ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုသတင်း

      မွန်ပြည်နယ်၊ ကျိုက်ထိုမြို့နယ်ရှိ မလော့ချောင်ကျေးရွာသည် ကွမ်းရွက်စိုက်ပျိုးခြင်းကို စီးပွားဖြစ်လုပ်ကိုင်နေသည့် ကျေးရွာတစ်ရွာဖြစ်သည်။

          ကွမ်းစိုက်တောင်သူများသည် ကွမ်းစိုက်ပျိုးရန်မြေကိုရွေးချယ်ရာ၌ ရေမဝပ်သော နုန်းမြေ (သို့မဟုတ်) သဲနုန်းမြေသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ဘောင်ပြုပြင်ခြင်းကို အကျယ် ၄ ပေ၊ အမြင့် ၆ လက်မဘောင်ပြုလုပ်ပြီး ဘောင်တစ်ခုနှင့်တစ်ခုကြား ၂ ပေခန့် ရေနှုတ်မြောင်း ချန်ထားရသည်။ ကွမ်းပင်သည် နွယ်ကပ်ပင်များဖြစ်သဖြင့် တိုင်များ လိုအပ်ပါသည်။ နေရောင်တိုက်ရိုက်မကျစေရန် အုန်းလက်၊ ဆီအုန်းလက်၊ ထန်းရွက်တို့ဖြင့် အမိုးအကာများ ပြုလုပ်ပေးရသည်။ ကွမ်ပင်တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်အကွာအဝေးကို ၁ ပေခန့် ကွာ၍ စိုက်ပျိုးရပြီး တစ်ဧကတွင် ကွမ်းပင် (၇၀၀၀) မှ (၈၀၀၀) ပင် ဝင်ဆန့်ကြောင်း သိရှိရသည်။

          ကွမ်းပင်တစ်ဧကစိုက်ပျိုးရန် ကွမ်းမျိုး၊ ဝါးတိုင်၊ အမိုးပစ္စည်းများ၊ သွင်းအားစု မြေဩဇာ၊ ပိုးသတ်ဆေး၊ ရေသွင်းခြင်းတို့အတွက် စုစုပေါင်းတစ်ဧကကုန်ကျစရိတ်မှာ ကျပ်သိန်း (၅၀) မှ (၆၅) သိန်းကုန်ကျကြောင်းသိရှိရသည်။ ကွမ်းများကို စတင်စိုက်ပျိုးချိန်မှ (၄) လမှ (၆) လ အကြာတွင် စတင်ခူးဆွတ်နိုင်ပြီး ကွမ်းပင်သက်တမ်းအပေါ်မူတည်၍ (၂၀) ရက် သို့မဟုတ် ၁၅ ရက်တစ်ကြိမ်ခူးဆွတ်နိုင်ပြီး တစ်ကြိမ်ခူးလျှင် ပိဿာ (၁၀၀) မှ (၁၅၀) ထိ ထွက်ရှိကြောင်း၊ တစ်နှစ်လျှင် ပိဿာ (၃၅၀၀) မှ (၄၀၀၀) ထိ ထွက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

          ကွမ်းပင်သည် မိုးရာသီတွင် အထွက်များသော်လည်း နွေရာသီပွဲလမ်းသဘင်များသော အချိန်တွင် ကွမ်းစျေးတက်လေ့ရှိသည်။ ဒီဇင်ဘာလတွင် ကွမ်းတစ်ပိဿာလျှင် ယာကွမ်း (၁၈၀၀၀) ကျပ်၊ ရောကွမ်း (၁၁၀၀၀) ကျပ်ခန့် ဈေးနှုန်းရရှိပြီး မွန်ပြည်နယ်နှင့် ပဲခူးတိုင်းများသို့ တင်ပို့ရောင်းချကြောင်း သိရှိရသည်။ ကွမ်းစိုက်တောင်သူများအနေဖြင့် ပထမနှစ်တွင် စိုက်ခင်း တည်ဆောက်စရိတ်များသော်လည်း ဒုတိယနှစ်မှစ၍ စိုက်ခင်း တည်ဆောက်စရိတ် မရှိတော့သဖြင့် အကျိုးအမြတ်ပိုမိုရရှိနိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်း ရေးသားလိုက်ရပါသည်။

