ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

Powered by Drupal

မလေးရှားနိုင်ငံရဲ့ စားအုန်းဆီလက်ကျန်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ၌ ၃.၉၄ သန်း မှ ၂.၇ သန်း သို့ ကျဆင်း - မလေးရှားနိုင်ငံစားအုန်းဆီဘုတ်အဖွဲ့(MPOB)

    မလေးရှားနိုင်ငံစားအုန်းဆီဘုတ်အဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ မလေးရှားနိုင်ငံ စားအုန်းဆီ လက်ကျန်မှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ယခင်လထက် ၃.၉၄ သန်း မှ ၂.၇ သန်း သို့ ကျဆင်း သွားကြောင်းသိရသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ထုတ်ပြန်ထားသည့် မလေးရှားနိုင်ငံ စက်မှုလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ချက်အစီခံစာအရ စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) များသည် ဇန်နဝါရီလတွင် တန်ချိန် ၁.၆၇ သန်းမှ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် တန်ချိန် ၁.၄သန်း သို့ ကျဆင်းသွားသောကြောင့် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း တွင် ၁၁.၆၇ ရာခိုင်နှုန်း သို့မဟုတ် ၁၉၅,၂၄၂ တန် ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း မလေးရှား စားအုန်းဆီဘုတ် အဖွဲ့(MPOB) က ပြောကြားထားပါသည်။

    သို့သော် သန့်စင်ထုတ်လုပ်ပြီးစားအုန်းဆီသိုလှောင်မှုပမာဏသည် တန်ချိန်ပေါင်း ၁.၁၄ သန်း မှ ၁.၂၃ သန်း ထိရှိသောကြောင့် ၇.၃၇ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်းသိရှိပါသည်။ စားအုန်းဆီကြမ်း ထုတ်လုပ်နိုင်မှုအနေဖြင့် ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီလတွင် တန်ချိန် ၁.၅၈ သန်း မှ ၁.၂၈ သန်း သို့ ကျဆင်းခြင်းကြောင့် ၁၈.၅၅ ရာခိုင်နှုန်း တန်ချိန် ၂၉၂,၅၃၄ ကျဆင်း ခြင်းဖြစ်ကြောင်း  မလေးရှား နိုင်ငံစားအုန်းဆီဘုတ်အဖွဲ့ (MPOB) က ပြောကြားထားပါသည်။ ဆီအုန်းထွက်ကုန်များအနေဖြင့် လည်း ၃၇၇,၄၈၀ တန် မှ ၃၀၃,၉၆၂ တန် ကျဆင်းသွားသောကြောင့် တစ်လအတွင်း ၁၉.၄၈ ရာခိုင် နှုန်းကျဆင်းခြင်းဖြစ်ကြောင်းသိရှိရသည်။

    ဆီအုန်းကြိတ်ဖက်များအနေဖြင့် ၂၆.၃၄ ရာခိုင်နှုန်း (၂၁၄,၈၂၀ တန် မှ ၁၅၈,၂၃၇ တန်) ကျဆင်းခဲ့သကဲ့သို့ စားအုန်းဆီကြမ်းထုတ်လုပ်မှုသည်လည်း ဇန်နဝါရီလတွင် ၁၉၇,၆၈၀ တန် မှ ၁၄၅,၇၁၆ တန်၊ ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၂၆.၂၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားကြောင်းသိရှိရပါသည်။ စားအုန်းဆီတင်ပို့နိုင်မှုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ၂၂.၄၈ ရာခိုင်နှုန်း (တန်ချိန် ၁.၄၅သန်း မှ ၁.၁၃ သန်းထိ) ကျဆင်းခဲ့ချိန်တွင် စားအုန်းဆီကြမ်းတင်ပို့မှုသည် ပြီးခဲ့သောလထက် ၁၇.၀၈ ရာခိုင်နှုန်း (၅၅,၂၈၈ တန် မှ ၄၅,၈၄၅ တန်) ကျဆင်းသွားကြောင်းသိရှိရသည်။

    ဆီအုန်းကြိတ်ဖက်တင်ပို့မှုသည် ၂၄၇,၆၉၂ တန် မှ ၁၈၆,၇၄၆ တန်သို့ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စားအုန်းဆီထုတ်ဓာတုပစ္စည်းဖြစ်သည့် Oleochemical ပစ္စည်းများ၏ တင်ပို့မှုသည်လည်း ၇.၄၉ ရာခိုင်နှုန်း (၂၂၂,၀၄၂ တန် မှ ၂၀၅,၄၁၄ တန်) သို့လည်းကောင်း၊ ဘိုင်အိုဒီဇယ် တင်ပို့မှုမှာ ၁၈,၇၇၆ တန် မှ ၁၅,၉၈၆ တန်သို့လည်းကောင်း အသီးသီးကျဆင်းသွားကြောင်းသိရှိရပါသည်။

   မလေးရှားနိုင်ငံစားအုန်းဆီဘုတ်အဖွဲ့(MPOB) က ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စားအုန်းဆီတင်သွင်းမှု ၁၇.၉၈ ရာခိုင်နှုန်း (၁၁,၆၄၈ တန်မှ ၉,၅၅၃ တန်) ကျဆင်းခဲ့စဉ်မှာ စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) တင်သွင်းမှုလည်း မရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။

Source: BERNAMA, March 10, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

ဖရဲသီးအထွက်နှုန်းမြင့်တက်၍ ကုန်သွယ်မှုတန်ဖိုး တာကာ ၃၄၉.၉၈ သန်းအထိရောက်ရှိနိုင်သည်ဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တောင်သူများမျှော်မှန်း

   ရာမန်ဒန်ဥပုသ်လရာသီအတွင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ တောင်သူများအနေဖြင့် ရာသီ ပေါ် ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်ခိုင်မာကို အခြေပြုကာ ဝင်ငွေကောင်းသည့် သီးနှံကို စိုက်ပျိုးရန် ပြင်ဆင် လျက်ရှိကြောင်းသိရသည်။ ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်နည်းပါးခြင်းနှင့် ဈေးကွက် ချဲ့ထွင်နိုင်မှုအား ကောင်းလျှင်မြန်သည့် ဖရဲသီးကို နိုင်ငံတစ်ဝန်းစိုက်ပျိုးလျက်ရှိရာ Khulna၊ Satkhira၊ Bagerhat နှင့် Narali ပြည်နယ်များသည် ဖရဲသီးစိုက်ပျိုးမှုကို အကြီးအကျယ် လုပ်ဆောင်သည့် ဒေသများဖြစ်လာ ကြောင်း သိရှိရသည်။

    ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း၊ ဖရဲသီး တန်ချိန် ၆.၉၉ သန်းထွက်ရှိနိုင်ရန်အတွက် စိုက်ပျိုးမြေ ၁၈,၀၅၅ ဟက်တာစိုက်ပျိုးရန်ရည်မှန်းထားကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနက ပြောကြားထားပါ သည်။ ယနေ့အထိ မြေနေရာ ၁၃,၇၂၀ ဟက်တာတွင် ဖရဲသီးစိုက်ပျိုးထားပြီးဖြစ်ရာ ၇၆ ရာခိုင်နှုန်း ပြီးစီးပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

