ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

             မိတ္ထီလာဈေးကွက်တွင် မတ်လ၊ဒုတိယပတ်၌ ကြက်သွန်နီဈေးမှာ နယ်ဝေးဝယ်လိုအားများ ကြောင့် ဈေးနှုန်းပြန်လည်မြှင့်တက်လာကြောင်းသိရသည်။ မိတ္ထီလာခရိုင်အတွင်း ကြက်သွန်နီ ထွက်ရှိ မှုများသော မလှိုင်မြို့နယ်နှင့်မိတ္ထီလာဈေးကွက်တို့မှပုံမှန်တင်ပို့ရသော ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ တောင်ကြီး၊ တာချီလိတ် ဈေးကွက်များအပြင်ယခုတစ်ပတ် မော်လမြိုင်၊ မြဝတီ၊ မိုင်းလား ဝယ်လက်များကပါ အဝယ်လိုက်သဖြင့် ဈေးတက်လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကြက်သွန်နီပွဲစားဝယ်လက်ဈေးမှာ တစ်ပိဿာလျှင် ယခင်တစ်ပတ်က (၁၀၀၀-၁၂၀၀)ကျပ်ရှိခဲ့ပြီး ယခုတစ်ပတ်တွင် (၁၂၀၀-၁၃၀၀)ကျပ်ဖြင့် တစ် ပိဿာအပေါ်(၁၀၀-၂၀၀)ကျပ်ဈေးမြင့်လာပါသည်။

    မိတ္ထီလာခရိုင်အတွင်း မိုးကြက်သွန်နီကို မလှိုင်မြို့နယ်နှင့် ဝမ်းတွင်းမြို့နယ်တို့တွင်သာစိုက်ပျိုး ကြပြီး ဆောင်းကြက်သွန်နီကို ခရိုင်အတွင်းမြို့နယ်(၄)မြို့နယ်တွင်စိုက်ပျိုးရာ ယခုနှစ်ဧက(၁၃၅၀၀) ကျော်စိုက်ပျိုးထားကြောင်းနှင့် ၂၀၂၄-၂၀၂၅ စိုက်ပျိုးရာသီက (၈၈၀၀၀)ကျော်စိုက်ပျိုးခဲ့သဖြင့် ယခင် နှစ်ထက်ပိုမိုစိုက်ပျိုးထားကြောင်း ဆောင်းကြက်သွန်နီကို ဧပြီလတွင်နှုတ်သိမ်းလေ့ရှိကြောင်းသိရသည်။

DOCA(မန္တလေး)

         ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပွင့်လင်းရာသီ မတ်လတွင် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့ဒေသထွက် ခရမ်းချဉ်သီး ဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်ကာ ဈေးကွက်အတွင်းလှိုင်လှိုင်ဝင်ရောက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

          ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ နောက်ဆုံးပတ်တွင် သံလွင်မြစ်ကမ်းနဘေးရှိ ခရမ်းချဉ်သီး စိုက်ပျိုး တောင်သူ ဦးပလိုင်းက ခရမ်းချဉ်သီးတစ်ဧကလျှင် ၁၀၀ ဂရမ်နှုန်းပျိူးထောင်ရင် အပင်အရေအတွက် (၉၀၀၀ မှ ၁၀၀၀၀)ထိ ဝင်အောင်စိုက်ပျိုးနိုင်ကြောင်း၊ ခရမ်းချဉ်သီးတစ်ပင်လျှင် (၃)ပိဿာမှ (၆ ) ပိဿာအထိ ထွက်နှုန်းရှိကြောင်း၊ ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် ယခင်လက ခရမ်းချဉ်သီး အလုံးကြီးဈေးနှုန်း တစ်ပိဿာလျှင် (၄၀၀၀)ကျပ်၊ အလုံးသေးဈေးနှုန်း တစ်ပိဿာလျှင် (၃၅၀၀)ကျပ်၊ ယခုအခါ ခရမ်းချဉ် သီး အလုံးကြီးဈေးနှုန်း တစ်ပိဿာလျှင် (၄၀၀၀)ကျပ်၊ အလုံးသေးဈေးနှုန်း တစ်ပိဿာလျှင် (၃၀၀၀)ကျပ် တို့ဖြစ် ရောင်းဝယ်နေကြကြောင်း သိရသည်။

          ကရင်ပြည်နယ်ဒေသထွက် ဖြစ်ပေါ်နေသော ဖေဖော်ဝါရီလ နောက်ဆုံးပတ်နှင့် မတ်လ နောက်ဆုံးပတ် ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ခြင်းအားဖြင့် ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း ခရမ်းချဉ်သီးဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်နေသည်ကို တွေ့ရှိရပြီး ယခုလို ခရမ်းချဉ်သီးဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်ရခြင်းမှာ ပွင့်လင်းရာသီဖြစ်၍ စိုက်ခင်းမှာ တစ်ပြိုင်တည်း လှိုင်လှိုင်ထွက်ရှိခြင်းနှင့် ခရမ်းချဉ်သီးများ ဈေးပေါပေါဖြင့် ဝင်ရောက် လာခြင်းတိုကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

DOCA(ကရင်)

