ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

          ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မအူပင်ခရိုင်၊ ညောင်တုန်းမြို့နယ်အနေဖြင့် မြို့နယ်များအပါအဝင် ၁၅တန်နှင့် အထက် ဆန်စက်အလုံးရေ (၄၈)လုံးရှိပြီး စပါးကြိတ်ခွဲထွက်ရှိမှုမှ ဆန်များကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးသို့ အဓိကထား၍ စီးထွက်လျက်ရှိပြီး  ရန်ကုန်မှတဆင့် အခြားဒေသများသို့ နေ့စဉ်ပုံမှန် (စီးထွက်) လျက်ရှိပြီး ပြည်ပသို့လည်း တင်ပိုကြောင်း သိရသည်။

          ညောင်တုန်းမြို့နယ် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၁လအတွင်း ဆန်တင်ပို့မှုအနေဖြင့်  ၂၃၀၃၆ အိတ်၊ တန်အားဖြင့် ၁၁၅၂ တန်နှင့် ကားအစီးရေ ၇၂ စီး၊  ဆန်ကွဲအနေဖြင့် ၁၅၄၃၇ အိတ်၊ တန်အားဖြင့်၇၇၂ တန် ကားအစီးရေ ၅၅ စီး ကုန်ပို့လွှာဖြင့် တင်ပို့ကြောင်း၊ ဆန်ပြည်ပတင်ပို့မှုအနေဖြင့် ၁၅၆၈၆၀ အိတ်နှင့် ကားအစီးရေ ၁၆၅စီးတင်ပို့ကြောင်း၊ ဆန်ကွဲ ၁၀၇၄၄၀ အိတ်၊ ကားအစီးရေ ၁၆၄စီး တင်ပို့ကြောင်း ပန်းတိုင်စစ်ဆေးရေးဂိတ်စာရင်းများအရ သိရသည်။

           ဆန်များကို ရန်ကုန် သီလဝါ ဆိပ်ကမ်း၊ သံလျင်မြို့၊ ဆူးလေဆိပ်ကမ်း၊ ရွှေပြည်သာမြို့၊ ကျိုက်ဝိုင်းဈေး မရမ်းကုန်းမြို့၊ ကားကြီးဝန်း ဘုရင့်နောင်မြို့၊ ဇုန်-၃ လှိုင်သာယာမြို့ တို့သို့လည်းကောင်း ဆန်ကွဲများကို စက်မှုဇုန်လုပ်ငန်းများသို့လည်းကောင်း နေ့စဉ်တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(ဧရဝတီ)

     မိုးရာသီအစပြုလာသည့်နှင့်အမျှ သဘာဝတောထွက်စားသုံးနိုင်သော မှိုအမျိုးမျိုး ထွက်ရှိလာ ပြီဖြစ်၍ ကချင်ပြည်နယ်အတွင်း မြစ်ကြီးနား၊ ဝိုင်းမော်၊ မိုးကောင်း၊ မိုးညှင်း ၊တနိုင်းနှင့် ပူတာအိုဒေသ များရှိ မှိုဈေးကွက်များတွင် အရောင်းအဝယ်သွက်လက်လျက်ရှိကြောင်း ဒေသခံများထံမှ သိရသည်။

          ကချင်ပြည်နယ်သည် သစ်တောသဘာဝအရင်းအမြစ်ပေါကြွယ်ဝသည့် ဒေသဖြစ်ပြီး မိုးရာသီ ကာလအတွင်း မေလမှအောက်တိုဘာလအထိ မှိုအများဆုံး ပေါက်ရောက်ပြီး ဇွန်လမှ ဩဂုတ်လ အတွင်း တောင်မှို၊ ဝါးမှို၊ တောရိုင်းမှို၊ တောမှို ၊ သစ်ငုတ်မှို နှင့်အခြားစားသုံးနိုင်သော သဘာဝမှိုများ ပေါများစွာထွက်ရှိပါသည်။ဒေသခံပြည်သူများသည် တောအတွင်းမှ မှိုများကို စုဆောင်းကာ မြို့ပေါ် ဈေးကွက်များသို့ သယ်ယူရောင်းချကြပြီး မိသားစု ဝင်ငွေအတွက် အရေးပါသော ရာသီပေါ်လုပ်ငန်း တစ်ခုအဖြစ် လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြသည်။ ထို့အပြင် ကချင်ရိုးရာ ဟင်းလျာများတွင် စားမှိုကို ဟင်းချို၊ မှိုကြော်၊ မှိုနှင့်အသားရောချက်၍လည်းကောင်း၊ မှိုအစပ်ချက်အဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။