    မြစ်ဝှမ်းဒေသဖြစ်သည့် ကိုရာပြည်နယ်ရှိ ဖရဲစိုက်တောင်သူများအနေဖြင့် မျိုးစေ့ချခြင်း၊ အပင်ပေါက်များအားပြောင်းရွေ့နေရာချခြင်း၊ စိုက်ခင်းအတွင်း ရေရရှိရန်စီမံခြင်းစသည်တို့ကို ဆောင်ရွက်နေသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း၊ ယခုစိုက်ပျိုးရာသီအတွင်း ကိုရာပြည်နယ်ရှိ စိုက်ပျိုးမြေ နေရာ ၂,၆၀၀ ဟက်တာတွင် အထွက်နှုန်းမြင့်မားသည့် ဖရဲမျိုးစေ့များ စိုက်ပျိုးထားပြီးဖြစ်ကြောင်း တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားထားပါသည်။

    ဖရဲသီးသည် အကျိုးအမြတ်ရရှိမှုမြင့်မားသည့် သီးနှံတစ်ခုဖြစ်သည့်အတွက် ရာသီဥတု ကောင်းမွန်ပါက တောင်သူများအနေဖြင့် ပိုမိုတိုးချဲ့စိုက်ပျိုးမည့် အလားအလာရှိကြောင်း၊ စိုက်ပျိုး ရေးအရာရှိများ အနေဖြင့်လည်း တောင်သူများအား စဉ်ဆက်မပြတ် ကူညီပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရ သည်။ ဖရဲစိုက် တောင်သူဖြစ်သူ Samiron Beoa က  ဖရဲသီးတစ်တန်လျှင် စိုက်ပျိုးကုန်ကျစရိတ် တာကာ ၂၅,၀၀ မှ ၃၀,၀၀၀ နီးပါး ရှိသော်လည်း တစ်တန်လျှင် တာကာ ၁ သန်း အကျိုးအမြတ် ရရှိလျက်ရှိကြောင်း ပြောကြားထားပါသည်။ ကိုရာပြည်နယ်ရှိ လူငယ်တောင်သူများသည်လည်း ဖရဲသီးစိုက်ပျိုးမှုဘက်သို့ ပြောင်းလဲလုပ်ဆောင်လာပြီး အားထားဖွယ်ရာအလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်လာကြောင်းသိရှိရသည်။

    သို့ရာတွင် တောင်သူများသည် သဘာဝ‌ရေအရင်းအမြစ်ရှားပါးမှု၊ ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး မလုံလောက်မှု၊ လျှပ်စစ်ဓါတ်အားပြတ်တောက်မှု စသည့် စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ရကြောင်း၊ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရန်အတွက် လျှပ်စစ်မော်တာများကို အများဆုံးအသုံးပြုရသည့်အတွက် ကုန်ကျ စရိတ်ကြီးမားကြောင်းသိရှိရသည်။ ရေပေးမြောင်းများ တိုးချဲ့တည်ဆောက်ပေးခြင်း၊ လမ်းပန်း ဆက်သွယ်မှု အဆင်ပြေ ချောမွေ့အောင်စီစဉ်ပေးခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ဓါတ်အား ရရှိအောင် ဆောင်ရွက် ပေးခြင်းဖြင့် ကုန်ကျစရိတ် လျော့ချနိုင်ပြီး၊ အထွက်နှုန်းနှစ်ဆမြင့်တက်ကာ ဈေးကွက် ချဲ့ထွင်မှုရှိ လာနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း တောင်သူများက အကြံပြုထားကြောင်းသိရှိရသည်။

     ပြီးခဲ့သည်နှစ်က အထွက်နှုန်းများပြားခဲ့မှုသည် တောင်သူများအား ယခုစိုက်ပျိုးရာသီတွင် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရန် တွန်းအားပေးလျက်ရှိကြောင်း၊ ရာသီဥတုစဉ်ဆက်မပြတ်ကောင်းမွန်ပြီး မှန်ကန် သည့် ဈေးကွက် စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်မှုအဆင်ပြေချောမွေ့မှုများရှိပါက တောင်သူများ အတွက် ဈေးကောင်းရရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားထားပါသည်။ စိုက်ပျိုးရေးအရာရှိများအနေဖြင့် ယခုနှစ်တွင် ကူနာစိုက်ပျိုးရေးဇုန်ရှိ မြေနေရာ ၁၈,၀၅၅ ဟက်တာမှ ဖရဲသီးတန်ချိန် ၆,၉၉ သန်း ကျော်ထွက်ရှိမည်ဖြစ်ကာ တာကာ ၃၅၀ သန်းကျော်အထိ ဈေးကွက်တန်ဖိုးရရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထား ကြောင်းသိရှိရသည်။

Source: The Business Standards, March 17, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ပဲမျိုးစုံကို အခွန်မဲ့ တင်သွင်းရန် ပိုမိုခွင့်ပြုနိုင်

    ယခုနှစ်တွင် El Niño ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားခြင်းနှင့် အနောက်အာရှဒေသ စစ်ပွဲ ကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်တက်နေခြင်းတို့ကြောင့် အိန္ဒိယအစိုးရသည် ပဲစဉ်းငုံနှင့် မတ်ပဲများအတွက် အခွန်မဲ့ တင်သွင်းခွင့်ကာလကို တိုးချဲ့နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း အိန္ဒိယပဲနှင့်သီးနှံအသင်း ဥက္ကဋ္ဌ Bimal Kothari က ပြောကြားခဲ့သည်။

   လက်ရှိတွင် ပဲစဉ်းငုံနှင့် မတ်ပဲအတွက် အခွန်မဲ့တင်သွင်းခွင့်ကာလသည် မတ်လ ၃၁ ရက်တွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်ပြီး၊ အိန္ဒိယတွင် ပဲမျိုးစုံလိုအပ်ချက်ရှိနေသောကြောင့် ကာလတိုးချဲ့မည်ဟု မျှော်လင့် ရသည်။ အခြားအကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ ယခုနှစ်စိုက်ပျိုးရာသီ (ဇွန်လအထိ) အတွင်း ပြည်တွင်း ထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းနေခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅–၂၆ ခုနှစ်တွင် ပဲစဉ်းငုံ ထုတ်လုပ်မှုသည် ယခင်နှစ် တန်ချိန်သိန်း ၃၆.၂၄ မှ တန်ချိန်သိန်း ၃၄.၅၅ သို့ ၄.၆၆% ကျဆင်းခဲ့သည်။ အလားတူ မတ်ပဲ ထုတ်လုပ်မှုသည်လည်း မိုးရာသီတွင် ယခင်နှစ် တန်ချိန်သိန်း ၁၃.၄၁ မှ တန်ချိန်သိန်း ၁၂.၀၆ သို့ ၁၀.၇% လျော့နည်းခဲ့ပြီး၊ ဆောင်းရာသီတွင် ၈.၁၄% ကျဆင်းကာ တန်ချိန်သိန်း ၅.၅၃ မှ တန်ချိန် သိန်း ၅.၀၈ သို့ လျော့နည်းခဲ့ကြောင်းသိရသည်။

    စစ်ပွဲအခြေအနေကြောင့် ဈေးနှုန်းတက်လာနိုင်မှု (inflation) အပေါ် စိုးရိမ်ခြင်း၊ ဆီဈေး မြင့်တက်မှုကြောင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် အာမခံစရိတ်များ ပိုမိုမြင့်တက်လာနိုင်ခြင်း၊  ပစ္စည်းရရှိ မှု မပြတ်တောက်နိုင်သော်လည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကုမ္ပဏီ များက စစ်ဘေးအန္တရာယ် အာမခံ ကြေးများ မြှင့်တင်နိုင်ပြီး  တင်သွင်းစရိတ်များ တိုးလာနိုင်ကြောင်းခန့်မှန်းထားသည်။ ရူပီး တန်ဖိုးကျ ဆင်းခြင်းသည်လည်း ကုန်ကျစရိတ်များကို တိုးမြှင့်စေနိုင်ပြီး ထုပ်ပိုးပစ္စည်း (poly propylene) အိတ် ဈေးနှုန်းများသည် တစ်ပတ်အတွင်း ၁၁ ရူပီး မှ ၂၃ ရူပီးသို့ နှစ်ဆမြင့်တက်လာပြီး တစ်တန်လျှင် ၂၅၀ ရူပီးခန့် ကုန်ကျစရိတ် တိုးလာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

