ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

         မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်အတွင်းရှိ ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်သည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်း ကို အဓိကအားထား လုပ်ကိုင်လျက်ရှိပြီး သီးနှံမျိုးစုံမှ ကြက်သွန်နီသီးနှံကို ရေ၊ မြေရာသီဥတု နှင့် ကိုက်၍ သီးနှံဖြစ်ထွန်းမှုရှိ၍ အဓိက သီးနှံအဖြစ် နှစ်စဉ်စိုက်ပျိုးကြသည်။ စိုက်ပျိုးထွက်ရှိသော ကြက်သွန်နီ သီးနှံကို မြို့ပေါ်ရှိ ကြက်သွန်နီကုန်စည်ဒိုင်နှင့် ပွဲရုံဈေးကွက်တွင် နေ့စဉ်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက် ရှိသည်။

          ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ(ဒုတိယပတ်)တွင် ကြက်သွန်နီဈေးအကျဖြင့် အရောင်းအဝယ် ဖြစ်လျက်ရှိ သည်။ ဈေးကွက်သို့ ကြက်သွန်နီစိုက်ပျိုးမှုများသော ဒေသတွင်း ကျေးရွာများမှ ဝင်ရောက်ကြောင်း၊ ပွဲရုံဈေးကွက်သို့ ကုန်ဝင်ရောက်မှုနည်းသော်လည်း မြို့ပေါ်ရှိ ပွဲရုံများမှ သိုလှောင်ထားရှိသော ကြက်သွန် နီများ အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ပြီး ကုန်စည်စီးဆင်းမှု များကြောင်း ဈေးကွက်မှ သိရှိရသည်။ ကုန်စည်ဒိုင် ဈေးကွက်တွင် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်မှုနည်းပြီး တစ်ရက် ပျမ်းမျှပိဿာကုန်ချိန် (၃)သောင်းခန့် ဝင်ရောက် ကြောင်းသိရှိရသည်။

               ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် မတ်လ(စတုတ္ထပတ်)တွင် ကြက်သွန်နီအရည်အသွေးလိုက်၍ တောဈေး (ဂျွန်) တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၁၀၀၀-၁၄၀၀)ဈေးအသီးသီးဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခင် မတ်လ(ပထမပတ်)တွင် ကြက်သွန်နီဈေး တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၈၀၀-၁၂၅၀)ဈေးဖြင့် အရောင်း အဝယ် ဖြစ်ခဲ့၍ ယခင်ယခုဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ပါက တစ်ပတ်အတွင်း ကြက်သွန်နီ တောဈေး (ဂျွန်) တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၁၅၀)ခန့် ဈေးအနည်းငယ်ပြီး အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ကြောင်း၊ (ဂျွန်)ကြက်သွန်နီများကို ပွဲရုံများမှ ပြန်လည်သန့်စင်ပြီး ကြက်သွန်နီဥ အရွယ်အစား၊ အရည်အသွေးလိုက်၍ တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၁၈၀၀-၁၀၀၀)ဈေးအသီးသီးဖြင့် ဒေသအနှံ့အပြားသို့ ဖြန့်ဖြူးရောင်းချကြောင်း၊ ဆိပ်ဖြူမြို့၊ ပတ္တမြားဈေး အတွင်း ဆိုင်များနှင့် ရပ်ကွက်ဈေးဆိုင်များတွင်လည်း ကြက်သွန်နီတစ်ပိဿာလျှင် ကျပ်(၁၆၀၀-၂၀၀၀) ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ကြောင်းသိရှိရသည်။

          ပြည်တွင်းဈေးကွက်အနေဖြင့် ဆိပ်ဖြူဒေသထွက် ကြက်သွန်နီများကို ရန်ကုန်ဘုရင့်နောင် ပွဲရုံသို့ နေ့စဉ် (၁၂)ဘီးကားများဖြင့် တင်ပို့လျက်ရှိပြီး ပြည်ပဈေးကွက်အနေဖြင့် မြဝတီ၊ မော်လမြိုင် မြို့များမှ တဆင့် ထိုင်း၊ ဗီယမ်နမ် နိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ကြောင်း၊ မတ်လ(စတုတ္ထပတ်)တွင် ကြက် သွန်နီကုန်ချိန် ပိဿာ (၄)သိန်းခန့်၊ တန်ချိန်အားဖြင့် (၇၅၂)တန်ချိန် ကုန်စည်စီးဆင်းခဲ့ကြောင်း ဈေးကွက်မှ သိရှိရပါ သည်။

DOCA(မကွေး)

          မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပေါက်မြို့နယ်တွင် ကြက်သွန်ဖြူကို မိုးစပါးရိတ်သိမ်းပြီး ဒေသအခေါ် လယ်ရိုးပြန်အဖြစ် ကုလားပဲ၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ တို့ကို စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ ကြက်သွန်ဖြူကို ဒီဇင်ဘာလ၊ ဇန်နဝါရီလတို့တွင် စိုက်ပျိုးပြီး မတ်လ၊ ဧပြီလတို့တွင် ရိတ်သိမ်းကြပါ သည်။ တစ်မြို့နယ်လုံး စိုက်ဧက(၁၂၉)ဧကရှိသည်ဟု စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနမှ သိရှိရပါသည်။

          ကြက်သွန်ဖြူသီးနှံ၏ တစ်ဧကကုန်ကျစရိတ်မှာ ပေါက်ဒေသဈေးဖြင့် တွက်ချက်ပါက ကျပ် သိန်း (၈၀-၉၀)ဝန်းကျင်ထိ ကုန်ကျကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ကုန်ကျစရိတ်ကြီးမြင့်ရခြင်းမှာ လမ်းပန်း ဆက်သွယ် ရေးခက်ခဲသဖြင့် စားသုံးဆီ၊ ဓာတ်မြေဩဇာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးသုံးဆေးဝါးများ၏ ဆေးနှုန်းများ တိုးမြင့် လာမှုတို့ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း တောင်သူထံမှသိရှိရပါသည်။ တစ်ဧက ပျမ်းမျှထွက်နှုန်းမှာ ပိဿာ (၁၇၀၀)ကျော်အထိ ထွက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။ တောင်သူများမှရရှိ လာနိုင်သော အကျိုးအမြတ်မှာ လက်ရှိ ဒေသပေါက်ဈေး ကျပ်(၁၀၀၀၀ - ၁၂၀၀၀)ခန့် ဖြစ်ပေါ်နေပြီး အထွက်နှုန်းနှင့် ဈေးနှုန်းကို တွက်ချက် ကြည့်ပါက ကျပ်သိန်း(၁၅၀ - ၁၈၀)ခန့်ရရှိကြောင်း၊  ကုန်ကျစရိတ်ကို ပြန်လည် နှုတ်ယူပါက အသား တင်အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် ကျပ်သိန်း(၉၀)ဝန်းကျင်ထိ ကျန်ရှိ‌ကြောင်း သိရှိရ ပါသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု သိသိသာသာ လျော့နည်းကျဆင်းလာပါက စိုက်ဧက တိုးတက် လာနိုင်ပြီး တောင်သူ၏ ဝင်ငွေမှာ တိုးတက်လာနိုင်မှာဖြစ်ကြောင်း ကြက်သွန်ဖြူစိုက်တောင်သူထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)

          မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးခရိုင်၊ မကွေးမြို့နယ်အတွင်းရှိ မိကျောင်းရဲ၊ လျောင်းတော်ဦး၊ ကံသစ်၊ ရွာဟောင်းကန်၊ သစ်ရာကောက်စသည့်ကျေးရွာများနှင့် မင်းဘူး၊ မြို့သစ်၊ နတ်မောက်မြို့ နယ်တို့မှ ထွက်ရှိသော ပဲတီစိမ်း၊ ပဲနောက်၊ ကုလားပဲ၊ ပဲကြီး၊ စားတော်ပဲ၊ အခြား ပဲမျိုးစုံနှင့် နှမ်းမျိုးစုံတို့ မကွေးဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားလျက်ရှိပါသည်။

နှမ်း

          ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ မတ်လ(တတိယပတ်)တွင် နှမ်းနီ(၁)တင်းလျှင် ကျပ်(၁၁၅၀၀၀)၊ နှမ်းဖြူ (၁) တင်း လျှင် ကျပ်(၁၅၀၀၀၀)၊ နှမ်းနက်(စမုံ)(၁)တင်းလျှင် ကျပ်(၂၅၀၀၀၀)၊ နှမ်းညိုကြား (၁) တင်းလျှင် ကျပ်(၁၀၂၀၀၀)ဖြစ်၍ ယခင်တစ်ပတ်နှင့် ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ပါက ပြောင်းလဲမှုမရှိဘဲ တစ်ပတ်အတွင်း မကွေးမြို့မှ မန္တလေးမြို့သို့ နှမ်းအိတ်ရေ (၁၅၀၀) တင်ပို့ခဲ့ပြီး တန်ချိန်အားဖြင့် တန် (၇၀) ခန့်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ကုလားပဲ

