အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ စီးပွားရေးရေးရာ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးဝန်ကြီးဌာနက စားအုန်းဆီ ၅၀ % ပါဝင်သည့် ဇီဝဒီဇယ်ဆီ(B50)အစီအစဉ်ကို မဖြစ်မနေအကောင်အထည်ဖော်ပါက အင်ဒိုနီးရှား၏ စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) တင်ပို့မှုပမာဏကို လျှော့ချစေမည်မဟုတ်ကြောင်း အာမခံထားသည် ကို အင်ဒိုနီးရှားအခြေစိုက် ANTARA သတင်းဌာနက ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်က ဖော်ပြထားသည်။
စီးပွားရေးရေးရာပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ချိတ်ဆက်မှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှုဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်ဖြစ်သူ ဒုတိယဝန်ကြီး Mr. Dida Gardera က (B50) အစီ အစဉ်ကို မဖြစ်မနေ အကောင်အထည်ဖော်ပါက အင်ဒိုနီးရှား၏ စားအုန်းဆီကြမ်း (CPO) တင်ပို့မှု ပမာဏကို လျှော့ချစေမည်မဟုတ်ကြောင်း အာမခံထား ပြောကြားရခြင်းမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် တွင် B35 အစီအစဉ်မှ B40 အစီအစဉ်သို့အကူးအပြောင်းကာလအတွင်း နိုင်ငံ၏အောင်မြင်သော လမ်းကြောင်း မှတ်တမ်းက ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက် (တနင်္လာနေ့) တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း B35 မှ B40 သို့ တိုးမြှင့်လိုက်သည်နှင့်အမျှ ပြည်တွင်း စားအုန်းဆီ လိုအပ်ချက်သည် ကီလိုလီတာ ၃ သန်းမှ ၄ သန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အဓိက အားဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ စားအုန်းဆီပို့ကုန်ကလည်း အဆိုပါကာလတွင် ကီလိုလီတာ ၃ သန်းမှ ၄ သန်းအထိ မြင့်တက်လာပါသည်ဟု Mr. Dida က ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။
ခိုင်မာသော ပို့ကုန်များသည် ပြည်တွင်း ဇီဝဒီဇယ်ဆီကဏ္ဍအတွက် အရေးပါသော မက်လုံး တစ်ခု အဖြစ်ရပ်တည်နေကာ နိုင်ငံတကာကုန်သွယ်မှုကို အထိခိုက်ခံ၍ မရသည့်အတွက် အစိုးရ အနေဖြင့် ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းသိမ်းဖော်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း ၎င်းကအလေးပေး ပြောကြား ခဲ့သည်။
၎င်း၏အဆိုအရ အစိုးရက စားအုန်းဆီမဟာဗျူဟာတွင် အဓိကကဏ္ဍကြီးသုံးရပ်ဖြစ်သည့် B50 လုပ်ပိုင်ခွင့်ပြုမှု၊ ပြည်တွင်းစားသုံးဆီရရှိမှုနှင့် အသေးစားစိုက်ခင်းများ သက်သာချောင်ချိရေး တို့ကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ ဦးစားပေးလုပ်ငန်းသုံးရပ် တစ်ပြိုင်နက် အောင်မြင်မှုရရှိစေရန် ဝန်ကြီးဌာနက ဆီအုန်း စိုက်ခင်းရန်ပုံငွေ စီမံခန့်ခွဲရေးအင်ဂျင်စီ (Plantation Fund Management Agency (BPDP)) အပါအဝင် သက်ဆိုင်ရာအေဂျင်စီများနှင့် အနီးကပ်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။
အစိုးရက ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှုလျှော့ချရန်နှင့် အမျိုးသားစွမ်းအင်လုံခြုံရေးကို အား ကောင်း ခိုင်မာစေရန် အစိုးရ၏မဟာဗျူဟာကြိုးပမ်းမှုတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် B50 လုပ်ပိုင်ခွင့်ပြုမှုကို တရားဝင်စတင်ခဲ့သည်။ B50 မူဝါဒက သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် အကျိုးကျေးဇူး များအပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်ကုန်တွင် နိုင်ငံခြားငွေ ရူပီ ၁၇၀ ထရီလီယံ (ညီမျှအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉.၄၈ ဘီလီယံ)ကို နိုင်ငံတော်က ချွေတာနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်းစားအုန်းဆီကြမ်း၏ တန်ဖိုးကို မြှင့်တင်ကာ လူပေါင်း ၂.၁ သန်းခန့်အတွက် လည်း အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေး မည်ဖြစ်သည်။
လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပတ်အကြာ ဇူလိုင်လ ၉ ရက်တွင် သမ္မတက B50 မူဝါဒကို တရားဝင် စတင် ဆောင်ရွက်ရေးမိတ်ဆက်သည့် Launch အခမ်းအနားပြုလုပ်ခဲ့ပြီး B50 အားအပြည့်အဝ ဖော်ဆောင်မှုကို ကြိုတင်စီမံထားသည့်အဆင့်လိုက် အချိန်ဇယားအတိုင်း လုပ်ဆောင်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းကဆိုသည်။
လက်ရှိ B40 စားအုန်းဆီစတော့လက်ကျန်များကို ဖျက်သိမ်းရန်နှင့် B50 စံနှုန်းနှင့်အညီ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ရောစပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်များကို ချိန်ညှိဆောင်ရွက်ရန် လောင်စာဆီဖြန့်ဖြူး ရောင်းချသူများအား သုံးလကြာ အကူးအပြောင်းကာလအဖြစ် ခွင့်ပြုသတ်မှတ်ထားကြောင်း သိရ သည်။
B50 အစီအစဉ်အတွက် အရာအားလုံး အဆင်သင့်ဖြစ်နေပါကြောင်း၊ သို့သော် ကျန်ရှိနေ သေးသည့် B40 စားအုန်းဆီစတော့လက်ကျန်များကြောင့် ထုံးစံအတိုင်း အကူးအပြောင်း ဖြစ်စဉ် တစ်ခု ဖြစ်လာမှာဖြစ်ကြောင်း၊ လက်ရှိမှာတော့ အစီအစဉ်အတိုင်း လုပ်ဆောင်နေပြီး တင်းကျပ် သည့် စောင့်ကြည့်အကဲဖြတ်မှုကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်ကြောင်း စီးပွားရေးရေးရာ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ချိတ်ဆက်မှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင် ပညာရှင်ဖြစ်သူ ဒုတိယဝန်ကြီး Mr. Dida Gardera က နိဂုံးချုပ်ပြောကြားခဲ့သည်။
Source: ANTARA, 20 Jul 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)