ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

         ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မအူပင်ခရိုင်သည် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများနှင့် လယ်ယာထွက်ကုန် အခြေခံတန်ဖိုးမြင့်  စားသောက်ကုန်ချောထုတ်လုပ်ငန်းများ မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်းများဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မအူပင်ခရိုင် လယ်ယာထွက်ကုန် စပါးမျိုးကောင်း မျိုးသန့်များ စိုက်ပျိုးထွက်ရှိသော ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မအူပင်ခရိုင်အသီးသီးမှ စပါး၊ ဆန် ထွက်ရှိသော ဆန်ကွဲများကို ရန်ကုန်သို့ အဓိကထားတင်ပို့ပြီး ဆန်ကွဲကို ရန်ကုန် စက်မှုဇုန်ကြီးများ၊ ဆိတ်ကမ်းများသို့ တင်ပိုကြောင်း သိရသည်။

         စပါးဈေးနှုန်း အနေဖြင့် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ် ထွက် (၄၆)ပေါင်စပါးတင်း ၁၀၀ ဈေး (အသစ်)အနေဖြင့် ပေါ်ဆန်း ဈေး ၂၈၅၂၀၀၀ ကျပ်၊ ဧည့်မထ(မိုး) ငွေကျပ် ၁၉၃၂၀၀၀ ကျပ်၊ ဧည့်မထ(နွေ) ငွေကျပ် ၁၇၉၄၀၀၀ကျပ်၊ (၁၀၈)ပေါင် ဆန် ၁အိတ်ဈေး ပေါ်ဆန်း ငွေကျပ် ၁၅၅၀၀၀ကျပ်၊ ဧည့်မထ(မိုး)လတ်စ ၁အိတ် ငွေကျပ် ၈၅၀၀၀ကျပ်၊ ဧည့်မထ(နွေ)လတ်စ ငွေကျပ် ၇၁၀၀၀ ကျပ်ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း မြို့နယ်ဈေးကွက်အတွင်းမှ သိရပါသည်။ ယခင်နှစ် ဈေးဖြင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ငွေကျပ် ၁၅၀၀၀ကျပ် မြင့်တက်လာကြောင်း၊ ဧည်မထ ဆန် ငွေကျပ် ၂၀၀၀၀ ကျပ် မြင့်တက်လာကြောင်း စိစစ်တွေ့ရှိရပါသည်။

DOCA(ဧရာဝတီ)

   စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံတောင်သူများသည် မိသားစုအပို ဝင်ငွေရရှိစေရန်အတွက် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရလွယ်ကူပြီး ဈေးကွက်ခိုင်မာမှုရှိသည့် ပြောင်းချို (Sweet Corn) ကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးလာကြရာ လက်ရှိအချိန်တွင် အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းပြီး မိသားစုအဆင်ပြေ လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

    ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ တောင်သူများသည် ဈေးကွက်အတွင်း အဝယ်လိုက်ပြီး အထွက်နှုန်း ကောင်းမွန်သည့် မျိုးကောင်းမျိုးသန့် ပြောင်းချိုစေ့များကို အဓိကထားရွေးချယ်စိုက်ပျိုးကြသည်။ ပြောင်းချိုသည် စိုက်ပျိုးပြီးနောက် ရက်ပေါင်း ၇၀ မှ ၇၅ ရက် (၂ လခွဲဝန်းကျင်) အတွင်းမှာတင် စတင်ခူးဆွတ်ရောင်းချနိုင်သည်။ ရေသွင်းရေထုတ် ကောင်းမွန်ပါက တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရာသီမရွေး စိုက်ပျိုးနိုင်သောကြောင့် တောင်သူများအတွက် မြေလွတ်မထားဘဲ စဉ်ဆက်မပြတ် ဝင်ငွေရရှိစေ သည့် သီးနှံဖြစ်သည်။

