ပြည်ပကုန်သွယ်မှုသတင်းများ

          အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနေဖြင့် ဆီကြိတ်ပြီးဖွဲဖတ်များ ပြည်ပသို့ တင်ပို့မှုအား ၂ နှစ်ကျော်ကြာ တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားရှိခဲ့သည့် ကန့်သတ်ချက်များကို အောက်တိုဘာ ၃ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည် ဖယ်ရှားလျက် လက်ငင်းအကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိစေခဲ့ကြောင်း အိန္ဒိယအစိုးရက ပြောကြားခဲ့သည်။

          ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ၌ ပိတ်ပင်မှုများ မချမှတ်မီက အိန္ဒိယသည် နှစ်စဉ် ရူပီး ၁၀ ဘီလီယံခန့် တန်ဖိုးရှိသော ဆီကြိတ်ပြီးဖွဲဖတ် တန်ချိန် ၅၀၀၀၀၀ ခန့်ကို အဓိကအားဖြင့် ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်းနှင့် အခြားအာရှနိုင်ငံများသို့ တင်ပို့ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ ပြည်ပသို့တင်ပို့မှု ပြန်လည်စတင်ခြင်းသည် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း အစားအစာအဖြစ် အသုံးပြုသည့် ဆီကြိတ်ပြီးဖွဲဖတ်နှင့် ဖွဲနုဆီ နှစ်မျိုးလုံး ထုတ်လုပ်မှုကို မြင့်မားလာစေမည်ဖြစ်ကြောင်း စက်မှုဝန်ကြီးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူများက ပြောကြား ခဲ့သည်။

          အိန္ဒိယ ဆီကြိတ်ခွဲထုတ်လုပ်သူများအသင်း (Solvent Extractors' Association of India  ̶  SEA) ၏ အချက်အလက်များအရ  ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လမှစ၍ ဆီကြိတ်ပြီးဖွဲဖတ် ဈေးနှုန်းသည် တစ်တန်လျှင် အိန္ဒိယ ရူပီး ၁၀၀၀၀ (၁၁၃ ဒေါ်လာ) ခန့်အထိ ထက်ဝက်ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း သိရှိရ သည်။ ဆီကြိတ်ပြီးဖွဲဖတ် တင်ပို့မှုသည် အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းတွင် ဆန်စပါးကြိတ်ခွဲ ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ဆီကြိတ်ထုတ်ယူခြင်းလုပ်ငန်းတို့ကို အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေပြီး လယ်သမားများနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်သူများ အနေဖြင့် ဘေးထွက်ပစ္စည်းဖြစ်သော ဖွဲနုမှ ထွက်ကုန်တန်ဖိုး ပိုမိုရရှိစေရန် အထောက်အကူဖြစ်စေသည်ဟု SEA ၏ အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ B.V. Mehta က ပြောကြားခဲ့သည်။

          ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ တင်သွင်းသူဖြစ်သော အိန္ဒိယသည် မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ အာဂျင်တီးနား၊ ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းတို့ ကဲ့သို့သော နိုင်ငံများမှ စားအုန်းဆီ၊ ပဲဆီနှင့် နေကြာဆီတို့ အပါအဝင် စားသုံးဆီများကို တင်သွင်းရလျက်ရှိသည်။