Source: Economic Time, March 14, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

 

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှသည် နိုင်ငံ၏ ဗဟိုချက်မ စိုက်ပျိုးရေးနယ်မြေများဆီသို့ - ပင်လယ်ကွေ့ စစ်ပွဲ နှင့် အိန္ဒိယ၏ ယူရီးယားမြေသြဇာကွင်းဆက်အပေါ် ခြိမ်းခြောက်လာမှုများ

     မကြာသေးမီ ရက်သီတင်းပတ်များက ပင်လယ်‌ဂွေ့ဒေသမှ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) တင်ပို့မှုများ ပြတ်တောက်ခဲ့ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံအချို့၏ ထုတ်လုပ်မှု လျှော့ချခဲ့ရ ကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်လာချိန် အဆိုပါဖြစ်စဉ်အပေါ် လူထုအာရုံစိုက်မှု အနည်းငယ်သာ ရရှိခဲ့သည်။

     အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးအခြေခံသည့်စီးပွားရေးမှာ နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်မြေဩဇာများ အထူး သဖြင့် ယူရီးယားဓာတ်မြေသြဇာပေါ်တွင် များစွာ မှီခိုနေရဆဲဖြစ်သည်။ တစ်နိုင်ငံလုံး၏ လုပ်သား အင်အား ထက်ဝက်ကျော်မှာ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများနှင့် တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း သွယ်ဝိုက်၍ သော်လည်းကောင်း ဆက်စပ်နေသည်။ သန်းနှင့်ချီသော လယ်သမားများအနေဖြင့် ဆန်စပါး၊ ဂျုံ၊ ပြောင်းနှင့် ဝါသီးနှံများစိုက်ပျိုးသည့်အချိန်တွင် အထောက်အပံ့ရယူရသော ယူရီးယားကို များစွာ အားကိုးနေရသည်။ ထောက်ပံ့မှုတွင် အနည်းငယ်မျှသော ပြတ်တောက်မှု သို့မဟုတ် ဈေးနှုန်းများ ရုတ်တရက် မြင့်တက်မှုသည် ကျေးလက်ဝင်ငွေများ၊ စားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းများနှင့် အစိုးရဘဏ္ဍာရေး တို့အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ကြောင်း သိရှိရသည်။

     လက်ရှိ စိုးရိမ်မှုသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဓာတ်မြေဩဇာကုန်သွယ်မှု၏ ပထဝီအနေအထားမှ မြစ်ဖျားခံလာခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်မှုတွင် ယူရီးယားအမြောက်အမြားသည် ပါရှန် ပင်လယ်ဂွေ့တစ်ဝိုက်တွင် တည်ရှိသော ထုတ်လုပ်သူများထံမှ စတင်သည်။ အဆိုပါနိုင်ငံများတွင် အမိုးနီးယားနှင့် ယူရီးယားထုတ်လုပ်ရန်အတွက် အဓိကကုန်ကြမ်းအဖြစ် အသုံးပြုသော သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ အလျှံပယ်ရှိသည်။

     ဈေးကွက်ခန့်မှန်းချက်များအရ အိန္ဒိယနိုင်ငံအနေဖြင့် မကြာသေးမီ နှစ်များအတွင်း ယူရီးယား တန်ချိန် ၁၀ သန်းကျော် တင်သွင်းခဲ့ပြီး အများစုမှာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသများမှ ဖြစ်ကြောင်း သိရ သည်။ အဆိုပါဒေသသည်ပင် ပြည်တွင်း ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံများတွင် လောင်စာအဖြစ် အသုံးပြု သည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) ၏ အဓိကကျသော ဝေစုကို အထောက်အပံ့ပေးနေသည်။ ပထဝီ နိုင်ငံရေး တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာသောအခါ ဤအားနည်းချက်သည် သိသာထင်ရှားလာသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခသည် ကမ္ဘာ့အရေးပါဆုံး မဟာဗျူဟာမြောက် ရေလမ်းကြောင်း တစ်ခု ဖြစ်သော ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် ပြတ်တောက်မှုများ ဖြစ်လာမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက် စေခဲ့သည်။

     အဆိုပါရေလမ်းကြောင်းသည် ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ကုန်သွယ်မှုကဏ္ဍတွင် အသက်သွေးကြောအဖြစ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ပင်လယ်ဂွေ့ဒေသမှ အာရှဈေးကွက်သို့သွားသော ရေနံစိမ်း၊ သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG)၊ ရေနံဓာတ်ငွေ့ရည် (LPG) တင်ပို့မှုများ၏ အဓိကဝေစုကို သယ်ဆောင်ပေး သည်။ အဆိုပါ စင်္ကြံလမ်းတွင် ကြားဖြတ်မှုတစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ပေါ်ပါက ဓာတ်မြေဩဇာ ထုတ်လုပ် ခြင်းအပါအဝင် သွင်းကုန်ဓာတ်ငွေ့အပေါ် မှီခိုနေရသော ကဏ္ဍများအပေါ်သို့ သက်ရောက်မှုများ ဆင့်ကဲ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

     ဓာတ်ငွေ့ထောက်ပံ့ရရှိမှုနှင့် ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်မှုတို့၏ ဆက်နွယ်မှုမှာ တိုက်ရိုက်အချိုး ကျနေသည်။ ယူရီးယားကို အမိုးနီးယားမှ ထုတ်လုပ်ပြီး အမိုးနီးယားမှာမူ စွမ်းအင် ပြင်းထန်သော ဓာတုဖြစ်စဉ်များမှတစ်ဆင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့မှ ထုတ်ယူခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတ်ငွေ့ထောက်ပံ့မှု တင်းကျပ်လာသောအခါ သို့မဟုတ် စျေးနှုန်းများ ရုတ်တရက်မြင့်တက်လာသောအခါ ဓာတ်မြေ ဩဇာ ထုတ်လုပ်မှုသည် စီးပွားရေးအရ လျင်မြန်စွာ အကျိုးမရှိတော့ဘဲ သို့မဟုတ် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အရ ကန့်သတ်ခံရကြောင်း သိရှိရသည်။

     မကြာသေးမီ သတင်းများအရ အိန္ဒိယနိုင်ငံယူရီးယားထုတ်လုပ်သူအချို့သည် ပဋိပက္ခကြောင့် LNG စီးဆင်းမှု ပြတ်တောက်ပြီးနောက် လုပ်ငန်းများ နှေးကွေးသွားခြင်း သို့မဟုတ် ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရပြီး ပထဝီနိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ရိုက်ခတ်မှုများသည် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍအတွက် မည်မျှအထိ လျင်မြန်စွာ အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်ကို ဖော်ပြနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    ပိုမိုကြီးမားကျယ်ပြန့်သော စွမ်းအင်ပြတ်တောက်မှုမှာ ယခုကတည်းက မြင်တွေ့နေရပြီဖြစ် ကြောင်း၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းသည် အိန္ဒိယ၏ ရေနံစိမ်းနှင့် LPG သွင်းကုန်၏ သိသာထင်ရှားသော ဝေစုအနေဖြင့် ရှိနေကြောင်း သိရှိရသည်။ ပင်လယ်ကွေ့ဒေသရှိ ရေကြောင်းသွားလာရေးလမ်း ကြောင်းများ အကြီးအကျယ် ပြတ်တောက်မှုသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် လောင်စာဓာတ်ငွေ့ ပြတ်လပ် မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပြီး သန်းနှင့်ချီသော အိမ်ထောင်စုများကို ထိခိုက်နိုင်သည်ဟု လေ့လာသုံးသပ်သူ များက သတိပေးထားကြောင်း သိရှိရသည်။

