ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

        စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့နယ်၊ ညောင်ဖြူပင်၊ သစ်စိမ့်၊ထနောင်းတောကျေးရွာတွင် နှမ်းနှင့်ပဲမျိုးစုံသီးနှံများကို အဓိက စိုက်ပျိုးကြပြီး ဟင်းသီးဟင်းရွက်သီးနှံများလည်း တစ်နိုင်တစ်ပိုင်  စိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ ညောင်ဖြူပင်ကျေးရွာတွင် ရွှေဖရုံသီး စိုက်ဧက ၃ ဧကခန့် စိုက်ပျိုးထားရှိကြောင်း သိရသည်။

          ရွှေဖရုံသီးကို ဇူလိုင်လတွင် စတင်စိုက်ပျိုး၍ အောက်တိုဘာလတွင် အသီးရင့်မှည့်ကာ ခူးဆွတ်နိုင်ကြောင်း၊ မျိုးအနေဖြင့် အလုံးပြား ရွှေဖရုံသီးမျိုးကို စိုက်ပျိုးကြပြီး တစ်ဧကလျှင် မျိုးစေ့ ၁၀၀ ဂရမ်ပါအထုပ် ၁၆ ထုပ်ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးရာတွင် မြေအောက်ရေတင်စနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးပြီး တစ်ပေခွဲအကွာ ကျင်းများတူး၍ အစေ့ချစိုက်ပျိုးရကြောင်း၊  စိုက်ပျိုးမှုကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခ အပါအဝင် တစ်ဧကလျှင် ငွေကျပ် ၁၆ သိန်းခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ အထွက်နှုန်းအနေဖြင့်  တစ်ဧကလျှင် အလုံးရေ ၁၀၀၀-၁၅၀၀ ခန့် ထွက်ရှိပြီး ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် စက်တင်ဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် ရွှေဖရုံသီးတစ်လုံးလျှင် အကြီး၊ အသေးအပေါ်မူတည်၍ လက်ကားဈေး ငွေကျပ် ၃၀၀၀-၄၀၀၀-၂၀၀၀-၁၀၀၀ ဖြင့် ရောင်းချရပြီး အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင် ငွေကျပ် ၁၄ သိန်းခန့် ရရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက် အနေဖြင့် လက်လီ လက်ကားကုန်စိမ်းသည်များမှ စိုက်ခင်းအထိ လာရောက် ဝယ်ယူကြပြီး မုံရွာမြို့ပေါ်ရှိ ကုန်စိမ်း ပွဲရုံများသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြကြောင်း၊ ရွှေဖရုံသီးပင် စိုက်ပျိုးခြင်းသည် အသီးများသာမက အညွန့် (အရွက်)များပါ ရောင်းချရသောကြောင့် အပိုဝင် ငွေများရရှိကြောင်း သိရသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

         စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးသည် နိုင်ငံတော်၏ တတိယစပါးကျီတစ်ခု ဖြစ်သည့်အတိုင်း ရွှေဘိုခရိုင် သည်လည်း စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၏ ပထမစပါးကျီတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်လျှက် ရှိပါသည်။ ရွှေဘိုခရိုင်အနေဖြင့် သဖန်းဆိပ်ဆည်ရေသောက် လယ်ဧက (၄.၄)သိန်းခန့်တွင် ရွှေဘိုပေါ်ဆန်းစပါးကို ဧက(၃)သိန်း ခန့်  နှစ်စဉ် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိပါသည်။

          ရွှေဘိုခရိုင်တွင် စက်တင်ဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် ရွှေဘိုပေါ်ဆန်းစပါး တင်း(၁၀၀)လျှင် (၆၂၀၀၀၀၀)ကျပ်၊ ရွှေဘိုပေါ်ဆန်းဆန် (၂၄)ပြည်ပါ တစ်အိတ်လျှင် (၂၃၀၀၀၀)ကျပ် ပေါက်ဈေးဖြင့် ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်လျက်ရှိပြီး၊ဒေသတွင်းသာမက ပိုလျှံသော ဆန်များကို အခြားတိုင်း/ပြည်နယ် ဒေသအသီးသီးသို့ တင်ပို့ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။

