ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

     မလေးရှားစားအုန်းဆီဈေးနှုန်းသည် အမေရိကန်-အစ္စရေးနှင့် အီရန်တို့အကြား ဖြစ်ပွားနေ သော စစ်ပွဲကြောင့် စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းမြင့်တက်လာပြီး ဇီဝလောင်စာ (Biodiesel) ဝယ်လိုအား ပိုမို မြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ကုန်ပစ္စည်းလက်ကျန် နည်းပါးလာနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် ဇူလိုင်လလယ်တွင် ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ထပ်မံမြင့်တက်ကာ တစ်တန်လျှင် ၅,၂၀၀ ရင်းဂစ် (၁,၃၁၆ ဒေါ်လာ) အထိ ရောက်ရှိ နိုင်ကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူ Dorab Mistry က မေ ၆ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

    Bursa Malaysia Derivatives Exchange ရှိ အခြေခံစားအုန်းဆီဈေးနှုန်းမှာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် ၁.၃၄ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းကာ ၄,၆၄၇ ရင်းဂစ် ရှိနေသော်လည်း၊ ဖေဖော်ဝါရီလ နှောင်းပိုင်း စစ်ပွဲ စတင်ချိန်မှစ၍ တွက်ချက်လျှင် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

    စားအုန်းဆီကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်ပြီး အနီးစပ်ဆုံးလေ့လာသုံးသပ်နိုင်သူ Mistry ၏ ရောင်းလို အားနှင့် ဈေးနှုန်းဆိုင်ရာခန့်မှန်းချက်များသည် ဈေးကွက်ကို မကြာခဏပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စေနိုင် သည်။ ယခင်အပတ်၌ ကမ္ဘာ့စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းသည် လေးနှစ်တာကာလအတွင်း တစ်စည်လျှင် ၁၂၆ ဒေါ်လာကျော်ဖြစ်ခဲ့သဖြင့် ဇီဝလောင်စာထုတ်လုပ်ရာတွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ အသုံးပြုမှု ကို ပိုမိုမြင့်တက်လာစေသည်။

    အီရန်စစ်ပွဲစတင်ပြီးနောက် ဒီဇယ်နှင့် ဓာတ်ဆီကဲ့သို့သော သန့်စင်ပြီးလောင်စာများသည် ရေနံစိမ်းထက် သိသိသာသာမြင့်တက်လာကြောင်း Mistry က ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးခြင်း မရှိသည့် ရုပ်ကြွင်းဒီဇယ် (fossil diesel) နှင့် စားအုန်းဆီအခြေခံ ဇီဝ လောင်စာတို့အကြား ကွာဟချက်နည်းပါးသွားပြီး အချို့ဈေးကွက်တွင် စားအုန်းဆီအခြေခံ ဇီဝ လောင်စာသည် ရုပ်ကြွင်းဒီဇယ်ထက်ပို၍ ဈေးသက်သာကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

    စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းမြင့်တက်ခြင်းကြောင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် B50 စားအုန်းဆီအခြေခံ ဘိုင်အိုဒီဇယ်စီမံကိန်းကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည်စတင်မည်ဟု Mistry က ပြောကြားခဲ့သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့တွင်လည်း ဇီဝလောင်စာအသုံးပြုမှု သတ်မှတ် ချက်များကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းသိရသည်။

    ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးစားအုန်းဆီထုတ်လုပ်သည့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံက ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့တွင် စားအုန်းဆီအခြေခံ ဇီဝလောင်စာဆီရောနှောနှုန်းအား ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းသို့ တိုးမြင့် သွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိပ်တန်းထုတ်လုပ်သူများဖြစ်သည့် အမေရိကန်၊ ဘရာဇီးနှင့် အာဂျင်တီးနားတို့က စားအုန်းဆီနှင့်အပြိုင် ပဲပုတ်ဆီကို ဇီဝလောင်စာထုတ်လုပ်ရန်အတွက် ပိုမို အသုံးပြုလာကြသည်။

