ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

         အာဂျင်တီးနား၊ ဂွာတီမာလာ၊ အယ်လ်ဆာဗေးဒေါနှင့် အီကွေဒေါနိုင်ငံများအကြား နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် မူဘောင်များကို အမေရိကန် အစိုးရက အကောင်အထည် ဖော်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း အိမ်ဖြူတော်က နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ သဘောတူညီချက်များအောက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စိုက်ပျိုးခြင်း၊ တူးဖော်ခြင်း သို့မဟုတ် သဘာဝအတိုင်း ထုတ်လုပ်ခြင်းမပြုနိုင်သော အချို့သောပစ္စည်းများအပေါ် အပြန်အလှန်အခွန်စည်းကြပ်ခြင်းကို ဖယ်ရှားမည်ဖြစ်သည်။ လေးနိုင်ငံသည် အမေရိကန်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် သို့မဟုတ် နယ်ပယ်များစွာတွင် ၎င်းတို့၏စျေးကွက်များ ဖွင့်လှစ်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြောင်းသိရသည်။ သဘောတူညီချက်များအရ အမေရိကန်သည် ဂွာတီမာလာနှင့် အယ်လ်ဆာ ဗေဒိုနိုင်ငံတို့မှ အထည်အလိပ်နှင့် အဝတ်အထည်ထုတ်ကုန်များအပေါ် အပြန်အလှန် အခွန်စည်းကြပ်မှုများကို ဖယ်ရှားမည်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အာဂျင်တီးနားသည် အချို့သော ဆေးဝါးများ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ စက်ယန္တရားများ၊ သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာပစ္စည်းများ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာကိရိယာများ၊ မော်တော်ယာဥ်များနှင့် လယ်ယာထွက်ကုန်အများအပြား အပါအဝင် အမေရိကန်ကုန်ပစ္စည်းတင်ပို့မှုအတွက် ဦးစားပေးစျေးကွက်ဝင်ရောက်ခွင့် ရရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း အိမ်ဖြူတော်က ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း အမေရိကန်သည် အာဂျင်တီးနား၊ ဂွာတီမာလာနှင့် အယ်လ်ဆာဗေးဒေါနိုင်ငံတို့မှ ကုန်ပစ္စည်းအများစုအပေါ် အခွန်နှုန်းထားကို ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အီကွေဒေါနိုင်ငံမှ ကုန်ပစ္စည်းအများစုအပေါ် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးကောက်မည်ဟု ပြည်တွင်းမီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့သည်။ အိမ်ဖြူတော်သည် လာမည့်သီတင်းပတ်များအတွင်း သဘောတူညီချက်များကို အပြီးသတ်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်။ ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် အမေရိကန်အစိုးရမှ အပြန်အလှန်အကောက်ခွန်စည်းကြပ်မှုများသည် မကြာသေးမီလများအတွင်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဆိုင်ရာ ဖိအားများကို တွန်းအားပေးခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလတွင် အမေရိကန်စားသုံးသူစျေးနှုန်းညွှန်းကိန်းသည် တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ၃ ရာခိုင်နှုန်းမြင့်တက်ခဲ့သည်။ ငှက်ပျောသီး၊ ကော်ဖီနှင့် ကိုကိုးကဲ့သို့သော ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် အပြန်အလှန် အကောက်ခွန်များလျှော့ချခြင်း သို့မဟုတ် ဖယ်ရှားခြင်းသည် နိုင်ငံအတွင်း ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဖိအားများကို သက်သာစေရန် မျှော်လင့်ထားကြကြောင်းလည်း သိရှိရပါသည်။

Source: Xinhua                                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

