အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် အီရတ်နိုင်ငံသို့ ဆန်တင်ပို့မှုများ ရပ်တန့်သွားခြင်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင် ရေးစရိတ်များ မြင့်တက်လာခြင်းတို့ကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဆန်တင်ပို့မှုသည် ရည်မှန်းထားသော တန်ချိန် ၇ သန်း ပြည့်မီရန် အခက်အခဲရှိနေသည်။
အီရန်စစ်ပွဲသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသသို့ ဆန်တင်ပို့မှုများအပေါ် အကြီးအကျယ် ထိုး နှက်ချက် ဖြစ်စေခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့သည့် သုံးလတာကာလအတွင်း ဆန်တန်ချိန် ၂၀၀၀၀၀ ကျော် တင်ပို့ နိုင်မည့် အခွင့်အရေးများကို ဆုံးရှုံးသွားစေခဲ့သည်ဟု ထိုင်းဆန်တင်ပို့သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ပထမလေးလပတ်အတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဆန်တင်ပို့မှုသည် အဓိကဈေးကွက် အားလုံးတွင် တင်ပို့ရောင်းချနေရဆဲဖြစ်သော်လည်း စစ်ပွဲကြောင့် သုံးလကြာတင်ပို့မှုများ ရပ်ဆိုင်း ထားရသည့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသမှာမူ ခြွင်းချက်ဖြစ်ကြောင်း ထိုင်းဆန်တင်ပို့သူများ အသင်း၏ ဂုဏ်ထူး ဆောင်ဥက္ကဋ္ဌ Chookiat Ophaswongse က ပြောကြားခဲ့သည်။
အဆိုပါအကျိုးဆက်ကြောင့် ယခုနှစ်၏ ပထမလေးလပတ်အတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံသည် ဆန် တန်ချိန် ၂.၂ သန်းသာ တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး သတ်မှတ်ထားသော ရည်မှန်းချက်အောက် ရောက်ရှိနေခဲ့ သည်။ အကယ်၍ လက်ရှိ လစဉ်ပျမ်းမျှ တင်ပို့မှုနှုန်းအတိုင်းသာ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါက ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် စုစုပေါင်း ပို့ကုန်ပမာဏသည် တန်ချိန် ၆.၆ သန်း ခန့်သာ ရှိနိုင်သဖြင့် ရည်မှန်းထား သော တန်ချိန် ၇ သန်း ပြည့်မီရန် လိုအပ်ချက်များ ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။
ပို့ကုန်ရည်မှန်းချက် မပြည့်မီရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ အီရတ်ဈေးကွက်ကို လက် လွှတ်လိုက်ရခြင်းကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း Chookiat က ပြောကြားခဲ့သည်။ ပုံမှန်အခြေအနေတွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် အီရတ်နိုင်ငံသို့ တစ်လလျှင် ဆန်တန်ချိန် ၈၀၀၀၀ မှ ၉၀၀၀၀ ခန့် တင်ပို့နေရပြီး တစ်နှစ်လျှင် စုစုပေါင်း တန်ချိန် ၁ သန်းခန့် ရှိသောကြောင့် အီရတ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး ဆန်ပို့ကုန် ဈေးကွက်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းကဆိုသည်။
သို့သော်လည်း အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ပဋိပက္ခများ စတင်ဖြစ်ပွားကတည်းက အီရတ်နိုင်ငံ သို့ ဆန်တင်ပို့မှုများသည် လုံးဝရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ ဆန်များကို တင်ဆောင်နေသည့် ကုန်တင် သင်္ဘောတစ်စင်းသည်ပင် မထွက်ခွာနိုင်တော့သဖြင့် တင်ဆောင်ထားသည့်ကုန်စည်များကို ကမ်း သို့ ပြန်ပို့ခဲ့ရပြီး လွန်ခဲ့သည့် သုံးလတာကာလအတွင်း ထိုင်းနိုင်ငံသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းသို့ ဆန် တင်ပို့နိုင်မည့်ပမာဏ တန်ချိန် ၂၀၀၀၀၀ ကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်ဟု Chookiat က ပြောဆိုခဲ့သည်။