    အမေရိကန်သည် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ဇီဝလောင်စာစီမံကိန်းကို ကြေညာခဲ့မှုကြောင့် ပဲပုတ်ဆီ ဈေးနှုန်းသည် အနာဂတ်ကာလတွင် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ကြောင်း၊ စားသုံးဆီဈေးနှုန်းများ မြင့်တက် လာခြင်းကြောင့် အိန္ဒိယကဲ့သို့ အဓိကစားသုံးသည့်နိုင်ငံများ၌ သိုလှောင်မှု လက်ကျန်ပမာဏ ကျဆင်းလာပြီး ဇွန်လမှစ၍ တင်သွင်းမှုများကို တိုးမြှင့်ရန် လိုအပ်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း Mistry က ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Reuters, May 6, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

           ဗီယက်နမ်သည် ၂၀၂၅/၂၆ ကော်ဖီစိုက်ပျိုးရာသီတွင် ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး ကော်ဖီထုတ်လုပ်သူနှင့် ရိုဘတ်စတာ (Robusta) ကော်ဖီ အဓိကတင်ပို့သူအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည် မည်ဟု အမေရိကန်စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန (USDA) ၏ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြ ထားကြောင်း သိရပါသည်။ သင့်လျော်ကောင်းမွန်သော ရာသီဥတုအခြေအနေနှင့် စိုက်ခင်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တိုးမြှင့်လာခြင်းကြောင့် ၂၀၂၅/၂၆ ရာသီ ကော်ဖီထုတ်လုပ်မှုသည် ၆၀ ကီလိုဂရမ်အိတ် ၃၀.၈ သန်းအထိ ပြန်လည်တိုးတက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်၏ ကော်ဖီထုတ်လုပ်မှုတွင် ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးမှာ ရိုဘတ်စတာကော်ဖီ ဖြစ်နေဆဲဖြစ်ပြီး အသင့်ဖျော်ကော်ဖီနှင့် commercial blend ဈေးကွက်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဓိကထောက်ပံ့သူအဖြစ် ဆက်လက်အခိုင်အမာ ရပ်တည်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ကော်ဖီစေ့ တင်ပို့မှုသည်လည်း ထောက်ပံ့မှုမြင့်တက်လာမှုကြောင့် အိတ် ၂.၃ သန်းတိုးကာ ၂၄.၆ သန်းအထိ ရောက်ရှိမည်ဟု USDA က ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ USDA အချက်အလက်များအရ ဘရာဇီးသည် ၂၀၂၅/၂၆ ရာသီတွင် ကော်ဖီအိတ် ၆၃ သန်း ထုတ်လုပ်နိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းရပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ကော်ဖီထုတ်လုပ်သူအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ကိုလံဘီယာ၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် အီသီယိုးပီးယားတို့ကလည်း ထိပ်တန်းထုတ်လုပ်သူ ငါးနိုင်ငံ စာရင်းတွင် ပါဝင်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ကော်ဖီသည် ဗီယက်နမ်၏ အဓိက စိုက်ပျိုးရေးပို့ကုန် များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်နေဆဲဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမလေးလအတွင်း ကော်ဖီတင်ပို့မှုမှ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၃.၆ ဘီလီယံအထိ ဝင်ငွေရရှိခဲ့ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားပါသည်။ ဧပြီလတစ်လတည်းတွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၄၅.၈ သန်း တန်ဖိုးရှိသော ကော်ဖီတန်ချိန် ၁၉၈,၈၀၀ တင်ပို့ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တင်ပို့သည့်ပမာဏမှာ ယခင်နှစ်ထက် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သော်လည်း ကမ္ဘာ့ဈေးနှုန်းကျဆင်းမှုကြောင့် တင်ပို့သည့်တန်ဖိုးမှာ ၇.၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ပထမလေးလအတွင်း ပျမ်းမျှတင်ပို့သည့်ဈေးနှုန်းမှာ တစ်တန်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄,၅၅၅ ခန့်သာရှိပြီး ယခင်နှစ်ထက် ၁၉.၈ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဂျာမနီ၊ အီတလီနှင့် စပိန်တို့သည် ဗီယက်နမ်ကော်ဖီ၏ အဓိကတင်ပို့ရာဈေးကွက်များအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး စုစုပေါင်း ဈေးကွက်ဝေစု၏ ၁၅.၃ ရာခိုင်နှုန်း၊ ၈.၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၇.