        ဘော့စနီးယားနှင့်  ဟာဇီဂိုဗီးနား (BiH) နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့မှ အကြီးတန်းအရာရှိများသည် ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်မှု ချောမွေ့စေရန် ရည်ရွယ်သည့် ကုန်သွယ်မှုသဘောတူစာချုပ်ကို နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်းသိရသည်။ စချုပ်ချုပ်ဆိုသည့် အဖွဲ့များသည် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုအတွက် ရိုးရှင်းပြီး လိုက်လျောညီထွေရှိသော စည်းမျဉ်းများပါဝင်သည့် Pan-Euro-Mediterranean Preferential Rules of Origin (PEM Convention) ဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုလည်း လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

          ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော PEM Convention သည် ဘော့စနီးယား၊ တူရကီ၊ ဆားဘီးယားနှင့် အခြားနိုင်ငံများအပါအဝင် EU၊ EFTA နှင့် မြေထဲပင်လယ်နိုင်ငံများအကြား မူလဇာတ်မြစ် စည်းမျဉ်းများနှင့် ယန္တရာများကို ညီညွတ်စေကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Xinhua                                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

          အိန္ဒိယနှင့် ကနေဒါတို့သည် ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရန်၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမြှင့်တင်ရန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေမည့် နည်းလမ်းများကို ဆွေးနွေးရန် နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း တာဝန်ရှိသူများက ပြောကြားခဲ့သည်။ ၇ ကြိမ်မြောက် အိန္ဒိယ-ကနေဒါ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှုနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပြန်လည်အားကောင်းလာစေရန်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်များကို ချမှတ်ရန်ရည်ရွယ်သော နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံမှုအဆင့်ကို ကြိုဆိုသော ဆွေးနွေးပွဲကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း အိန္ဒိယ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဝန်ကြီးဌာန၏အဆိုအရ ဆွေးနွေးပွဲတွင် အာဟာရဖူလုံရေး၊ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်ခံနိုင်ရည်ရှိရေး၊ ကျန်းမာရေးကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပံ့ပိုးကူညီမှုစသည့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အဓိကကဏ္ဍများ အပါအဝင် ကျယ်ပြန့်သော အစီအစဉ်တစ်ရပ်ကို ထည့်သွင်းထားကြောင်း ဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။ အိန္ဒိယနှင့် ကနေဒါတို့ကြား ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှု ကုန်သွယ်မှုသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၈.၃၈ ဘီလီယံအထိ ရှိခဲ့ကြောင်း တာဝန်ရှိသူများက ပြောကြားခဲ့သည်။ နယူးဒေလီနှင့် အော့တာဝါတို့သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် သံတမန်ရေးရာ အချင်းများခဲ့ပြီး ယင်းနောက်တွင် သံတမန်ရေးအရ ထုတ်ပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ အိန္ဒိယ၀န်ကြီးချုပ် Narendra Modi သည် ယခုနှစ် ဇွန်လတွင် ကနေဒါနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Mark Carney နှင့် တွေ့ဆုံပြီးနောက် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပိုမိုကောင်းမွန်လာခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Xinhua                                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