          ဆီကြိတ်ပြီးဖွဲဖတ် တင်ပို့မှု ပြန်လည်စတင်ခြင်းသည် ဖွဲနုမှ ဆီထုတ်ယူမှုကို အမြတ်အစွန်း ဖြစ်စေပြီး ဖွဲနုဆီထုတ်လုပ်ပေးသွင်းမှုကို မြှင့်တင်နိုင်သည့်အပြင် အိန္ဒိယ၏ ဆီတင်သွင်းရန် လိုအပ် ချက်ကို လျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း Mr. Mehta က ပြောဆိုခဲ့သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်း Lucknow မြို့အခြေစိုက် ဆီစက်လုပ်ငန်းရှင် Ajay Jhunjhunwala ကလည်း ဆီကြိတ် ပြီးဖွဲဖတ် တင်ပို့မှုများသည် ဒေသတွင်း ဈေးနှုန်းများကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေပြီး ဆန်စပါးလုပ်ငန်း နယ်ပယ် အတွက် ပိုလျှံနေသော ထုတ်ကုန်များကို တင်ပို့နိုင်စွမ်းရရှိစေမည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Reuters, 3 October 2025(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်၌ အိန္ဒိယဆန်ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်နိုင်ရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရန်ပုံငွေအဖြစ် ပြည်ပသို့ ဘာစမာတီမဟုတ်သောဆန်များ တင်ပို့ရာတွင် တစ်တန်လျှင် ၈ ရူပီးနှုန်းဖြင့် ကောက်ခံရရှိသည့် မှတ်ပုံတင်ကြေးငွေများအနက်မှ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ထိန်းသိမ်းစီမံခန့်ခွဲရန် လယ်ယာ ထွက်ကုန်နှင့် ပြုပြင်ပြီးစားသောက်ကုန်များတင်ပို့မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (APEDA) သို့ အခွင့်အာဏာ အပ်နှင်းမှုနှင့်အတူ ကျန်ရှိသော ရန်ပုံငွေပမာဏအား မည်သို့အသုံးပြုမည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်အတွက် ကော်မတီတစ်ရပ်ကိုလည်း အိန္ဒိယ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီး ဌာနက ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြောင်း Hindu Business Line သတင်းဌာနက ဖော်ပြပါသည်။

          သို့ရာတွင် ထိုသို့စီစဉ်ဆောင်ရွက်မှုသည် များစွာသော ဘာစမာတီဆန် တင်ပို့သူလုပ်ငန်းရှင် များအကြား မကျေနပ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေလျက်ရှိပြီး အလားတူ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အဆိုပါရန်ပုံငွေ၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအား ၎င်းတို့မှ မည်ကဲ့သို့ အတင်းအကျပ်ထည့်ဝင်စေရသည်ကို မေးခွန်းထုတ်လျက်ရှိကြသည်။

          ဇူလိုင်လ၌ အိန္ဒိယ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဦးစီးဌာနသည် ဘာစာမာတီ မဟုတ်သောဆန် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ရန်ပုံငွေ (Non-Basmati Rice Development Fund  ̶  NBDF) ထူထောင်ခြင်း ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ သတင်းအရင်းအမြစ်များ၏ အဆိုအရ ၎င်းရန်ပုံငွေကို စီမံခန့်ခွဲရန်အတွက် APEDA အာဏာပိုင်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌက အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ဦးဆောင်လျက် လုပ်ငန်းနယ်ပယ် ၃ ခု မှ ကိုယ်စားလှယ်များအပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၈ ဦးပါဝင်သော စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး ရန်ပုံ စီမံခန့်ခွဲရန် သီးသန့်နည်းလမ်းများကို မကြာသေးမီက အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အဆိုပါ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့၏ ပထမအကြိမ် အစည်းအဝေးကို ဒီဝါလီပွဲတော်မတိုင်မီ၌ ကျင်းပနိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာ ဌာနများနှင့် လုပ်ငန်းနယ်ပယ်အဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် အဖွဲ့၌ ပါဝင်မည့်ပုဂ္ဂိုလ်များ ၏ အမည်စာရင်းကို ပေးပို့ရန် အောက်တိုဘာ ပထမပတ်၌ APEDA က တောင်းဆိုထားသည်ဟု အစိုးရ သတင်းအရင်းအမြစ်တစ်ရပ်က ဖော်ပြထားသည်။