          ကုလားပဲ(HL) (၁)တင်း လျှင် ကျပ်(၇၅၂၀၀)၊ ကုလားပဲ(929) (၁)တင်းလျှင် ကျပ်(၇၆၀၀၀) ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိပြီး ယခင်တစ်ပတ်နှင့် ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ပါက ကုလားပဲ(929) ကျပ်(၃၀၀) ဈေးတက်ခဲ့ကြောင်း၊ အရောင်းအဝယ်အေးနေပြီး လက်ကျန်ပဲများသာအရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေကြောင်း၊ တစ်ပတ်အတွင်း မကွေးမြို့မှ မန္တလေးမြို့သို့ အိတ်ရေ (၄၀၀၀)၊ ပြည်မြို့သို့ အိတ်ရေ(၁၅၀၀)၊ ရန်ကုန်မြို့ သို့ အိတ်ရေ(၁၀၀၀) တင်ပို့ခဲ့ပြီး တန်ချိန်အားဖြင့် တန်(၅၀၀)ခန့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထောပတ်ပဲ

          ထောပတ်ပဲ (၁)တင်းလျှင် ကျပ်(၈၉၀၀၀)ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိပြီး ယခင်တစ်ပတ်နှင့် ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ပါက ထောပတ်ပဲ(929) ကျပ်(၁၀၀၀) ဈေးကျခဲ့ကြောင်း၊ တစ်ပတ်အတွင်း မကွေးမြို့မှ ရန်ကုန်မြို့သို့အိတ်ရေ(၅၀၀၀)တင်ပို့ခဲ့ပြီး တန်ချိန်အားဖြင့် တန်(၄၀၀)ခန့်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

မတ်ပဲ

          မတ်ပဲ (၁)တင်းလျှင် ကျပ်(၉၆၀၀၀)ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိပြီး ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်နေ ကြောင်း၊ တစ်ပတ်အတွင်း မကွေးမြို့မှ ရန်ကုန်မြို့သို့ အိတ် ရေ(၂၅၀၀) တင်ပို့ခဲ့ပြီး တန်ချိန် အားဖြင့် တန်(၅၀)ခန့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

စားတော်ပဲ

          စားတော်ပဲ(၁)တင်းလျှင် ကျပ်(၂၂၅၀၀၀)ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိပြီး ယခင်တစ်ပတ်နှင့် ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်ပါက စားတော်ပဲ ကျပ်(၂၀၅၀၀) ဈေးတက်ခဲ့ကြောင်း၊ တစ်ပတ်အတွင်း မကွေးမြို့မှ ရန်ကုန်မြို့သို့ အိတ်ရေ(၁၅၀၀)တင်ပို့ခဲ့ပြီး တန်ချိန်အားဖြင့် တန်(၁၀၀၀)ခန့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ ကြောင်း သိရသည်။

DOCA(မကွေး)

              ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း (လားရှိုး၊ သီပေါ၊ ကျောက်မဲ) ဒေသထွက် ညောင်ချဉ်ဖူးဟာ နွေဦးရာသီရဲ့ ရတနာတစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ရှမ်းမြောက်ဒေသမှာ ပေါက်ရောက်တဲ့ ညောင်ချဉ်ပင်  တွေကနေ တပေါင်း၊ တန်ခူးလတွေမှာ ထွက်ရှိတဲ့ အဖူးနုလေးတွေဟာ တခြားဒေသထွက်တွေထက် ပိုမိုနုဖတ်ပြီး အရသာထူးကဲတယ်လို့ နာမည်ကြီးကြောင်း သိရှိရသည်။

         ညောင်ချဉ်ဖူးများကို လားရှိုးမြို့မဈေးကြီးနဲ့ ဘူတာနံနက်ခင်းဈေးတွင် အဓိကရောင်းချ ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ဒေသခံ တောင်သူများမှ တောတောင်ထဲကနေ သဘာဝအတိုင်း ရှာဖွေခူးဆည်းပြီး လာရောက်ရောင်းချတတ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ ညောင်ချဉ်ဖူးကို အစေးနှင့် အဖန်ဓာတ်များ ကုန်သွားစေရန် ရေနွေးဖြင့် (၂) ကြိမ်မှ (၃) ကြိမ်ခန့် စနစ်တကျ ပြုတ်ပြီးမှသာ ပြုလုပ်စားသုံး ကြသည်။ ကြက်သွန်နီ၊ ဆီချက်၊ မြေပဲလှော်၊ ငရုတ်သီးစိမ်းတို့ဖြင့် သုပ်စားခြင်းမှာ လူကြိုက်အများဆုံးဖြစ်သည်။ ဝက်နံရိုး သို့မဟုတ် ကြက်ရိုးတို့နှင့်ရော၍ ချဉ်ရည်ဟင်းအဖြစ် ချက်စားနိုင်သည်။ ဝက်သားနှင့် ကြော်စားခြင်း၊ အချဉ်တည်ခြင်း သို့မဟုတ် တို့စရာအဖြစ်လည်း စားသုံးနိုင်သည်။

