောင်းသော  ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ၏ အလားအလာ အရှိဆုံး စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ ပိန္နဲပင်၏ အသီးသီး နိုင်မှု ပမာဏမှာ လေချုသီး သို့မဟုတ် ဒူးရင်းသီးတို့ထက် လျော့နည်းသော်လည်း မကြာသေးမီနှစ် များအတွင်း ကမ္ဘောဒီးယား နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း ပိန္နဲပင်စိုက်ပျိုးမှုကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးလာခဲ့ကြာပါကြောင်း၊ ပိန္နဲပင်စိုက်ပျိုးသည့် ဧရိယာသည် လေချုသီးစိုက်ပျိုးမှုဧရိယာထက် များစွာသေးငယ်နေသေးသော် လည်း စိုက်ပျိုးရေး ကုမ္ပဏီအများအပြားမှာ  ပိန္နဲသီးစိုက်ခင်းများကို ယခင်ကထက် တိုးချဲ့ စိုက်ပျိုးလာ နေကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

    ဆက်လက်၍ Saphanborey က ပြောကြားခဲ့ရာ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် သရက်သီး၊ ငှက်  ပျောသီး၊ လေချုသီးနှင့် ဒူးရင်းသီးအပါအဝင် လတ်ဆတ်သော သစ်သီးဝလံများကို တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ရန် ခွင့်ပြုချက် ရရှိထားပြီး ဖြစ်ကြောင်း၊  ကမ္ဘောဒီးယာနိုင်ငံ အစိုးရအနေဖြင့် အခြားသော သစ်သီး ဝလံများအတွက်လည်း တရားဝင်ဈေးကွက် ဝင်ရောက်ခွင့် ရရှိရန် ရှာဖွေနေကြောင်း၊ သို့သော်လည်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် သစ်သီးဝလံများ ပိုးသတ်သန့်စင်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ခြင်းဆိုင်ရာ ခေတ်မီအထောက် အပံ့ပစ္စည်းများနှင့် လုံလောက်သော သိုလှောင်ရုံ အခြေခံ အဆောက်အအုံများ လိုအပ်နေသေး၍ ပို့ကုန် လုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့် အတားအဆီးများစွာနှင့် ဆက်လက်ရင်ဆိုင်ရ မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံ အနေဖြင့် ဈေးကွက်ဝင်ရောက်မှုကို ခွင့်ပြုပြီးဖြစ်သော်လည်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဖက်မှ လုပ်ဆောင်ရန် လုပ်ငန်းများစွာရှိနေသေးပါကြောင်း အထူးသဖြင့် ပို့ကုန် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ထုတ်ကုန်အရည်အသွေးဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များတွင် လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်နေ သေးကြောင်း၊ တရုတ်နိုင်ငံသားဝယ်သူများအနေဖြင့် လတ်ဆတ်သောပိန္နဲသီးတင်ပို့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်း၏ကုမ္ပဏီနှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုပြီးဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: The Phnom Penh Post, 17 Jul 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ Maharashtra ပြည်နယ်ရှိ ကြက်သွန်နီစိုက်တောင်သူများက Palghar ခရိုင်ရှိ Vadhvan ဆိပ်ကမ်းအနီးတွင် ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ စိုက်ပျိုးရေးဈေးကွက်တစ်ခု ထူထောင်ရန် ပြည်နယ် အစိုးရ၏ အစီအစဉ်ကို ကြိုဆိုကြသော်လည်း အိန္ဒိယနိုင်ငံအား ကြက်သွန်နီ ကုန်သွယ်မှုပြုသည့် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းနိုင်ငံအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာစေရန် Nashik မြို့အား ကြက်သွန်နီအဓိက တင်ပို့ရေး အမျိုးသားပို့ကုန်ဗဟိုဌာနအဖြစ် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖွံ့ဖြိုးရန် အစိုးရအာဏာပိုင်များအား တိုက် တွန်းခဲ့သည်။