    LPG ပြဿနာသည် မြို့ပြစားသုံးသူများကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်စေသော်လည်း ဓာတ်မြေဩဇာ အကျပ်အတည်းသည် အိန္ဒိယကျေးလက်ဒေသအတွက် အကျိုးဆက်ပိုမို ကြီးမားနိုင်သည်။ ဖြစ်နိုင် ခြေရှိသော အန္တရာယ်များကို အသိအမှတ်ပြုလျက် အစိုးရအေဂျင်စီများနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းအဖွဲ့များ က တောင်သူလယ်သမားများနှင့် ဈေးကွက်များကို ယခုအချိန်အထိ စိတ်ချယုံကြည်မှုရှိစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြကြောင်း သိရှိရသည်။

    အိန္ဒိယဓာတ်မြေဩဇာအသင်းမှ မကြာသေးမီက ပြောကြားချက်အရ လာမည့် စိုက်ပျိုးရာသီ အတွက် ယူရီးယားနှင့် ဖော့စဖိတ်ဓာတ်မြေဩဇာများ ထောက်ပံ့မှုသည် လုံလောက်မှု ရှိနေဆဲ ဖြစ် သည်။ လက်ရှိသိုလှောင်ထားသော ပစ္စည်းများနှင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နေသော တင်သွင်းမှု အစီအစဉ်များသည် ဆောင်းသီးနှံစိုက်ပျိုးချိန်ကာလအတွင်း လုံလောက်သော ရရှိနိုင်မှုကို သေချာစေ သင့်ကြောင်း အဆိုပါအသင်းက အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

     အစိုးရ၏ အချက်အလက်များသည် ဤအကဲဖြတ်ချက်ကို အထောက်အပံ့ပြုနေကြောင်း သိရှိ ရသည်။ ဓာတုဗေဒနှင့် ဓာတ်မြေဩဇာဝန်ကြီးဌာန၏အဆိုအရ နိုင်ငံတော်အတွင်း ယူရီးယားနှင့် အခြားဓာတ်မြေဩဇာများ၏ သိုလှောင်မှုပမာဏသည် ယမန်နှစ် အလားတူကာလအတွင်း မှတ်တမ်း တင်ထားသည့် အဆင့်များထက် ပိုမိုများပြားနေဆဲဖြစ်သည်။ ကြိုတင်စီစဉ်မှုနှင့် အမျိုးစုံသော ဝယ်ယူရေးအစီအစဉ်များသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မရေရာမှုများကြားမှ တည်ငြိမ်သော သိုလှောင်မှု ပမာဏကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုခဲ့သည်ဟု အဆိုပါဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့ ကြောင်း သိရှိရသည်။

    အိန္ဒိယအနေဖြင့် ပြည်တွင်းဓာတ်မြေဩဇာ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းကို တိုးချဲ့ခြင်း၊ သွင်းကုန် ရင်းမြစ်များ ကွဲပြားစေခြင်းနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပေးသွင်းသူများနှင့် ပိုမိုခိုင်မာသော မဟာဗျူဟာ မိတ်ဖက် ဆက်ဆံရေးများ တည်ဆောက်ခြင်းဖြင့် အဆိုပါ အန္တရာယ်များကို လျော့ပါးစေရန် ခြေလှမ်း အချို့ကို ကမ်းလှမ်းထားပြီးဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း လက်ရှိအကျပ်အတည်းသည် ပထဝီနိုင်ငံရေး ပြိုင်ဆိုင်မှုခေတ်တွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များ မည်မျှပျက်စီးလွယ်ကြောင်း မီးမောင်းထိုးပြနေခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: economictimes. Indiatimes, March 16, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

အရေးပေါ် အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ မရှိပါက ဥရောပ၏ ဆန်စပါးထုတ်လုပ်မှုမှာ စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ထုတ်လုပ်သူများ ပြောကြား

     ဥရောပ၏ ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍသည် ဘေးကျပ်နံကျပ်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိ နေပြီး ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များ ကဏ္ဍတစ်ခုလုံးတွင် မမျှတမှုများ တိုးပွား လာနေကြောင်း သတိပေးထားသည်။ ဤထုတ်ပြန်ချက်ကို Copa-Cogeca၊ ဥရောပဆန်စက် လုပ်ငန်းရှင်များအဖွဲ့ချုပ် (FERM) နှင့် အီတလီ အမျိုးသား ဆန်စပါးအဖွဲ့အစည်း (Ente Nazionale Risi) တို့က ပူးတွဲထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါအသင်းအဖွဲ့များ၏ ပြောကြားချက်အရ ဆန်စပါး ကဏ္ဍသည် ထုတ်လုပ်မှုစရိတ် မြင့်မားလာခြင်း၊ တင်းကျပ်သော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် ဥရောပ သမဂ္ဂ (EU) ဈေးကွက်အတွင်းသို့ တင်သွင်းဆန်များ သိသိသာသာ တိုးပွားလာခြင်းတို့ကြောင့် ဖိအား များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

    မကြာသေးမီက စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အရောင်းအဝယ်ကာလအတွင်း EU သို့ ဆန်တင်သွင်းမှုသည် တန်ချိန် ၁.၇ သန်းခန့်ရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့အနက် အတော်များများသည် လက်ရှိကုန်သွယ်ရေး သဘော တူညီချက်များအရ အခွန်နှုန်းထား လျှော့ပေါ့ခြင်း သို့မဟုတ် အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်များဖြင့် ဝင်ရောက် လာခြင်းဖြစ်သည်။ သွင်းအားစုစရိတ်များ မြင့်မားလာခြင်းနှင့် ကမ္ဘာ့အဆင့်မြင့်ဆုံး သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာနှင့် ထုတ်လုပ်မှုဆိုင်ရာစံနှုန်းများကို လိုက်နာရခြင်းတို့ကြောင့် ထုတ်လုပ်သူ များနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်သူများအတွက် မရေရာမှုများ ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။

   မကြာသေးမီလများအတွင်း စပါးဈေးနှုန်းများသည် သိသိသာသာ ကျဆင်းလာသည့် ဖိအား များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး အချို့သော ထုတ်လုပ်သူများသည် ရှေးယခင်ကတည်းက ပိုမိုတည်ငြိမ်သည် ဟု သတ်မှတ်ထားကြသည့် Japonica ဆန်အမျိုးအစားဘက်သို့ ပြောင်းလဲစိုက်ပျိုးလာကြသည်။ သို့သော် ဤသို့ပြောင်းလဲမှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါက ဈေးကွက်တွင်ဆန်ပိုလျှံမှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင် ပြီး ဈေးကွက်တစ်ခုလုံး၏ တည်ငြိမ်မှုကို ပိုမိုပျက်ပြားစေနိုင်သည်။

ပြုပြင်ထိန်း‌ကျောင်းရမည့် အစီအမံများ

   ဆန်စပါးထုတ်လုပ်သူများသည် ဈေးကွက်တည်ငြိမ်မှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် လက်ရှိ မူဝါဒ များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် တောင်းဆိုထားကြသည်။ အထူးအခွင့်အရေး ကုန်သွယ်မှုစနစ် (GSP/ EBA) အောက်ရှိ အလိုအလျောက် အကာအကွယ်ပေးသည့် ယန္တရား (Safeguard mechanism) ကို ပြင်ဆင်ရန် တောင်းဆိုထားသည်။ သို့မှသာ တင်သွင်းမှု ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာပြီး ဈေးကွက်ကို ထိခိုက်စေသည့်အခါ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ တုံ့ပြန်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