DOCA (မွန်)

           ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်ပဲမျိုးစုံဈေးကွက်အတွင်း ပြည်တွင်းအဝယ်ရှိသော ပဲများနှင့် ပြည်တွင်းစားသုံးမှုများပြီး ဒေသတွင်းဝယ်လိုအားများသော ပဲများသာ လက်လီ/ လက်ကား ရောင်းဝယ်မှုဖြစ်လျက်ရှိခဲ့ကြပါသည်။ မတ်ပဲနှင့် ပဲစင်းငုံသီးနှံများမှာ လက်ကားရောင်းဝယ်မှုအဖြစ်များခဲ့ကာ ကုလားပဲ၊ ထောပတ်ပဲ၊ ပဲနီပြား စသည့် သီးနှံများကတော့ ပြည်ဈေးကွက်အတွင်း   ပြည်တွင်းစားသုံးမှုများသည့်အတွက် လက်လီ သမားအပြင် လက်ကားဝယ်ယူမှုလည်း ရှိခဲ့ကြပါသည်။ ထိုပဲများ၏ နှစ်အလိုက် နှစ်ကုန်ဖြစ်သော ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ကာလတူအချိန်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဈေးနှုန်းများကို လေ့လာရာတွင် အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရှိရပါသည် -

စဉ်        ပဲအမျိုးအစား          ၂၀၂၃            ၂၀၂၄            ၂၀၂၅           တင်းဈေး

                                      ဒီဇင်ဘာ        ဒီဇင်ဘာ        ဒီဇင်ဘာ        (ကျပ်)

၁။      မတ်ပဲ                     ၈၂၀၀၀          ၉၅၀၀၀        ၈၅၆၀၀        

၂။       ပဲစင်းငုံ                     ၉၃၀၀၀        ၁၀၂၀၀၀        ၇၉၀၀၀        

၃။      ကုလားပဲ                 ၉၄၀၀၀         ၉၅၅၀၀         ၈၁၀၀၀                            

၄။      ထောပတ်ပဲ              ၁၀၅၀၀၀       ၁၃၅၀၀၀      ၁၁၀၀၀၀                

၅။      ပဲနီပြား          ၁၀၀၀၀၀       ၁၄၅၀၀၀       ၁၆၀၀၀၀                  

        မတ်ပဲသီးနှံအနေဖြင့် (၃)နှစ်တာ ကာလအလိုက် ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်မှု အခြေအနေအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလမှာတော့ မတ်ပဲသီးနှံတစ်တင်းလျှင် (၈၂၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် မတ်ပဲတစ်တင်းကို (၉၅၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် တစ်တင်းလျှင် (၁၃၀၀၀)ကျပ်ခန့် ဈေးမြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ယခုနှစ်ဖြစ်သော ဒီဇင်ဘာတွင် ပဲတစ်တင်းကို (၈၅၆၀၀)ကျပ်ဖြင့် တစ်တင်းကို (၉၄၀၀)ကျပ် ဈေးပြန်ကျလာခဲ့ပါသည်။

     ပဲစင်းငုံသီးနှံသည် ၃ နှစ်တာ ကာလ ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်မှုအရ  ၂၀၂၃ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲတစ်တင်းလျှင် (၉၃၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲတစ်တင်းကို (၁၀၂၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် တစ်တင်းလျှင် (၉၀၀၀)ကျပ် ဈေးမြင့်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲတစ်တင်းကို (၇၉၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် တစ်တင်းကို (၂၃၀၀၀)ကျပ် ဈေးများပြန်လည် ကျဆင်းလာတာတွေ့ရပါသည်။

