ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် မြို့နယ်များအလိုက် ၁၈-၆-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော ဆန်၊ ဆီ၊ မီးဖိုချောင်သုံးပစ္စည်းများ၊ သားငါးနှင့် ဥ‌ဈေးနှုန်းများကို ပူးတွဲပါ ဖိုင်တွင် ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်-

        စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့နယ်ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ကျေးရွာများ၊ ချောင်းဦး၊ ဘုတလင်၊ အရာတော် စသည့် ကျေးရွာများတွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်စားဖိုဆောင်သီးနှံများ၊  ဆီထွက်သီးနှံနှင့် ပဲမျိုးစုံသီးနှံများကို စိုက်ပျိုးထားသည့်အနက် မိုးမြေပဲကိုလည်း စိုက်ပျိုးထားကြောင်း ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မုံရွာခရိုင်တွင် မိုးမြေပဲ စိုက်ဧက ၆၃၂၅၆  ဧကခန့် စိုက်ပျိုးထားကြောင်း သိရသည်။

            မိုးမြေပဲကို မေလနှင့် ဇွန်လတွင် စတင်စိုက်ပျိုးကြပြီး အောက်တိုဘာလတွင် လှိုင်လှိုင်ထွက်ပေါ်လျက်ရှိကြောင်း၊ မျိုးအနေဖြင့် မြေပဲလုံးဆန်အဖြူမျိုးများကို စိုက်ပျိုးကြ‌ပြီး စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ် မှုကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့်  မြေပြုပြင်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ အပင်ပြုစုခြင်း၊ ရိတ်သိမ်းခြင်း၊   သွင်းအားစုများအပါအဝင် တစ်ဧကလျှင် ငွေကျပ် ၉၂၃၀၀၀ ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ အထွက်တင်း ၅၃ တင်း ခန့် ထွက်ရှိ၍ ဈေးနှုန်းအနေဖြင့် မြေပဲတောင့် တစ်တင်းလျှင် ငွေကျပ် ၄၂၀၀၀ ဈေးနှုန်းများဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး အကျိုးအမြတ်အနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင် ငွေကျပ် ၁၃ သိန်းခန့် ရရှိကြောင်း၊ ဈေးကွက်အနေဖြင့် မိုးမြေပဲများကို မုံရွာမြို့ပေါ်ရှိ ပွဲရုံများသို့ တင်ပို့ရောင်းချပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် ရန်ကုန်မြို့နှင့် မန္တလေးမြို့များသို့လည်းကောင်း၊ ဒေသတွင်းရှိ ဆီစက်လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် မြေပဲကို တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်ကုန်(Value Added) ပြုလုပ်၍ ပြန်လည်ရောင်းချသည့် လုပ်ငန်းရှင်များမှလည်းကောင်း ဝယ်ယူကြကြောင်း၊ ယခုနှစ်တွင် အထွက်နှုန်းကောင်းပြီး ဈေး‌ကောင်းရရှိသောကြောင့် တောင်သူများ အကျိုးအမြတ်များရရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

         စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ကန့်ဘလူခရိုင်၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဒေသခံတောင်သူများသည် မိသားစုအပိုဝင်ငွေရရှိစေရန်နှင့် စားဝတ်နေရေးဖူလုံစေရန်အတွက် တစ်ပိုင်တစ်နိုင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်လျက်ရှိရာ နဂါးမောက်သီးပင်ကို မိသားစုလုပ်အားဖြင့် စိုက်ပျိုးအောင်မြင်ပြီး မိသားစုစားဝတ်နေရေး အဆင်ပြေလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

          နဂါးမောက်သီးပင်ကို မိသားစုခြံဝင်းအတွင်း၌ လွန်ခဲ့သော (၃) နှစ်ခန့်ကစတင်၍ စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယခုအခါ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းကာ ဆွတ်ခူးရောင်းချနေရပြီဖြစ်သည်။ နဂါးမောက်ပင်သည် ရေဝပ်သည်ကို မကြိုက်သော်လည်း အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသဖြင့် ကန့်ဘလူဒေသ ရာသီဥတုနှင့် ကိုက်ညီသော သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။