          ကချင်ပြည်နယ်၏ ရာသီဥတုသည် မှိုစိုက်ပျိုးရန် သင့်လျော်သဖြင့် ငွေနားရွက်မှို၊ ရှီတာကေးမှို နှင့်ကောက်ရိုးမှိုများကို စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးကြကာ အချိန်တိုအတွင်း အကျိုးအမြတ်ရရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် မှိုစိုက်ပျိုးရေးသည် ပြည်နယ်အတွင်း အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနိုင်သည့် လုပ်ငန်း တစ်ခုအဖြစ် အစပြုလာနေပြီဖြစ်ပါသည်။

          မြစ်ကြီးနားဈေးကွက်အတွင်း လတ်ဆပ်သော တောမှိုများကို အရည်အသွေးနှင့်အမျိုးအစား အလိုက် တစ်ပိဿာလျှင် ငွေကျပ် ၁၅,၀၀၀ မှ ၂၀,၀၀၀ ကျော်အထိ ရောင်းချလျက်ရှိပြီး ရှားပါးသည့် တောမှိုအမျိုးအစားများမှာ ပိုမိုမြင့်မားသည့် ဈေးနှုန်းရရှိကြောင်းသိရသည်။ “မိုးဦးကျလာသည်နှင့် တောမှိုများစထွက်လာပြီး မှိုများဈေးကွက်အတွင်း ဈေးကောင်းရလျက်ရှိကြောင်း မှိုရောင်းချသူ တစ်ဦးထံမှ စုံစမ်းသိရှိရပါသည်။

    မှိုတွင် ပရိုတင်းဓာတ်၊ အမျှင်ဓာတ်၊ဗီတာမင်နှင့်သတ္တုဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်ပြီး ကိုယ်ခံအား စနစ်ကို အထောက်အကူပြုကာ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးပြုသော အစားအစာအဖြစ် လူသိများ သည်။သို့သော် အဆိပ်ရှိသော မှိုများနှင့်စားသုံးနိုင်သော မှိုများကို ခွဲခြားသိရှိရန် အရေးကြီးပြီး ကျွမ်းကျင်သူ များ၏ အကြံပြုချက်မရှိဘဲ မသေချာသော တောမှိုများကို စားသုံးခြင်းမပြုရန် ကျန်းမာရေးပညာရှင် များက သတိပေးထားပါသည်။

          ကချင်ပြည်နယ်ရှိ ကျေးလက်ဒေသများတွင် စားမှိုစုဆောင်းခြင်းနှင့် ရောင်းချခြင်းသည် မိသားစုဝင်ငွေ တိုးပွားစေသော လုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး မိုးရာသီတွင် စုဆောင်းရရှိသောမှိုများကို ဒေသတွင်း ဈေးများနှင့် မြို့ကြီးများသို့ သယ်ယူရောင်းချကြသည်။အချို့သော မှိုများကို အခြောက်လှန်း၍ တန်ဖိုး မြှင့်ထုတ်ကုန်အဖြစ် ရောင်းချနိုင်သဖြင့် မိသားစုဝင်ငွေပိုမိုရရှိလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(ကချင်)

           စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံတောင်သူများသည် မိသားစုရေတိုဝင်ငွေရရှိစေရန်အတွက် ဈေးကွက်ခိုင်မာပြီး နေ့စဉ်ဝင်ငွေရရှိသည့် စားဖိုဆောင်သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်သော ရုံးပတီသီးကို စီးပွားဖြစ်တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးကြရာ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းမှုရှိပြီး မိသားစုအပိုဝင်ငွေရရှိကာ အဆင်ပြေလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

       ရုံးပတီသီးစိုက်ပျိုးရာတွင် စိုက်ပျိုးစရိတ်သက်သာခြင်း၊ ပြုစုဂရုစိုက်ရလွယ်ကူခြင်းနှင့် ရာသီမရွေးစိုက်ပျိုးနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ဒေသခံတောင်သူများအကြား ရေပန်းစားသော သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ရုံးပတီသီးကို ပုံမှန်အားဖြင့် တန်းကြား ၂ ပေခွဲ၊ ပင်ကြား ၁ ပေခွဲခန့် ထားရှိစိုက်ပျိုးကြပြီး စိုက်ပျိုးမှုစနစ်အပေါ်မူတည်၍ တစ်ဧကလျှင် ပျှမ်းမျှအပင်အရေအတွက် ၈၀၀၀၀ မှ ၁၀၀၀၀ ဝန်းကျင်အထိ စိုက်ပျိုးနိုင်ကြောင်း၊ မျိုးစေ့ဖိုး၊ မြေပြင်ခ၊ သဘာဝမြေဩဇာနှင့် သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခအပါအဝင် တစ်ဧကလျှင် စုစုပေါင်းကုန်ကျစရိတ်ကျပ် ၅ သိန်းမှ ၇သိန်းဝန်းကျင်ခန့် ကုန်ကျသဖြင့် အခြားသီးနှံများနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက စိုက်ပျိုးစရိတ်သက်သာသော သီးနှံဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

          ရုံးပတီသီးသည် စိုက်ပျိုးပြီး ရက်ပေါင်း ၄၅ ရက်မှ ၅၀ အကြာတွင် စတင်ဆွတ်ခူးနိုင်ပြီး နှစ်ရက်ခြားတစ်ကြိမ် ပုံမှန်ဆွတ်ခူးရောင်းချရသည်။ ပြုစုပျိုးထောင်မှု ကောင်းမွန်ပါက တစ်ဧကလျှင် ပိဿာချိန် ၁၅၀၀ မှ ၂၀၀၀ကျော်ထိ ထွက်ရှိနိုင်ကြောင်း၊ တောင်သူများအနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင် အသားတင်အကျိုးအမြတ် ကျပ် ၇ သိန်းမှ ၁၀ သိန်းဝန်ကျင်အထိ ရရှိနိုင်ကြောင်း သိရသည်။ "ရုံးပတီသီးက အရင်းအနှီးနည်းနည်းနဲ့ စိုက်လို့ရတဲ့အပြင် စောစောလည်း ဆွတ်ခူးရောင်းချရတယ်။ နှစ်ရက်တစ်ခါ နေ့တိုင်းလိုလို ပိုက်ဆံဝင်နေတော့ မိသားစုစားဝတ်နေရေးအတွက် တကယ့်ကို အထောက်အကူပြုတဲ့ သီးနှံပါပဲ" ဟု ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှ ရုံးပတီသီးစိုက်ပျိုးသူ တောင်သူတစ်ဦးထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

        မိတ္ထီလာမြို့နယ်၌ လူမှု့ဘဝစီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း များအပြင် အသေးစားစက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းအမျိုးမျိုးလုပ်ကိုင်ကြသည့်အနက် မိတ္ထီလာ  စက်မှုဇုန်၌ မြင့်မြင့်ကြည်ဝေဖာစားသောက်ကုန်လုပ်ငန်းမှ ဝေဖာမုန့်များ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိပါသည်။

