
အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့်ပဋိပက္ခများကြောင့် ကမ္ဘာ့ဓာတ်မြေဩဇာ ထောက်ပံ့မှုအနှောင့်အယှက်များဖြစ်ပေါ်လာပြီး နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ဝယ်လိုအားမြင့်တက်လာမှုကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်အတွင်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဓာတ်မြေဩဇာတင်ပို့မှု သိသိသာသာ တိုးတက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ အကောက်ခွန်ဌာန၏ အချက်အလက်များအရ ယခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ဇွန်လအထိ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ဓာတ်မြေဩဇာ တန်ချိန် ၁.၇ သန်းကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၃၃ သန်းဖိုး တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး ယခင်နှစ်တူညီသည့်ကာလနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တင်ပို့မှုပမာဏတွင် ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တန်ဖိုးတွင် ၁၀၇ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တင်ပို့မှုအများဆုံးဈေးကွက်မှာ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၄၆ သန်းတန်ဖိုးရှိသော တန်ချိန် ၃၃၀,၀၀၀ ကျော်ကို တင်သွင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့နောက် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက တန်ချိန် ၁၄၉,၀၀၀ နီးပါးကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀၄ သန်းတန်ဖိုး၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက တန်ချိန် ၁၁၈,၀၀၀ ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၄ သန်းတန်ဖိုးနှင့် မလေးရှားနိုင်ငံက တန်ချိန် ၈၈,၀၀၀ ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၉ သန်းတန်ဖိုး အသီးသီးတင်သွင်းခဲ့ကြောင်း သိရ ပါသည်။ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများက ယခုကဲ့သို့တင်ပို့မှုတိုးတက်လာခြင်းမှာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ဓာတ်မြေဩဇာထောက်ပံ့မှုလျော့နည်းလာခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိပထဝီနိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများကြောင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အနှောင့်အယှက်များဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသရှိ ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်သူအများအပြားသည် ထုတ်လုပ်မှုကိုလျှော့ချခဲ့ရကြောင်း သိရပါ သည်။ ထို့အပြင် ရုရှားနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့က ဓာတ်မြေဩဇာတင်ပို့မှုအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များ ချမှတ်ထားခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ထောက်ပံ့မှုပိုမိုလျော့နည်းလာကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုအခြေအနေများကြောင့် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် ဓာတ်မြေဩဇာဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာချိန်၌ ဗီယက်နမ်ထုတ်လုပ်သူများက ဈေးကွက်အခွင့်အလမ်းကိုအသုံးချကာ ပြည်ပတင်ပို့မှုများကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Petrovietnam Ca Mau Fertiliser Joint Stock Company (PVCFC) မှ ကိုယ်စားလှယ် Vu Dinh Tuan က အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခ ပိုမိုပြင်းထန်လာချိန်သည် ဗီယက်နမ်ပြည်တွင်း ဓာတ်မြေဩဇာသုံးစွဲမှုနည်းပါးသည့်ရာသီနှင့် တိုက်ဆိုင်နေသဖြင့် ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ငွေသားစီးဆင်းမှုကိုထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ယူရီးယားနှင့် NPK ဓာတ်မြေဩဇာများကို ပြည်ပသို့ပိုမိုတင်ပို့ခဲ့ကြောင်း ယခင်ကပြည်တွင်း မီဒီယာများသို့ ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ပြည်ပတင်ပို့မှုအားကောင်းလာခြင်းကြောင့် ဓာတ်မြေဩဇာ လုပ်ငန်းများ၏ ဘဏ္ဍာရေးစွမ်းဆောင်ရည်လည်း တိုးတက်လာခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ PVCFC သည် ပထမနှစ်ဝက်အတွင်း ထုတ်ကုန်တန်ချိန် ၉၀၀,၀၀၀ ကျော် ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပြီး ဝင်ငွေ ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၁၁.၈ ထရီလီယံကျော် (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၄၉ သန်းခန့်) ရရှိခဲ့ကာ ယခုနှစ်အတွက် သတ်မှတ်ထားသည့်ရည်မှန်းချက်၏ ၅၉ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ပြည့်မီခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း Phu My Fertiliser အမှတ်တံဆိပ်ကို ထုတ်လုပ်သည့် Petrovietnam Fertiliser and Chemicals Corporation (PVFCCo) သည် ပထမနှစ်ဝက်အတွင်း ဓာတ်မြေဩဇာနှင့် ဓာတုပစ္စည်း တန်ချိန် ၅၅၁,၅၀၀ ခန့် ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ခန့်မှန်းထားပါသည်။ စုစုပေါင်းရောင်းချမှုပမာဏမှာ တန်ချိန် ၉၇၂,၃၀၀ ခန့်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းအနက် ဓာတ်မြေဩဇာတန်ချိန် ၉၀၆,၀၀၀ ကျော်ပါဝင်ကာ ခြောက်လတာရောင်းချမှုပစ်မှတ်ထက် ၃၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျော်လွန်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ Phu My NPK ဓာတ်မြေဩဇာမှာလည်း ရောင်းချမှုပမာဏ တန်ချိန် ၁၄၄,၂၀၀ နှင့် ဝင်ငွေ ဗီယက်နမ်ဒေါင် ၁.၈ ထရီလီယံကျော်ရရှိကာ အကောင်းဆုံးစွမ်းဆောင်ရည်ကို ပြသခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဗီယက်နမ်ပြည်တွင်း၌လည်း အထူးသဖြင့် နိုင်ငံတောင်ပိုင်းဒေသများတွင် ယူရီးယား၊ DAP နှင့် NPK ဓာတ်မြေဩဇာ ဈေးနှုန်းများ ဆက်လက်မြင့်တက်လျက်ရှိသော်လည်း မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် ဈေးနှုန်းများမှာ အများအားဖြင့် တည်ငြိမ်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင်မူ စိုက်ပျိုးရေး ဈေးကွက်သုတေသနအဖွဲ့ DTN ၏ အချက်အလက်များအရ ယခုနှစ်ဇွန်လအတွင်း အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ ဓာတ်မြေဩဇာလက်လီဈေးနှုန်းများမှာ ယခင်လနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ကုန်ပစ္စည်းအမျိုးအစား အများစုတွင် ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း ယခင်နှစ်တူညီသည့်ကာလထက် ၄ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၄၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပိုမိုမြင့်မားနေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုအခြေအနေသည် ကမ္ဘာ့ဓာတ် မြေဩဇာဈေးနှုန်းများ မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သည်ကို ဖော်ပြနေကြောင်း သိရှိရပါသည်။
Vietnam Plus
DOCA (ရန်ကုန်)