    ပြောင်းချိုစိုက်ပျိုးရာတွင် အခြားသီးနှံများနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက စိုက်ပျိုးစရိတ် သက်သာပြီး အကျိုး အမြတ် ပိုမိုများပြားကြောင်း တောင်သူများထံမှ သိရသည်။ မြေပြုပြင်ခ၊ မျိုးစေ့ဖိုး၊ သဘာဝနှင့် ဓာတ်မြေသြဇာဖိုး၊ သွင်းရေနှင့် လုပ်အားခအပါအဝင် တစ်ဧကလျှင် စိုက်ပျိုးစရိတ် စုစုပေါင်း ကျပ် ၇ သိန်းမှ ၁၀ သိန်းဝန်းကျင်သာ ကုန်ကျသည်။ ပြောင်းချိုတစ်ဧကလျှင် ပျမ်းမျှအဖူးရေ ၈၀၀၀ မှ ၁၀၀၀၀ နီးပါးအထိ ထွက်ရှိပြီး စိုက်ပျိုးစရိတ်အားလုံး နှုတ်ပါက တစ်ဧကလျှင် ကျပ် ၇ သိန်းမှ ၁၀ သိန်းအထိ အသားတင်အမြတ်ငွေ ပြန်လည်ရရှိသဖြင့် တွက်ခြေကိုက်လျက်ရှိသည်။

     လက်ရှိအချိန်တွင် ကန့်ဘလူဒေသထွက် ပြောင်းချိုများသည် အရသာချိုမြိန်ပြီး ဖူးထွက် ကောင်းမွန်သောကြောင့် ဈေးကွက်အတွင်း အဝယ်လိုက်လျက်ရှိသည်။ ပြောင်းချိုအဖူးအကြီး၊ အသေးနှင့် အရည်အသွေးပေါ်မူတည်၍ ခူးဆွတ်ချိန်တွင် ခြံဈေးတစ်ဖူးလျှင် ကျပ် ၂၀၀ မှ ၂၅၀ အထိ မိမိတို့စိုက်ခင်းထဲအထိ လာရောက်ဝယ်ယူကြသည်။ ကန့်ဘလူမြို့ပေါ်ရှိ ကုန်စိမ်းဒိုင်များနှင့် ဒေသတွင်းဈေးများတွင် အရောင်းအဝယ်သွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ "ပြောင်းချိုက သက်တမ်း လည်းတိုပြီး  စိုက်ပျိုးရသည်မှာ လွယ်ကူသည့်အတွက် စိုက်ပျိုးသူများ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်း လျက်ရှိပါ သည်။ ခူးရသည့် အချိန်တွင်လည်း ပွဲစားများက ခင်းပြတ်ဝယ်ယူ၍ သယ်ယူစရိတ်သက်သာပြီး အကျိုးအမြတ်များရရှိကြောင်း ကန့်ဘလူမြို့နယ်မှ ပြောင်းချိုစိုက်တောင်သူတစ်ဦးက ပြောကြား ခဲ့သည်။

    ကန့်ဘလူမြို့နယ်တွင် စပါးနှင့် အခြားမိုးသီးနှံများအပြင် ယခုကဲ့သို့ သက်တမ်းတိုပြီး တွက်ခြေ ကိုက်သည့် ပြောင်းချိုစိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းသည် ဒေသခံတောင်သူများ၏ မိသားစုစီးပွားရေးနှင့် လူမှုစီးပွားဘဝကို များစွာအထောက်အကူပြုလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

               မြင်းခြံခရိုင်၊ မြင်းခြံကုန်စည်ဒိုင် (MDCCI) ၌ဇွန်လ နောက်ဆုံးပတ်အတွင်း ဆီထွက်သီးနှံမျိုးစုံ  ဝင်ရောက်လျက်ရှိပြီး အရောင်းအဝယ် ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ ပဲမျိုးစုံနှင့် ဆီထွက် သီးနှံများကို နွားထိုးကြီးမြို့၊ တောင်သာမြို့နှင့် မြင်းခြံမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများမှအများ ဆုံးစိုက်ပျိုး၍ ထိုကျေးရွာများမှ တောင်သူများကိုယ်တိုင် မြင်းခြံမြို့ရှိပွဲရုံများသို့ လာရောက်ရောင်း ချကြကြောင်း၊ ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ‌ဇွန်လ နောက်ဆုံးပတ်၌  မြေပဲS1လုံးဆံတစ်တင်းလျှင် (၁၆၉၂၀၀-၁၇၀၇၀၀)ကျပ်၊ မြေပဲဆံပြန့်လုံးဆံ တစ်တင်းလျှင် (၁၆၉၀၀၀-၁၇၀၅၀၀)ကျပ်၊ နှမ်းဖြူအသစ်  တစ်တင်းလျှင် (၁၀၅၀၀၀-၁၀၆၅၀၀)ကျပ်၊ နှမ်းညို(ဟောင်း)တစ်တင်း လျှင်(၁၀၄၅၀၀-၁၀၆၀၀၀) ကျပ်၊ ဆီနေကြာသီးနှံ တစ်ပိဿာ(၈၁၅၀)ကျပ် ပေါက်ဈေးများဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊  ယခင်တစ်ပတ်နှင့် နှိုင်းယှဉ် ပါက ယတစ်ပတ်တွင် မြေပဲဆံတစ်တင်းလျှင် ကျပ်(၃၀၀၀)ကျပ်၊ နှမ်းတစ်တင်းလျှင် (၂၅၀၀-၃၀၀၀) ကျပ်၊ ဆီနေကြာသီးနှံတစ်ပိဿာလျှင် (၁၅၀)ကျပ်ခန့် ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း၊   ဈေးကွက်သို့ ဆီထွက်သီးနှံများ ပုံမှန်ဝင်ရောက်လျက်ရှိပြီး ကုန်များဝင်သလောက်အရောင်း အဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း၊ ပွဲရုံများသို့နေ့စဉ်အိတ်ရေ (၂၀၀-၃၀၀) အိတ်ခန့်အရောင်း အဝယ်ဖြစ်ကြောင်း၊ မြင်းခြံဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်လာသည့် ဆီထွက်သီးနှံများကို  မကွေးမြို့၊ မန္တလေးမြို့နှင့် ရန်ကုန်မြို့ရှိဘုရင့်နောင်ဈေးကွက် သို့ တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း ပွဲရုံလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်သူများထံမှသိရှိရသည်။