         လာအိုနိုင်ငံ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနသည် နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်၌ လာအိုထုတ်ကုန်များ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း တိုးမြင့်လာစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု မြှင့်တင်ရန် အစီအမံများကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် လာအိုအမျိုးသား လွှတ်တော်၏ ၁၀ ကြိမ်မြောက် ပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် လာအိုစိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောရေးရာဝန်ကြီး Linkham Douangsavanh က မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း စိုက်ပျိုးရေးနှင့် သစ်တောထွက်ရှိမှု သိသိသာသာ တိုးတက်လာကြောင်း အစီရင်ခံတင်ပြခဲ့ပြီး သွင်းကုန်လျှော့ချရန်နှင့် ပို့ကုန်တိုးမြှင့်ရန် ကြီးမားသော စီမံကိန်းများစွာရှိကြောင်း မကြာသေးမီနှစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ လယ်ယာနှင့် သစ်တောထွက် ကုန်များ၏ ပို့ကုန်တန်ဖိုးမှာ တစ်နှစ်လျှင် ပျမ်းမျှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၅၇ ဘီလီယံ ရှိသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပထမ ၁၀ လတွင် ပို့ကုန်သည် ဒေါ်လာ ၁.၅၄ ဘီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး လာအို အမျိုးသားလွှတ်တော်၏ နှစ်စဉ် လျာထားချက်ဖြစ်သော ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလီယံကို ကျော်လွန်ခဲ့ သည်။ တိုးတက်မှုရှိသော်လည်း၊ Linkham သည် အကန့်အသတ်ရှိ သောစက်မှုလုပ်ငန်း၊ ခေတ်မီနည်းပညာအသုံးပြုမှုနည်းပါးခြင်း၊ ဆည်မြောင်းမလုံလောက်ခြင်း၊ ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားခြင်း၊ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များအားနည်းခြင်းနှင့် မဖွံ့ဖြိုးသေးသော အခြေခံအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စိန်ခေါ်မှုများကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ အဆိုပါ စိန်ခေါ်မှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန်အတွက် ဝန်ကြီးဌာနသည် ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ် ကိုလျှော့ချရန်နှင့် အဆင့်မြင့်နည်းပညာနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှု အသုံးပြုမှုကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ကောက်ပဲသီးနှံ၊ မွေးမြူရေးနှင့် ငါးပုစွန်ကဏ္ဍတို့အတွက် အသေးစိတ် အမျိုးသားအဆင့် မဟာ ဗျူဟာများ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း အပါအဝင် အဓိကအစီအမံများစွာကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးဌာနသည် အရင်းအနှီး၊ စျေးကွက်အချက်အလက်နှင့် မျိုးစေ့၊ ဓာတ်မြေသြဇာ၊ တိရစ္ဆာန် ဆေးနှင့် စက်ပစ္စည်း များကဲ့သို့သော မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော သွင်းအားစုများ လက်လှမ်းမီမှု တိုးတက်လာစေရန်လည်း စီစဉ်ထားသည်။ ထို့အပြင် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံများ၊ သိုလှောင်ရုံများ၊ ပိုးမွှားနှင့် အကြွင်းအကျန်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရန် ဓာတ်ခွဲခန်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပံ့ပိုးပေးနေစဉ် ခေတ်မီရေရှည်တည်တံ့သော စိုက်ပျိုးရေးကို မြှင့်တင်ရန်လည်း ရည်ရွယ်ထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Xinhua                                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)

          တောင်ကိုးရီးယားနိုင်ငံ၏ ဆန်ထွက်ရှိမှုသည် စံချိန်တင် စပါးနည်းပါးမှုကြောင့် ယခုနှစ်တွင် ဆန်အထွက်နှုန်း ဒုတိယအနိမ့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း စာရင်းအင်းရုံးမှ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဆန်ထုတ်လုပ်မှု စုစုပေါင်း တန်ချိန် ၃,၅၃၉,၀၀၀ ရှိပြီး ယခင်နှစ်က ထက် ၁.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။

         လေးနှစ်ဆက်တိုက် အထွက်နှုန်းသည် ဒုတိယအနိမ့်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ အနိမ့်ဆုံးအထွက်နှုန်းသည် ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် တန်ချိန် ၃၅၀၇၀၀၀ ရှိခဲ့သည်။ ယခုနှစ် ကျဆင်းမှုသည် စံချိန်တင် စိုက်ပျိုးမှု နည်းပါးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

          နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း စပါးခင်းအရွယ်အစားမှာ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ၂.၉ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းသွားပြီး ဟက်တာ ၆၇၈,၀၀၀ ရှိကာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် သက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို စတင်ပြုစုခဲ့ချိန်မှစ၍ အနိမ့်ဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ စားသုံးမှုအလေ့အထ အပြောင်းအလဲကြောင့် နိုင်ငံ၏ ဆန်စားသုံးမှုသည် လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source: Xinhua                                                                                            

DOCA (ရန်ကုန်)