          နဂါးမောက်ပင်ကို များသောအားဖြင့် မိုးဦးကျကာလ (မေလနှင့် ဇွန်လ) တို့တွင် စတင်စိုက် ပျိုးကြသည်။ စတင်စိုက်ပျိုးရာတွင် အဓိကကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် ကျောက်တိုင်၊ ကွန်ကရစ်တိုင်စိုက်ထူခြင်း၊ မျိုးပျိုးပင်ဝယ်ယူခြင်း၊ သဘာဝမြေဩဇာ(နွားချေး/ကြက်ချေး)ဝယ်ယူခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုး မြေပြုပြင်ခြင်းတို့ဖြစ်ကြောင်း၊ တစ်ပိုင်တစ်နိုင် အပင် ၅၀ မှ ၁၀၀ ဝန်းကျင် စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက စတင်စိုက်ပျိုးချိန် သွင်းအားစုကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် စုစုပေါင်း ငွေကျပ် (၅) သိန်းမှ (၇) သိန်းဝန်း ကျင်ခန့်သာ ကုန်ကျသဖြင့် အရင်းအနှီးနည်းပါးပြီး လုပ်ကိုင်ရလွယ်ကူသော စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။

            နဂါးမောက်ပင်သည် စိုက်ပျိုးပြီး (၁) နှစ်မှ (၁) နှစ်ခွဲအတွင်း စတင်အသီးသီးပြီး အသက် (၃) နှစ်ကျော်ပါက အသီးထွက်နှုန်း ပိုမိုကောင်းမွန်လာသည်။ တစ်နှစ်လျှင် မေလမှ နိုဝင်ဘာလအထိ (၆) လခန့် ကာလအတွင်း အလှည့်ကျ အကြိမ်ရေ ၁၀ ကြိမ်မှ ၁၂ ကြိမ်အထိ ဆွတ်ခူးနိုင်သည်။ တိုင်တစ် တိုင်လျှင် တစ်ကြိမ်ဆွတ်ခူးပါက အလုံးကြီး ၅ လုံးမှ ၁၀ လုံးအထိ ထွက်ရှိပြီး တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပျမ်းမျှအားဖြင့် တိုင်တစ်တိုင်လျှင် အသီးအလုံး ၃၀ မှ ၅၀ ခန့်အထိ ထွက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ဆွတ်ခူးရရှိသော နဂါးမောက်သီးများကို ကန့်ဘလူမြို့ပေါ်ရှိ ဒေသဈေးကွက် တွင်ရောင်းချသည်။ "နဂါးမောက်ပင်က အစပိုင်း တိုင်ထူတာနဲ့ မျိုးဖိုးပဲ ကုန်တာပါ။ နောက်ပိုင်းနှစ်တွေကျတော့ ပေါင်းမြက်ရှင်းတာနဲ့ သဘာဝမြေဩဇာ ကျွေးတာလောက်ပဲ လုပ်ရတော့လို့ ကုန်ကျစရိတ်အများကြီး သက်သာသွားကြောင်း သိရသည်။ ခြံထဲကနေ နေ့စဉ်ရက်ဆက် ဆွတ်ခူးရောင်းချနေရတော့ မိသားစုအတွက် ပုံမှန်နေ့စဉ်ဝင်ငွေရပြီး စားဝတ်နေရေးအတွက် တော်တော်လေး အဆင်ပြေပါတယ်" ဟု ဒေသခံ နဂါးမောက်စိုက်ပျိုးသူ တစ်ဦးထံမှ သိရှိရပါသည်။

          ကန့်ဘလူမြို့နယ်တွင် နဂါးမောက်သီးနှံသည် ပြုစုစောင့်ရှောက်ရ လွယ်ကူခြင်း၊ ပိုးမွှားဒဏ်ခံနိုင်ခြင်းနှင့် နှစ်ရှည်ခံပင် ဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် မိသားစုအပိုဝင်ငွေရရှိရေးအတွက် တစ်ပိုင်တစ်နိုင် စိုက်ပျိုးရန်သင့်တော်သော သီးနှံဖြစ်ကြောင်းနှင့် ယခုအခါ ဒေသခံပြည်သူများ စိတ်ပါဝင်စားမှု ပိုမိုများပြားလာကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(စစ်ကိုင်း)