၄ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး ရရှိထားကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော် ယခင်နှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ယင်းဈေးကွက်များသို့ တင်ပို့ဝင်ငွေမှာ ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကော်ဖီအဖွဲ့အစည်း (ICO) ၏ အဆိုအရ ဘရာဇီး၊ ဗီယက်နမ်နှင့် ကိုလံဘီယာကဲ့သို့ အဓိကထုတ်လုပ်သည့်နိုင်ငံများတွင် ရာသီဥတုဆိုးရွားမှုနှင့် ထောက်ပံ့မှု တင်းကျပ်လာမှုကြောင့် ကမ္ဘာ့ကော်ဖီဈေးနှုန်းများသည် နှစ်နှစ်ဆက်တိုက် မြင့်တက်နေခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ သို့သော် ဘရာဇီးမှ ကမ္ဘာ့ထောက်ပံ့မှု ပိုမိုအားကောင်းလာမည်ဟု မျှော်မှန်းမှုများကြောင့် ယခင်နှစ်အမြင့်ဆုံးဈေးနှုန်းများမှ လတ်တလောတွင် ပြန်လည်ကျဆင်းလာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်လေ့လာသူများက ကမ္ဘာ့ကော်ဖီသောက်သုံးမှုပုံစံ ပြောင်းလဲလာမှု ကြောင့် ဗီယက်နမ်အတွက် အကျိုးရှိလာကြောင်း ပြောကြားထားပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကော်ဖီထုတ်လုပ်သူများသည် ဈေးကြီးသော အာရဘီကာ (Arabica) ကော်ဖီအစား ရိုဘတ်စတာ ကော်ဖီကို ပိုမိုအသုံးပြုလာကြခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ USDA က ကမ္ဘာ့ကော်ဖီထုတ်လုပ်မှုသည် ၂၀၂၅/၂၆ ရာသီတွင် စံချိန်တင် အိတ် ၁၇၈.၈ သန်းအထိ ရောက်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ယခင်နှစ်ထက် ၃.၅ သန်း မြင့်တက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။ ထိုတိုးတက်မှုမှာ ဗီယက်နမ်တွင် ထုတ်လုပ်မှုပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခြင်းနှင့် အင်ဒိုနီးရှား၊ အီသီယိုးပီးယားတို့တွင် စံချိန်တင်ထုတ်လုပ်မှုများကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကမ္ဘာ့ကော်ဖီ သုံးစွဲမှုသည်လည်း စံချိန်တင် အိတ် ၁၇၃.၉ သန်းအထိ မြင့်တက်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ ကော်ဖီဈေးနှုန်းမြင့်မားနေခြင်းကြောင့် ဗီယက်နမ်စိုက်ပျိုးရေးသမားများသည် ဓာတ်မြေဩဇာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးလိုအပ်ချက်များတွင် အသုံးစရိတ်ပိုမိုတိုးမြှင့်နိုင်လာပြီး ရာသီဥတုဖိအားများကြားမှပင် ထုတ်လုပ်မှုတိုးတက်လာစေရန် ကူညီပေးခဲ့ကြောင်း USDA က ပြောကြားထားပါသည်။ ဘရာဇီးတွင် စံချိန်တင်သီးနှံထွက်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားခြင်းကြောင့် ပြည်တွင်းကော်ဖီ ဈေးနှုန်းများသည် ဧပြီလအတွင်း တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၈၅,၀၀၀ မှ ၈၇,၀၀၀ အတွင်းသို့ ကျဆင်းလာပြီး ယခင်လကရှိခဲ့သည့် ၉၀,၀၀၀ ဒေါင်အထက်ဈေးနှုန်းထက် လျော့နည်း သွားကြောင်း သိရပါသည်။  စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကော်ဖီပိုလျှံမှု အိတ် ၁၀ သန်းခန့်အထိ ရှိလာနိုင်ကြောင်း နိုင်ငံတကာအကြံပေးကုမ္ပဏီ အချို့က ခန့်မှန်းထားပြီး ထိုအချက်သည် ဈေးကွက်ယုံကြည်မှုအပေါ် ဖိအားပေးနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ဗီယက်နမ်စိုက်ပျိုးရေးသမားအများစုက ဈေးနှုန်းထပ်တက်မည်ဟု မျှော်လင့်ကာ ကော်ဖီများကိုလက်ဝယ်ထားရှိနေသဖြင့် ပြည်တွင်းကုန်သွယ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများမှာလည်း ငြိမ်သက်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ကြောင့် တင်ပို့ရန်စာချုပ်များ ဖြည့်ဆည်း ရန်လိုအပ်နေသော ပို့ကုန်ကုမ္ပဏီအချို့သည် ဘရာဇီးနှင့် အင်ဒိုနီးရှားမှ ကော်ဖီစေ့များကို စတင် ဝယ်ယူလာကြကြောင်း သိရပါသည်။ လေ့လာသူများက ကော်ဖီဈေးနှုန်းများသည် အနီးကပ်ကာလတွင် အတက်အကျနည်းသည့်အခြေအနေဖြင့် ဆက်လက်ရှိနိုင်သော်လည်း ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး အနှောင့်အယှက်များနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ တင်းမာမှုများကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ အာမခံနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်တက်လာနိုင်ခြင်းသည် ကမ္ဘာ့ကော်ဖီဈေးနှုန်းများကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်ထားပါသည်။ USDA ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ဗီယက်နမ်သည် ၂၀၂၅/၂၆ ရာသီတွင် လှော်ထားသောကော်ဖီစေ့နှင့် အသင့်ဖျော်သောက်၍ရသော ကော်ဖီထုတ်ကုန်များအပါအဝင် စုစုပေါင်း ကော်ဖီအိတ် ၂၇.၉ သန်း တင်ပို့မည်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတွင် ဘရာဇီးနောက် ဒုတိယအများဆုံး တင်ပို့သူအဖြစ် ရပ်တည်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဥရောပနှင့် မြောက်အမေရိကတို့သည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ကော်ဖီသုံးစွဲသည့်ဈေးကွက်များအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး အာရှတွင်လည်း ဝယ်လိုအားတိုးတက်လာနေသဖြင့် ဗီယက်နမ်သည် ကမ္ဘ့ာကော်ဖီထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်တွင် အရေးပါသော ပံ့ပိုးသူအဖြစ် နောင်လာမည့်နှစ်များတွင်လည်း ဆက်လက်ရပ်တည်နေမည်ဟု လေ့လာသူများက ခန့်မှန်းထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Vietnam Plus                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

          အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်း၌ သကြားဖူလုံမှု ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန်နှင့် ဈေးနှုန်းများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် ယခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်အထိ သကြားတင်ပို့မှုကို ချက်ချင်းအာဏာသက်ရောက်သည့် အမိန့်ဖြင့် ပိတ်ပင်လိုက်ကြောင်း သိရပါသည်။

          သို့သော်လည်း အဆိုပါအမိန့်သည် CXL နှင့် အကောက်ခွန်နှုန်းထားခွဲတမ်း (TRQ) အစီအစဉ်များအောက်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့ထံ အသီးသီး တင်ပို့နေသည့် သကြားများနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း သိရပါသည်။ အဆိုပါအစီအစဉ် များအရ တင်ပို့သူများသည် သတ်မှတ်ထားသော သကြားပမာဏကို အကောက်ခွန် လုံးဝမပေးရဘဲ သို့မဟုတ် သိသိသာသာ လျှော့ချထားသည့် နှုန်းထားများဖြင့် အဆိုပါနိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ခွင့် ရရှိကြကြောင်း သိရပါသည်။

        နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (DGFT) ၏ အမိန့်သည် ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်စနစ်အရ တင်ပို့မှုများ၊ အစိုးရချင်း ချိတ်ဆက်တင်ပို့မှုများ (Government-to-Government)နှင့် ကုန်ပစ္စည်းတင်ပို့ရန် လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ရောက်ရှိနေနှင့်ပြီးသား ကုန်စည်စုများနှင့်လည်း သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိကြောင်း သိရပါသည်။

         ၂၀၂၅-၂၀၂၆ သကြားစျေးကွက်နှစ် (အောက်တိုဘာလမှ စက်တင်ဘာလ) အတွက် စားနပ်ရိက္ခာဝန်ကြီးဌာနသည် အစပိုင်းတွင် တန်ချိန် ၁၅ သိန်းတန်ခန့်တင်ပို့ခွင့်ပြုခဲ့ပြီးနောက် ထပ်တိုးတန်ချိန် ၅ သိန်းတန်ခန့်ထပ်မံခွင့်ပြုခဲ့ရာ ၎င်းအနက် တန်ချိန် ၈၇,၅၈၇ တန်ခန့်ကိုသာ အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ကြောင့် သကြားတင်ပို့ခွင့် စုစုပေါင်း တန်ချိန် ၁၆ သိန်းနီးပါး ခွင့်ပြုခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