     အဆိုပါဝေဖာလုပ်ငန်းမှ လိုအပ်သောကုန်ကြမ်းဆန်ဆလပ်များကို မိတ္ထီလာမြို့ ဆန်ပွဲရုံများမှ ဝယ်ယူထုတ်လုပ်လျက်ရှိကြောင်း၊ ၎င်းဝေဖာလုပ်ငန်းတွင် လုပ်သား(၄)ဦီးဖြင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ် လျက်ရှိပြီး ဝေဖာမုန့်ကို အနံအရသာမျိုးစုံမထည့်မီအဆင့်ကို ကလေးများစာချင့်စဖွယ် ပုံစံမျိုးစုံ ဖြင့် ထုတ်လုပ်လျက်ရှိပါသည်။

        ထုတ်လုပ်မှုအနေဖြင့် ဝေဖာကိုအနံအရသာမျိုးစုံမထည့်မီအဆင့်သာ ထုတ်လုပ်ပြီး ပြန်လည် ရောင်းချသူများမှ မိမိကြိုက်နှစ်သက်သည့် ချောကလပ်၊ စားတော်ပဲသီ၊နို့၊မြေပဲ စသည့် အနံအရသာ ကိုထည့်သွင်းပြီး ဈေးကွက်ပြန်လည်ဖြန့်ဖြူး ရောင်းချကြောင်းသိရပါသည်။ တစ်လလျှင် ကုန်ကြမ်း ဆန်ဆလပ်အိတ်(၁၀၀)ကုန်ပြီး ဆန်တစ်အိတ်လျှင် ကုန်ချော(၂၇)ပိဿာထွက်ရှိကြေင်း၊ ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် ကုန်ချောတစ်ပိဿာလျှင်လက်ကားဈေး (၄၀၀၀)ကျပ်ဈေးရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက်အနေဖြင့် ဒေသတွင်း မိတ္ထီလာ၊ မလှိုင်၊ တောင်သာ၊ ညောင်လေး ပင်မြို့များသို့တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။

    သွင်းကုန်အစားထိုး အသေးစားစက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်းသည် ဒေသတွင်းရှိ ပြည်သူများ အလုပ်အကိုင်အခွင့်လမ်းများနှင့်အတူ ဝင်ငွေတိုးတက်ရရှိလာ အဆိုပါ လုပ်ငန်း များအား တိုးမြင့်ထုတ်လုပ်နိုင် ရေးတွန်းအားပေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းတင်ပြလိုက်ရ ပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)     

