ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

          မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံစားသုံးသူများနှင့် ငါးလုပ်ငန်းရှင်များ အကြား မိုးဦးကျကာလ မြစ်ငါး၊ ချောင်းငါးနှင့် ဆည်ငါးများ ဈေးကွက်အတွင်း ပိုမိုဝင်ရောက် လာသော်လည်း ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားမှုများကြောင့် ငါးဈေးနှုန်းများမှာ ပြီးခဲ့သည့်လများ ထက် အနည်းငယ်မြင့်တက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

          ကျိုက်ထိုမြို့မဈေးသို့ အဓိကအားဖြင့် စစ်တောင်းမြစ်ဝှမ်းမှ ထွက်ရှိသော မြစ်ငါးများ၊ ဒေသတွင်း အင်းအိုင်များမှ ဖမ်းဆီးရမိသော အင်းငါးများနှင့် ရန်ကုန်ဘက်မှ တင်သွင်းလာ သည့် မွေးမြူရေးငါးများ ဝင်ရောက်လျက်ရှိသည်။ မိုးစတင်ရွာသွန်းလာခြင်းကြောင့် လတ်တလောတွင် ငါးရံ့၊ ငါးခူနှင့် ငါးပြေမ ကဲ့သို့သော အင်းငါးများ ဒေသဈေးကွက်အတွင်း ပိုမိုတွေ့မြင်လာရသည်။

          လက်ရှိတွင် ငါးမြစ်ချင်း(မွေးမြူရေး) ငါးများမှာ ပုံမှန်ဝင်ရောက်မှုရှိနေပြီး တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ် (၁၂၀၀၀) မှ (၁၆၀၀၀) အထိ ပေါက်ဈေးရှိနေကာ ငါးခူ/ငါးကြင်း (အင်းငါး)များမှာ အရောင်း သွက်သော်လည်း ဈေးကွက်အတွင်း အဝင်နည်း၍ တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ် (၂၂၀၀၀) မှ (၂၈၀၀၀) အထိ ရှိနေ ကြောင်း သိရပါသည်။

          ဈေးမြင့်သော်လည်း စားသုံးသူအကြိုက်တွေ့သော ငါးရံ့အကောင်ကြီးများမှာ လက်ရှိ တွင်ဝယ်လိုအားရှိနေပြီး ကျပ် (၂၅၀၀၀) မှ (၄၀၀၀၀) ဝန်းကျင်အထိ ပေါက်ဈေးရှိနေ ကြောင်း သိရပါသည်။

          လာမည့် ဇူလိုင်လနှင့် ဩဂုတ်လ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းချိန်တွင် လယ်ငါးနှင့် အင်းငါးများ ပိုမိုလှိုင်လှိုင် ပေါ်လာနိုင်သဖြင့် ထိုအချိန်တွင် ငါးဈေးနှုန်းများ အနည်းငယ် ပြန်လည်တည်ငြိမ်သွားနိုင်ကြောင်း ဈေးကွက်ကျွမ်းကျင်သူများက ခန့်မှန်းထားကြသည်။

DOCA (မွန်)

         ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဖရဲသီးမျိုးပေါင်း ၁၂၀၀ ကျော်ရှိသည်ဟု သိရှိရပါသည်။ ဖရဲသီးသည် အရည်ရွှမ်းသော သစ်သီးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဖရဲပင်သည် သဲမြေ၊ သဲနုန်းမြေ၊ နုန်းမြေတို့တွင် စိုက်ပျိုးရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ယခုဇူလိုင်လတွင် ဖရဲသီးမှာ အရည်ရွှမ်းပြီး အအေးစာဖြစ်သည့်အတွက် မိုးတွင်းကာလအချိန်တွင် အ‌ရောင်းပါးပြီး စိုက်ပျိုးထွက်ရှိမှုလည်း မရှိသလောက်နည်းပါးကာ ရာသီဥတုပူပြင်းသည့် နွေရာသီတွင် စားသုံးသူများပြားကြောင်း သိရပါသည်။ ဖရဲသီးကို လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ခွဲ၍ စားသုံးနိုင်သလို ရေခဲမုန့်၊ ဖျော်ရည်စသည်ဖြင့် ပြုလုပ်၍လည်း စားသုံးနိုင်ပါသည်။