     Maharashtra ပြည်နယ်ရှိ ကြက်သွန်နီစိုက်တောင်သူများအသင်းက အဆိုပါ နိုင်ငံတကာ စိုက်ပျိုးရေးဈေးကွက် အဆိုပြုချက်သည် စိုက်ပျိုးရေးပို့ကုန်၊ စားသောက်ကုန်ပြုပြင်ရေး၊ အလုပ် အကိုင်နှင့် ကျေးလက်စီးပွားရေးကို အထောက်အကူပြုမည်ဖြစ်သော်လည်း အဆိုပြုချက်ကြောင့် ရရှိလာမည့် အကျိုးကျေးဇူးများသည် တောင်သူများထံ တိုက်ရိုက်ရောက်ရှိရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

     အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ကြက်သွန်နီမြို့တော်ဟု လူသိများသော Nashik မြို့သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ကြက်သွန်နီထုတ်လုပ်မှု၊ ကုန်သွယ်မှုနှင့် ပို့ကုန်များတွင် သိသာထင်ရှားသော ဝေစုကို ပိုင်ဆိုင် ထားသောကြောင့် Vadhvan ဆိပ်ကမ်းနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော သီးသန့်ပို့ကုန်ဗဟိုဌာနအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးသင့်သည်ဟု အသင်းတည်ထောင်သူဖြစ်သူ ဥက္ကဋ္ဌ Bharat Dighole က ပြောကြားခဲ့သည်။

    ယခုသီတင်းပတ်အစောပိုင်းတွင် ပြည်နယ်အစိုးရက စိုက်ပျိုးရေးပို့ကုန်များ အားကောင်း လာစေရန်နှင့် စိုက်ပျိုးသူများအား ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်များနှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ရန်အတွက် Vadhvan ဆိပ်ကမ်းမှ ကီလိုမီတာ ၄၀ ခန့်အကွာ Palghar ခရိုင်တွင် မကြာမီကာလအတွင်း နိုင်ငံ တကာအဆင့်မီ စိုက်ပျိုးရေးဈေးကွက်တစ်ခု ထူထောင်မည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

     Digholeက ကြက်သွန်နီစိုက် တောင်သူများသည် ဈေးနှုန်းအတက်အကျ၊ ပို့ကုန်ကန့်သတ် ချက်များ၊ သိုလှောင်ရုံအဆောက်အဦ မလုံလောက်မှု၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မား မှုနှင့် ကမ္ဘာ့ဝယ်သူများထံ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်နိုင်မှု မရှိခြင်းတို့ကို ဆက်တိုက် ကြုံတွေ့ခံစားနေ ရပြီး ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်အောက် ဈေးနှုန်းဖြင့် ကြက်သွန်နီများကို ရောင်းချခဲ့ရလေ့ရှိ ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

     ကြက်သွန်နီ အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း၊ အလုံးအရွယ်အစား ခွဲခြားခြင်း၊ ထုပ်ပိုးခြင်း၊ အရည် အသွေးစစ်ဆေးခြင်းနှင့် အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းခြင်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များပါရှိသော သီးသန့် ကြက်သွန်နီပို့ကုန်ဂိတ်တစ်ခု ထူထောင်ရန်အပြင် Nashik နှင့် Vadhvan ဆိပ်ကမ်းအကြားတွင် ရထားလမ်း၊ ကွန်တိန်နာနှင့် အေးခဲဖြန့်ဖြူးရေး အခြေခံအဆောက်အဦများမှတစ်ဆင့် တိုက်ရိုက် စိုက်ပျိုးရေး ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်မှု စင်္ကြံတစ်ခု ဖန်တီးရန်လည်း အသင်းက အကြံပြုခဲ့သည်။

    ထို့အပြင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ တည်ငြိမ်သော ၅နှစ်တာ ကြက်သွန်နီပို့ကုန်မူဝါဒတစ်ရပ်၊ တန်ဖိုး မြှင့်ကြက်သွန်နီပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အားပေးမှုများ၊ ထုတ်လုပ်သူ တောင်သူ အဖွဲ့အစည်းများ (FPOs)၏ ကြက်သွန်နီတင်ပို့ရာတွင် တိုက်ရိုက်ပါဝင်မှု၊ ကြက်သွန်နီ ပို့ကုန်မြှင့် တင်ရေးဇုန်တစ်ခု ထူထောင်ရန်နှင့် Nashik မြို့တွင် အဆိုပြုထားသော ကြက်သွန်နီအဓိက တင်ပို့ ရေး အမျိုးသားပို့ကုန်ဗဟိုဌာနကို အမျိုးသားလေ့ကျင့်ရေး၊ သုတေသနနှင့် ပို့ကုန်လမ်းညွှန်မှု ဗဟို အဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ရန်လည်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။

