ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ကြား ကုန်သွယ်မှုမှာ ဆက်လက်အားကောင်းနေဆဲဖြစ်သော် လည်း ကုန်သွယ်ရေးလိုငွေပြနေမှုသည် ဆက်လက်ကျယ်ပြန့်လျက်ရှိသဖြင့် အလုံးစုံလွှမ်းခြုံရှုမြင် ပါက ကုန်သွယ်ရေး ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံအရ ထိလွယ်ရှလွယ်သည့် အခြေအနေရှိကြောင်း ညွှန်ပြလျက်ရှိသည်။
ထိုင်းသတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာဗဟိုဌာန၊ စီးပွားရေးနှင့်ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရှိ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ရုံးနှင့် အကောက်ခွန်ဌာနတို့၏ အချက်အလက် များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်အတွင်း ထိုင်း-တရုတ် နှစ်နိုင်ငံကြား စုစုပေါင်းကုန်သွယ်မှု တန်ဖိုးသည် ထိုင်းဘတ်ငွေ ၁.၂၇၈ ထရီလီယံရှိပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၈.၇၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာကြောင်း The Nation Thailand သတင်းဌာနရှိ Thansettakij လေ့လာ ဆန်းစစ်ရေးအဖွဲ့က ဖော်ပြထားသည်။
သို့ရာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ တင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ ဘတ်ငွေ ၂၉၉.၄၂၃ ဘီလီယံဖြင့် တိုးတက်မှု သုညဒသမ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိပြီး တရုတ်နိုင်ငံထံမှ တင်သွင်းခဲ့သော သွင်းကုန်တန်ဖိုးသည် ဘတ် ငွေ ၉၇၉.၁၆ ဘီလီယံဖြင့် တိုးတက်မှု ၂၅.၆၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤ အခြေအနေက ယခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်၌ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံအဖို့ ကုန်သွယ်မှုလိုငွေ ဘတ် ၆၇၉.၇၃၇ ဘီလီယံဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ၄၁ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်မားလာခဲ့သည်။
ထိုင်းဘက်မှ တရုတ်ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့သည့် ကုန်စည်များ၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံတွင် စက်မှုထုတ်ကုန်နှင့် လယ်ယာထွက်ကုန်များအပေါ် အမှီပြုနေရဆဲဖြစ်သည်။ အဓိကပို့ကုန် ငါးမျိုး အနက် ကွန်ပျူတာနှင့်ဆက်စပ်ပစ္စည်းများသည် ဘတ် ၄၃.၂၆၄ ဘီလီယံဖြင့် ၄ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်း ပြီး ရော်ဘာထုတ်ကုန်များသည် ဘတ် ၃၃.၉၆၈ ဘီလီယံဖြင့် ၁.၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။ လတ်ဆတ်၊ အေးခဲနှင့် အခြောက်ခံ သစ်သီးဝလံထုတ်ကုန်များသည် ဘတ် ၂၃.၃၉၂ ဘီလီယံဖြင့် ၃၆ ရာခိုင်နှုန်း၊ ကြေးနီနှင့် ကြေးနီထုတ်ကုန်များသည် ဘတ် ၂၂.၅၈၆ ဘီလီယံဖြင့် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ အခြားစက်မှုထုတ်ကုန်များသည် ဘတ် ၁၈.၁၃၂ ဘီလီယံဖြင့် ၇၁ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး တိုးတက် ခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံထံမှ စက်မှုထုတ်ကုန်နှင့် ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများကို ဆက်လက်အလေးပေး၍ တင်သွင်းနေဆဲဖြစ်ပြီး အဓိကသွင်းကုန် ငါးမျိုးအနက် ကွန်ပျူတာနှင့်ဆက်စပ်ပစ္စည်းများသည် ဘတ် ၅၅.၇၅၇ ဘီလီယံဖြင့် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ အခြားသတ္တုရိုင်းနှင့် သတ္တုဖြတ်စများသည် ဘတ် ၄၃.၁၆ ဘီလီယံဖြင့် ၄၈ ရာခိုင်နှုန်း၊ သတ္တုထုတ်ကုန်များသည် ဘတ် ၃၄.၃၇၆ ဘီလီယံဖြင့် ၃၂ ရာခိုင်နှုန်း၊ လျှပ်စစ်ဆားကစ်ဘုတ်များသည် ဘတ် ၃၁.၃၇၁ ဘီလီယံဖြင့် ၂ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး တိုးတက်ခဲ့သည်။ သို့သော် သံနှင့် သံမဏိထုတ်ကုန်များ တင်သွင်းမှုမှာ ဘတ် ၃၅.၂၄၁ ဘီလီယံဖြင့် ၁.၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံဘက်မှ ကုန်သွယ်မှုလိုငွေပြမှု အရှိန်မြင့်တက် လာသည့် လမ်းကြောင်းသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၌ လိုငွေပြမှု သိသာစွာမြင့်တက်ခဲ့သော ကုန်သွယ်ရေး ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှု ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ထပ်တူကျလျက်ရှိသည်။ ယခင်နှစ်၌ ထိုင်း-တရုတ် နှစ်နိုင်ငံ ကြား စုစုပေါင်းကုန်သွယ်မှု တန်ဖိုးသည် ဘတ်ငွေ ၄.၈၇ ထရီလီယံရှိပြီး ထိုင်းဘက်မှ တင်ပို့မှု တန်ဖိုး ဘတ်ငွေ ၁.၃၀ ထရီလီယံဖြင့် တိုးတက်မှု ၅.၀၆ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံထံမှ တင်သွင်းမှု တန်ဖိုး ဘတ်ငွေ ၃.၅၆ ထရီလီယံဖြင့် တိုးတက်မှု ၂၇.၇၈ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့သည်။ ရလဒ်အားဖြင့် ၎င်းနှစ်တွင် ထိုင်းဘက်၌ ကုန်သွယ်မှုလိုငွေ ဘတ် ၂.