     ထို့အပြင် ဤကဏ္ဍမှ Common Customs Tariff အခွန်နှုန်းထားများကို အမှန်တကယ်ရှိ နေသော စျေးကွက်အခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီစေရန်နှင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန်၏ အရေးပါမှုကို လည်း အထူးဖော်ပြထားသည်။ အခွန်နှုန်းထား ဖွဲ့စည်းပုံများသည် စျေးကွက်အခြေအနေများကို မှန်ကန်စွာ ပြန်လည်ထင်ဟပ်စေသည့်အတွက် အရေးကြီးသကဲ့သို့ ဥရောပ၏ ပြုပြင်ထုတ်လုပ် ရေးလုပ်ငန်းကဏ္ဍ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် EU အစားအသောက် ထောက်ပံ့ ရေးကွင်းဆက်အတွင်း ဖန်တီးလျက်ရှိသော တန်ဖိုးများကို ထိန်းသိမ်းခြင်းသည်လည်း အရေးပါ လျက်ရှိသည်။

    ဥရောပထုတ်ကုန်များအတွက် ပြည်တွင်းဈေးကွက်အတွင်း ပိုမိုအားကောင်းသော ပံ့ပိုးကူညီ မှုများ၊ ပရိုမိုးရှင်းများနှင့် ဘဏ္ဍာရေး အရင်းအမြစ်များအား ထောက်ပံ့ပေးရန် တောင်းဆိုထားသည်။ ဆန်စပါး၏ စီးပွားရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် နယ်မြေဒေသဆိုင်ရာကဏ္ဍများတွင် အရေးပါမှု များကြောင့် ၎င်းကို  EU စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒများတွင် "အထိခိုက်မခံသော ထုတ်ကုန်" (Sensitive product) အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသင့်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုတွင် အပြန်အလှန် အကျိုးပြုမှုရှိစေရန်နှင့် EU ဈေးကွက်သို့ တင်သွင်းလာသော ဆန် များသည် ဥရောပထုတ်လုပ်သူများ လိုက်နာရသည့် စံနှုန်းများနှင့် တန်းတူညီမျှမှုရှိရန် အလေးပေး တောင်းဆိုထားသည်။

Source: European Supermarket Magazine, March 16, 2026

(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ သီဟိုဠ်စေ့ တင်ပို့မှုကဏ္ဍတွင် စိန်ခေါ်မှုများစွာဖြင့် ရင်ဆိုင် ကြုံတွေ့ နေရ

          ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ မြို့တော်ဟိုချီမင်း၌ ကျင်းပ ပြုလုပ်ခဲ့ သည့် ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုတွင် သီဟိုဠ်စေ့ တင်ပို့မှုကဏ္ဍမှ စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းများ အနေဖြင့် အကဲ ဖြတ်ဆန်းစစ်ချက်တစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းများ၏ ပြောကြားချက်အရ သီဟိုဠ်စေ့ ကုန်ကြမ်းအများစုကို ပြည်ပမှ တင်သွင်းရပြီး အဓိကအားဖြင့် အာဖရိကနိုင်ငံများမှ တင်သွင်းရကြောင်း၊  အာဖရိကနိုင်ငံအချို့သည် ရိတ်သိမ်းရာသီ အစပိုင်းတွင် ပြည်တွင်း ပြုပြင် ထုတ်လုပ်သူများထံ ဦးစားပေး ပံ့ပိုးနိုင်ရန်အတွက် အရည်အသွေး အကောင်းဆုံး သီဟိုဠ်စေ့ ကုန်ကြမ်း တင်ပို့မှုကို ယာယီပိတ်ပင်ထားကြောင်း သိရှိရသည်။

   ၎င်းတို့အနေဖြင့်  အနည်းဆုံးတင်ပို့မှုဈေးနှုန်းကို သတ်မှတ်ပြီး သီဟိုဠ်စေ့ ကုန်ကြမ်း ပို့ကုန် များအပေါ် ခွန်နှင့် အခကြေးငွေများကိုလည်း တိုးမြှင့်ထားပါသည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် အာဖရိကနိုင်ငံများမှ သီဟိုဠ်စေ့ ကုန်ကြမ်း တင်သွင်းမှုသည် ပိုမိုခက်ခဲလာပြီး ကုန်ကျစရိတ်များ လည်း မြင့်တက်လာမည်ဟု မျှော်မှန်းထားပြီး ဗီယက်နမ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် လုပ်ငန်း‌စွမ်းဆောင်ရည်မှာ  လျော့နည်းလာမည်ဖြစ်သည်။

   ထို့ပြင် ကမ္ဘာအနှံ ဒေသများစွာတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော ပထဝီနိုင်ငံ‌ရေးဆိုင်ရာ တင်းမာမှုများ အထူးသဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခကြောင့် လောင်စာဆီဈေးနှုန်းများနှင့် ကုန်တင်ပို့ခများ ဆက်လက်မြင့်တက်နေသဖြင့်  သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် စိန်ခေါ်မှုများစွာဖြင့် ရင်ဆိုင် နေရသည်။ 

    တစ်ချိန်တည်းမှာပင် စီးပွားရေးအခက်အခဲများကြားမှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဥရောပနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းကဲ့သို့ အဓိကကျသောဈေးကွက်များတွင် သီဟိုဠ်စေ့လိုလားချက်သည် လျော့နည်း လာပြီး အကျဖက်သို့ ဦးတည်နေကြောင်း၊ အဆိုပါအခြေအနေများကို ဆန့်ကျင်လျက် ဗီယက်နမ် နိုင်ငံ သီဟိုဠ်စေ့ အသင်း (Vietnam Cashew Association - Vinacas) အနေဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် သီဟိုဠ်စေ့ တန်ချိန် ၈၀၀,၀၀၀ ခန့်ကို တင်ပို့နိုင်‌ရန် ရည်မှန်းထားပြီး တန်ဖိုးအားဖြင့် အမေရိကန်‌ ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယံ ရရှိရန် မျှော်မှန်းထားကြောင်း သိရသည်။

   အဆိုပါအသင်းသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအား တန်ဖိုးမြင့် ထုတ်ကုန်များ ကို ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရာတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို အလေးထားရန် လှုံ့ဆော်ကူညီပေးနေပြီး ကမ္ဘာ တစ်ဝန်းရှိ ဈေးကွက်မျိုးစုံနှင့် ပြည်တွင်းဈေးကွက်တို့၏ မတူကွဲပြားသော လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရန် ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။

   ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ သီဟိုဠ်စေ့အသင်း (Vinacas) သည် အဆိုပါအချက်အား မဟာဗျူဟာ မြောက် ဦးတည်ချက်တစ်ရပ်အဖြစ် ချမှတ်ပြီး စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ရှောင်လွှဲမရသော ဖွံ့ဖြိုးမှု လမ်းကြောင်းသာမက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သီဟိုဠ်စေ့ တန်ဖိုးဆက်စပ်ကွင်းဆက်အတွင်း ဗီယက်နမ် သီဟိုဠ်စေ့လုပ်ငန်းကို ပြန်လည်အခြေတကျဖြစ်ပြီး နေရာမှန်ရောက်လာစေရန်အတွက် အရေးတကြီး လိုအပ်ချက်တစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ သီဟိုဠ်စေ့ အသင်းအဖွဲ့ (Vinacas) ၏ ပြောကြားချက်အရ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် လက်ရှိတွင် သီဟိုဠ်စေ့ ကုန်ကြမ်း၏ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး တင်သွင်းသူနိုင်ငံဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း တင်ပို့သော သီဟိုဠ်စေ့၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ထောက်ပံပေးနေကြောင်း သိရသည်။

   ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများသည် သီဟိုဠ်စေ့ကုန်ကြမ်း တန်ချိန် ၃.၁၂၂ မီလီယံထက်ကျော်သော ပမာဏကို တင်ပို့ခဲ့ပြီး တန်ဖိုးအားဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄.၆၆၇ ဘီလီယံကျော်ရှိကြောင်း၊ အာဖရိကနိုင်ငံများဖြစ်သော ကုတ်ဒီဗိုရီ (Côte d’Ivoire)၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ ဂါနာ၊ တန်ဇန်းနီးယား၊ ဂူနီယာနှင့် ဘာကီနာဖာဆိုတို့သည် သီဟိုဠ်စေ့ ကုန်ကြမ်း အဓိက တင်သွင်း သည့်နိုင်ငံများဖြစ်ကြောင်း၊ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဗီယက်နမ်၏ သီဟိုဠ်စေ့ စုစုပေါင်း တင်ပို့မှုဝင်ငွေသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅.၄၃ ဘီလီယံကျော် ရှိခဲ့ပြီး ပမာဏအားဖြင့် ခန့်မှန်း ၇၉၈,၀၀၀ တန်ချိန်ရှိကြောင်း၊ ယင်းနှစ်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တန်ဖိုးအားဖြင့် ၁၈% ကျော်၊ ပမာဏအားဖြင့် ၄.၂၃% တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း၊ အဆိုပါနှစ်၏ စံနှုန်းသည် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ သီဟိုဠ်စေ့ လုပ်ငန်းအတွက် မှတ်တမ်းသစ်တစ်ခုပင် ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source – Dong Thap, March 14, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက Koh Trong ကျွဲကောမျိုး ထိန်းသိမ်းရေး တိုက်တွန်း

     ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး Neth Pheaktra က Kratie ပြည်နယ်၊ Kratie မြို့တော်၊ Koh Trong ကျေးရွာအုပ်စု၌ ကျွဲကောများ စိုက်ပျိုးနေသော ဒေသခံ ပြည်သူများအား ကမ္ဘောဒီးယား၏ ဒေသဆိုင်ရာအညွှန်း(GI) စနစ်အောက်တွင် မှတ်ပုံတင်ထားသည့် Koh Trong ကျွဲကောမျိုးကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် အိမ်ထောင်စုဝင်ငွေများ တိုးပွားစေပြီး အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်း မြင့်မားလာစေရေးအတွက် စိုက်ပျိုးမြေချဲ့ထွင်ရန် တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။ အဆိုပါ မေတ္တာရပ်ခံချက်ကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက Kratie မြို့တော်၊ Koh Trong ကျေးရွာအုပ်စုရှိ ကမ္ဘောဒီးယားပြည်သူ့ပါတီ ရုံးအဆောက်အအုံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား၌ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်စဉ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းက ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

      ကျွဲကောသီးသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် ဒေသဆိုင်ရာအညွှန်း(GI) မှတ်ပုံတင်ခြင်း ရရှိ ထားသော ထုတ်ကုန် (၈)မျိုးအနက်မှ တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါထုတ်ကုန်ရှိခြင်းသည် Kratie ပြည်နယ်အတွက် ဂုဏ်ယူစရာတစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် Koh Trong ကျွဲကောအား ကောင်းစွာစီမံခန့် ခွဲရန်၊ ကျွဲကောမျိုးကောင်းမျိုးသန့်ကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် စိုက်ပျိုးမြေချဲ့ထွင်ရန်၊ Koh Trong ကျွဲကော အား အခြားမျိုးများနှင့် ရောနှောစိုက်ပျိုးခြင်း မပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း Neth Pheaktra က ပြောကြားခဲ့သည်။

      ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ အခြားသော ဒေသဆိုင်ရာအညွှန်း (GI) ထုတ်ကုန်များမှာ Kampot ငရုတ်ကောင်း၊ Kampong Speu ထန်းလျက်၊ Mondulkiri တောပျားရည်၊ Kampot-Kep ဆား၊ Kampot-Kep ဆားပွင့်၊ Takeo ကျောက်ပုဇွန်နှင့် Siem Reap ငါးပိ တို့ ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

      Neth Pheaktra က ကျွဲကောသီးစိုက်ပျိုးခြင်း၏အလားအလာကိုလည်းအလေးပေးပြောကြား ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ဒေသခံတောင်သူများ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း မြင့်မားလာစေရန် အထောက်အကူ ပြုရုံသာမက ခရီးသွားလုပ်ငန်းမှတစ်ဆင့် ကျေးရွာအုပ်စုနှင့် ပြည်နယ်၏ ဂုဏ်သတင်းကိုလည်း မြှင့်တင်ပေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

       Koh Trong ကျွဲကောကို ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် ဒေသဆိုင်ရာအညွှန်း (GI) ထုတ်ကုန် အဖြစ် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်မှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီးနောက် GI ရရှိထားသော တတိယ မြောက် ပြည်တွင်းထုတ်ကုန် ဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း၊ အရသာ ချိုမြိန်၍ အရည်ရွှမ်းပြီး အချဉ်ဓာတ်နည်း သော အရသာကြောင့် ကျော်ကြားသည့် အဆိုပါ ကျွဲကောကို Kratie ပြည်နယ်ရှိ Koh Trong ကျွန်းပေါ်တွင် စိုက်ပျိုးပြီး စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရာ၌ မိသားစု ၃၀၀ ကျော် ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ ကြောင်း သိရှိရသည်။

       Koh Trong ကျေးရွာအုပ်စုမှ အုပ်ချုပ်သူများ၏ ဖော်ပြချက်အရ ဒေသခံများ၏ ၉၀ ရာခိုင် နှုန်းခန့်သည် ဟက်တာ ၃၀ ကျော် ကျယ်ဝန်းသည့် မြေဧရိယာတွင် ကျွဲကောများ စိုက်ပျိုးကြပြီး စုစုပေါင်း ကျွဲကောပင် ၁၀၀၀၀ ခန့် ရှိကြောင်း၊ ကျွဲကောပင်တစ်ပင်သည် တစ်နှစ်လျှင် အနည်းဆုံး ကျွဲကောသီး အလုံး ၁၀၀ ထွက်ရှိနိုင်ကြောင်း၊ Koh Trong ကျွဲကောသည် ခြံအရောက်ဈေးနှုန်းအရ တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ရီယယ် ၇၀၀၀ မှ ၈၀၀၀ ကြား ရောင်းချရသည်။