အာရှဈေးကွက်များ၊ အထူးသဖြင့် ထိုင်းဆန်ဝယ်လိုအား သိသိသာသာ မြင့်တက်လာသည့် မလေးရှားနှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတို့သည် စုစုပေါင်း ဆန်တင်ပို့မှု ပမာဏကို ဆက်လက် အထောက် အကူ ပြုနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် မလေးရှား နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ဆန်အရန်ရိက္ခာ စုဆောင်းမှုကို (၃) လစာမှ (၉) လစာ အထိ တိုးမြှင့်ခဲ့ရာ အရန် ရိက္ခာ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် ဆန်ဝယ်ယူမှုများကို သိသိသာသာ တိုးမြှင့်ခဲ့ရသည်။
သို့သော် ထိုင်းဆန်တင်ပို့မှုသည် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာမှုနှင့်အတူ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ခန့် မြင့်တက်လာသော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များ၊ သင်္ဘောကုန်တင်ခများနှင့် အာမခံကြေး များ ကြောင့်လည်း ဖိအားပေးခြင်းခံနေရသည်။
ထိုင်းနှင့်တရုတ် နှစ်နိုင်ငံအစိုးရများအကြား (G2G) ဆန်အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်မှုများနှင့် ပတ်သက်သည့် နောက်ဆုံးအခြေအနေကို ရှင်းလင်းရာတွင် ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပထမအသုတ်အဖြစ် ဆန်တန်ချိန် ၄၀၀၀၀ ကို အစိုးရချင်း (G2G) စနစ်ဖြင့် တင်ပို့ပြီးစီးခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ ထိုင်းဆန်ကို ဆက်လက်ဝယ်ယူရန် ဆန္ဒရှိသဖြင့် ယခုအခါ ဒုတိယအသုတ်အတွက် ညှိနှိုင်းမှုများ လုပ်ဆောင်နေပြီး နောက်ထပ် တင်ပို့ မည့် ပမာဏမှာ စုစုပေါင်း တန်ချိန် ၅၀၀၀၀ မှ ၆၀၀၀၀ ခန့် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း နိုင်ငံခြားကုန်သွယ်မှုဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Arada Fuangtong က တင်ပြခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ထိုင်းနိုင်ငံသည် အစိုးရအကူးအပြောင်းကာလကို ဖြတ်သန်းနေရသော ကြောင့် အဆိုပါလုပ်ငန်းစဉ်ကို အတည်ပြုချက်ရယူရန် အစိုးရအဖွဲ့နှင့် အသစ်ဖွဲ့စည်းထားသော အမျိုးသား ဆန်စပါးမူဝါဒနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုကော်မတီထံသို့ တင်ပြရမည်ဖြစ်ကြောင်း Arada က ပြော ကြားခဲ့သည်။
ယခုအချိန်တွင် အရောင်းအဝယ်မှာ ဆက်လက်ရှိနေမည်ဖြစ်ပြီး လက်ရှိ သဘောတူညီချက် အောက်တွင် နောက်ထပ် ဆန်အမှာစာများကို မျှော်မှန်းထားကြောင်း Arada က ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် လက်ရှိတွင် ဆန်တန်ချိန် ၂၈၀၀၀၀ အတွက် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ရေးထိုးထားပြီးဖြစ်ကာ ဌာနအနေဖြင့် နောက်ထပ်တန်ချိန် ၂၂၀၀၀၀ ကို အတည်ပြုပေးနိုင်ရေး အတွက် အစိုးရအဖွဲ့သို့ တင်ပြရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ကြောင့် စုစုပေါင်း ရည်မှန်းချက်မှာ လျာထားသည့်အတိုင်း တန်ချိန် ၅၀၀၀၀၀ အထိ ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။
Source: The Nation Thailand, 6 May 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)