     Dighole က အိန္ဒိယအစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် သမိုင်းဝင်ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်သည့် အတွက် ကြိုဆိုကြောင်း၊ သို့သော်လည်း အဆိုပါစီမံကိန်းသည် ကုန်သွယ်ရေး အဆောက်အအုံ တစ်ခုမျှသာ မဖြစ်သင့်ကြောင်းနှင့် သိန်းချီသော တောင်သူများအတွက် စီးပွားရေးအသွင် ကူးပြောင်း မှု၏ ဗဟိုအချက်အချာ ဖြစ်လာရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ကြက်သွန်နီအဓိက တင်ပို့ရေး အမျိုးသား ပို့ကုန်ဗဟိုဌာနအဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး Vadhvan ဆိပ်ကမ်းနှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ပါက အိန္ဒိယသည် ကြက်သွန်နီ ကုန်သွယ်မှုတွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ဦးဆောင်သည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

    အဆိုပါစီမံကိန်း၏ စီမံချက်(မူကြမ်း)ကို ရေးဆွဲရာတွင် ကြက်သွန်နီစိုက် တောင်သူအဖွဲ့ အစည်းများ၊ စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်များ၊ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် ထုတ်လုပ်သူ တောင်သူအဖွဲ့အစည်းများ ပါဝင်နိုင်ရန် ကြက်သွန်နီစိုက်တောင်သူများအသင်းက အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်၊ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်များနှင့် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စျေးကွက်ရှာဖွေရေးဌာနများထံ အယူခံဝင်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: The Economic Times, 18 Jul 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ အရန်ရိက္ခာဆန်များကို လွတ်လပ်စွာဈေးကွက်တင်ရောင်းချမှုစနစ် (Open Market Sale Scheme - OMSS) ဖြင့် အစိုးရက ရောင်းချပေးလျက်ရှိသော ဆန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်မားမှုနှင့်အတူ မုတ်သုံမိုးရွာသွန်းမှု အားပျော့နေခြင်းကြောင့် မိုးစပါးစိုက်ပျိုးမှု နှောင့်နှေးလျက် ရှိသည့် အခြေအနေတွင် ဆန်ပို့ကုန်ဈေးနှုန်းများသည် ရက်သတ္တ သုံးပတ်ဆက်တိုက် မြင့်တက်လာ ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယ၏ ဆန်ကွဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်သော ပေါင်းဆန်ဈေးနှုန်းသည် ယခင်သီတင်းပတ်၌ တစ်တန်လျှင် ၃၄၈ - ၃၅၂ ဒေါ်လာနှုန်း ရှိခဲ့ရာမှ ဇူလိုင် ၁၆ ရက် ကြာသပတေးနေ့ ရက်သတ္တပတ် တွင် တစ်တန်လျှင် ၃၅၂ - ၃၅၇ ဒေါ်လာနှုန်းသို့ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဆန်ကွဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သော ဆန်ဖြူဈေးနှုန်းမှာ တစ်တန်လျှင် ၃၅၃ - ၃၅၇ ဒေါ်လာနှုန်းထား၌ တည်ရှိနေခဲ့သည်။

     ဈေးကွက်အတွင်း၌ OMSS အစီအစဉ်ဖြင့် ရောင်းချသောဆန်၏ ဈေးနှုန်းများမှာ ကျဆင်း လာမည်ဟု မျှော်မှန်းထားသော်လည်း အစိုးရက ဈေးနှုန်းတိုးမြှင့်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ကောလ် ကတ္တားမြို့အခြေစိုက် ကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၁၀ ရက်နေ့အထိ လယ်သမား များ၏ စပါးစိုက်ပျိုးပြီးစီးမှုမှာ ဧရိယာဟက်တာ ၁၁.၅ သန်းရှိရာ ယခင်နှစ်ကာလတူ၌ စိုက်ပျိုးထား နိုင်သည့် ဟက်တာ ၁၂.၆ သန်းအောက်သို့ လျော့ကျနေဆဲဖြစ်သည်။

       ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင်မူ ရေကြီးနစ်မြုပ်မှုကြောင့် ခရိုင်ပေါင်း ၁၂ ခု၌ သီးနှံစိုက်ပျိုးမှု ဧရိယာ  အနည်းဆုံး ၂၈၆၁၀ ဟက်တာခန့် ပျက်စီးမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး စပါးနှင့် စပါးပျိုးခင်းများ ထိခိုက်မှု များပြားခဲ့သည်။ လက်ရှိခန့်မှန်းချက်မှာ ကနဦးမျှသာဖြစ်ပြီး ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အခြေအနေ အပြည့် အစုံကို ရေနစ်မြုပ်မှု ပြန်လည်ကျဆင်းသွားချိန်မှသာ ရှင်းလင်းစွာ သိနိုင်မည်ဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် စိုက်ပျိုးရေးပညာပေးဌာနမှ အရာရှိတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

    ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဆန်ကွဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သော ဆန်ဖြူဈေးနှုန်းမှာ ယခင်သီတင်းပတ်၌ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၄၅၀ နှုန်း ရှိခဲ့ရာမှ ၄၄၅ - ၄၅၀ ဒေါ်လာ နှုန်းထားသို့ ကျဆင်းခဲ့သည်ဟု ကုန်သည်များက ပြောဆိုကြသည်။ ဗန်ကောက်မြို့ အခြေစိုက် ကုန်သည်တစ်ဦးက ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ ၏ ဆန်ကွဲ ၅ မှတ်ပါဝင်သော ဆန်ဖြူတင်သွင်းမှုကို ဆိုင်းငံ့ခြင်းက ဝယ်လိုအားအပေါ် ထပ်မံဖိစီးမှု ဖြစ်ပေါ်စေမှုနှင့်အတူ မဖြစ်မနေလိုအပ်မှသာ ဝယ်ယူသဖြင့် ဆန်ဝယ်ယူမှု အခြေအနေသည် အကန့်အသတ်ဖြင့်သာရှိကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

    ခြောက်သွေ့ရာသီ ရိတ်သိမ်းထွက်ရှိမှုမှ ဆန်များ ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်လာသဖြင့် ရောင်း လိုအားအပိုင်းမှာမူ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လျက်ရှိသည်။ သို့သော် ကုန်သည်များအနေဖြင့် ယခု နှစ် နှောင်းပိုင်းကာလ၌ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေရှိသော အယ်လ်နီညိုရာသီဥတုဖြစ်စဉ်၏ ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုအပေါ် သက်ရောက်နိုင်မှုကို ဆက်လက် သတိပြုလုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။

    ဗီယက်နမ်ဈေးကွက်တွင် ဆန်ကွဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သော ဆန်ဖြူဈေးနှုန်းမှာ ဇူလိုင် ၁၆ ရက်နေ့၌ တစ်တန်လျှင် ၄၄၅ - ၄၅၀ ဒေါ်လာနှုန်းထား၌ ယခင်ရက်သတ္တပတ်အတိုင်း မပြောင်းလဲ ဘဲ တည်ရှိနေခဲ့သည်။ လက်ရှိ သီးနှံရိတ်သိမ်းရာသီမှ ကုန်ဝင်ရောက်မှုကြောင့် ရောင်းလိုအား မြင့် တက်လာနိုင်မှုကို ဆန်ဝယ်လက်များက စောင့်ကြည့်လျက်ရှိရာ ကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်မှုများသည် နှေးကွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဟိုချီမင်းမြို့ အခြေစိုက် ကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောဆိုခဲ့သည်။ နွေရာသီမှ ဆောင်းဦးရာသီကြား စပါးရိတ်သိမ်းမှုသည် ဇူလိုင်လကုန်မှ ဩဂုတ်လအထိ ကာလအတွင်း အမြင့် မားဆုံးသို့ ရောက်ရှိမည်ဟု လယ်သမားများက ပြောဆိုထားသည်။

Source: The Hindu Business Line, 17 Jul 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

          အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ဆန်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာခြင်း၊ ပြည်တွင်းဆန်ထုတ်လုပ်မှု ပိုလျှံခြင်းနှင့် ပြည်တွင်းဈေးကွက်တည်ငြိမ်မှုတို့ကို အခြေခံ၍ ဆန်တင်ပို့ရေးအခွင့်အလမ်းများကို အပြည့်အဝအသုံးချသွားရန် ရည်မှန်းထားကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Andi Amran Sulaiman က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ North Sumatra ပြည်နယ်  Medan မြို့၌ ဇူလိုင် ၁၇ ရက်က ပြောကြားရာတွင် ဝန်ကြီးက ကမ္ဘာ့ဆန်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်နေမှုကို အင်ဒိုနီးရှားက အခွင့်အလမ်းအဖြစ် အသုံးချသွားမည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံအချို့က ဆန်တင်သွင်းလိုကြောင်း တောင်းဆိုထားသည့်အတွက် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Trading Economics ၏ အချက်အလက်များအရ ကမ္ဘာ့ဆန်ဈေးနှုန်းမှာ ဇူလိုင် ၁၅ ရက်တွင် metric quintal တစ်ယူနစ်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၃.၇၅ ရှိခဲ့ပြီး ဇွန် ၂၃ ရက်က မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် ၁၂.၄၈ ဒေါ်လာထက် မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဝန်ကြီးက အင်ဒိုနီးရှားအနေဖြင့် နိုင်ငံပိုင်ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း Bulog က စီမံခန့်ခွဲထားသည့် အစိုးရအရန်ဆန် တန်ချိန် ၅.၃ သန်း ရှိနေခြင်းနှင့် ပြည်တွင်းဆန်ထုတ်လုပ်မှုကောင်းမွန်နေခြင်းတို့ကိုအခြေခံကာ ထိုအခွင့်အလမ်းကို အပြည့်အဝအသုံးချသင့်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် ပြည်တွင်းအခြေအနေကောင်းမွန်မှုကြောင့် အင်ဒိုနီးရှားသည် စားနပ်ရိက္ခာလုံခြုံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေနိုင်ခဲ့သကဲ့သို့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စားနပ်ရိက္ခာ ဈေးနှုန်းအပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်နေသည့်ကြားမှ ပြည်သူများအတွက် ဆန်ဈေးနှုန်းကိုလည်း သင့်တင့်မျှတသည့်အဆင့်တွင် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားသည် မလေးရှားနှင့် စင်ကာပူအပါအဝင် နိုင်ငံအချို့ထံမှ ဆန်ဝယ်ယူလိုကြောင်း ကမ်းလှမ်းမှုများ ရရှိထားပြီး ထိုကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် သမ္မတ Prabowo Subianto ၏ လမ်းညွှန်ချက်နှင့်အညီ ပြည်တွင်းလိုအပ်ချက် ကို အပြည့်အဝဖြည့်ဆည်းနိုင်ရေးအတွက် စားနပ်ရိက္ခာထုတ်လုပ်မှုကို တိုးမြှင့်ကာ ကိုယ်ပိုင်ဖူလုံ မှုရရှိရေး ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ ပိုလျှံထုတ်လုပ်နိုင်သည့် ပမာဏကိုလည်း ပြည်ပသို့ တင်ပို့သွားရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ဝန်ကြီးက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အစိုးရသည် ဆန်တစ်မျိုး တည်းသာမက စိုက်ခင်းသီးနှံ၊ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံနှင့် မွေးမြူရေးကဏ္ဍများမှ ထွက်ရှိသည့် ထုတ်ကုန်များကို တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်များအဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်ရန် Downstream လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကိုလည်း အရှိန်မြှင့်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ဝန်ကြီးက သမ္မတ Prabowo သည် ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်ရန်၊ စားနပ်ရိက္ခာ ကိုယ်ပိုင်ဖူလုံမှုကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် စိုက်ခင်း၊ ဥယျာဉ်ခြံ၊ မွေးမြူရေးကဏ္ဍများတွင် အရင်းအမြစ်အခြေခံ ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ညွှန်ကြားထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အချက်အလက်များအရ အင်ဒိုနီးရှား၏ စားနပ်ရိက္ခာ ကိုယ်ပိုင်ဖူလုံမှုနှုန်းမှာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း ၉၁.၀၄ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၉၈.၈၈ ရာခိုင်နှုန်း အကြား ရှိခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ၈၇.၁၄ ရာခိုင်နှုန်း အထိ ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော် ASEAN Food Security Information System ၏ အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၎င်းနှုန်းမှာ ၁၁၀.၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အထိ ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး အင်ဒိုနီးရှားသည် စားနပ်ရိက္ခာ ကိုယ်ပိုင်ဖူလုံမှုကို ပြန်လည်ရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။ ထိုတိုးတက်မှုမှာ ဆန်ထုတ်လုပ်မှု မြင့်တက်လာခြင်းှိကြောင့် အဓိကဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ ဆန်ထုတ်လုပ်မှုသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တန်ချိန် ၃၀.၆၂ သန်း ရှိရာမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တန်ချိန် ၃၄.၆၉ သန်း အထိ တိုးတက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုသို့တိုးတက်လာခြင်းမှာ ရိတ်သိမ်းစိုက်ဧရိယာ ဟက်တာ ၁၀.၀၅ သန်း မှ ဟက်တာ ၁၁.၃၂ သန်း အထိ တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)