     Koh Trong သည် Kratie မြို့တော်၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် တည်ရှိပြီး မော်တော်ယာဉ် ကင်းမဲ့သော အေးချမ်းသည့် ကျွန်းတစ်ကျွန်းဖြစ်ကာ ၎င်း၏ ကျွဲကောခြံများနှင့် ရိုးရာကျေးလက်ရွာ များကြောင့် လူသိများသည်။ အဆိုပါကျွန်းသည် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် လူကြိုက်များသော ဂေဟ စနစ်ခရီးသွားနေရာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး စက်ဘီးစီးခြင်းအတွက် အသုံးများသည့် ၉ ကီလို မီတာမှ ၁၃ ကီလိုမီတာအရှည်ရှိ စက်ဘီးပတ်လမ်း၊ ဒေသခံ တည်းခိုခန်းများနှင့် ခြောက်သွေ့ရာသီအတွင်း မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက် သဲသောင်ခုံများပါရှိပြီး ဧည့်သည်များအား အေးချမ်းသော ကျေးလက်ဒေသ အတွေ့အကြုံကို ပေးစွမ်းကြောင်း သိရှိရသည်။ ကမ္ဘောဒီးယား၊ စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ် ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် Koh Trong ကျွဲကော၏ ကိုယ်ပိုင် လက္ခဏာကို ကာကွယ်ရန်နှင့် နိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးပို့ကုန်များ ကွဲပြားစုံလင်စေရန်အတွက် ကမ္ဘာ့ ဉာဏပစ္စည်းမူပိုင်ခွင့်အဖွဲ့ (WIPO) သို့ Koh Trong ကျွဲကောအတွက် နိုင်ငံတကာ GI အကာအကွယ် ပေးမှု လျှောက်ထားလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

   Koh Trong ဂေဟစနစ် ခရီးသွားလုပ်ငန်း အသိုင်းအဝိုင်းသည် Kratie မြို့နယ်၏ အနောက် ဘက် တစ်ကီလိုမီတာခန့်အကွာ မဲခေါင်မြစ်အလယ်ရှိ ကျွန်းတစ်ကျွန်းပေါ်တွင် တည်ရှိကြောင်း၊ Koh Trong ကျေးရွာသည် Kratie ပြည်နယ်၊ Kratie မြို့တော်ရှိ ကျေးရွာအုပ်စု ငါးခုအနက်မှ တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါကျွန်းတွင် Deum Koh နှင့် Chong Koh ဟူသော ကျေးရွာအုပ်စုနှစ်စု ပါဝင်ပြီး စုစုပေါင်း ဧရိယာ ၂၂၃ ဟက်တာ ကျယ်ဝန်းကြောင်း၊ ကျွန်း၏ မြေဆီဩဇာကောင်းမွန်မှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးအတွက် အထူးသင့်လျော်သောကြောင့် ကျွန်းတွင် နေထိုင်သူအများစုသည် စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ကြကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: Khmer Times, March 16, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားလာခြင်းကြောင့် စားသုံးကုန် ဈေးနှုန်းများ မကြာမီ ဈေးတက်လာနိုင်

 

          အရှေ့အလယ်ပိုင်း တင်းမာမှုများကြောင့် ရေနံထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းများ ပြတ်တောက်သွားခြင်းနှင့်အတူ ထိုင်းနိုင်ငံတွက် ဧပြီလအတွင်း စားသုံးကုန်ပစ္စည်းများ ဈေးတက်လာနိုင်ကြောင်း စားသုံးထုတ်ကုန်ထုတ်လုပ်သူများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက စားသုံးသူများကို သတိပေးပြောဆိုမှုများရှိလာကြောင်း သိရှိရသည်။

          ထိုင်းနိုင်ငံရှိ စားသုံးသူကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရာလုပ်ငန်းကြီးများတွင် ရေနံထောက်ပံ့ ရေးလမ်းကြောင်းများ ဖြတ်တောက်သွားခြင်းနှင့်အတူ ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းရရှိရန် ခက်ခဲခြင်း၊ ထုတ်ပိုးပစ္စည်းလျော့နည်းလာခြင်း၊ ဈေးနှုန်းမြင့်တက်လာခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စရိတ်များတက်ခြင်းနှင့် ပို့ဆောင်မှုနောက်ကျခြင်းစသည့် အခြေအနေများ ဖြစ်ပေါ် နေကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

          ကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ဧပြီလမှစ၍ ကုန်ပစ္စည်းဈေးနှုန်းများ တက်လာနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းကာ ဖောက်သည်များအနေဖြင့် မိမိတို့၏ ကုန်ပစ္စည်း လက်ကျန်များကို သင့်လျော်သည့် အတိုင်းအတာထိ ကြိုတင်ဖြည့်တင်းထားရန် အကြံပြုထားသည်။

          လူသုံးကုန်ပစ္စည်းဖြန့်ဖြူးရောင်းချသည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သည့် Unilever Thai Trading Co;Ltd ကလည်း ကုန်ကြမ်းဈေးနှုန်းများနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ကုန်ပစ္စည်းဈေးနှုန်းများ တိုက်ရိုက်တိုးမြှင့်လာကြောင်း ပြောထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရပါသည်။

DOCA (မွန်)

 

ကင်ညာစိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များ တရုတ်ဈေးကွက်သို့ အခွန်လွတ်တင်ပို့ခွင့်ရရှိ

