အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခကြောင့် အိန္ဒိယဆန်တင်ပို့မှုများ ရပ်တန့်ကာ ဈေးနှုန်းများကျဆင်းပြီး အခက်အခဲနှင့် ရင်ဆိုင်နေရခြင်း
အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခများကြောင့် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်နေ သော အိန္ဒိယ၏ ဆန်တင်ပို့မှုကဏ္ဍသည် ဖရိုဖရဲအခြေအနေသို့ ဆိုက်ရောက်နေသည်။ ဆန်တန်ချိန် သိန်းနှင့်ချီ၍ တင်ပို့နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ သောင်တင်နေပြီး အဆိုပါကိစ္စကြောင့် ဆန်ဈေးနှုန်းနှင့် စားနပ် ရိက္ခာဖူလုံမှုအပေါ် သက်ရောက်လာမည့် ဆိုးကျိုးများကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်နေသည်။
ယခုနှစ်တွင် ဆန်အထွက်နှုန်းကောင်းမွန်သဖြင့် အိန္ဒိယဆန်တင်ပို့သူများအတွက် အလား အလာ ကောင်းမည့်နှစ်ဟု မျှော်လင့်ထားသော်လည်း အီရန်တွင်ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲကြောင့် အစီအစဉ်များအားလုံး ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားခဲ့သည်။ ဆန်လုပ်ငန်းကဏ္ဍ ခန့်မှန်းချက်များအရ လက်ရှိ တွင် ဆန်တန်ချိန် ၄၀၀,၀၀၀ ခန့်သည် ဆိပ်ကမ်းများ၌လည်းကောင်း၊ ပင်လယ်ပြင်တွင်လည်းကောင်း သောင်တင်နေပြီး အဓိကစျေးကွက်များသို့ ရောက်ရှိနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။
ကုန်သွယ်ရေး အနှောင့်အယှက်များ များပြားလာခြင်း
အိန္ဒိယသည် ကမ္ဘာ့ဆန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် တင်ပို့မှုတွင် အကြီးမားဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ ဆန် တင်ပို့မှု စုစုပေါင်း၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို တာဝန်ယူထားသည်။ ပြီးခဲ့သည့် ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် အိန္ဒိယ သည် ဘာစမာတီ (Basmati) ဆန်တန်ချိန် ၆ သန်းခန့် တင်ပို့ခဲ့ပြီး အများစုမှာ အရှေ့ အလယ်ပိုင်းသို့ တင်ပို့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အီရန်သည် အဓိကဝယ်ယူသူဖြစ်သောကြောင့် ယခုစစ်ပွဲက ဝယ်လိုအားကို လျော့နည်းစေကာ သင်္ဘောလမ်းကြောင်းများကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ် စေသဖြင့် တင်ပို့သူများမှာ အရှုံးပေါ်မည့်အရေးနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင် ၇,၀၀၀ ခန့်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် အိန္ဒိယ ဆန်တင်ပို့သူများအဖွဲ့ချုပ်က ကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်တက်နေပြီး အော်ဒါ အသစ်များမှာ စစ်ပွဲကြောင့် ရပ်တန့်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဖွဲ့ချုပ်၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Vinod Kumar Kaul က "သင်္ဘောလိုင်းတွေကနေ ဈေးနှုန်း မတရား တိုးမြှင့်တာ ဒါမှမဟုတ် အပို ဆောင်းခတွေ ကောက်ခံတာမျိုး မရှိစေဖို့ ကျွန်တော်တို့ အစိုးရနဲ့ ဆွေးနွေးနေပါတယ်" ဟု ဆိုသည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် ရာမာဒန် (Ramadan) ဥပုသ်လအတွင်း ဘာစမာတီဆန် ဝယ်လိုအား မြင့်တက် လေ့ရှိသော်လည်း ယခုနှစ်တွင်မူ ထိုသို့ ဖြစ်မလာခဲ့ပေ။ ထို့အပြင် သင်္ဘောလမ်းကြောင်း အခက်အခဲ များကြောင့် ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် ဆန်ဈေးနှုန်း ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကျဆင်းသွားကြောင်း အဖွဲ့ချုပ် က ပြောသည်။ ကုန်သည်များ၏ သတိပေးချက်အရ အကယ်၍ တင်ပို့မည့် ဆန်များမှာ ခရီးဆုံးသို့ မရောက်ဘဲ ပြည်တွင်းဈေးကွက်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပါက ထုတ်ကုန်များ လိုအပ်သည်ထက် ပိုလျှံသွားပြီး ဈေးနှုန်းများ အကြီးအကျယ် ထိုးကျသွားနိုင်ကြောင်း သိရသည်။