DOCA(မန္တလေး)

    စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံပြည်သူများသည် မိသားစုအပို ဝင်ငွေရရှိစေရန်နှင့် စားဝတ်နေရေး အထောက်အကူပြုစေရန်အတွက် လယ်ယာဘေးထွက်ပစ္စည်း ဖြစ်သော ကောက်ရိုးများကို အသုံးပြု၍ တစ်နိုင်တစ်ပိုင် ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းကို တိုးချဲ့ လုပ်ကိုင်လာကြကြောင်း သိရသည်။

    ကန့်ဘလူဒေသခံများသည် ကောက်ရိုးမှိုကို ရိုးရာနည်းလမ်းအပြင် ပိုမိုဖြစ်ထွန်းသည့် စိုက်ပျိုး နည်းစနစ်များကိုပါ အသုံးပြု၍ စိုက်ပျိုးကြသည်။ အလျား ၅ ပေ၊ အနံ ၂ ပေခွဲခန့်ရှိသော စိုက်ဘောင်များ ပြုလုပ်ကာ ကောက်ရိုးများကို ရေစိမ်၍ စနစ်တကျ ထပ်ဆင့်ပြီး မှိုမျိုးစေ့များနှင့် ဓာတ်မြေဩဇာ၊ ဖွဲနု စသည်တို့ကို အလွှာလိုက်ထည့်သွင်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ စိုက်ပျိုးပြီးနောက် မှိုမျှင်များ ကောင်းမွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးစေရန် ပလတ်စတစ်စများ၊ သက်ကယ်များဖြင့် ဖုံးအုပ်ကာ အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆကို ထိန်းညှိပေးရသည်။ စိုက်ပျိုးပြီး (၇) ရက်မှ (၉) ရက်အတွင်း မှိုငုံများ စတင်ထွက်ရှိပြီး (၁၁) ရက်ခန့်တွင် စတင်ခူးဆွတ်နိုင်ကြောင်း သိရသည်။

   ကောက်ရိုးမှိုလုပ်ငန်းသည် အရင်းအနှီးနည်းပြီး ရက်တိုတိုဖြင့် ဝင်ငွေရရှိနိုင်သော လုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ တစ်နိုင်တစ်ပိုင် စိုက်ပျိုးသူများအနေဖြင့် မှိုမျိုးစေ့ဖိုး၊ ဖွဲနုနှင့် ပလတ်စတစ်စ ဖုံးအုပ်ခ သာမန်မျှသာ ကုန်ကျပြီး မိမိလယ်ယာမှ ထွက်ရှိသည့် ကောက်ရိုးများကို အဓိကအသုံးပြုသဖြင့် သွင်းအားစုစရိတ် အလွန်သက်သာသည်။ မှိုစိုက်ဘောင်တစ်ခုလျှင် ပျမ်းမျှအားဖြင့် မှိုပိဿာချိန် (၅) ပိဿာမှ (၇) ပိဿာအထိ ထွက်ရှိနိုင်ပြီး ရက်သတ္တပတ် (၂) ပတ်ဝန်းကျင်အတွင်း အရင်းအနှီး ပြန်လည်ကျေရုံသာမက အမြတ်အစွန်းများစွာ ကျန်ရှိသည်။