                   မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်သည် ဆည်ရေသောက်ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သော ကြောင့် စပါး၊ ပဲ၊ ပြောင်း၊ နှမ်းသီးနှံမျိုးစုံအောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းလျက်ရှိရာ၄င်းသီးနှံများအနက် ပဲတီစိမ်း (မိုး) သီးနှံကိုလည်း တောင်သူများမှ သီးထပ်သီးညှပ် စိုက်ပျိုးသည့်အပြင် သီးသန့်ဧကအလိုက် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိပါသည်။ ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်းတွင် ပဲတီစိမ်း(မိုး) စိုက်ပျိုးမှုအနေဖြင့် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် မြစ်သားမြို့နယ်တွင် (၆၃၇)ဧက၊ ခရိုင်အတွင်း စုစုပေါင်းစိုက်ဧက (၇၆၆၉) ဧက စိုက်ပျိုးထားရှိကြောင်း သက်ဆိုင်ရာဌာန၏ စာရင်းများအရသိရှိရပါသည်။ ပဲတီစိမ်းမိုး အစော စိုက်များ စတင်ထွက်ရှိပြီဖြစ်ကြောင်း၊ ထနောင်းကုန်းကျေးရွာရှိ တောင်သူတစ်ဦးပြောပြချက် အရ သိရှိရပါသည်။ ပဲတီစိမ်းစိုက်ပျိုးမှုမျိုးအနေဖြင့် ကျောက်စိမ်းမျိုနှင့်ရေးဆင်း-၁၁ မျိုးများကိုသာ အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြ  ကြောင်း ၊ (၁)ဧက မျိုးစေ့(၅-၆) ပြည်ခန့် ကုန်ကျကြောင်း၊ ပဲတီစိမ်းမျိုး စျေးနှုန်းအနေဖြင့် (၁)ပြည်လျှင်(၇၀၀၀/-)ကျပ်စျေးနှုန်းဖြင့် ဝယ်ယူစိုက်ပျိုးရကြောင်း၊ ပဲတီစိမ်း စိုက်ပျိုးမှုကုန်ကျစရိတ် အနေဖြင့် မျိုး၊သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခ အပါအဝင် စုစုပေါင်း (၅၀၀၀၀၀/-) ကျပ် ခန့်ကုန်ကျကြောင်း ၊ အများဆုံး စိုက်ပျိုးသောရွာများမှာ ကင်းစိန်စျေးရွာ၊ လောင်းတော်ဦးရွာ၊ ထနောင်းကုန်းရွာနှင့် စစ်ကုန်းရွာများတွင် အများဆုံးစိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ ပဲတီစိမ်း စိုက်ပျိုးမှု အနေဖြင့် ဘောင်ကြောင်းပေး အတန်းလိုက် စနစ်ဖြင့် အစေ့ချစိုက်ပျိုးကြကြောင်း ၊ ပဲတီစိမ်း ဇွန်လဒုတိယပတ်စျေးနှုန်းအနေဖြင့် တစ်တင်းလျှင်(၉၀၀၀၀/-) ကျပ်‌စျေးနှုန်းများဖြင့် ရောင်းဝယ် လျက် ရှိပါသည် ။ တောင်သူများမှ ပဲတီသီးနှံကို နီးစပ်ရာ ကျောက်ဆည်မြို့ပေါ်ရှိ ပွဲရုံများသို့ တိုက်ရိုက် သွားရောက်ရောင်းချကြကြောင်း ၊ ပွဲရုံများမှတဆင့် ရန်ကုန် ၊ မန္တ‌လေးမြို့များသို့ တင်ပို့ရောင်းချ လျက်ရှိပါသည် ။ ပဲတီစိမ်းနှမ်းသီးနှံ ထွက်ပေါ်ချိန်တွင် အထွက်နှုန်းနှင့်စျေးနှုန်းများ ကောင်းမွန်ပါက တောင်သူများ အကျိုးအမြတ် ပိုမိုဖြစ်ထွန်းနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ၊ ပဲတီစိမ်းစိုက်ပျိုးသော တောင်သူတစ်ဦး၏ ပြောကြားချက်အရသိရှိရပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)

