ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

          ခြောက်လမာလကာသီးများကို များသောအားဖြင့် လွိုင်ကော်၊ ဒီးမော့ဆိုနှင့် ဘီလူးချောင်း ဘေးဝဲယာရှိ မြေဩဇာထက်သန်သော နုန်းမြေများတွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြပါသည်။ ခြောက်လ မာလကာပင်ကို အများအားဖြင့် မိုးဦးကျမေလနှင့်ဇွန်လများတွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြပါသည်။ သဘာဝ မိုး‌ရေကောင်းစွာရရှိပါက အပင်ကြီးထွားမှု မြန်ဆန်စေပါသည်။အပူချိန်၂၀°Cမှ၃၀°C ပူနွေး စိုစွတ်သည့် ရာသီဥတုတွင် ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းပါသည်။မိုးနည်းသည့်ဆောင်းရာသီနှင့် နွေရာသီများ တွင်ရေလုံလောက်စွာ ပေးသွင်းနိုင်ပါက တစ်နှစ်ပတ်လုံးအသီးသီးပါသည်။မာလကာပင်စိုက်ပျိုးရာ တွင် အစေ့မှစိုက်ပါက အပင်ကြီးထွားမှုနှေးပြီး မိဘအပင်၏မူလအရသာနှင့် အသီးအရည်အသွေး မရရှိနိုင်ပါ။ထို့ကြောင့်ကိုင်းဆက်ပင်(သို့မဟုတ်)မြေထုပ်စည်းပင်များကိုသာ အဓိကရွေးချယ်စိုက်ပျိုး ရပါသည်။စိုက်ပျိုးရန် မျိုးပင်ရွေးချယ်ရာတွင်လည်း အမြစ်စနစ်ကောင်းမွန်ပြီး ရောဂါကင်းစင်သည့် အပင်အမြင့် ၁ပေခွဲမှ ၂ပေခန့်ရှိသည့် မျိုးပင်များကိုသာ ရွေးချယ်ရပါမည်။မာလကာပင်စိုက်ပျိုးရန် အတွက် စိုက်ပျိုးမည့် မြေကွက်ကို ပေါင်းမြက်သစ်ငုတ်များ ရှင်းလင်းပြီး နေရောင်ရရှိရန် ပြင်ဆင်ရ ပါမည်။အပင်ကြီးထွားချိန်တွင် ကိုင်းဖြတ်ရန်နှင့် လေဝင်လေထွက်၊ နေရောင်ရရှိရန်အတွက် ၁၀ပေ အကွာအဝေးရှိပြီး အလျား၊ အနံ၊ အနက် ၂ပေx၂ပေx၂ပေ ကျင်းများ တူးထားရပါမည်။ပြင်ဆင်ထား သောကျင်းအလယ်တွင် ပျိုးပင်ကိုထည့်ကာ လေတိုက်၍လဲမသွားစေရန် အပင်ဘေးတွင် ဝါးတိုင် စိုက်ပြီးကြိုးဖြင့် ခပ်လျော့လျော့ချည်ပေးရပါမည်။စိုက်ပြီးသည်နှင့်ရေဝအောင် လောင်းပေးရပါမည်။ စိုက်ပျိုးပြီး ၆လခန့်အကြာတွင် အသီးစသီးသဖြင့်“ခြောက်လမာလကာသီး”ဟုခေါ်ဆိုကြပါသည်။ အပင်သက်တမ်း  အနည်းငယ်ကြာမြင့်လာပါက တစ်နှစ်ပတ်လုံးနီးပါး အသီးဆွတ်ခူးနိုင်ပါသည်။ အသီးပုံသဏ္ဍာန်မှာ အရွယ်အစားကြီးမားပြီး အသားထူပါသည်။အခွံစိမ်းပြီး အတွင်းအသားမှာ အဖြူ ရောင်(သို့မဟုတ်)ပန်းရောင်းသန်းကာ အစေ့နည်းပြီး ချို၍ကြွပ်ဆပ်သည့် အရသာရှိပါသည်။ ဒေသ ထွက် မာလကာသီးများကို အခြားဒေသများသို့ တင်ပို့ရောင်းချခြင်းမရှိဘဲ ဒေသတွင်းတဆင့် ပြန် လည်ရောင်းချသူများအားလက်ကားပေး၍သော်လည်းကောင်း ရောင်းချကြသည်။ယခုအခါ လွိုင်ကော် မြို့သီရိမင်္ဂလာဈေးအတွင်း မာလကာသီး လက်ကားဈေးမှာ အရွယ်အစားအလိုက် တစ်လုံးလျှင် ၈၀၀ ကျပ်မှ ၁၀၀၀ ကျပ်ခန့်၊ လက်လီဈေးမှာ အရွယ်အစားအလိုက် တစ်လုံးလျှင် ၁၂၀၀ ကျပ်မှ ၁၅၀၀ ကျပ်ခန့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း ဈေးသည်တစ်ဦးထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(ကယား)