ဒီနှစ်မှာတော့ အမြတ်ဆိုတာ ရှိမှာမဟုတ်တော့ပါဘူး" ဟု မက္ကဆီကိုနှင့် ရုရှားနိုင်ငံများသို့ ဆန်တင်ပို့နေပြီး ပြည်တွင်းဈေးကွက်သို့လည်း ဖြန့်ဖြူးပေးနေသည့် နယူးဒေလီအခြေစိုက် ဆန် ကုန်သည် Virender Kumar က ပြောကြားခဲ့သည်။ "စစ်ပွဲစတာနဲ့ ဈေးနှုန်းတွေ ချက်ချင်း ထိုးကျ သွားခဲ့တယ်။ အခု ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော မျှော်လင့်ချက်ကတော့ ရေရှည်မှာ လုပ်ငန်းကို ထိခိုက်မှုမရှိဖို့ပါပဲ။"
ဓာတ်မြေဩဇာ ထောက်ပံ့မှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ
ဆန်တင်ပို့မှုအပြင် အဆိုပါပဋိပက္ခသည် အိန္ဒိယ၏ နောက်ထပ်စိုက်ပျိုးရာသီအတွက် အရေးကြီးသော ဓာတ်မြေဩဇာ ထောက်ပံ့မှုကိုလည်း စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်စေသည်။ အိန္ဒိယသည် ဓာတ်မြေဩဇာကို ပြည်ပမှတင်သွင်းမှုအပေါ် များစွာမှီခိုနေရသည်။ အိန္ဒိယတွင် အသုံးအများဆုံး ဖြစ်သော ယူရီးယား (Urea) မြေဩဇာ အများစုကို အိုမန်၊ ကာတာ၊ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားနှင့် ယူအေအီး ကဲ့သို့သော ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများမှ တင်သွင်းခြင်းဖြစ်သည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ပြည်တွင်း၌ ယူရီးယားထုတ်လုပ်ရန် အသုံးပြုသည့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) ထက်ဝက်နီးပါးကို ကာတာနိုင်ငံမှ တင်သွင်းနေရပြီး၊ လက်ရှိတွင် အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှု များကြောင့် တင်ပို့နိုင်မှုစွမ်းအားကို ထိခိုက်နေသည်။ အိန္ဒိယအစိုးရကမူ လာမည့် စိုက်ပျိုးရာသီအတွက် လုံလောက်သော ဓာတ်မြေဩဇာ လက်ကျန်ရှိကြောင်းနှင့် အခြားရရှိနိုင်မည့် လမ်းကြောင်းများကို ရှာဖွေနေကြောင်း အာမခံထားသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် Narendra Modi က အရှေ့ အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ပြည်သူများအပေါ် သက်ရောက်မှု မရှိစေရန် အစိုးရက အကာအကွယ် ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့ တွင် ပါလီမန်၌ ပြောကြားခဲ့သည်။
"အစိုးရအနေနဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေတွေကို ကိုင်တွယ်ဖို့ ဓာတ်မြေဩဇာတွေကို လုံလောက်အောင် စီစဉ်ထားပြီးပါပြီ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းတွေရဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို တောင်သူတွေအပေါ် မကျရောက်စေဖို့ ကျွန်တော်တို့ သေချာဆောင်ရွက်ထားပါတယ်" ဟု ဝန်ကြီး ချုပ်က ထပ်လောင်း ပြောဆိုသည်။ ကျွမ်းကျင်သူများကမူ ဤအခြေအနေသည် ရေရှည်ပြုပြင် ပြောင်းလဲမှုများ လိုအပ်နေသည်ကို မီးမောင်းထိုးပြနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ ဓာတ်မြေ ဩဇာ ကျွမ်းကျင်သူ Narasimha Reddy Donthi က အိန္ဒိယအနေဖြင့် ဓာတုမြေဩဇာများအပေါ် အမှီပြုနေခြင်းထက် သဘာဝမြေဩဇာ (Organic) များသို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုသင့်ကြောင်း၊ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းက စစ်ပွဲနှင့် နိုင်ငံတကာဖြစ်ရပ်များအပေါ် မမှီခိုဘဲ ပိုမိုရေရှည်တည်တံ့စေမည် ဖြစ် ကြောင်း အကြံပြုထားသည်။
Source: Channel News Asia, March 25, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)