            ရှမ်းမြောက်ထွက် ညောင်ချဉ်ဖူးတွေကို မန္တလေးနဲ့ ရန်ကုန်မြို့ကြီးတွေအထိ ကားကြီးများဖြင့် တင်ပို့ရောင်းချကြပြီး "ရှမ်းပြည်ထွက်" အမည်နဲ့ လူကြိုက်များကြောင်း သိရှိရသည်။ ညောင်ချဉ်ဖူး ဈေးနှုန်းဟာရာသီအစနဲ့အလှိုင်ပေါ်ချိန်အပေါ်မူတည်ပြီးကွာခြားတတ်သည်။ ပေါ်ဦးပေါ်ဖျားအချိန် တွင်  တစ်ပိဿာကို ၅,၀၀၀ ကျပ်မှ ၈,၀၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင်အထိ ရှိတတ်ပြီး၊ လှိုင်လှိုင်ပေါ်ချိန် (ရာသီအလယ်) မှာတော့ ၃,၀၀၀ ကျပ်မှ ၄,၀၀၀ ကျပ် ဝန်းကျင်အထိ ဈေးအနည်းငယ် ကျဆင်းသွားလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။ ဈေးသည်အများစုက ပိဿာလိုက် (သို့မဟုတ်) အပုံလေးများပြုလုပ်၍ ရောင်းချကြကြောင်း သိရသည်။ ရှမ်းမြောက်ဒေသမှာတော့ ညောင်ချဉ်ဖူးကို အသားတု၊ မြေပဲဆုံထောင်းတို့နဲ့ ရောသုပ်စားတာဟာ အင်မတန် ထမင်းမြိန်စေတဲ့ ဒေသစာတစ်မျိုး ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

DOCA(ရှမ်း)

             မြင်းခြံကုန်စည်ဒိုင်တွင် ပဲမျိုးစုံ၊ ဆီထွက်သီးနှံ၊ ပြောင်းနှင့် ကြက်သွန်နီသီးနှံမျိုးစုံ နေ့စဉ်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်း၊ ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် မြေပဲS1 လုံးဆံ တစ်တင်းလျှင် (၁၆၅၀၀၀)ကျပ်၊ ဆီဆံတစ်တင်းလျှင်(၁၄၄၀၀)ကျပ်၊ ပြန်လုံးဆံတစ်တင်းလျှင်(၁၆၅၀၀၀)၊ ပြန့်ဆီဆံ တစ်တင်းလျှင်(၁၅၈၀၀၀)ကျပ်၊ နှမ်းဖြူ တစ်တင်းလျှင် (၁၂၅၀၀၀)ကျပ်၊ နှမ်းညိုတစ်တင်းလျှင် (၁၁၉၀၀၀)ကျပ်၊  ဆီနေကြာတစ်ပိဿာလျှင် (၇၈၀၀-၈၀၀၀) ကျပ်တို့ဖြင့် အ‌ရောင်းအဝယ်ဖြစ် လျက်ရှိကြောင်း၊ ယခင်လနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက  ယခုလတွင် မြေပဲဆံတစ်တင်းလျှင် (၅၅၀၀)ကျပ်ခန့် ဈေးနှုန်းများမြင့်တက်ခဲ့ကြောင်းသိရှိရသည်။  နေ့စဉ် အိတ်ရေ (၂၅၀-၃၀၀) အိတ်ခန့်အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်ကြကြောင်း၊ စားသုံးမှုအနေဖြင့် ဒေသတွင်းဆီကြိတ်ခွဲ စားသုံးကြသလို ပဲကြော်လုပ်ငန်း များမှလည်း ဝယ်ယူအသုံးပြုကြကြောင်း၊ ဈေးကွက် တင်ပို့မှုအနေဖြင့် လှိုင်သာယာမြို့၊ ရွှေပြည်သာမြို့နှင့်မန္တလေးမြို့၊ ပခုက္ကူမြို့များသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြကြောင်း သိရှိရသည်။ အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ရာတွင် ကုန်စည်ဒိုင်၏ စည်းမျဉ်းစည်ကမ်းများအတိုင်း အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ကြကြောင်း ပွဲရုံလုပ်ကိုင်သူတစ်ဦးပြောပြချက်  အရသိရှိရသည်။ 

DOCA(မန္တလေး)