          သံပုရာပင်ကို မြိတ်ဒေသရှိ အိမ်၊ စိုက်ပျိုးခြံဝန်းများနှင့် ပျိုးခင်းများတွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်း လျက်ရှိသည်ကိုတွေ့ရပါသည်။ သံပုရာသီးကို အစေ့မှပျိုးထောင်ပြီးစိုက်ပျိုးလေ့ရှိပြီး သံပုရာပင်ကို ကိုင်းဆက်၍ မျိုးပွားနိုင်သလို အခြားနည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် မျိုးပွားနိုင်ပါသည်။ ဒေသတွင်းစီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။ သံပုရာသီးကို ရှောက်သီး၊ လိမ္မော်သီး၊ကျွဲကောသီး များနည်းတူ မျိုးပွားရာတွင် ကိုင်းဆက်ခြင်း၊ ကိုင်းပူးခြင်း၊ အမြစ်ပူးခြင်း၊ အတက်ဆက်ခြင်းစသော နည်းများဖြင့်လည်း မျိုးပွား နိုင်ပေသည်။

သံပုရာသီးသည် ချဥ်သောအရသာရှိပြီး သံပုရာသီးဖျော်ရည်၊ သံပုရာသီးပေါင်း၊ အသုပ်နှင့် အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ၊ မုန့်ဟင်းခါးတို့တွင် အအီပြေစေရန် သံပုရာရည်ကို အသုံးပြုပါသည်။ သံပုရာသီးကို ဖျော်ရည်ပြုလုပ်၍သောက်သုံးကြသလို ဆေးဖက်ဝင်အသီးဖြစ်သည့်အပြင် ကိုယ်ခန္ဓာဝဖြိုးလွန်းပါက ရေနွေးကြမ်းနှင့် သံပုရာအရည်ညှစ်ကာ နေ့စဥ်သောက်သုံးနိုင်ပါသည်။ သံပုရာသီးသည် ဗီတာမင် ကြွယ်ဝပြီး ရောဂါပိုးဝင်ရောက်ကူးစက်ခြင်းမဖြစ်အောင်ကာကွယ်ပေးပြီး သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းညှိ ပေးပြီး နှလုံးရောဂါမဖြစ်အောင်လည်း ကာကွယ်ပေးသည့်အပြင် citric အက်စစ်ပါဝင်သောကြောင့် ကျောက်ကပ် ကျောက်မတည်အောင် ကာကွယ်ပေးပါသည်။ ခေါင်းမူးဝေခြင်းနှင့် သွေးအားနည်း ရောဂါ မဖြစ်အောင်လည်း ကာကွယ်ပေးပါသည်။ မြိတ်မြို့တွင် ရောင်းချနေသော သံပုရာသီး စျေးနှုန်းမှာ စက်တင်ဘာလအတွင်းသုံးလုံးလျှင် ၁၀၀၀ ကျပ် ဖြင့်ရောင်းချပြီး စျေးနှုန်းတည်ငြိမ်လျက် ရှိပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

            တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်မြို့သည် ကုန်စိမ်းတချို့များထွက်ရှိရာ ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်ရှိဒေသတွင်းကုန်စိမ်းဈေးကွက်သို့ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများမှ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် ကျောက် ဖရုံသီးများလည်း ဝင်ရောက်လျက်ရှိကြောင်းသိရှိရပါသည်။ ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း အခြားကုန်စိမ်း အသီးအနှံအချို့ ဈေးအတက်အကျ ကြမ်းနေသော်လည်း ကျောက်ဖရုံသီးသည် အထားခံသော သီးနှံ ဖြစ်သဖြင့် စားသုံးသူများ ပုံမှန်ဝယ်ယူမှုရှိပြီး ဈေးကွက်တည်ငြိမ်နေပါသည်။ မိုးရာသီကာလသည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ခကုန်ကျစရိတ်မြင့်မားမှုကြောင့် ကုန်စိမ်းများမှာလည်း ဈေးနှုန်းများ တက်နေကြောင်းလည်း သိရပါသည်။ ကျောက်ဖရုံသီးသည် စိုက်ပျိုးစရိတ် သက်သာပြီး ပိုးမွှားဒဏ်ခံ နိုင်ရည်ရှိခြင်းကြောင့် ကျေးလက်ဒေသရှိ တောင်သူများအနေဖြင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရန် အဆင်ပြေသည့် နေရာများတွင် ပိုမိုစိုက်ပျိုးလာကြပါသည်။ မြိတ်မြို့ပေါ်ရှိ ကုန်စိမ်းပွဲစားများနှင့် ဟိုတယ်၊ စားသောက် ဆိုင်လုပ်ငန်းရှင်များကလည်း ဒေသတွင်းထွက် ကျောက်ဖရုံသီးများကို အလုံး ပြတ်စနစ်ဖြင့် ခြံအထိဆင်း ဝယ်ယူမှုများ ရှိနေကြောင်းလည်း သိရှိရပါသည်။

ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ဒုတိယပတ်အတွင်း မြိတ်မြို့ပေါ်ရှိ စည်ပင်သာယာဈေး ကြီးများ တွင် အဓိကကုန်စိမ်း ဈေးကွက်ကြီးများတွင် ကျောက်ဖရုံသီး ဈေးနှုန်းများသည် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေး စရိတ်နှင့် ဒေသတွင်းဝယ်လိုအားအပေါ်မူတည်၍ တစ်ပိဿာလျှင် (၄၀၀၀)ကျပ်ခန့် အထိ အရောင်းအဝယ် ဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် မြို့နယ်များအလိုက် ၁၅ -၉ -၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော ဆန်၊ ဆီ၊ မီးဖိုချောင်သုံးပစ္စည်းများ၊ သားငါးနှင့် ဥ‌ဈေးနှုန်းများကို ပူးတွဲပါ ဖိုင်တွင် ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်-

         ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသည် ရေခံ၊မြေခံကောင်းမွန်ပြီး သဘာဝမှ လက်ဆောင်ပေးထား သည့် မြေဆီမြေနှစ်သဘာဝအရင်းမြစ်များကို အသုံးပြုပြီးစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် စပါး၊ ပဲမျိုးစုံ၊ ဆီထွက်သီးနှံမျိုးစုံ၊ စက်မှုကုန်ကြမ်းသီးနှံ နှစ်ရှည်သီးနှံသစ်တောထွက်ပစ္စည်းမျိုးစုံ၊ ရာသီပေါ် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စားဖိုဆောင်သီးနှံ၊ လယ်ယာကိုင်းကျွန်းသီးနှံနှင့် သီးနှံအမယ်ပေါင်းများစွာ စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိပြီး ပြည်တွင်းစားသုံးမှုမှပိုလျှံသည့် ပြည်ပပို့ကုန် များကိုလည်း နှစ်စဉ် တင်ပို့ရောင်းချလျက်နေပါသည်၊၊ ပြည်တွင်းစားသုံးရန်အတွက် ပုသိမ်မြို့နယ်၊ မဒေါ့ကုန်း ကျေးရွာအုပ်စု၊ သလပ်ခွာကျေးရွာအနီးတွင် ယိုးဒယားဒူးရင်းမျိုး၊ မိချောင်းဂေါင်း၊ မွန်ထောင်း၊ ခြံနီ (၃)မျိုး သိပ္ပံနည်းဖြင့် စနစ်တကျစမ်းသပ် စိုက်ပျိုးခဲ့ရာ မြေရာသီဥတုသဘာဝနှင့် ကိုက်ညီမှု ရှိသည့်အတွက် ဒူးရင်းသီးများဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်လျက်ရှိရာ ယခုအခါ ဧရာမြေမှ ဒူးရင်းသီး ထွက်ရှိ၍ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းလျှက် အကျိုးအမြတ် ရရှိနေကြောင်း စိုက်ပျိုးရေး ခြံရှင်ထံမှ သိရသည်၊၊

           အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင် ဒူးရင်းသီးကို အများအပြားစိုက်ပျိုးလျက် ရှိပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသရဲ့ အထင်ကရအသီးတစ်ခု ဖြစ်တဲ့ ဒူးရင်းသီးဟာ ထူးခြားပြင်းထန်တဲ့ အနံ့၊ အရသာ၊ ဆူးချွန်တွေနဲ့အကာအကွယ်ယူထားတဲ့ အသွင်အပြင် စားလိုက်ရင် ပြစ်နှစ်ပြီး အရသာရှိ၍ သစ်သီးများ၏ ဘုရင်ဟု  တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပါသည်၊၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင်  ဒူးရင်းသီးကို မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် အဓိကထား၍ စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးလျှက်ရှိပြီး ယခုအခါ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာလည်း တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးလျှက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်၊၊

          ယခင်ကဒူးရင်းသီးများကို ရန်ကုန်ဈေးကွက်မှ တစ်ဆင့်ပြန်လည် ဝယ်ယူရောင်းချသည့် အတွက် ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်စွာ ဝယ်ယူစားသုံးရပြီး ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဒူးရင်းစိုက်ပျိုးရေးခြံများ ကျယ်ပြန့်စွာစိုက်ပျိုးနိုင်ပါက ဒူးရင်းသီးများလှိုင်လှိုင်ထွက်ရှိလာပြီး ဒေသခံပြည်သူများ ယခင်ကထက် ဈေးနှုန်းသက်သာစွာ ဝယ်ယူစားသုံးနိုင်မှာဖြစ်ကြောင်း ဒူးရင်းစိုက် ခြံပိုင်ရှင်မှ ဆက်လက်ပြောကြားပါသည်၊၊

(DOCAဧရာဝတီ)