ဆန်တင်ပို့မှုသည် ထိုင်းနိုင်ငံအတွက် အလွန်အရေးကြီးသော ဝင်ငွေရရှိရာ လမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဆန်သည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ စိုက်ပျိုးရေးအိမ်ထောင်စုများ၏ ၆၁ ရာခိုင်နှုန်း (သို့မဟုတ်) အိမ်ထောင်စု ၄.၆၈ သန်း ခန့် စိုက်ပျိုးနေကြသော အဓိကသီးနှံဖြစ်သည်။ ယင်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ လူဦးရေ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်း (သို့မဟုတ်) လူဦးရေ သန်း ၂၀ ခန့်ကို ကိုယ်စားပြုနေခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဆန်စပါးကို ဟက်တာ ၁၁.၅၂ သန်းခန့်ရှိသော စိုက်ပျိုးမြေများပေါ်တွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာ့ဆန်ဈေးကွက်၏ လားရာသည် ထိုင်းလယ်သမားများ၏ အနာဂတ်ဝင်ငွေကို ခန့်မှန်းရာတွင် အထောက်အကူပြုလျက်ရှိသည်။
အမေရိကန် စိုက်ပျိုးရေးဌာန (USDA) မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ထုတ်ပြန်သော “Rice Outlook” အစီရင်ခံစာအရ ၂၀၂၅/၂၆ ခုနှစ်အတွက် ကမ္ဘာ့ဆန်ထုတ်လုပ်မှု (ကြိတ်ခွဲပြီးအခြေခံ) ကို တန်ချိန် ၅၄၁.၄ သန်း ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး၊ ယခင်ခန့်မှန်းချက်ထက် တန်ချိန် ၀.၁ သန်း မြင့်တက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
ဖိလစ်ပိုင်နှင့် ထိုင်ဝမ်တို့တွင် အထွက်နှုန်းလျော့နည်းမှုကို ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ထုတ်လုပ်မှုတိုးတက်မှုက ပြန်လည်ကာမိစေမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရာသီဥတုသာယာမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးဧရိယာ အနည်းငယ်တိုးလာမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့မှာမူ တန်ချိန် ၁၅၂ သန်းနှင့် ၁၄၆ သန်း အသီးသီးဖြင့် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဆန်ထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံများအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။
ထုတ်လုပ်မှုနှင့် လက်ကျန်ရိက္ခာများ တိုးလာခြင်းကြောင့် ၂၀၂၅/၂၆ ခုနှစ်အတွက် ကမ္ဘာ့ဆန်ရောင်းလိုအား (Global Rice Supplies) မှာ တန်ချိန် ၇၃၂.၉ သန်းအထိ ရှိလာမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။ သို့သော် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆန်စားသုံးမှု ခန့်မှန်းချက်ကိုမူ တန်ချိန် ၄ သိန်းခန့် လျှော့ချကာ တန်ချိန် ၅၄၀.၆ သန်းဟု သတ်မှတ်လိုက်သည်။ အထူးသဖြင့် ဂျပန်၊ အီရတ်၊ ကျူးဘား၊ ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် ထိုင်ဝမ်တို့တွင် စားသုံးမှု လျော့နည်းသွားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယ၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ထိုင်း၊ ဗီယက်နမ်နှင့် အမေရိကန်တို့တွင်မူ ဆန်စားသုံးမှုမှာ စံချိန်တင် အမြင့်ဆုံးအဆင့်တွင် ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
၂၀၂၅/၂၆ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ဆန်လက်ကျန်ရိက္ခာ (Ending Stocks) ကို တန်ချိန် ၁၉၂.၃ သန်းအထိ ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့သည် အစိုးရ၏ သိုလှောင်မှု အစီအစဉ်များကြောင့် ကမ္ဘာ့ဆန်လက်ကျန်၏ အများဆုံးပမာဏကို ဆက်လက်ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာ့ဆန်ကုန်သွယ်မှုသည် စံချိန်တင်အမြင့်ဆုံးအဆင့်တွင် ဆက်လက်ရှိနေမည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ပို့ကုန်တင်ပို့မှုမှာ တန်ချိန် ၆၂.၁ သန်း အထိရှိလာမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပါသည်။
သို့သော်လည်း ဧပြီလအတွက် ခန့်မှန်းချက်သည် ယခင်ခန့်မှန်းချက်ထက် တန်ချိန် ၀.၄ သန်း လျော့နည်းသွားခဲ့သည်။ ယင်းမှာ ဈေးနှုန်းသက်သာသော ပို့ကုန်တင်ပို့သည့်နိုင်ငံများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှု ပြင်းထန်လာခြင်းကြောင့် ပါကစ္စတန်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့၏ ပို့ကုန်တင်ပို့မှု လျော့နည်း သွားနိုင်သည့် အခြေအနေများကြောင့်ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ဆန်သွင်းကုန် တင်သွင်းမှုကိုလည်း တန်ချိန် ၀.၃ သန်း လျှော့ချကာ တန်ချိန် ၅၉.၉ သန်းဟု ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အဓိကအားဖြင့် တရုတ်ဈေးကွက်၏ တင်သွင်းမှု မြင့်တက်လာသော်လည်း အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အာဖရိကနိုင်ငံများ၏ တင်သွင်းမှု လျော့နည်းသွားခြင်းက ပိုမိုသက်ရောက်မှုရှိခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
စိုက်ပျိုးရေးစီးပွားရေးရုံး (OAE) ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လကုန် အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၅/၂၆ ပင်မစပါးစိုက်ပျိုးရာသီတွင် ဟက်တာ ၉.၈၀၈ သန်းခန့် စိုက်ပျိုးမည်ဖြစ်ပြီး စပါးတန်ချိန် ၂၆.၉ သန်း ထွက်ရှိရန် မျှော်မှန်းထားသည်။ တစ်ဧက အထွက်နှုန်းမှာ ၀.၂၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် အနည်းငယ်မြင့်တက်လာဖွယ် ရှိသည်။
သို့သော်လည်း စိုက်ပျိုးဧရိယာမှာ လျော့နည်းသွားဖွယ် ရှိနေသည်။ အကြောင်းမှာ လယ်သမားများ ရရှိသည့် စပါးဈေးနှုန်းမှာ စိတ်ကျေနပ်ဖွယ် မရှိသောကြောင့် လယ်သမားအချို့သည် တစ်နှစ်လျှင် နှစ်သီးစိုက်ရာမှ တစ်သီးသာ စိုက်ခြင်း၊ အချို့မှာ ဝင်ငွေပိုကောင်းသည့် ကြံ စိုက်ပျိုးခြင်းသို့ ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် အချို့စိုက်ပျိုးမြေများမှာ လူနေအိမ်ရာများအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
ယခုနှစ်တွင် ရေပေးဝေမှု လုံလောက်ခြင်းနှင့် စပါးပင်များ ကောင်းမွန်စွာ ပွားများလာခြင်းကြောင့် တစ်ဧကအထွက်နှုန်း အနည်းငယ် တက်လာနိုင်သော်လည်း၊ မြောက်ပိုင်းရှိ အဓိက စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရာ ဒေသအချို့တွင် ရေကြီးမှုများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသဖြင့် သီးနှံပျက်စီးမှုများရှိခဲ့သောကြောင့် အထွက်နှုန်းတိုးတက်မှုမှာ အကန့်အသတ်ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးဧရိယာ လျော့နည်းမှုနှင့် ရေကြီးမှုဒဏ်များကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် စုစုပေါင်းထွက်ရှိမှုမှာ လျော့နည်းသွားဖွယ်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။
Source : The Nation Thailand
DOCA (ရန်ကုန်)