ကြက်သွန်နီဈေး မကျဆင်းစေရေး FTI မှ ဝယ်ယူ

     ကြက်သွန်နီ ရိတ်သိမ်းချိန် အများဆုံးကာလတွင် Occidental Mindoro ပြည်နယ်၌ ဈေး နှုန်းများကျဆင်းခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် နိုင်ငံပိုင်စားသုံးမှုရေးရာ ပူးပေါင်းထိန်းချုပ်ရေးအဖွဲ့ (FTI)သည် ထိုပြည်နယ်ရှိ တောင်သူများထံမှ ကြက်သွန်နီများ တိုက်ရိုက်ဝယ်ယူသွားမည် ဖြစ်  ကြောင်း ဖိလစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးရေးဌာနက ၉-၃-၂၀၂၆ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

    ဖိလစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန၏ လက်အောက်ခံအေဂျင်စီတစ်ခုဖြစ်သော FTI သည် ယခင်က Nueva Ecija ပြည်နယ်၌ ကြက်သွန်နီအိတ်အလုံး ၁၀,၀၀၀ ကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး မတ်လ ၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ အဆိုပါပြည်နယ်တွင် တစ်ရက်လျှင် ကြက်သွန်နီအိတ်အလုံး ၃,၀၀၀နှုန်း ဝယ်ယူလျက်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

   ဈေးကွက်တွင် ရောင်းလိုအားသည် ဝယ်လိုအားထက် ကျော်လွန်သွားသောအခါ ဈေးနှုန်း ပြိုလဲမှု (သို့မဟုတ်) ကြက်သွန်နီ၏ ဈေးကွက်တန်ဖိုး သိသိသာသာကျဆင်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်တတ် ကြောင်း၊ ယင်းသို့ဖြစ်ပေါ်ပါက တောင်သူစိုက်ကွင်းဈေး (farm-gate prices) ကို အလွန်နိမ့်ကျ သောအဆင့်သို့ ကျဆင်းစေလေ့ရှိပြီး တောင်သူများအတွက် သီးနှံရိတ်သိမ်းခြင်းကို အကျိုးအမြတ် ရှိစေတော့မည် မဟုတ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

   ယခုလမှ ဧပြီလအထိ ကြက်သွန်နီ ရိတ်သိမ်းချိန် အများဆုံးကာလဖြစ်သောကြောင့် ကြက် သွန်နီပမာဏ သိသိသာသာမြင့်တက်လာရန် မျှော်လင့်ရကြောင်း၊ ကြက်သွန်နီ၏တောင်သူ စိုက် ကွင်းဈေး ပြိုလဲကျဆင်းခြင်းပြဿနာသည် ကန့်သတ်ထားသော သိုလှောင်မှုစွမ်းရည်ကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားလာကြောင်း သိရှိရသည်။

   တောင်သူများထံမှ ကောက်ပဲသီးနှံများ တိုက်ရိုက်ဝယ်ယူခြင်းသည် ရိတ်သိမ်းထွက်ရှိမှု ပမာဏ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသကို သိုလှောင်ထားနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး တောင်သူစိုက်ကွင်းဈေးနှုန်းများ တည်ငြိမ်စေရန် အထောက်အကူပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖိလစ်ပိုင်စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနက ပြောကြား ခဲ့သည်။

    ယခုကဲ့သို့ FTI မှ တိုက်ရိုက်ဝယ်ယူခြင်း အစီအစဉ်သည် ပွဲစားအလွှာများ၏ အခန်းကဏ္ဍ ကို ကန့်သတ်နိုင်ပြီး တောင်သူများအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ထုတ်ကုန်များအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန် သည့် ဈေးနှုန်းများရရှိအောင် ကူညီပေးနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနမှ အတွင်းဝန် Agriculture Secretary Francisco Tiu Laurel, Jr. က ပြောကြားခဲ့သည်။

   FTI ဥက္ကဋ္ဌ Joseph Lo၊ Occidental Mindoro ပြည်နယ်မှ စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင် Alrizza Zubiriနှင့် San Jose မြို့နယ်မှ စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင် Romel Calisangan တို့သည် Occidental Mindoro ပြည်နယ် San Jose မြို့ရှိ WBI ကြက်သွန်နီအအေးခန်း သိုလှောင်ရုံအား စစ်ဆေးခဲ့ ကြပြီး အဆိုပါသိုလှောင်ရုံသည် ကြက်သွန်နီအိတ် အလုံး ၃၈၀,၀၀၀ ဆံ့ပြီး ၁၀-၃-၂၀၂၆ ရက်နေ့ တွင် စတင်လည်ပတ်မည်ဖြစ်ကာ FTI သည် မတ်လ တတိယပတ်တွင် ကြက်သွန်နီများ စတင် ဝယ်ယူမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    FTI ဥက္ကဋ္ဌနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန၊ အတွင်းဝန်တို့၏ ညွှန်ကြားချက်သည် နိုင်ငံတွင်း စား နပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး မြှင့်တင်ရန်နှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသားအားလုံးအတွက် ဈေးနှုန်းသင့်တင့်ကာ လက်လှမ်းမီမှုရှိစေရန် သေချာစေရန်ဖြစ်ကြောင်း Joseph Lo က ပြောကြားခဲ့သည်။ FTI ၏ အခန်းကဏ္ဍမှာ တောင်သူများမှ စားသုံးသူများအထိ စားနပ်ရိက္ခာ တန်ဖိုးကွင်းဆက်တစ်လျှောက် ဈေးကွက်ချိတ်ဆက်မှုများ အားကောင်းစေရန်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

   Occidental Mindoro ပြည်နယ်မှအရာရှိများသည် ပြည်နယ်အတွင်း ပိုမိုပွင့်လင်း မြင်သာသော ကြက်သွန်နီကုန်သွယ်မှုစနစ်တစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာစေမည့် မူဝါဒများနှင့် လမ်းညွှန် ချက်များ ချမှတ်နိုင်ရေးအတွက် ကြက်သွန်နီတောင်သူများနှင့် ကုန်သည်များ ပါဝင်သော ညှိနှိုင်း အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါအစည်းအဝေးသို့ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန နှင့် ၎င်း၏ တန်ဖိုးမြင့် ကောက်ပဲသီးနှံများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအစီအစဉ်၊ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းနှင့် စျေးကွက်ချိတ်ဆက်ရေးဌာနခွဲနှင့် အပင်လုပ်ငန်းဌာနအပြင် ကုန်သွယ်ရေးနှင့်စက်မှုလုပ်ငန်းဌာန တို့မှ ကိုယ်စားလှယ်များလည်း တက်ရောက်ခဲ့သည်။

    ထို့အပြင် အစည်းအဝေး၌ Occidental Mindoro ပြည်နယ်၏ ကြက်သွန်နီ လုပ်ငန်း ဆိုင်ရာ အခြေအနေများနှင့် ပြည်နယ်အတွင်းရှိ အအေးခန်းသိုလှောင်ရုံများ၏ အခြေအနေနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ ဈေးကွက်အတွင်း မတရားသော လုပ်ရပ်များကို ကာကွယ် ရန်အတွက် ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ကြက်သွန်နီကုန်သည်များအား မှတ်ပုံတင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း အကြံပြုချက်တို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ထိပ်တန်းကြက်သွန်နီ အထွက်ဆုံး ပြည် နယ်များမှာ Nueva Ecija၊ Occidental Mindoro၊ Pangasinanနှင့် Ilocos Sur တို့ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: The Manila Times, 10 March 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)