        ဖရဲသီးတွင် ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်သော ဓါတ်သတ္တုများစွာပါဝင်ပြီး ဖရဲသီးဖျော်ရည်ကို နေ့စဥ်သောက်ပါက ဗီတာမင်စီ၊ ဗီတာမင်အေကို ရရှိနိုင်ပါသည်။ ဖရဲသီးတွင် ရေဓါတ်နှင့် သကြားဓါတ်များ ပါဝင်ပါသည်။ ရေဓါတ်များသော သစ်သီးတစ်မျိုးဖြစ်သောကြောင့် ရေငတ်ပြေစေပြီး မကြာခဏဆီးသွားစေသဖြင့် ကျောက်ကပ်ကို သန့်စင်စေသည်ဟုလည်းဆိုကြပါသည်။ ဖရဲသီးစားသုံးခြင်းဖြင့် နှလုံးသွေးကြောကျဥ်းမှုကြောင့် သွေးကောင်းစွာမလည်ပတ်နိုင်မှုကို လျော့နည်းသက်သာစေနိုင်ပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်တွင်ရှိသော အဆိပ်အတောက်များကိုလည်း ဖယ်ရှားနိုင်စွမ်းရှိသည်ဟုလည်း ဆိုကြပါသည်။ ယနေ့စျေးကွက်အတွင်း မြိတ်မြို့တွင် အနီရောင်ဖရဲသီးကိုအများဆုံး တွေ့ရှိရပြီး အဝါရောင်ဖရဲသီးမှာတွေ့ရှိမှု နည်းပါးကာ မြိတ်မြို့ပေါ်ရှိစျေးများနှင့် သစ်သီးဆိုင်များတွင် ရောင်းချလျက်ရှိသော ဖရဲနီသီးစျေးနှုန်းမှာ ၈၀၀၀ ကျပ်မှ ၁၅၀၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင်ခန့်ရှိကြောင်း သစ်သီးဆိုင်များမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

         တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်မြို့ရှိ ခြံဝန်းကျယ်များတွင် မိသားစုတစ်နိုင်တစ်ပိုင်နှင့် စီးပွားဖြစ် စံပယ်ပန်းပင် ဒေသအခေါ် မလိပန်းပင်များအား စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံးနီးပါး ဝင်ငွေများရရှိလျက်ရှိပါသည်။ ယခုမိုးဦးကျ မိုးရာသီအစအတွင်း  စံပယ်ပန်းများ အထွက်နှုန်း ကောင်းမွန်လာသဖြင့် ဈေးကွက်အတွင်း ပန်းဝင်ရောက်မှုများပြားနေပြီး ဈေးနှုန်းမှာလည်း ယေဘုယျအားဖြင့် တည်ငြိမ်လျက်ရှိကြောင်း ဒေသခံ ပန်းရောင်းဝယ်သူများထံမှ သိရသည်။

         စံပယ်ပန်းသည် မွှေးရနံ့သင်းပျံ့၍ ဘုရားပန်းကပ်လှူခြင်း၊ ပန်းကုံးသီခြင်းနှင့် အလှဆင် အသုံးပြုခြင်းတို့အတွက် ဝယ်လိုအားမြင့်မားသည့်ပန်းတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ မိုးရေချိန်လုံလောက်စွာဖြင့် အသင့်အတင့် ရရှိသည့်ကာလတွင် ပန်းပွင့်နှုန်းကောင်းမွန်လာပြီး နေ့စဉ်ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့ရောင်းချသည့် ပမာဏလည်းတိုးလာကြောင်း သိရသည်။

           “မိုးကျပြီးနောက် စံပယ်ပန်းအပွင့်တွေ ပိုများလာပါတယ်။ ပန်းအဝင်များတဲ့ရက်တွေမှာ ဈေးကအေးပေမယ့် ဥပုသ်နေ့နဲ့ ဘုရားပန်းအသုံးများတဲ့ရက်တွေဆိုရင်တော့ ဝယ်လိုအားတက်ပြီး ဈေးလည်းနည်းနည်းမြင့်လာပါတယ်”ဟု မြိတ်မြို့ရှိ ပန်းရောင်းချသူတစ်ဦးကပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ လက်ရှိဈေးကွက်အတွင်း စံပယ်ပန်းအား အပွင့်ပါဝင်မှုအရေအတွက်ပေါ်မူတည်၍ စံပယ်တစ်ကုန်းလျှင်ကျပ် ၅၀၀ ဝန်းကျင်ဖြင့် မြိတ်မြို့ပေါ်ရှိ စျေးများတွင်ရောင်းချလျက်ရှိသော ပန်းဆိုင်များထံမှ စုံစမ်းသိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

          ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပန်းတနော်မြို့နယ်၊ ချောင်ကလးကျေးရွာတွင် ဆောင်းသီးနှံနှင့် ပဲမျိုးစုံသီးနှံများကို အဓိက စိုက်ပျိုးကြပြီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်သီးနှံများလည်း တစ်နိုင်တစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ ရွှေဖရုံသီး စိုက်ဧက ၅ ဧကခန့် စိုက်ပျိုးထားရှိကြောင်း သိရသည်။