               ဂေါ်ဖီထုပ်သည် ကရူစီဖာရီး မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သော မျိုးစိတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်ကို မုန်လာထုပ်ဟူ၍လည်းခေါ်သည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်သည် ရေအလွယ်တကူမဝင်ရောက်နိုင်သောမြေနုမြေပွများတွင်ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းသည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်ကိုစိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက ပျိုးထောင်ပြီးမှ စိုက်ခင်းသို့ ရွှေ့ကာ စိုက်ပျိုးရသည်။ မျိုးစေ့များမချမီပျိုးခင်းတွင် ဘောင်နိမ့်နိမ့်ပြုလုပ်ကာ ပျိုးထောင်ရသည်။ ထိုနောက်ဘောင်ပေါ်တွင် ၄လက်မ၊ ၅လက်မစီခွာ၍မျိုးပင်များကိုအတန်း လိုက် ပါးပါးချပေးရသည်။ ထိုမျိုးစေ့များပေါ်တွင် မြေစာမှုန့်တို့ကိုခပ်ပါးပါးဖုံးအုပ်ပေးပြီးနောက် ရေပန်းဖြင့်ရေလောင်းပေးရသည်။ ပျိုးပင်များကို နေပူမှ ကာကွယ်ရန်ဘောင်ပေါ်တွင် ငှက်ပျော ရွက်၊ ထန်းရွက်များဖြင့်ဖုံးအုပ်ပေးရသည်။ ပျိုးပင်များသည် ၄လက်မခန့်ကြီးမြင့်လာပြီးအရွက် ၃ ရွက်မှ ၆ရွက်အထိရှိလာသောအခါ ရွှေ့ပြောင်း စိုက်ပျိုးရမည်ဖြစ်ပါသည်။

          ဂေါ်ဖီထုပ်ပင်များသည် ၃၊၄လကြာမှကြီးရင့်လာကြသည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်တွင် အာဟာရဓာတ်များ စွာပါရှိသောကြောင့် အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဂေါ်ဖီပင်များကို မျိုးကွဲများဖြစ်ထွန်းအောင် ပြုပြင်၍ စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါဂေါ်ဖီထုပ်မျိုးပေါင်း ၁၀၀ကျော် မျှပင်ရှိပြီဖြစ်သည်။သိပ္ပံပညာရှင်များ သည် ဂေါ်ဖီထုပ်တွင်အခြားအပင်များထက်လတ်ဆတ်သောအစာပို၍ ပါရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဂေါ်ဖီထုပ်စိုက်ပျိုးနည်းအား လေ့လာကိုးကားချက်ပြု၍ တင်ပြလိုက်ရပါသည်။

DOCA(ရှမ်း)

             ဆေးဖက်ဝင် သံပုရာသီးကို ပခုက္ကူမြို့အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ကျွန်းဦး၊ ကျွန်းညို၊ ကံလှကျေးရွာ များနှင့် မြစ်ခြေ၊ ကမ္မမြို့ ဥယျာဉ်ခြံမြေများတွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြပါသည်။ သံပုရာပင်သည် နှစ်ရှည်ပင်ဖြစ်သည့်အတွက် တစ်ခါစိုက်ပျိုးပြီးလျှင်ပင် နှစ်ရှည်ထိုင်စား၍ရသော သီးနှံပင် ဖြစ်ပါ သည်။ သံပုရာပင်ကို တစ်ချို့မှာ အိမ်ခြံဝန်းထဲတွင် တစ်နိုင်တစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးကြသလို စီးပွားဖြစ်လည်း စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ သံပုရာပင်တစ်ပင်လျှင်ထွက်ရှိသော ပျမ်းမျှအသီးနှုန်းမှာ (၉၀-၁၀၀)အထိ ထွက် ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ပခုက္ကူဈေးကွက်သို့ အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ကျေးရွာများမှ လာရောက်ရောင်းချ ကြောင်းသိရပါသည်။ ပခုက္ကူ ဈေးကွက်တွင်ရောင်းချလျက်ရှိသော သံပုရာသီးဈေးနှုန်းများအနေဖြင့် ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဖေဖေါ်ဝါရီလ (စတုတ္ထပတ်)တွင် တစ်လုံးလျှင် ကျပ်(၅၀၀ မှ ၈၀၀)ဈေးရှိခဲ့ပြီး ဆယ်လုံး လျှင် ကျပ်(၅၀၀၀ ကျပ်မှ ၈၀၀၀)၊ မတ်လ(တတိယပတ်)တွင် တစ်လုံးလျှင် ကျပ်(၈၀၀ ကျပ်မှ ၁၀၀၀)၊ ဆယ်လုံးလျှင် ကျပ်(၈၀၀၀ မှ ၁၀၀၀၀)ဈေးဖြင့် ရောင်းချနေပြီး ယခင်ဖေဖောဝါရီလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တစ်လုံးလျှင် ကျပ်(၃၀၀)တိတိဈေးတက်နေပြီး သံပုရာသီးများကို ပခုက္ကူဈေးကွက်မှတစ်ဆင့် မြို့ပေါ်ရှိ စားသောက်ဆိုင်များနှင့် ကုန်စိမ်းဈေးကွက်များသို့လည်း တင်ပို့ရောင်းချကြောင်း၊ ယခု အချိန်တွင် နွေရာသီကာလဖြစ်၍ ဖျော်ရည်အဖြစ် သောက်သုံးမှုများခြင်းကြောင့် ပိုမိုအရောင်းအဝယ် သွက်ကြောင်း ဈေးကွက်မှ သိရှိရပါသည်။