ယခု ၂၀၂၆ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ဒုတိယပတ်အတွင်း ရွှေဘိုပေါ်ဆန်းဆန် စီးထွက်မှုမှာ ရန်ကုန်သို့ (2၅၀၄၄)အိတ်၊ မန္တလေးသို့ (၅၆၁၈) အိတ်၊ နေပြည်တော်သို့ (၇၃၂) အိတ် ၊ပဲခူးသို့ (၃၉၃)အိတ်၊ ပြည်သို့ (၂၆၀)အိတ်၊ တောင်ငူသို့ (၃၀၀)အိတ်၊ကျောက်ပန်းတောင်းသို့ (၂၈၀)အိတ်၊  မိတ္ထီလာသို့ (၉၀)အိတ်၊ ကရင်ပြည်နယ် ဘားအံမြို့သို့ (၃၁၃၅)အိတ်၊ ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)သို့ (၄၉၈၀)အိတ်၊ဧရာဝတီသို့ (၁၅၀)အိတ်၊ ကချင် ပြည်နယ်သို့  (၁၄၀)အိတ်၊ မူဆယ်သို့ (၁၃၀)အိတ်၊  မွန်ပြည်နယ်သို့ (၃၆၈၀)အိတ်၊ မကွေးတိုင်းသို့ (၈၉၅)အိတ်၊ စုစုပေါင်း အိတ်ရေ (၄၅၈၂၇)၊ တန်အားဖြင့် (2၂၉၁)တန် စီးထွက်ခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူကုန်စည်ဒိုင်တွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (ဒုတိယပတ်) တွင်  ပဲစင်းငုံနီ ဈေးနှုန်းမှာ တစ်တင်း(၂၀ပိဿာ)လျှင် ကျပ်(၁၁၁၅၀၀)ဈေးဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ် နေပါသည်။ ယခင်လ(ဩဂုတ်လ)တွင် ပဲစင်းငုံနီတစ်တင်းလျှင် ကျပ်(၁၀၀၀၀၀)ဝန်းကျင်သာ ဈေး ပေါက်ခဲ့သဖြင့် ကာလတူဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ပါက ကျပ်(၁၀၀၀၀)ကျော် သိသာစွာ ဈေးနှုန်းမြင့် တက် လာကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ယခင်နှစ် (၂၀၂၅)ခုနှစ်မှာလည်း ပဲစင်းငုံနီ တစ်တင်းလျှင် ကျပ်(၇၀၀၀၀- ၇၅၀၀၀)ဈေးသာ ပေါက်ခဲ့သဖြင့် ယခင်နှစ်နှင့် ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ပါက ကျပ်(၃၅၀၀၀-၄၀၀၀၀)ကျော် ဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာကြောင်း တွေ့ရပါသည်။

ဈေးကွက်သုံးသပ်ချက်

စက်တင်ဘာလဆန်းပိုင်းမှစ၍ အဓိကဝယ်လက်ဖြစ်သော အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဝယ်လိုအား ပြန် လည်မြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ရန်ကုန်၊ မန္တလေး ကုန်စည်ဒိုင်များ၏  ဈေးကွက်လှုပ်ခတ်မှုများကြောင့် နယ်မှ ကုန်စည်ဒိုင်များပါ ဈေးနှုန်းလိုက်ပါမြင့်တက်လာခြင်း၊  ပဲစင်းငုံနီသည် ရာသီကုန်ခါနီးဖြစ် သဖြင့် ကုန်သည်များနှင့် လှောင်လက်များထံတွင် ပဲလက်ကျန်နည်းပါးလာခြင်းကြောင့် ဈေးမြင့် တက်ခြင်းဖြစ်သည်။