          ဘာစမာတီဆန် တင်ပို့သူလုပ်ငန်းရှင်များက မေးခွန်းထုတ်လျက်ရှိသော မှတ်ပုံတင်ကြေး ငွေများအနက်မှ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ဝန်ဆောင်မှုနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံဆိုင်ရာ အခကြေးငွေ အဖြစ် NBDF ရန်ပုံငွေသို့ နှစ်စဉ် မေလကုန်၌ ပေးသွင်းရန်မှာ အပြီးသတ် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရန် ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ဘာစမာတီဆန် တင်ပို့မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အလားတူ ရန်ပုံငွေ ကောက်ခံရာတွင် လက်ရှိပေးသွင်းနေရသော ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းသို့ လျှော့ချပေးရန် ၎င်းတို့က APEDA သို့ တောင်းဆိုလျက်ရှိကြသည်။ ဘာစမာတီဆန်တင်ပို့မှု အရောင်းစာချုပ်များ မှတ်ပုံတင်ကြေးကို ဆန်တစ်တန်လျှင် ရူပီး ၃၀ နှုန်း ကောက်ခံရာမှ ရူပီး ၇၀ နှုန်းသို့ မြှင့်တင်ခဲ့ခြင်း အပေါ် ပန်ဂျပ်နှင့် ဟာရီယာနာ ပြည်နယ်များရှိ ဘာစမာတီဆန်တင်ပို့သော ကုန်သည်အသင်းများ က ကန့်ကွက်ခဲ့အပြီးတွင် ယခုကဲ့သို့ တောင်းဆိုချက် ပေါ်ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

          ဆန်တင်ပို့မှုနယ်ပယ်၌ ဦးဆောင်လုပ်ကိုင်နေသူတစ်ဦးက တူညီသော လုပ်ငန်းရပ်တစ်ခု တည်းအတွက် ဘာစမာတီဆန်နှင့် ဘာစမာတီမဟုတ်သောဆန် နှစ်မျိုးအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်း အား တရားဝင်အတည်ပြု လုပ်ဆောင်ရန် သင့်မသင့် မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။ အစိုးရအနေဖြင့် ဆန်ပို့ကုန် အရောင်းစာချုပ်များ မှတ်ပုံတင်ကြေးကို လျှော့ချပေးသင့်သည့်အပြင် APEDA သို့ ထည့်ဝင်နေရသည့် ဘာစာမာတီဆန်တင်ပို့မှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ရန်ပုံငွေ (Basmati Export Development Fund ̶ BEDF) ၌ ပါဝင်ရသော ရာခိုင်နှုန်းကိုလည်း လျှော့ချသင့်ကြောင်း ၎င်းက ပြောဆိုခဲ့သည်။

          NBDF ရန်ပုံငွေစီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့တွင် ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု အများဆုံး ပြည်နယ် ၁၀ ခုမှ ကိုယ်စားလှယ် ၂ ဦးကို အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ၁ နှစ်တာကာလစီ တာဝန်ထမ်းဆောင်စေရန် အစိုးရက ဆုံးဖြတ်ထားသည်။ လမ်းညွှန်ချက် ထုတ်ပြန်ထားရာ၌ ဆန်ထုတ်လုပ်သူ ထိပ်တန်း ၁၀ ဦး အမည် စာရင်းကို ၅ နှစ် တစ်ကြိမ် ပြန်လည်သုံးသပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ထို့အပြင် အန္တရာပရာ ဒေ့ရှ်ပြည်နယ် Kakinada မြို့အခြေစိုက် ဆန်ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (TREA)၊ ချတ္တီဂါ ပြည်နယ် Raipur မြို့အခြေစိုက် ဆန်ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (TREACG) နှင့် အိန္ဒိယ ဆန် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ် (IREF) တို့မှ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးစီသည် အဆိုပါ ရန်ပုံငွေ စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့၌ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။ APEDA အာဏာပိုင်အဖွဲ့ရှိ ကောက်ပဲသီးနှံဌာန၏ အကြီးအကဲသည် အဖွဲ့၏ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်မည် ဖြစ်သည်။