              ထို့ကြောင့် သံပုရာပင်စိုက်ပျိုးသော တောင်သူများအနေဖြင့် စိုက်ပျိုးရာတွင်လွယ်ကူပြီး စိုက်ပျိုးစရိတ်လည်းသက်သာ၍ နှစ်ပတ်လည်ဝင်ငွေများရရှိသဖြင့် တစ်ပိုင်တစ်နိုင် ပိုမိုစိုက်ပျိုးမှု များကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)

              ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ငူခရိုင်၊ တောင်ငူမြို့နယ်တွင် စီမံကိန်းလျာထားနွေစပါးဧက  (၁၉၂၇၁) ကျော်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် စတင်စိုက်ပျိုးထားပြီး ဖြစ်ပါသည်။ တောင်ငူမြို့ နယ်ရှိ တောင်သူဦးကြီးများသည် ရိက္ခာဖူလုံစေရေးအတွက် မိုးစပါး၊ မတ်ပဲ၊ နွေစပါးများကို အဓိက အားထား စိုက်ပျိုးကြသည်။ တောင်ငူမြို့နယ်ရှိ နွေစပါးစိုက်ပျိုးဧကများသည် သဘာဝပထဝီအနေ အထားအရ ပသိဆည်ရေ၊ ကရင်ချောင်းဆည်ရေ၊ ကမ်းနီဆည်ရေ၊ ခပေါင်းဆည်ရေ၊ စစ်တောင်းမြစ် ရေတင်များရှိခြင်းကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးကိုများစွာ အထောက်အကူပြုနေပြီး ယခုနှစ်နွေစပါးစိုက် ပျိုးရာသီတွင် စိုက်ပျိုးရေး အပြည့်အဝရရှိခြင်းနှင့် တောင်သူများစနစ်တကျ ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း တို့ကြောင့် ဒေသတွင်းရှိ နွေစပါးစိုက်ခင်းများ သိသိသာသာအောင်မြင် ဖြစ်ထွန်းနေကြောင်း တွေ့မြင်ရသည်။

           စပါးမျိုး တောင်ငူခရိုင်အတွင်းရှိ တောင်သူဦးကြီးများအနေဖြင့် အောင်နိုင်တိုး၊ ရေဆင်းပေါ် ဆန်း (၂)နှံကောက်၊ ဆင်းသုခ၊ ရက် ၉၀ စပါးများကို အများဆုံး စိုက်ပျိုးထားကြပါသည်။

             စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သွင်းအားစု    ယခုနှစ်တွင် ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှု စီမံခန့်ခွဲရေး ဦးစီးဌာနမှ စိုက်ပျိုးရေးကို အချိန်မီလွှတ်ဝေပေးနိုင်ခဲ့သည့်အပြင်၊ ဒေသခံတောင်သူများကလည်း ဓာတ်မြေဩဇာနှင့် သဘာဝ မြေဩဇာများကို အချိုးကျ စနစ်တကျ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် နွေစပါးပင်များမှာ သန်စွမ်းပြီး အပင်ပွားနှုန်း ကောင်းမွန်ကာ ရောဂါပိုးမွှားကျရောက်မှုလည်း ကင်းစင်လျက်ရှိကြောင်းလည်းတွေ့မြင်ရသည်။

          နည်းပညာပေးလုပ်ငန်းများ    စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူများကလည်း “စံပြကွက်” များ ဖော်ဆောင်၍ တောင်သူများထံသို့ မျိုးကောင်းမျိုးသန့်ရွေးချယ်ပုံ၊ ပျိုးထောင်ပုံနှင့် ပိုးမွှားကာ ကွယ်ရေး နည်းလမ်းများကို ကွင်းဆင်းအသိပညာပေးခဲ့ကြသည်။

          အကျိုးအမြတ်နှင့်မျှော်လင့်ချက် ယခုနှစ်တွင် ရာသီဥတု ကောင်းမွန်ခြင်း၊ ဆည်ရေများ အချိန်မီရ ခြင်းတို့ကြောင့် နွေစပါးခင်းများမှ အစိမ်းနုရောင်မှသည် ရွှေဝါရောင်သန်းရန် ပြင်ဆင်နေပြီး မကြာမီ ရိတ်သိမ်းတော့မည်ဖြစ်သည်။ “ နိုင်ငံတော်ရွှေသီးဖို့ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုအားပေးစို့ ” ဆောင်ပုဒ်နှင့်အညီ နွေစပါးစိုက် တောင်သူကြီးများ အပိုဝင်ငွေတိုးကာ ရွှေသီးတော့မည်ဖြစ်သည်။

DOCA(ပဲခူး)