ဈေးကွက်အလားအလာ

ပဲစင်းငုံနီသည် ပြည်ပ(အိန္ဒိယ)နိုင်ငံ၏ လိုအပ်ချက်အပေါ် မှီခိုနေရသဖြင့် လာမည့် အောက်တို ဘာလအတွင်း အိန္ဒိယဘက်က ဝယ်လိုအား ဆက်ရှိနေဦးမည်ဆိုပါက ယခုရရှိထားသော အမြင့် ဈေးတန်း ကျပ်(၁၀၀၀၀၀)ကျော်အထက်တွင် ဈေးဆက်လက်မြင့်တက်နိုင်သည်။လာမည့် (ဇန်နဝါရီ/ ဖေဖော်ဝါရီ)သီးနှံအသစ် ပြန်မပေါ်မီအထိ ပဲလက်ကျန် နည်းပါးမှုကြောင့် အရောင်းအဝယ်အေးနိုင် သော်လည်း ဈေးနှုန်းသိသိသာသာ ထိုးကျသွားရန်မရှိဘဲ ဆက်လက်၍ဈေးမြင့်တက်နိုင်ကြောင်း ကုန်သည်များ၏ သုံးသပ်ချက်အရသိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)

     မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်သည် ဆီထွက်သီးနှံဖြစ်သော မြေပဲကို အဓိကအားထား စိုက်ပျိုးသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘေးရှိ မြစ်ရေဝင် မြေနု ကျွန်းမြေများဖြစ်သော ကုက္ကိုလှရွာ၊ ကျွန်းညိုကြီးရွာ၊ သံပရာပင်ကုန်းရွာ၊ မြင်းကျွန်းရွာ၊ ကျွန်းညိုရွာ၊ မှိုက်ပင် ကုန်းရွာတို့သည် မိုးမြေပဲ၊ ဆောင်းမြေပဲများကို လှိုင်လှိုင်စိုက်ပျိုးကြသည်။ မြစ်ခြေနှင့် ကမ္မ မြို့အတွင်းရှိ  ကျေးရွာများတွင် မိုးမြေပဲ၊ ဆောင်းမြေပဲနှင့် သုံးလမြေပဲများကို စီးပွားဖြစ် အမြောက် အမြား စိုက်ပျိုးကြပြီး ပခုက္ကူကုန်စည်ဒိုင်/ပွဲရုံများသို့ မြေပဲတောင့်များအဓိက အများဆုံးလာရောက် ရောင်းချသော  ဒေသများဖြစ်ပါသည်။

     ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ(ဒုတိယပတ်)တွင်  ပခုက္ကူကုန်စည်ဒိုင်နှင့် ပွဲရုံဈေးကွက်သို့ ဝင် ရောက်လာသော မြေပဲတောင့်ဈေးနှုန်းမှာ အမျိုးအစားနှင့် အရည်အသွေးပေါ်မူတည်၍ တစ်ပိဿာ လျှင် (၄၇၀၀ - ၆၀၀၀)ကျပ်ဈေးဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိပါသည်။ ယခင်တစ်ပတ်ဈေးနှုန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက (၁၀၀၀)ကျပ်ဝန်းကျင်ခန့် ဈေးအနည်းငယ်မြင့်တက်လျက်ရှိပြီး မြေပဲဆံ တစ်ပိဿာ လျှင် (၁၁၀၀၀  မှ ၁၄၂၀၀)ဈေးဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေကြောင်း သိရပါသည်။

ဈေးကွက်သုံးသပ်ချက်

       ပခုက္ကူဈေးကွက်သို့ ယခု ဝင်ရောက်နေသော မြေပဲများမှာ  မိုးမြေပဲ (ပဲသစ်)များ မဟုတ်သေး ဘဲ ယခင်ရာသီက ကျန်ရှိနေသည့် ဆောင်းမြေပဲ/စကမြေပဲ (ပဲဟောင်း)များသာဖြစ်သည်။ လက်ရှိ စက်တင်ဘာလသည် မိုးမြေပဲများ ရိတ်သိမ်းရန် လိုနေသေးသည့်အချိန်ဖြစ်၍ ဈေးကွက်အတွင်း ပဲလက်ကျန် နည်းပါးနေချိန်ဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းစားသုံးဆီ လိုအပ်ချက်ကြောင့် ပခုက္ကူမြို့ပေါ်ရှိ ဆီစက်များနှင့် ဆုံဆီလုပ်ငန်းများက မြေပဲဆံကို အဝယ်လိုက်ခြင်းကြောင့် ပဲဈေးနှုန်းများမြင့်တက် နေခြင်း ဖြစ်သည်။