      ဂျပန်နိုင်ငံပဋိဇီဝဆေးဝါးကုမ္ပဏီ Takeda သည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ သွေးရည်ကြည်မှ ထုတ်လုပ်သည့်ဆေးဝါးများ (Plasma-derived Medicinal Products) ထုတ်လုပ်ရေးကွန်ရက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၀ (အင်ဒိုနီးရှားရူပီး ၅၃၉ ဘီလီယံခန့်) အထိ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနက ဇူလိုင် ၁၅ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ ထိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် နှစ်နှစ်တာစီမံကိန်း၏ ပထမအဆင့်ဖြစ်ပြီး အမျိုးသားသွေးရည်ကြည်ဘဏ်ကွန်ရက် (National Plasma Bank Network) ကိုတည်ထောင်ကာ ပြည်တွင်းဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍ၏ စွမ်းဆောင်ရည် ကိုမြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရေး ဝန်ကြီး Rosan Roeslani က ထိုမဟာဗျူဟာမြောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် အရင်းအနှီးထည့်ဝင် ခြင်းထက်ပိုမိုအရေးပါပြီး နည်းပညာလွှဲပြောင်းပေးရေး၊ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် ရေးနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုမြင့်မားသည့်အလုပ်အကိုင်များ ဖန်တီးပေးနိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများကိုလည်း ဆောင်ကြဉ်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် မဟာဗျူဟာမြောက်ကဏ္ဍများတွင် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရေးမူဝါဒကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်၊ အရေးကြီးသောသွေးရည်ကြည်ဆေးဝါးများကို ပြည်သူများပိုမိုလွယ်ကူစွာ ရရှိအသုံးပြုနိုင်စေရန်နှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံကို ဒေသတွင်းကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုဗဟိုချက်အဖြစ် မြှင့်တင်နိုင်ရန် အစိုးရ၏ကြိုးပမ်းမှုများနှင့် ကိုက်ညီကြောင်းလည်း ဝန်ကြီးက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းအစီအစဉ်အရ ပထမဆုံးသွေးရည်ကြည်ဘဏ်ကို ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်လည်ပတ် နိုင်ရန် စီစဉ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံသည် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံခြားရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုအဓိကအရင်းအမြစ်နိုင်ငံများအနက် တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ် အတွင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့သဖြင့် ပဉ္စမမြောက်အများဆုံးရင်းနှီးမြှုပ်နှံ သည့် နိုင်ငံအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဝန်ကြီးဌာန၏ စာရင်းများအရ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်အထိ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အမှန်တကယ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပမာဏမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၈ ဒသမ ၁ ဘီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်ပျမ်းမျှ ၁၃ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်းနှုန်းဖြင့် တိုးတက်လာကာ ဒေသခံအလုပ်အကိုင်ပေါင်း ၃၀၀,၀၀၀ နီးပါး ဖန်တီးပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Antara News                                                                             

DOCA (ရန်ကုန်)