          စားနပ်ရိက္ခာဝန်ကြီးဌာနနှင့် သကြားစက်ရုံများသည် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ စျေးကွက်နှစ်တစ်ခုလုံးတွင် ကုန်စည်ပို့ဆောင်မှု တန်ချိန် ၇.၅ သိန်းမှ ၈ သိန်းကြား ရှိလိမ့်မည်ဟု မျှော်မှန်းထားခဲ့ကြကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။ လုပ်ငန်းအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် ISMA ၏ အဆိုအရ မဟာရဋ္ဌ (Maharashtra) နှင့် ကာနာတာကာ (Karnataka) ပြည်နယ်များတွင် အထွက်နှုန်း ပိုမိုကောင်းမွန်လာမှုကြောင့် ၂၀၂၅-၂၆ စျေးကွက်ရာသီ ဧပြီလအထိ အိန္ဒိယ၏ သကြားထုတ်လုပ်မှုသည် ၇.၃၂ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး တန်ချိန် ၂၇.၅၂ သန်းတန်အထိရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။

          ISMA ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ အီသနော (Ethanol) ထုတ်လုပ်ရန် လွှဲပြောင်းအသုံးပြုမှုများအပြီးတွင် ၂၀၂၅-၂၀၂၆ စျေးကွက်ရာသီအတွက် စုစုပေါင်းသကြားထုတ်လုပ်မှုသည် တန်ချိန် ၂၉.၃ သန်းတန်အထိ ရှိလာမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ၂၀၂၄-၂၅ တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည့် တန်ချိန် ၂၆.၁၂ သန်းထက် ပိုမိုမြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

       အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရသည့် မရေရာမှုများနှင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကြားတွင် ကုန်စည်တစ်ခုကို တင်ပို့မှု ပိတ်ပင်လိုက်ခြင်းက ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်မလာစေရန် တားဆီးရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် သကြားတင်ပို့မှုအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များ စတင်ချမှတ်ခဲ့ပြီးနောက် ၎င်းကို အခါအားလျော်စွာ သက်တမ်းတိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့ဒုတိယ အကြီးဆုံး သကြားထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံဖြစ်သော အိန္ဒိယသည် သကြားစက်ရုံများအကြား အချိုးကျ ခွဲတမ်းချပေးသည့် စနစ်ဖြင့် သကြားတင်ပို့မှုကို အစိုးရ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ထားရှိထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။

Source: hindu times                                                                  

DOCA (ရန်ကုန်)

         မလေးရှားနိုင်ငံ၏ သဘာဝရာဘာထုတ်လုပ်မှုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ပထမသုံးလပတ်အတွင်း သိသိသာသာ လျော့ကျခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၂၅.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းကာ ထုတ်လုပ်မှုတန်ချိန် ၇၁,၀၁၃ တန်သာရှိခဲ့ကြောင်း မေလ ၁၃ ရက်နေ့က ထုတ်ပြန်သည့် တရားဝင် ကိန်းဂဏန်းများအရ သိရသည်။

        မလေးရှားနိုင်ငံ စာရင်းအင်းဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ယခုထုတ်လုပ်မှု ပမာဏသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စတုတ္ထသုံးလပတ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်လည်း ၁၀.၄ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းသွားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ လအလိုက် ထုတ်လုပ်မှုအခြေအနေအရ မတ်လအတွင်း ရာဘာတန်ချိန် ၂၁,၃၁၀ တန် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သဖြင့် ဖေဖော်ဝါရီလထက် ၈.၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး၊ ယခင်နှစ် မတ်လနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၂၉.၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ထိုးဆင်းသွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၏ သဘာဝရာဘာ ပြည်ပတင်ပို့မှုမှာ မတ်လအတွင်း တန်ချိန် ၃၃,၁၃၇ တန် ရှိခဲ့ပြီး ယခင်လထက် ၂.၂ ရာခိုင်နှုန်း အနည်းငယ် လျော့ကျခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