ဈေးကွက်အလားအလာ

      ပဲသစ်များ လှိုင်လှိုင်ပေါ်လာချိန် ဈေးနှုန်းအနည်းငယ်ပြန်အေးသွားနိုင်သော်လည်း  ပြည်တွင်း စားသုံးသူများ၏  မြေပဲဆီသန့် စားသုံးမှု မြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ဒေသတွင်းဝယ်လိုအား ကောင်းမွန်မှု တို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးတောင်သူနှင့်ကုန်သည်များအနေဖြင့် လက်ရှိအချိန်တွင် ပဲဟောင်းလက်ကျန် နည်းပါးနေခြင်းက ဈေးဆက်လက်မြင့်တက်နိုင်ကြောင်း ကုန်သည်များ၏ သုံးသပ်ချက်အရ သိရ ပါသည်။

DOCA(မကွေး)

      ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့ရှိ ဈေးများတွင် စားဖို‌ဆောင်သီးနှံများဖြစ်သော ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ငရုတ်သီးခြောက်နှင့် ခရမ်းချဉ်သီးများသည် စားသုံးသူပြည်သူများအတွက် နေ့စဉ် မရှိ မဖြစ်လိုအပ်သော အဓိကသီးနှံများဖြစ်သည်။ ကချင်ပြည်နယ်တွင် အဓိကဝင်ရောက်သည့် မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတွင်  လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အခက်အခဲများကြောင့် စားဖိုဆောင်သီးနှံ များအပြင် အခြားကုန်စည်များ ဝင်ရောက်မှုအလွန်နည်းပါးလျက်ရှိပြီး ယခုစက်တင်ဘာလတွင် လမ်း ကြောင်းပေါ်ရှိ ယာဉ်တစ်ချို့မှာ မြစ်ကြီးနားမြို့သို့  ‌ရောက်ရှိလာသဖြင့် အခြေခံစားကုန်ဈေးနှုန်းများ အနည်းငယ်ကျဆင်းလာကြောင်း  သိရှိရသည်။

          မြစ်ကြီးနားမြို့ရှိ ဈေးများတွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ တတိယအပတ်၌ ရောင်းချလျက် ရှိသော ဈေးနှုန်းများအနေဖြင့် တစ်ပိဿာဈေးနှုန်း ကြက်သွန်နီ(အကြီး) ၁၄၀၀၀ကျပ်၊ ကြက်သွန်နီ (အသေး) ၁၂၀၀၀ကျပ်၊ ကြက်သွန်ဖြူ (ရှမ်းစ) ၁၄၀၀၀ကျပ်နှင့် ကြက်သွန်ဖြူ(ကြူဂုတ်) ၁၁၀၀၀ ကျပ်၊ ငရုတ်သီးခြောက်(အညှာပါ) ၂၈၀၀၀ကျပ်၊ခရမ်းချဉ်သီး ၁၀၀၀၀ကျပ်နှင့်အာလူး၄၀၀၀ကျပ် ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိသဖြင့် ယခင်လနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ကြက်သွန်နီနှင့်ကြက်သွန်ဖြူဈေးမှာ ၂၀၀၀ကျပ်၊ ငရုတ်သီးခြောက်(အညှာပါ)မှာ ၃၀၀၀ကျပ်၊ ခရမ်းချဉ်သီးမှာ ၃၀၀၀ကျပ် နှင့်အာလူးမှာ ၁၀၀၀ကျပ် လျော့နည်းကျဆင်းလာကြောင်း သိရှိရသည်။

DOCA(ကချင်)