၂၆ ထရီလီယံ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်က ထက် ၃၉.၉၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာနှင့် အာဆီယံ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အလွတ်တန်းပညာရှင် တွဲဖက်ပါမောက္ခ Aat Pisanwanich က Thansettakij ၏ လေ့လာမှုစစ်တမ်း၌ ဖော်ပြရာတွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရာ၌ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ ဖိအားသုံးရပ် ကြောင့် ကုန်သွယ်မှုလိုငွေပြခြင်းသည် ဘတ်ငွေ ၂.၂ ထရီလီယံကိုကျော်လွန်လျက် စံချိန်သစ်တင် ဖွယ်ရာရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ပထမအချက်မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ သွင်းကုန်အခွန်တိုးမြှင့်မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲမှ ဖိအားများကို ရင်ဆိုင်ရပြီးနောက် တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ပို့ကုန်များကို အမေရိကန်ဈေးကွက်မှ အာရှနှင့် အာဆီယံဒေသများဆီသို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းလဲ ချိန်ညှိလုပ်ဆောင်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအခြေမနေက တရုတ်ကုန်စည်များ ဒေသတွင်းသို့ အလုံးအရင်းနှင့် သိသာစွာဝင်ရောက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ဒုတိယအချက်အနေဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်ကုန်စည်ထောက်ပံ့မှုကွင်းဆက်အရ ထိုင်းနိုင်ငံ၌ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှာ အများဆုံးဖြစ်ရာ ပြည်တွင်းကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများသို့ ထောက်ပံ့ ရန်အတွက် စက်ပစ္စည်းများနှင့် အစိတ်အပိုင်းများ၊ ကုန်ကြမ်းပစ္စည်း အမြောက်အမြားကို တင်သွင်း နေရခြင်းဖြစ်သည်။
တတိယအချက်မှာ အီးကောမာ့စ်နှင့် အွန်လိုင်းရောင်းဝယ်မှုစင်္ကြန်များ တိုးချဲ့လာခြင်းက တရုတ်နိုင်ငံထုတ် ဈေးနှုန်းသက်သာသော ကုန်စည်များကို ထိုင်းစားသုံးသူများထံ မြန်ဆန်စွာနှင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ ရောက်ရှိလာစေခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ သံမဏိနှင့် ရော်ဘာထုတ်ကုန်များကို ပြည်တွင်း၌ သုံးစွဲမှုနှုန်း ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း အောက်သို့ ကျဆင်းလာခြင်းက ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်များ၏နေရာတွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ တင်သွင်းလာ သည့် ကုန်စည်များဖြင့် အစားထိုးအသုံးပြုမှု များပြားလာသည်ကို ထင်ဟပ်လျက်ရှိသည်။
တွဲဖက်ပါမောက္ခ Aat က ထိုင်းနိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၌ တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်မှုလိုငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၇.၈ ဘီလီယံ သို့မဟုတ် ထိုင်းဘတ်ငွေ ၂.၂ ထရီလီယံခန့်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရပြီး နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင်လည်း လိုငွေပြခြင်းသည် ဆက်လက်မြင့်တက်နိုင်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။
အခြားတစ်ဖက်၌ ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ရာတွင် ဒေါ်လာ ၅၂ ဘီလီယံခန့် ကုန်သွယ်မှုပိုငွေ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိပြီး အမေရိကန်ဈေးကွက်သည် ထိုင်းပို့ကုန်များ အတွက် ရှေ့လာမည့်ကာလများ၌ အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လျက်ရှိသည်။
ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံထံမှ ကုန်စည်များကို တင်သွင်းမှုမြင့်တက်လာမှုအပေါ် ဆက်လက်မှီခိုနေရခြင်းမှ စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်များ၏ ယှဉ်ပြိုင် နိုင်စွမ်းသည် ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်နှင့် ဈေးနှုန်းယှဉ်ပြိုင်ရမှု နှစ်ရပ်လုံး၏ ဖိအားများအောက်၌ ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း အလုံးစုံ လွှမ်းခြုံသုံးသပ်မှု ပုံရိပ်က ညွှန်ပြလျက်ရှိသည်။ ဤအချက် သည် အရေးပါသည့် မူဝါဒရေးရာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် ရှေ့လာမည့်ကာလ များတွင် ချိန်ညှိဆောင်ရွက်မှုများကို အရှိန်မြှင့်တင်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း The Nation Thailand သတင်းဌာနက ရေးသားဖော်ပြထားသည်။
Source: The Nation Thailand, 27 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)
