ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

          သံပုရာပင်ကို မြိတ်ဒေသရှိ အိမ်၊ စိုက်ပျိုးခြံဝန်းများနှင့် ပျိုးခင်းများတွင် စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်း လျက်ရှိသည်ကိုတွေ့ရပါသည်။ သံပုရာသီးကို အစေ့မှပျိုးထောင်ပြီးစိုက်ပျိုးလေ့ရှိပြီး သံပုရာပင်ကို ကိုင်းဆက်၍ မျိုးပွားနိုင်သလို အခြားနည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် မျိုးပွားနိုင်ပါသည်။ ဒေသတွင်းစီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။ သံပုရာသီးကို ရှောက်သီး၊ လိမ္မော်သီး၊ကျွဲကောသီး များနည်းတူ မျိုးပွားရာတွင် ကိုင်းဆက်ခြင်း၊ ကိုင်းပူးခြင်း၊ အမြစ်ပူးခြင်း၊ အတက်ဆက်ခြင်းစသော နည်းများဖြင့်လည်း မျိုးပွား နိုင်ပေသည်။

သံပုရာသီးသည် ချဥ်သောအရသာရှိပြီး သံပုရာသီးဖျော်ရည်၊ သံပုရာသီးပေါင်း၊ အသုပ်နှင့် အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ၊ မုန့်ဟင်းခါးတို့တွင် အအီပြေစေရန် သံပုရာရည်ကို အသုံးပြုပါသည်။ သံပုရာသီးကို ဖျော်ရည်ပြုလုပ်၍သောက်သုံးကြသလို ဆေးဖက်ဝင်အသီးဖြစ်သည့်အပြင် ကိုယ်ခန္ဓာဝဖြိုးလွန်းပါက ရေနွေးကြမ်းနှင့် သံပုရာအရည်ညှစ်ကာ နေ့စဥ်သောက်သုံးနိုင်ပါသည်။ သံပုရာသီးသည် ဗီတာမင် ကြွယ်ဝပြီး ရောဂါပိုးဝင်ရောက်ကူးစက်ခြင်းမဖြစ်အောင်ကာကွယ်ပေးပြီး သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းညှိ ပေးပြီး နှလုံးရောဂါမဖြစ်အောင်လည်း ကာကွယ်ပေးသည့်အပြင် citric အက်စစ်ပါဝင်သောကြောင့် ကျောက်ကပ် ကျောက်မတည်အောင် ကာကွယ်ပေးပါသည်။ ခေါင်းမူးဝေခြင်းနှင့် သွေးအားနည်း ရောဂါ မဖြစ်အောင်လည်း ကာကွယ်ပေးပါသည်။ မြိတ်မြို့တွင် ရောင်းချနေသော သံပုရာသီး စျေးနှုန်းမှာ စက်တင်ဘာလအတွင်းသုံးလုံးလျှင် ၁၀၀၀ ကျပ် ဖြင့်ရောင်းချပြီး စျေးနှုန်းတည်ငြိမ်လျက် ရှိပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

            တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြိတ်မြို့သည် ကုန်စိမ်းတချို့များထွက်ရှိရာ ဒေသတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်ရှိဒေသတွင်းကုန်စိမ်းဈေးကွက်သို့ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများမှ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် ကျောက် ဖရုံသီးများလည်း ဝင်ရောက်လျက်ရှိကြောင်းသိရှိရပါသည်။ ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း အခြားကုန်စိမ်း အသီးအနှံအချို့ ဈေးအတက်အကျ ကြမ်းနေသော်လည်း ကျောက်ဖရုံသီးသည် အထားခံသော သီးနှံ ဖြစ်သဖြင့် စားသုံးသူများ ပုံမှန်ဝယ်ယူမှုရှိပြီး ဈေးကွက်တည်ငြိမ်နေပါသည်။ မိုးရာသီကာလသည် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ခကုန်ကျစရိတ်မြင့်မားမှုကြောင့် ကုန်စိမ်းများမှာလည်း ဈေးနှုန်းများ တက်နေကြောင်းလည်း သိရပါသည်။ ကျောက်ဖရုံသီးသည် စိုက်ပျိုးစရိတ် သက်သာပြီး ပိုးမွှားဒဏ်ခံ နိုင်ရည်ရှိခြင်းကြောင့် ကျေးလက်ဒေသရှိ တောင်သူများအနေဖြင့် ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရန် အဆင်ပြေသည့် နေရာများတွင် ပိုမိုစိုက်ပျိုးလာကြပါသည်။ မြိတ်မြို့ပေါ်ရှိ ကုန်စိမ်းပွဲစားများနှင့် ဟိုတယ်၊ စားသောက် ဆိုင်လုပ်ငန်းရှင်များကလည်း ဒေသတွင်းထွက် ကျောက်ဖရုံသီးများကို အလုံး ပြတ်စနစ်ဖြင့် ခြံအထိဆင်း ဝယ်ယူမှုများ ရှိနေကြောင်းလည်း သိရှိရပါသည်။

ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ဒုတိယပတ်အတွင်း မြိတ်မြို့ပေါ်ရှိ စည်ပင်သာယာဈေး ကြီးများ တွင် အဓိကကုန်စိမ်း ဈေးကွက်ကြီးများတွင် ကျောက်ဖရုံသီး ဈေးနှုန်းများသည် သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေး စရိတ်နှင့် ဒေသတွင်းဝယ်လိုအားအပေါ်မူတည်၍ တစ်ပိဿာလျှင် (၄၀၀၀)ကျပ်ခန့် အထိ အရောင်းအဝယ် ဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် မြို့နယ်များအလိုက် ၁၅ -၉ -၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော ဆန်၊ ဆီ၊ မီးဖိုချောင်သုံးပစ္စည်းများ၊ သားငါးနှင့် ဥ‌ဈေးနှုန်းများကို ပူးတွဲပါ ဖိုင်တွင် ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်-

         ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးသည် ရေခံ၊မြေခံကောင်းမွန်ပြီး သဘာဝမှ လက်ဆောင်ပေးထား သည့် မြေဆီမြေနှစ်သဘာဝအရင်းမြစ်များကို အသုံးပြုပြီးစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် စပါး၊ ပဲမျိုးစုံ၊ ဆီထွက်သီးနှံမျိုးစုံ၊ စက်မှုကုန်ကြမ်းသီးနှံ နှစ်ရှည်သီးနှံသစ်တောထွက်ပစ္စည်းမျိုးစုံ၊ ရာသီပေါ် ဟင်းသီးဟင်းရွက် စားဖိုဆောင်သီးနှံ၊ လယ်ယာကိုင်းကျွန်းသီးနှံနှင့် သီးနှံအမယ်ပေါင်းများစွာ စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိပြီး ပြည်တွင်းစားသုံးမှုမှပိုလျှံသည့် ပြည်ပပို့ကုန် များကိုလည်း နှစ်စဉ် တင်ပို့ရောင်းချလျက်နေပါသည်၊၊ ပြည်တွင်းစားသုံးရန်အတွက် ပုသိမ်မြို့နယ်၊ မဒေါ့ကုန်း ကျေးရွာအုပ်စု၊ သလပ်ခွာကျေးရွာအနီးတွင် ယိုးဒယားဒူးရင်းမျိုး၊ မိချောင်းဂေါင်း၊ မွန်ထောင်း၊ ခြံနီ (၃)မျိုး သိပ္ပံနည်းဖြင့် စနစ်တကျစမ်းသပ် စိုက်ပျိုးခဲ့ရာ မြေရာသီဥတုသဘာဝနှင့် ကိုက်ညီမှု ရှိသည့်အတွက် ဒူးရင်းသီးများဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်လျက်ရှိရာ ယခုအခါ ဧရာမြေမှ ဒူးရင်းသီး ထွက်ရှိ၍ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းလျှက် အကျိုးအမြတ် ရရှိနေကြောင်း စိုက်ပျိုးရေး ခြံရှင်ထံမှ သိရသည်၊၊

           အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများတွင် ဒူးရင်းသီးကို အများအပြားစိုက်ပျိုးလျက် ရှိပြီး အရှေ့တောင်အာရှဒေသရဲ့ အထင်ကရအသီးတစ်ခု ဖြစ်တဲ့ ဒူးရင်းသီးဟာ ထူးခြားပြင်းထန်တဲ့ အနံ့၊ အရသာ၊ ဆူးချွန်တွေနဲ့အကာအကွယ်ယူထားတဲ့ အသွင်အပြင် စားလိုက်ရင် ပြစ်နှစ်ပြီး အရသာရှိ၍ သစ်သီးများ၏ ဘုရင်ဟု  တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြပါသည်၊၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင်  ဒူးရင်းသီးကို မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင် အဓိကထား၍ စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးလျှက်ရှိပြီး ယခုအခါ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှာလည်း တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးလျှက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်၊၊

          ယခင်ကဒူးရင်းသီးများကို ရန်ကုန်ဈေးကွက်မှ တစ်ဆင့်ပြန်လည် ဝယ်ယူရောင်းချသည့် အတွက် ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်စွာ ဝယ်ယူစားသုံးရပြီး ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဒူးရင်းစိုက်ပျိုးရေးခြံများ ကျယ်ပြန့်စွာစိုက်ပျိုးနိုင်ပါက ဒူးရင်းသီးများလှိုင်လှိုင်ထွက်ရှိလာပြီး ဒေသခံပြည်သူများ ယခင်ကထက် ဈေးနှုန်းသက်သာစွာ ဝယ်ယူစားသုံးနိုင်မှာဖြစ်ကြောင်း ဒူးရင်းစိုက် ခြံပိုင်ရှင်မှ ဆက်လက်ပြောကြားပါသည်၊၊

(DOCAဧရာဝတီ)

    မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ ပခုက္ကူမြို့သည် စပါးစိုက်ပျိုးမှုနည်းပါးပြီး ဆန်လိုအပ် ချက်ရှိသော "ဆန်လိုဒေသ" ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒေသတွင်းစားသုံးရန်အတွက် အခြားတိုင်းဒေသကြီး များနှင့် မြို့နယ်အသီးသီးမှ ဆန်များကို အဓိကတင်သွင်းရပါသည်။ ပခုက္ကူမြို့သို့ ဧရာဝတီတိုင်း ဒေသကြီးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စပါးထွက်ရှိရာဒေသများမှ ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်းဖြင့် နေ့စဉ် ဆန်အများအပြားစီးဝင်လေ့ရှိပါသည်။ ရွှေဘိုခရိုင် (စစ်ကိုင်းတိုင်း)မှ လူကြိုက်များပြီး အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော "ရွှေဘိုပေါ်ဆန်းမွှေး" ဆန်များကိုလည်း ကုန်းလမ်းကြောင်းဖြင့် မှာယူတင်သွင်းပါသည်။

    ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ(ဒုတိယပတ်)တွင် ရောင်းချနေသော  ဆန်ဈေးနှုန်းများမှာ  ဝန်ကြီးဧရာပဒေသာ ၂၄ ပြည် (၁)အိတ်လျှင် ကျပ်(၁၈၀၀၀၀ - ၁၉၀၀၀၀)၊ ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း(ထိပ်စ)၊ (၁)အိတ်လျှင် ကျပ်(၂၀၀၀၀၀-၂၃၀၀၀၀)၊ ဧရာဝတီပေါ်ဆန်း(မြောင်းမြ) (၁)အိတ်လျှင် ကျပ် (၁၅၀၀၀၀ -  ၁၇၀၀၀၀)၊ ဧရာပဒေသာ (စလင်း၊ ကုန်းဇောင်း) (၁)အိတ်လျှင် ကျပ်(၁၉၀၀၀၀ - ၂၀၀၀၀၀)၊  ဧရာပဒေသာ (မြောင်းမြ) (၁)အိတ်လျှင် ကျပ်(၁၅၀၀၀၀-၁၆၀၀၀၀)၊ ရက်(၉၀) (၁)အိတ် လျှင် ကျပ်(၁၃၀၀၀၀ - ၁၄၀၀၀၀)၊ မနောသုခ(ရှယ်) တစ်အိတ်လျှင် ကျပ်(၉၅၀၀၀ - ၁၁၅၀၀၀)၊ ဖန်သီးသုခ(ရှယ်)(၁)အိတ်လျှင် ကျပ်(၁၃၀၀၀၀ - ၁၄၀၀၀၀)၊ သီးထပ်ရင်(၁)အိတ်လျှင် ကျပ် (၉၀၀၀၀ - ၁၀၀၀၀၀)၊ ဆန်ကွဲမှာ အမျိုးအစားကိုလိုက်၍ (၁)အိတ်လျှင် ကျပ်(၅၀၀၀၀ - ၇၀၀၀၀) ဈေးအသီးသီးဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။ ယခင်လ ဈေးနှုန်းနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ဆန်(၁)အိတ်လျှင် ကျပ်(၂၀၀၀)ဝန်းကျင်ခန့် ဈေးမြင့်တက်ကြောင်းတွေ့ရပါသည်။

ဈေးကွက်သုံးသပ်ချက်

   ဆန်ဈေးနှုန်းမြင့်တက်ရခြင်းမှာ စိုက်ပျိုးစရိတ် နှင့်စက်သုံးဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်ခြင်း၊  သယ်ယူ ပို့ဆောင်ခများ အဆမတန် ဈေးတက်လာခြင်း၊ အချို့စပါးစိုက်ဒေသများတွင် ရေကြီးနစ်မြုပ်မှု ကြောင့် စပါးအထွက်နှုန်း လျော့နည်းသွားခြင်း ဆန်ဈေးနှုန်းများ ထပ်မံ မြင့်တက်လာမည်ကို စိုးရိမ် သဖြင့် စားသုံးသူများနှင့် ကုန်သည်များက ကြိုတင်ဝယ်ယူ သိုလှောင်ခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။

ဈေးကွက်အလားအလာ

   ရှေ့လာမည့်ဆန်ဈေးကွက်အလားအလာမှာ မိုးစပါးအသစ်များပေါ်မည့်ရာသီ(အောက်တိုဘာ၊ နိုဝင်ဘာ)သို့ ရောက်ရှိပါက ဈေးကွက်အတွင်း ဆန်အဝင်များနိုင်ပြီး ဈေးနှုန်း အနည်းငယ်ပြန်အေး သွားနိုင်သည်။ ပခုက္ကူခရိုင်သည် စပါးစိုက်ပျိုးမှု ဧကနည်းပါးသည့်အတွက် ဆန်လိုဒေသ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကုန်စီးဆင်းမှုလမ်းကြောင်းနှင့် ဝယ်လိုအားပေါ်မူတည်၍ ဆန်ဈေးကွက် အလားအလာပြောင်းလဲ လေ့ရှိသည်ဟု ဆန်ကုန်သည်များထံမှ သိရှိရပါသည်။

DOCA(မကွေး)