       ကုလားပဲ သီးနှံမှာ ဒေသတွင်း ပဲခွဲစက်သမားများ အဓိကဝယ်ယူမှုရှိသည့် ပဲဖြစ်ခဲ့ပြီး နှစ်အလိုက် ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်မှုအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလတွင် ကုလားပဲတစ်တင်းလျှင် (၉၄၀၀၀) ကျပ်ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲတစ်တင်းကို (၁၀၂၀၀၀) ကျပ်ဖြင့် တစ်တင်းလျှင် (၉၀၀၀)ကျပ် ဈေးမြင့်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲတစ်တင်းကို (၇၉၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် တစ်တင်းကို (၂၃၀၀၀)ကျပ် ဈေးများပြန်လည်ကျဆင်းလာတာ တွေ့ရပါသည်။

     ထောပတ်ပဲသီးနှံမှာ (၃)နှစ်စာဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်မှုအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလတွင် ထောပတ်ပဲတစ်တင်းလျှင် (၁၀၅၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲတစ်တင်းကို (၁၃၅၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် တစ်တင်းလျှင် (၃၀၀၀၀)ကျပ် ဈေးမြင့်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲတစ်တင်းကို (၁၁၀၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် တစ်တင်းကို (၂၅၀၀၀)ကျပ် ဈေးများပြန်လည် ကျဆင်းလာတာတွေ့ရပါသည်။

        ပဲနီပြားသီးနှံမှာ ဒေသတွင်းဝယ်လက်များရှိသည့်အတွက် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ဈေးနှုန်းများမြင့်တက်လာတာ တွေ့ရပါသည်။ နှစ်အလိုက်ဈေးနှုန်းများကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲနီပြားတစ်တင်းလျှင် (၁၀၀၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲတစ်တင်းကို (၁၄၅၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် တစ်တင်းလျှင် (၄၅၀၀၀)ကျပ် ဈေးမြင့်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ပဲတစ်တင်းကို (၁၆၀၀၀၀)ကျပ်ဖြင့် တစ်တင်းကို (၁၅၀၀၀)ကျပ် ဈေးများဆက်လက်မြင့်တက်လာခဲ့တာကို တွေ့ရှိရပါသည်။

     ထို့ကြောင့် ပြည်မြို့ရှိပဲဈေးကွက်ရှိ ပဲများ၏ (၃)နှစ်ဆက်တိုက် နှိုင်းယှဉ်မှု့ကိုကြည့်လျှင် ပဲနီပြားသီးနှံတစ်မျိုးတည်းသာ   ဆက်တိုက်ဈေးနှုန်းများမြင့်တက်လာကြောင်း လေ့လာသိရှိရပါသည်။

DOCA(ပဲခူး)