                       မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ကျောက်ဆည်ခရိုင်သည် အညာဒေသလယ်တွင်းကိုးခရိုင်တွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး စိုက်ပျိုးရေးကိုအခြေခံ၍ စပါး၊ပဲမျိုးစုံ၊ ဆီထွက်သီးနှံမျိုးစုံ၊ ငရုတ်၊သရက်နှင့် ငှက်ပျောစသည့်သီးနှံများအား ရာသီအလိုက်စိုက်ပျိုးလျက်ရှိပါသည်။ ၄င်းသီးနှံများအနက် ငှက်ပျော သီးနှံအား တစ်နိုင်တစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးရာမှ စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးလာကြပါသည်။၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ် တွင် ငှက်ပျောစိုက်ဧက ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တွင်(၁၂၈၂)ဧက ၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်တွင်(၇၅၀)ဧက ၊ မြစ်သားမြို့နယ်တွင်(၁၀၈၁)ဧက၊ စုစုပေါင်း (၃၁၁၃)ဧက စိုက်ပျိုးထားရှိပြီး ဧကအားလုံး ရိတ်သိမ်း ပြီးစီးပြီဖြစ်ကြောင်း သက်ဆိုင်ရာဌာန၏ စာရင်းများအရသိရှိရပါသည် ။ ငှက်ပျောကို ရာသီမရွေး စိုက်ပျိုးနိုင်ကြောင်း ၊ ငှက်ပျောစိုက်ပျိုးရာတွင် (၁)ဧကလျှင် အပင်(၈၀၀) စိုက်ပျိုးရကြောင်း ၊ တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်(၈)ပေခြားကာစိုက်ပျိုးရပြီး(၉-၁၀)လအကြာတွင် ငှက်ပျောဖူးများစတင် ထွက်ရှိ၍ ငှက်ပျောဖူးထွက်ပြီး(၃)လကြာလျှင် ရောင်းတန်းဝင် ငှက်ပျောခိုင်များရရှိလာပါသည်။ ကျောက်ဆည် ဒေသ၌ အများအားဖြင့် ဖီးကြမ်းငှက်ပျောမျိုးများကို အဓိကထားစိုက်ပျိုးကြပါသည်။ (၁)ဧက စိုက်ပျိုးမှု ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် ပျိုးပင်၊သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခအပါအဝင် စုစုပေါင်း(၂၀)သိန်းကျပ် ဝန်းကျင် ခန့်ကုန်ကျကြောင်း သိရှိရပါသည် ။ ငှက်ပျောခြံများမှ ငှက်ပျောအခိုင်(၄၀)ပါ လှည်းတစ်စီး လျှင် (၄၅၀၀၀၀/-)ကျပ် စျေးနှုန်းများဖြင့် အ‌ရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေကြောင်း၊ ငှက်ပျောသီးဖီးကြမ်း တစ်ဖီးစျေးနှုန်းမှာ လက်ရင်း(၂၅၀၀/-)ကျပ်၊လက်ဖျား(၂၀၀၀/-)ကျပ်စျေးနှုန်းများဖြင့်ရောင်းဝယ်လျှက်ရှိကြောင်း၊ (၁)ဧကအကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် သိန်း(၇၀) ဝန်းကျင်ခန့်မြတ်ကြောင်း၊ ကျောက်ဆည် မြို့နယ်ရှိ ငှက်ပျောပွဲစားများသည် ငှက်ပျောခြံအထိ လာရောက်ဝယ်ယူကြကြောင်း၊ စျေးကွက် အနေဖြင့် ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ ပဲခူးမြို့များသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြောင်း၊ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်ရှိ ငှက်ပျောပွဲစားများသည် ရွှေသိမ်တော်ဘုရားရှိ ကန်တော့ပွဲရောင်းချသည့်ဆိုင်များသို့လည်း ရောင်းချ လျှက်ရှိပါကြောင်း၊ ရွှေသိမ်တော်ဘုရားသည် ဆုတောင်းပြည့်စေတီဖြစ်၍ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ ဘုရားဖူးများ စဉ်ဆက်မပြတ်လာရောက်ကြပြီး ကန်တော့ပွဲထိုး၍ ဆုတောင်းအဓိဌာန်များပြုလုပ်မှု နေ့စဉ်များပြားပြီး အခါကြီးရက်ကောင်းရက်မြတ်များတွင် ပိုမိုများပြားသဖြင့် ငှက်ပျောသီး ရောင်းအားအလွန်ကောင်းမွန်လျှက်ရှိပါကြောင်း၊ ငှက်ပျောစိုက်တောင်သူများအနေဖြင့် ဖီးကြမ်း ငှက်ပျောများ စိုက်ပျိုးရာတွင် အကျိုးအမြတ်များရရှိပြီး တွက်ခြေကိုက်သဖြင့် စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုး လာကြကြောင်း၊ ငှက်ပျောပင် စိုက်ပျိုးရာတွင် (၁)နှစ်နီးပါးအချိန်ကြာကြာစောင့်ရသော်လည်း စိုက်ပျိုးပြီးစီး၍ ရောင်းတန်းဝင်အပင်များဖြစ်လာပါက ငှက်ပျောခိုင်၊ ငှက်ပျောအရွက်၊ ငှက်ပျောပင် ပေါက်က‌လေးများပါ ရောင်းချရသည့်အတွက် တစ်ပင်လုံးအသုံးဝင်သောကြောင့် ဖီးကြမ်းငှက်ပျော မျိုးများကို စိုက်ပျိုးသင့်ပါကြောင်း ရေးသားတင်ပြအပ်ပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)