                    မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်ဆည်ခရိုင်အတွင်း ကျောက်ဆည်၊မြစ်သားမြို့နယ်များတွင် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ခုနှစ်၊မိုးချဉ်မျှင်ရှည်ဝါများ ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းရရှိရေး ရည်မှန်းချက်ထားဆောင်ရွက် လျက်ရှိရာ ကျောက်ဆည်မြို့နယ်တွင်(၁၀၅)ဧက၊ စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်တွင်(၅၀)ဧက၊ မြစ်သားမြို့နယ် တွင် (၂၁၇၅)ဧက အစောစိုက်ပျိုးထားရှိမှုစုစုပေါင်း စိုက်ပျိုးဧက(၂၃၃၀)ဧက စိုက်ပျိုးထားကြောင်း သက်ဆိုင်ရာဌာန၏စာရင်းများအရသိရှိရပါသည်။ ဧပြီလနှင့်မေလများတွင် စတင်စိုက်ပျိုးကြပြီး ဇူလိုင်လနှင့်သြဂုတ်လများတွင် စတင်ထွက်ရှိမှာဖြစ်ကြောင်း ၊ကျောက်ဆည်မြို့နယ်အနေဖြင့် မိုးကြို ချည်မျှင်ရှည်ဝါသီးနှံများကို ကျောက်ဆည်မြို့အရှေ့ဘက် ဖျောက်ဆိပ်ပင်ကျေးရွာ အပါအဝင် ရဲဘော်ကြီး၊မှိုင်းပန်၊ကလေး၊ရှမ်းတောင်ဦး၊ရဲယမန်းရွာ၊တောင်တော်၊ ပေါင်လောင်၊ ကင်းကျေးရွာများ နှင့်မြစ်သားမြို့နယ်တွင် ဒိုင်း၊မြနဒီကျေးရွာများတွင်လည်းအများဆုံးစိုက်ပျိုးကြကြောင်း၊ ဝါစိုက်ပျိုး ရာတွင် ဘောင်ကြောင်းပေးစနစ်ဖြင့် အတန်းလိုက် စိုက်ပျိုးကျကြောင်း ၊ ဝါစိုက်ပျိုးမှုတွင် မျိုးအနေဖြင့် ငွေချည်-၆ ၊ ရွှေတောင် - ၈ မျိုးများကို အများဆုံး စိုက်ပျိုးကြပြီး (၁)ဧကလျှင် မျိုးထုပ်(၂-၃)ထုပ် အထိ ကုန်ကျကြောင်း၊ မျိုး(၁)ထုပ် စျေးနှုန်း အနေဖြင့် (၆၄၀၀၀-၆၉၀၀၀)ကျပ် စျေးဖြင့် ဝယ်ယူ စိုက်ပျိုးရကြောင်း၊ စိုက်ပျိုးစရိတ်အနေဖြင့် မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခအပါအဝင် စုစုပေါင်း (၆၀၀၀၀၀/-)ကျပ်ခန့် ကုန်ကျပြီး (၁)ဧက အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် ပိဿာ(၄၀၀-၅၀၀) ပိဿာခန့် ထွက်ရှိကြောင်း၊ ယခင် ဝါစျေးနှုန်းအနေဖြင့် ဝါ(၁)ပိဿာလျှင် (၃၈၀၀-၄၀၀၀)ကျပ် ၊ ဂွမ်း(၁)ပိဿာလျှင်(၉၅၀၀-၉၈၀၀)ကျပ် ၊ အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော ဝါအသန့်(၁)ပိဿာလျှင် (၄၂၀၀)ကျပ်၊ ဂွမ်းအကောင်း(၁)ပိဿာလျှင် (၁၀၀၀၀)ကျပ် စျေးများဖြင့်အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး  စိုက်ပျိုးစရိတ်နှုတ်ပြီး(၁၀၀၀၀၀၀/-)ကျပ်ခန့်မြတ်ကြောင်း၊ဇွန်လဒုတိယပတ််စျေးအနေဖြင့်ဝါ(၁)ပိဿာလျှင်(၅၀၀၀-၅၁၀၀)ကျပ်၊ ဂွမ်း(၁) ပိဿာလျှင်(၉၉၀၀-၁၀၀၀၀)ကျပ်၊ အရည်အသွေးကောင်းမွန် သောဝါအသန့်(၁)ပိဿာလျှင်(၅၂၀၀)ကျပ်၊ ဂွမ်းအကောင်း(၁)ပိဿာလျှင် (၁၁၀၀၀)ကျပ်စျေးနှုန်း များဖြင့်ရောင်းဝယ်လျှက်ရှိပါသည်။ဝါထွက်ပေါ်ချိန်တွင် တောင်သူများမှ ပွဲရုံများသို့ တိုက်ရိုက်တင်ပို့ ရောင်းချကြပြီး ပွဲရုံများမှတဆင့် မန္တလေးစက်မှုဇုံ၊ ယက်ကန်းစက်ရုံ၊ ချည်မျှင်စက်ရုံများသို့တင်ပို့ ရောင်းချလျှက်ရှိကြောင်း ဝါထွက်ပေါ်ချိန်တွင်လည်း စျေးနှုန်းများကောင်းမွန်ပါက တောင်သူများ အကျိုးအမြတ်ပိုမိုဖြစ်ထွန်း နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

DOCA(မန္တလေး)