အရေးပေါ် အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ မရှိပါက ဥရောပ၏ ဆန်စပါးထုတ်လုပ်မှုမှာ စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ထုတ်လုပ်သူများ ပြောကြား

     ဥရောပ၏ ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍသည် ဘေးကျပ်နံကျပ်အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိ နေပြီး ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များ ကဏ္ဍတစ်ခုလုံးတွင် မမျှတမှုများ တိုးပွား လာနေကြောင်း သတိပေးထားသည်။ ဤထုတ်ပြန်ချက်ကို Copa-Cogeca၊ ဥရောပဆန်စက် လုပ်ငန်းရှင်များအဖွဲ့ချုပ် (FERM) နှင့် အီတလီ အမျိုးသား ဆန်စပါးအဖွဲ့အစည်း (Ente Nazionale Risi) တို့က ပူးတွဲထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါအသင်းအဖွဲ့များ၏ ပြောကြားချက်အရ ဆန်စပါး ကဏ္ဍသည် ထုတ်လုပ်မှုစရိတ် မြင့်မားလာခြင်း၊ တင်းကျပ်သော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် ဥရောပ သမဂ္ဂ (EU) ဈေးကွက်အတွင်းသို့ တင်သွင်းဆန်များ သိသိသာသာ တိုးပွားလာခြင်းတို့ကြောင့် ဖိအား များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

    မကြာသေးမီက စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အရောင်းအဝယ်ကာလအတွင်း EU သို့ ဆန်တင်သွင်းမှုသည် တန်ချိန် ၁.၇ သန်းခန့်ရှိခဲ့ပြီး ယင်းတို့အနက် အတော်များများသည် လက်ရှိကုန်သွယ်ရေး သဘော တူညီချက်များအရ အခွန်နှုန်းထား လျှော့ပေါ့ခြင်း သို့မဟုတ် အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့်များဖြင့် ဝင်ရောက် လာခြင်းဖြစ်သည်။ သွင်းအားစုစရိတ်များ မြင့်မားလာခြင်းနှင့် ကမ္ဘာ့အဆင့်မြင့်ဆုံး သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာနှင့် ထုတ်လုပ်မှုဆိုင်ရာစံနှုန်းများကို လိုက်နာရခြင်းတို့ကြောင့် ထုတ်လုပ်သူ များနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်သူများအတွက် မရေရာမှုများ ပိုမိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။

   မကြာသေးမီလများအတွင်း စပါးဈေးနှုန်းများသည် သိသိသာသာ ကျဆင်းလာသည့် ဖိအား များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး အချို့သော ထုတ်လုပ်သူများသည် ရှေးယခင်ကတည်းက ပိုမိုတည်ငြိမ်သည် ဟု သတ်မှတ်ထားကြသည့် Japonica ဆန်အမျိုးအစားဘက်သို့ ပြောင်းလဲစိုက်ပျိုးလာကြသည်။ သို့သော် ဤသို့ပြောင်းလဲမှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါက ဈေးကွက်တွင်ဆန်ပိုလျှံမှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင် ပြီး ဈေးကွက်တစ်ခုလုံး၏ တည်ငြိမ်မှုကို ပိုမိုပျက်ပြားစေနိုင်သည်။

ပြုပြင်ထိန်း‌ကျောင်းရမည့် အစီအမံများ

   ဆန်စပါးထုတ်လုပ်သူများသည် ဈေးကွက်တည်ငြိမ်မှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် လက်ရှိ မူဝါဒ များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် တောင်းဆိုထားကြသည်။ အထူးအခွင့်အရေး ကုန်သွယ်မှုစနစ် (GSP/ EBA) အောက်ရှိ အလိုအလျောက် အကာအကွယ်ပေးသည့် ယန္တရား (Safeguard mechanism) ကို ပြင်ဆင်ရန် တောင်းဆိုထားသည်။ သို့မှသာ တင်သွင်းမှု ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာပြီး ဈေးကွက်ကို ထိခိုက်စေသည့်အခါ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ တုံ့ပြန်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

     ထို့အပြင် ဤကဏ္ဍမှ Common Customs Tariff အခွန်နှုန်းထားများကို အမှန်တကယ်ရှိ နေသော စျေးကွက်အခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီစေရန်နှင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန်၏ အရေးပါမှုကို လည်း အထူးဖော်ပြထားသည်။ အခွန်နှုန်းထား ဖွဲ့စည်းပုံများသည် စျေးကွက်အခြေအနေများကို မှန်ကန်စွာ ပြန်လည်ထင်ဟပ်စေသည့်အတွက် အရေးကြီးသကဲ့သို့ ဥရောပ၏ ပြုပြင်ထုတ်လုပ် ရေးလုပ်ငန်းကဏ္ဍ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် EU အစားအသောက် ထောက်ပံ့ ရေးကွင်းဆက်အတွင်း ဖန်တီးလျက်ရှိသော တန်ဖိုးများကို ထိန်းသိမ်းခြင်းသည်လည်း အရေးပါ လျက်ရှိသည်။

    ဥရောပထုတ်ကုန်များအတွက် ပြည်တွင်းဈေးကွက်အတွင်း ပိုမိုအားကောင်းသော ပံ့ပိုးကူညီ မှုများ၊ ပရိုမိုးရှင်းများနှင့် ဘဏ္ဍာရေး အရင်းအမြစ်များအား ထောက်ပံ့ပေးရန် တောင်းဆိုထားသည်။ ဆန်စပါး၏ စီးပွားရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် နယ်မြေဒေသဆိုင်ရာကဏ္ဍများတွင် အရေးပါမှု များကြောင့် ၎င်းကို  EU စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒများတွင် "အထိခိုက်မခံသော ထုတ်ကုန်" (Sensitive product) အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသင့်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ ကုန်သွယ်မှုတွင် အပြန်အလှန် အကျိုးပြုမှုရှိစေရန်နှင့် EU ဈေးကွက်သို့ တင်သွင်းလာသော ဆန် များသည် ဥရောပထုတ်လုပ်သူများ လိုက်နာရသည့် စံနှုန်းများနှင့် တန်းတူညီမျှမှုရှိရန် အလေးပေး တောင်းဆိုထားသည်။

Source: European Supermarket Magazine, March 16, 2026

(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)