   ရွှေဖရုံသီးကို ၂၀၂၆ခုနှစ် ဧပြီ လတွင် စတင်စိုက်ပျိုး၍ ဇူလိုင်လတွင် အသီးရင့်မှည့်ကာ ခူးဆွတ်နိုင်ကြောင်း၊ မျိုးအနေဖြင့် အလုံးပြား ရွှေဖရုံသီးမျိုးကို စိုက်ပျိုးကြပြီး တစ်ဧကလျှင် မျိုးစေ့ ၁၀၀ ဂရမ်ပါ အထုပ် ၁၅ ထုပ်ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရာတွင် စင်ဖြင့်စိုက်ပျိုးကြသလို မြေချစိုက်ပျိုးခြင်းများလည်း ရှိပါသည်။ ရေကို ချောင်း၊ မြောင်းနှင့် မြေအောက်ရေတင်စနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးပြီး တစ်ပေခွဲအကွာ ကျင်းများတူး၍ အစေ့ချစိုက်ပျိုးရကြောင်း၊  စိုက်ပျိုးမှုကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခအပါအဝင် တစ်ဧက လျှင် ငွေကျပ် ၃၅ သိန်းခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ အထွက်နှုန်းအနေဖြင့်  တစ်ဧကလျှင် အလုံးရေ ၁၅၀၀ ခန့် ထွက်ရှိပြီး ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် ၂၀၂၆ခုနှစ် ဇွန်လကုန်တွင် ရွှေဖရုံသီးတစ်လုံးလျှင် လက်ကားဈေး ငွေကျပ် ၄၀၀၀ ဖြင့် ရောင်းချရပြီး အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင် ငွေကျပ် ၂၅  သိန်းခန့်ရရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက်အနေဖြင့် လက်လီ/ လက်ကား ကုန်စိမ်းသည်များမှ စိုက်ခင်းအထိ လာရောက်ဝယ်ယူကြပြီး ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်လည်ရောင်းချကြကြောင်း၊ ရွှေဖရုံသီးပင် စိုက်ပျိုးခြင်းသည် အသီးများသာမက အညွန့် (အရွက်)များပါ ရောင်းချရသောကြောင့် အပိုဝင်ငွေများရရှိပြီး ယခုနှစ်တွင် စျေးနှုန်းကောင်းမွန်သောကြောင့် တောင်သူများအနေဖြင့် အကျိုးအမြတ်များပိုမိုရရှိကာ အဆင်ပြေလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(ဧရာဝတီ)

        ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအနေဖြင့် ဆန်မျိုးစုံရောင်းဝယ်မှုတွင် ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးထွက်ရှိသော ဆန်များကို ဆန်စက်များမှ ဝယ်ယူ၍ ရောင်းချနေပြီး ပြည်တွင်းစားသုံးပိုလျှံသော ဆန်များကို ရန်ကုန်သို့ ကုန်ထုတ်ပြေစာနှင့်အတူ တင်ပိုလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

       မအူပင်ခရိုင် အနေဖြင့် (၂၉.၆.၂၀၂၆)ရက်နေ့တွင် ဧည့်မထဆန်(ဆင်းသုခ)မိုး တစ် အိတ် ၈၇၀၀၀ကျပ်၊ ဧည့်မထဆန်(ဆင်းသုခ)နွေ တစ်အိတ် ၇၅၀၀ဝကျပ်၊ ဧရာဝတီပေါ်ဆန်းမွှေး ဆန်တစ် အိတ် ၁၆၅၀၀ဝကျပ်၊ ဆန်ကွဲB(1,2)တစ်အိတ် ၄၇၀၀ဝ ကျပ်၊ ဆန်ကွဲB(2,3,4) တစ်အိတ် ၄၁၀၀ဝ ကျပ်နှင့် ဖွဲနုတစ်အိတ် ၂၅၀၀၀ ကျပ်တို့ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ 

      ယခင်လဈေးဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ဧည့်မထဆန်(ဆင်းသုခ) မိုးတစ်အိတ် ၂၀၀၀ကျပ် ဈေး ကျဆင်း၍  ပေါ်ဆန်း တစ်အိတ် ၁၅၀၀ဝ ကျပ် ကျဆင်းပြီး၊ ဆန်များပုံမှန်ဝယ်လိုအား ကောင်းမွန်လျက်ရှိပါသည်။ ကျန် ဆန်ကွဲB(1,2)၊  ဆန်ကွဲB(2,3,4)နှင့် ဖွဲနု ဈေးများတည်ငြိမ်လျက်ရှိပါသည်။ ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးထွက်ရှိသော ဆန်များကိုသာ ရောင်းချနေပြီး MRF မှ လစဉ်ထုတ်ပြန်ကြေငြာချက်အပေါ်တွင် အမြတ် ၂ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်သာ ရောင်းချပေးလျက်ရှိကြောင်းနှင့် မြို့နယ်တွင်း ပြည်သူများအတွက်ဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်ကျဆင်းရေး ဌာနဆိုင်ရာမျာမှ ပြည်သူများအား သက်သာသောဈေးဖြင့် ဆန်များကို ရောင်းချစီစဉ်ဆောင်ရွက် ပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(ဧရာဝတီ)