     လက်ရှိအချိန်တွင် ကောက်ရိုးမှိုသည် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်ပြီး အရသာကောင်းမွန်လှသဖြင့် ဒေသတွင်း စားသုံးသူများအကြား ဝယ်လိုအား အလွန်မြင့်မားနေသည်။ "ဒီရက်ပိုင်းတွင် မှိုအထွက်နှုန်းက ပုံမှန်ရှိပြီး ဝယ်လိုအားများသည့်အတွက် ခူးသမျှ ချက်ချင်းကုန်သွားသည်အထိ ရောင်းချရပြီး ကန့်ဘလူ ဈေးကွက်ထဲမှာ ကောက်ရိုးမှိုတစ်ပိဿာကို ၁၈,၀၀၀ ကျပ် ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။

     ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများတွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများအပြင် ရက်တိုတိုဖြင့် တွက်ခြေကိုက်သည့် ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးခြင်းလုပ်ငန်းကို အိမ်တွင်းလက်မှု လုပ်ငန်း တစ်ခုအနေဖြင့် ပိုမိုတွင်ကျယ်စွာ လုပ်ကိုင်လာကြကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

          ယခု ဇွန်လကုန် ဇူလိုင်လဆန်းတွင် ကွမ်းသီးနုများ လှိုင်လှိုင်ထွက်ရှိသဖြင့် ကွမ်းသီး နုပေါင်းစက်ရုံများမှာ ရပ်နားထားရာမှ လည်ပတ်ရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

          ယခင်က ကွမ်းသီးကို အမှည့်၊ အခြောက်များကိုသာ တင်ပို့ရောင်းချရာမှ ယခုအခါ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဈေးကွက် ဝယ်လိုအားအရ ကွမ်းသီးနု (အရည်သောက်များ) များကို ကွမ်းသီးနုပေါင်းစက်ရုံများမှ ခြံအရောက် ဝယ်ယူလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

          ကွမ်းသီးနုပေါင်းစက်ရုံများတွင် ကွမ်းသီးနု (အရည်သောက်)များကို ဆေးကြောသန့် စင်ခြင်း၊ တစ်နာရီခန့်ပြုတ်ခြင်း၊ ပေါင်းဖိုတွင် နာရီ (၁၂၀) ခန့်ပေါင်းခံခြင်း၊ ပေါင်းခံစက်မှ ရရှိလာသော ကွမ်းသီးနုများကို ရွေးချယ်ကာ ပါကင်ထုပ်ပိုးလျက် တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ကြောင်း သိရှိရသည်။

          မွန်ပြည်နယ်ရှိ ကွမ်းသီးစက်ရုံများမှ လိုအပ်သော ကုန်ကြမ်းကွမ်းသီးနုများကို မွန်ပြည်နယ်အတွင်းမှ ဝယ်ယူရရှိပြီး ရေးမြို့နယ်မှ ထွက်ရှိသော ကွမ်းသီးနုများမှာ ဈေးပိုမို ရရှိကြောင်းသိရှိရသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ရေးမြို့နယ်မှ ထွက်ရှိသော ကွမ်းသီးနုအစိမ်း တစ်ပိဿာလျှင် (၇၅၀၀) ကျပ်ရရှိပြီး မော်လမြိုင်မြို့နယ်မှ ထွက်ရှိသော ကွမ်းသီးနုအစိမ်း တစ်ပိဿာလျှင် (၆၅၀၀-၇၀၀၀) ကျပ်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

          မွန်ပြည်နယ်တွင် ကွမ်းသီးနုပေါင်းစက်ရုံ (၅) ရုံရှိရာ ယခင်နှစ် ကွမ်းသီးနု ရာသီဖြစ်သည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ မှ အောက်တိုဘာလအတွင်း ကွမ်းသီးနုတန်ချိန် (၇၄၄) တန်၊ ခန့်မှန်းတန်ဖိုး ယွမ် (၃၇၂၀၀၀၀၀) အား တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ခဲ့ကြောင်း ကြောင်းသိရှိရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၌ ကွမ်းသီးနုပေါင်းများကို စားသောက်ကုန်အဖြစ် တန်ဖိုးမြှင့်ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

DOCA (မွန်)