        မတ်လအတွင်း မလေးရှားရာဘာကို အများဆုံး တင်ပို့ခဲ့သည့်နိုင်ငံမှာ တရုတ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း တင်ပို့မှု၏ ၄၄ ရာခိုင်နှုန်းရှိကြောင်း သိရသည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံသည် ၁၈.၁ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏နောက်တွင် ပေါ်တူဂီ (၄.၆ ရာခိုင်နှုန်း)၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု (၄.၄ ရာခိုင်နှုန်း) နှင့် ဘရာဇီးနိုင်ငံ (၃.၉ ရာခိုင်နှုန်း) တို့ အသီးသီး တည်ရှိနေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Xinhua                                                                                 

DOCA (ရန်ကုန်)

         တရုတ်နိုင်ငံ၏ စက်ရုံများသည် Artificial Intelligence (AI) နှင့် ဆက်စပ်သည့် လုပ်ငန်းများမှ အော်ဒါအမြောက်အမြားကို ဖြည့်ဆည်းရန် ထုတ်လုပ်မှုများ တိုးမြှင့်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဧပြီလအတွင်း ပို့ကုန်တင်ပို့မှု သိသိသာသာ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အီရန်နှင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေရှိသော စစ်ပွဲကြောင့် ကမ္ဘာ့ကုန်ကြမ်းစရိတ်များ မြင့်တက်လာမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ကုန်ပစ္စည်းများ ကြိုတင်စုဆောင်းထားကြခြင်းကလည်း ပို့ကုန်တိုးတက်မှုကို အားပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

          ပို့ကုန်တိုးတက်မှုမှာ ဧပြီလတွင် ပို့ကုန်ပမာဏ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၅၉.၄ ဘီလီယံ ရှိခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူထက် ၁၄.၁ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ၎င်းမှာ စီးပွားရေးပညာရှင်များ ခန့်မှန်းထားသည့် ၇.၉ ရာခိုင်နှုန်းထက် များစွာသာလွန်နေသည်။ သွင်းကုန်မှာလည်း ၂၅.၃ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ကာ ဒေါ်လာ ၂၇၄.၆ ဘီလီယံ အထိ ရှိခဲ့သည်။ ကုန်သွယ်ရေးပိုငွေမှာ ဧပြီလတွင် ဒေါ်လာ ၈၄.၈ ဘီလီယံ အထိ ရှိခဲ့ပြီး မတ်လတွင် ၅၁.၁၃ ဘီလီယံသာ ရှိခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် ကုန်သွယ်မှုမှာ ယခုနှစ်အတွင်း ကုန်သွယ်မှုပိုငွေမှာ ဒေါ်လာ ၈၇.၇ ဘီလီယံ အထိ ရှိနေသည်။

        မေလ ၁၄-၁၅ ရက်တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် ဘေဂျင်းသို့ သွားရောက်ကာ သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်နှင့် တွေ့ဆုံမည်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါခရီးစဉ်အတွင်း မြင့်တက်နေသော ကုန်သွယ်ရေးပိုငွေကိစ္စမှာ အဓိကအချက်ဖြစ်လာနိုင်ပြီး တင်းမာနေသော နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး၊ ထိုင်ဝမ်အရေးနှင့် အီရန်ပဋိပက္ခများကို ဆွေးနွေးကြမည်ဖြစ်သည်။ တရုတ်ပို့ကုန် လုပ်ငန်းရှင်များသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခဒဏ်ကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်နေသော်လည်း စီးပွားရေးပညာရှင်များက သတိပေးချက်များကို ထုတ်ပြန်ထားသည်။ သတိပေးချက်များမှာ စစ်ပွဲရှည်ကြာပြီး လောင်စာဆီဈေး မြင့်တက်လာပါက ပို့ကုန်ဈေးကွက် ဝယ်လိုအားကျဆင်းနိုင်ခြင်း၊ လောင်စာဆီ၊ ရေနံ၊ ကျောက်မီးသွေးနှင့် ဓာတုပစ္စည်းများ၏ သွင်းအားစုစရိတ်များ မြင့်မားနေဆဲဖြစ်ခြင်း၊  လက်လီရောင်းအား (စားသုံးမှု) မှာ စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်မှု၏ နောက်တွင်သာ ရှိနေသေးပြီး အလုပ်လက်မဲ့နှုန်း အနည်းငယ်မြင့်တက်လာခြင်းတို့ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Vn Economy                                                                         

DOCA (ရန်ကုန်)