           ကင်ညာနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များကို လာမည့် မေလ ၁ ရက်နေ့မှစတင်၍ တရုတ်ဈေးကွက်အတွင်းသို့ အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် (Duty-free) ဖြင့် တင်သွင်းခွင့်ပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုချက်ရရှိပြီးနောက်၊ ကင်ညာနိုင်ငံသည် လူဦးရေ ၁.၄ ဘီလီယံကျော်ရှိသော အာရှဈေးကွက်ကြီးဆီသို့ ပို့ကုန်များ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တင်ပို့နိုင်ရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိသည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်သည် အာဖရိကနိုင်ငံပေါင်း ၅၃ နိုင်ငံမှ တင်သွင်းကုန်စည်များအပေါ် အခွန်ကောက်ခံမှု ပယ်ဖျက်ရန် ဘေဂျင်းအစိုးရ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆုံးဖြတ်ချက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ဤမူဝါဒအပြောင်းအလဲသည် ကုန်သွယ်မှုစီးဆင်းမှုကို ပုံစံသစ်တစ်မျိုးဖြင့် ပြောင်းလဲစေနိုင်ပြီး အာဖရိကပို့ကုန်တင်ပို့သူများအတွက် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ပိုမိုခိုင်မာသော ခြေကုပ်တစ်ခုရရှိစေမည်ဖြစ်သည်။ ယခင်က အခွန်နှုန်းထားအမျိုးမျိုး ပေးဆောင်ခဲ့ရသော လက်ဖက်၊ ကော်ဖီ၊ ထောပတ်သီးနှင့် မက္ကာဒေးမီးယား အစေ့အဆန်များ အပါအဝင် ကင်ညာထွက်ကုန်များ၏ ဈေးကွက်ယှဉ် ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို ဤအခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်စနစ်သစ်က သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးနိုင်လိမ့်မည်ဟု စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး Mutahi Kagwe က ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကင်ညာနိုင်ငံအတွက်မူ ဤအပြောင်းအလဲသည် ကုန်သွယ်မှုပမာဏ တိုးတက်လာရုံသာမကဘဲ၊ ကုန်ကြမ်းတင်ပို့သည့်စနစ်မှ တန်ဖိုးမြှင့်ကုန်ချောပစ္စည်းများ တင်ပို့သည့်စနစ်သို့ ကူးပြောင်းရန်ဟူသော ၎င်းတို့၏ ရေရှည်ရည်မှန်းချက်ကို ဖော်ဆောင်နိုင်မည့် အခွင့်အရေးလည်း ဖြစ်သည်။ လတ်ဆတ်သော ထောပတ်သီးများနှင့် အေးခဲထောပတ်သီးများမှစ၍ ပန်းပွင့်များ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင် များအထိ အကောက်ခွန် လုံးဝပေးဆောင်ရန် မလိုတော့ဘဲ တင်ပို့ခွင့်ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ယင်းက တင်ပို့သူများအတွက် ထုတ်လုပ်မှုပမာဏ တိုးမြှင့်ရန်နှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု စွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ရန် တွန်းအားတစ်ရပ် ဖြစ်စေသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအနေဖြင့် ကုန်ကြမ်းကို တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်ကုန်များအဖြစ် ပြောင်းလဲထုတ်လုပ်ခြင်းကို ဦးစားပေးရန်နှင့် ပြည်တွင်း၌ စိုက်ပျိုးရေးအခြေခံ စက်မှုလုပ်ငန်းများ တည်ထောင်နိုင်ရန် တရုတ်ကုမ္ပဏီများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရန် ဝန်ကြီး Kagwe က တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကာ ဝင်ငွေတိုးပွားစေပြီး ကျေးလက်စီးပွားရေးကို ခိုင်မာစေမည်ဟု ၎င်းကဆိုသည်။ သို့သော်လည်း တရုတ်ဈေးကွက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရေးမှာ အရည်အသွေးနှင့် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး စံချိန်စံညွှန်းများကို တိကျစွာလိုက်နာမှုအပေါ်တွင် မူတည်နေကြောင်း ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ထိန်းကျောင်းကြပ်မတ်သူများအနေဖြင့် ပိုးမွှားကင်းစင်ရေးဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ (Phytosanitary requirements) ကို ပြည့်မီစေရန် ကြိုးပမ်းရမည်ဖြစ်သည်။ ဤမူဝါဒသည် နာရိုဘီနှင့် ဘေဂျင်းအကြား မကြာသေးမီက ရရှိခဲ့သော သဘောတူညီချက်များအပေါ် အခြေခံထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ကင်ညာနိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို ၎င်းတို့၏ ပို့ကုန်အခြေပြု စက်မှုထွန်းကားရေး မဟာဗျူဟာ၏ အဓိကမဏ္ဍိုင်အဖြစ် ဖော်ဆောင်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်။ ကင်ညာနိုင်ငံသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်အတွင်းက တရုတ်နိုင်ငံသို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၄ သန်းဖိုးရှိ ကော်ဖီနှင့် လက်ဖက်ခြောက်များ တင်ပို့ခဲ့သည့်အပြင်၊ ဒေါ်လာ ၂၀ သန်းဖိုးနီးပါးရှိသော ထောပတ်သီးနှင့် မက္ကာဒေးမီးယား အစေ့အဆန်များကိုလည်း တင်ပို့ခဲ့ရာ စိုက်ပျိုးရေးကုန်သွယ်မှုတွင် တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လာမှုကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။  ကင်ညာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီး Guo Haiyan က ကင်ညာထွက်ကုန်များသည် တရုတ်စားသုံးသူများအကြား လူသိများ အသိအမှတ်ပြုလာကြပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ဈေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့်၊ နည်းပညာလွှဲပြောင်းပေးမှုနှင့် လုပ်နိုင်စွမ်းရည် မြှင့်တင်ရေးတို့တွင်လည်း ဆက်လက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အရိပ်အမြွက် ပြောကြားခဲ့သည်။ အာဖရိကနိုင်ငံများ အနေဖြင့် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သော သီးနှံများကို ပိုမိုထုတ်လုပ်ပြီး တန်ဖိုးမြှင့်ကုန် ချောများအဖြစ် အသွင်ပြောင်းနိုင်မည်ဆိုပါက ဤအခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်စနစ်သည် အချိုးအကွေ့ တစ်ခုဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု လေ့လာဆန်းစစ်သူများက ဆိုကြသည်။ ဤမူဝါဒသည် ပို့ကုန်မြှင့်တင်ရေးနှင့် စက်မှုထွန်းကားရေးအတွက် အခွင့်အလမ်းကောင်းတစ်ရပ် ဖန်တီးပေးခြင်းဖြစ်ကြောင်း Patrick Lumumba က ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဤအကျိုးကျေးဇူးကို အပြည့်အဝ ခံစားနိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ စီးပွားရေးစနစ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် စုဖွဲ့ရန်နှင့် တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များ (Value addition) ထုတ်လုပ်ခြင်းကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်ဟု သိရှိရပါသည်။

Source : africa.businessinsider.com                                            

DOCA(ရန်ကုန်)

စိုက်ပျိုးရာသီအမီ မြေသြဇာဖူလုံစေရန် ရုရှား၊ ဘီလာရုစ်နှင့် မော်ရိုကိုတို့ထံမှ ပိုမိုဝယ်ယူရန် အိန္ဒိယ ကြိုးပမ်းနေ

         အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ပဋိပက္ခများနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ မြေသြဇာတင်ပို့မှု ကန့်သတ်ချက် များကြောင့် နွေရာသီစိုက်ပျိုးချိန်အမီ မြေသြဇာပြတ်လပ်မည့် အန္တရာယ်ကို ကြိုတင်ကာကွယ်ရန်အတွက် ကမ္ဘာ့အဓိက မြေသြဇာတင်သွင်းသူဖြစ်သော အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ရုရှား၊ ဘီလာရုစ်နှင့် မော်ရိုကိုနိုင်ငံတို့ထံမှ မြေသြဇာပိုမိုဝယ်ယူရန် ဆွေးနွေးလျက်ရှိကြောင်း အစိုးရနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ သတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို အဓိကအားထားရသော အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ယူရီးယား (Urea)၊ DAP (Diammonium Phosphate) နှင့် ပိုတက်ရှ် (Muriate of Potash) ကဲ့သို့သော ဓာတ်မြေသြဇာများအပြင် ယူရီးယားထုတ်လုပ်ရာတွင် အဓိကကုန်ကြမ်းဖြစ်သည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) ကိုလည်း ပြည်ပမှ တင်သွင်းနေရသည်။ "အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ DAP နှင့် ယူရီးယား မြေသြဇာတင်သွင်းမှု စုစုပေါင်း၏ ထက်ဝက်ခန့်မှာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသမှဖြစ်ပြီး ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားသည် DAP အများဆုံး တင်သွင်းရာနိုင်ငံဖြစ်ကာ အိုမန်မှာမူ ယူရီးယား အများဆုံးတင်သွင်းရာနိုင်ငံဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယကုမ္ပဏီများသည် ၎င်းတို့၏ လိုအပ်ချက်အရ မြေသြဇာများကို တစ်ဦးချင်း တင်သွင်းကြသော်လည်း ပြည်ပရောင်းချသူများနှင့် ညှိနှိုင်းရာတွင်မူ စုပေါင်း၍ ဆောင်ရွက်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ဤကဏ္ဍသည် အစိုးရ၏ တင်းကျပ်သော ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေပြီး တောင်သူများထံ လက်လီပြန်လည်ရောင်းချရာတွင်လည်း အစိုးရက စိုက်ထုတ်သုံးစွဲမှု (Subsidy) ပေးထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် မြေသြဇာတင်သွင်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ချဉ်းကပ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Randhir Jaiswal က ပြောကြားခဲ့သည်။ မြေသြဇာဌာန (Department of Fertilizers) က တင်ဒါများ ခေါ်ယူထားပြီးဖြစ်ရာ စိတ်ဝင်စားမှုများစွာ ရရှိထားကြောင်း ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Jaiswal က ပြောကြားခဲ့သည်။ အစိုးရ၏ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်များအရ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် မြေသြဇာလက်ကျန် ပိုမိုများပြားနေပြီး ယူရီးယားလက်ကျန်မှာ ယခင် နှစ်ထက် ၁၀.၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် DAP လက်ကျန်မှာ ၁၀၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်နေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : Reuters                                                                       

DOCA(ရန်ကုန်)

Pages

Subscribe to RSS - ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