     သရက်၊ ဒူးရင်း၊ မန်ကျည်း၊ ပိန္နဲစသည့် သီးနှံများကို အပူပိုင်းဒေသဖြစ်သော တနင်္သာရီတိုင်း ဒေသကြီး၊ မြိတ်ခရိုင်တို့တွင်စိုက်ပျိုးကြပြီး ပန်းသစ်တော်သီးသည်အေးသောဒေသတွင်သာ စိုက်ပျိုးနိုင်သောကြောင့် ရန်ကုန်နှင့် အခြားဒေသများမှဝယ်ယူလျက်ရှိပါသည်။ အဓိကအားဖြင့် ရှမ်းပြည် နယ်တွင် ကောင်းစွာရှင်သန်ပေါက်ရောက်ပြီး အထွက်နှုန်းများသည်။ စတင်စိုက်ပျိုးသည့် အချိန်မှ ၃ နှစ် သက်တမ်း အကြာတွင် စတင်သီးလာမည် ဖြစ်ပါသည်။ အနိမ့်ဆုံးအပူချိန် အနုတ် ၂၇ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်မှ အမြင့်ဆုံး အပူချိန် ၄၄ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အတွင်း ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်း ရှင်သန်သည်။ အခွံကို ရေဆေးပြီး တိုက်ရိုက်စားသုံးနိုင်သည်။ ပန်းသစ်တော်သီးသည် အာဟာရသတ္တုဓါတ်ကြွယ် ဝပြီး အရည်ရွှမ်းပြီး ချိုချဥ်အရသာရှိသည့်အပြင် စားသုံးသူများအကြိုက်များသော သစ်သီးတစ်မျိုး လည်း ဖြစ်သည်။ ဗီတာမင်စီ၊သံဓါတ်၊ ကော့ပါးနှင့် ပိုတက်စီယမ်တို့ ပါဝင်ပြီး ကျန်းမာရေးပညာရှင် များက ပန်းသစ်တော်သီးသည် အစာအိမ်အတွက်ကောင်းမွန်စေပြီး ရေဓါတ်များစွာပါဝင်သော သစ်သီးတစ်မျိုးဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါသည်။

          မြိတ်မြို့တွင်ရောင်းချနေသော ပန်းသစ်တော်သီးကို အများအားဖြင့် အခြားဒေသမှ တင်သွင်း သည်။ ပန်းသစ်တော်သီးကို ရှမ်းချောင်းကုန်စိမ်းစျေးမှ တစ်ဆင့် တပ်ပြင်စည်ပင် သာယာစျေးတွင် ပြန်လည်ရောင်းချကြောင်း သိရှိရပါသည်။ မြိတ်မြို့တွင် ပန်းသစ်တော်သီးအကြီး တစ်လုံးလျှင် ၃၅၀၀ကျပ်၊ ပန်းသစ်တော်သီးအလတ် တစ်လုံးလျှင် ၂၅၀၀ကျပ်ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)

          ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ဖြူးမြို့နယ်၌ ယခုနှစ်တွင် ဆောင်းမြေပဲ (၂၅၆၀) ဧက စိုက်ပျိုးရန်လျာထားခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်မျိုးအစေ့ချ စက်ဖြင့် စိုက်ပျိုးလျက်ရှိသည်။ လျာထားချက် ပြည့်မှီကျော်လွန်ရေးနှင့် ပန်းတိုင်အထွက်တိုးရေးအတွက် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိရာ လူငယ့်အားမာန် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သမဝါယမအသင်းရှိ အသင်းသားတောင်သူတစ်ဦး၏ ဆောင်းမြေပဲ ဗီယက်နမ်မျိုး(၇)ဧက အစေ့ချစက်ဖြင့် စိုက်ပျိုးနေကြောင်းလည်း သိရှိရသည်။ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် သမဝါယမ ကဏ္ဍမှဆောင်းသီးနှံများဖြစ်သော ဆောင်းမြေပဲ (၂၀)ဧက၊ မတ်ပဲ (၃၄၂) ဧက၊ ပဲတီစိမ်း (၂၀) ဧက၊ ပိုက်ဆံလျှော်မျိုးစေ့ထုတ် (၃၀)ဧက နှင့် နွေစပါး (၁၀၀)ဧကအား အသင်းအစီအစဉ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးနေပြီဖြစ်ကြောင်းလည်း အသင်းဥက္ကဌထံမှ သိရသည်။ ဆောင်းမြေပဲတွင် ပင်ထောင်နှင့် ပင်ပြန့်မျိုးဟူ၍ နှစ်ပြီးရှိသည်။ ဆောင်းမြေပဲစိုက်ရာတွင် ကုန်ကျစရိတ်အနေဖြင့် တစ်ဧကလျှင်မျိုး၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်သားခ အပါအဝင်စုစုပေါင်း (၅၀၀၀၀၀) ကျပ် ဝန်းကျင်ခန့် ကုန်ကျကြောင်းနှင့် အစေ့ချစနစ်ဖြင့်စိုက်ပျိုးပြီး အထွက်နှုန်းအနေဖြင့် ဆောင်းမြေပဲတစ်ဧကလျှင် (၆၀)တင်း ခန့်ထွက်ကြောင်းနှင့် မြေပဲတောင့် တစ်တင်းလျှင် (၁၄)ပိဿာခန့်ထွက်ရှိသည်ဟုသိရသည်။ မြေပဲတစ်ပိဿာ လျှင် (၉၅၀၀) ကျပ်၊ မြေပဲဆီ တစ်ပိဿာလျှင် (၁၇၅၀၀) ကျပ်ဈေးနှုန်းများဖြင့် အသီးသီးအရောင်းအဝယ်ဖြစ်လျက်ရှိကြောင်းလည်း သိရှိရပါသည်။

DOCA(ပဲခူး)         

     ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသဖြစ်သည့်အလျောက် ရေထွက်ကုန်များ အများအပြားထွက်ရှိ သော်လည်း တစ်ဖက်တွင် ခြံထွက်သီးနှံများလည်း တစ်နိုင်တစ်ပိုင်စိုက်ပျိုး‌လျက်ရှိပါသည်။ သန့်ရှင်း လတ်ဆတ်သော သီးပင်၊စားပင်များနှင့်တကွ ကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေသော ဗီတာမင်ဓာတ်ကြွယ်ဝသော ပန်း‌ဂေါ်ဖီများကို တစ်နိုင်တစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးလျက်ရှိပါသည်။ ကမ်းရိုးတန်း‌ ဒေသဖြစ်သည့်အတွက် ဆားငန်ရေများ မြေဆီလွှာမှာရှိနေသောကြောင့် မြေသြဇာကောင်းပြီး ရေစိမ့်စိမ့်နိုင်သော မြေတွင်သာကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းပြီး ရေလွန်ရေချိုမဖြစ်စေရန် အရေးကြီးပါ သည်။

          ကိုယ်ခံအားစနစ်ကောင်းစေခြင်း၊ ဗီတာမင်စီအများကြီးပါဝင်လို့ အအေးမိ၊ဖျားနာခြင်းတွေ ကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။ ဝမ်းချုပ်ခြင်းကိုလျှော့ချပေးပြီး အစာအိမ်ကျန်းမာစေပါသည်။ မြိတ်ဒေသ တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မှတင် သွင်းလာသောပန်းဂေါ်ဖီများလည်း စျေးကွက်အတွင်းရောင်းချကြသလို ဒေသထွက်ပန်းဂေါ်ဖီများလည်းရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။ မြိတ်ဒေသထွက်ပန်းဂေါ်ဖီမှာ ရှမ်းပြည်မှ ထွက်သော ပန်းဂေါ်ဖီထက် အရွယ်အစားပိုသေး၍ အရသာမှာပိုချိုသောကြောင့် ရောင်းအား‌ကောင်း ကြောင်းသိရှိရပါသည်။ သိုင်းရိုက်ဒ်ရောဂါရှိသူများက ပြုတ်ပြီးစားသင့်ကြောင်းလည်းသိရှိရပါသည်။ ဒေသထွက်ကုန်ဖြစ်သည့်အတွက် ဈေးနှုန်းသင့်တင့်၍ ဝယ်လိုအားကောင်းသော သီးနှံတစ်ခုဖြစ် ပါသည်။ မြို့ပေါ်ရှိစျေးများတွင် ပန်းဂေါ်ဖီတစ်ပွင့်လျှင် (၂၅၀၀)ကျပ်ဖြင့် ရောင်းချလျက်ရှိပါသည်။ ရံဖန်ရံခါ (၃၅၀၀) အထိဈေးကောင်း ရရှိကြောင်းသိရှိရပါသည်။

DOCA(တနင်္သာရီ)