           အိန္ဒိယအစိုးရသည် ဆန်တင်ပို့မှု အရောင်းစာချုပ်များ မှတ်ပုံတင်ကြေးကောက်ခံရရှိမှုမှ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ပို့ကုန်မြှင့်တင်ရေး လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများ၌ အသုံးပြုရန် ပြဋ္ဌာန်းသတ်မှတ် ထားပြီး NBDF ရန်ပုံငွေ ကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် ကူညီထောက်ပံ့ရေး လုပ်ငန်းရပ်များဆောင်ရွက်သော အရာရှိများ၏ လစာပေးချေရာတွင်လည်း သုံးစွဲမည်ဖြစ်သည်။ လမ်းညွှန်ချက်ထုတ်ပြန်ထားရှိမှုအရ လယ်သမားများသို့ ကောင်းမွန်သော စိုက်ပျိုးရေးအလေ့အထ များ (GAP) နှင့် အော်ဂဲနစ်ထုတ်ကုန်များဆိုင်ရာ သင်တန်းပို့ချခြင်း၊ ဘာစမာတီမဟုတ်သောဆန် ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်ခြင်း၊ သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင် ရွက်ခြင်း၊ ပညာပေးဝန်ဆောင်မှုများ လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ ကုန်သွယ်ရေး ကိုယ်စားလှယ်များ စေလွှတ် ခြင်း၊ ပို့ကုန်မြှင့်တင်ရေး အစီအမံများနှင့် ရောင်းသူဝယ်သူ ချိတ်ဆက်တွေ့ဆုံပွဲများ ကျင်းပခြင်းနှင့် စားသုံးသူဆိုင်ရာ လေ့လာဆန်းစစ်မှုများ လုပ်ဆောင်ခြင်းတို့တွင် အဆိုပါ ရန်ပုံငွေများကို သုံးစွဲ မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: The Hindu Business Line, October 8, 2025(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

    ဘရာဇီးနိုင်ငံ၏နောက်၌ ကမ္ဘာဒုတိယအကြီးဆုံး ကော်ဖီတင်ပို့သူဖြစ်သည့် ဗီယက်နမ် နိုင်ငံ၏ ယခုနှစ် ပထမ ၉ လအတွင်း ကော်ဖီတင်ပို့မှုမှာ တန်ဖိုးအားဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆.၉၈ ဘီလီယံ ရှိပြီး ယခင်နှစ်ကာလတူထက် ၆၁ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်ခဲ့ကြောင်းသိရှိရပါသည်။ အဆိုပါ ပမာဏသည် ၂၀၂၄ တစ်နှစ်တာအတွင်း တင်ပို့ခဲ့သည့် တန်ဖိုးထက် ပိုမိုခဲ့ပြီး ဥရောပဈေးကွက်တွင် ဝယ်လိုအား များပြားလာခြင်းနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကော်ဖီဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်ခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

     တရုတ်အမျိုးသား စာရင်းအင်းဗျူရို၏ ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်များအရ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ ဗီယက်နမ်၏ ကော်ဖီတင်ပို့မှုတန်ဖိုးသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇.၈ ဘီလီယံသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏ နှစ်စဉ်ကော်ဖီတင်ပို့မှုသည် ‌ ပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် ဒေါ်လာ ၇ ဘီလီယံကို ကျော်လွန်သည့် သမိုင်းမှတ်တမ်းကို ရေးထိုးနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ် ကြောင်း Nikkei Asia ကဖော်ပြထားပါသည်။

  ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၌ ရိုဘတ်စတာကော်ဖီသည် အဓိကစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် ကော်ဖီမျိုးရင်း အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ယခုနှစ်တွင် တန်ဖိုးအားဖြင့် ဒေါ်လာ ၄.၉ ဘီလီယံအထိ တင်ပို့ ထားပြီးဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသော ကော်ဖီပို့ကုန်ဝင်ငွေမှာ အာရေးဘီးကားကော်ဖီစေ့များ တင်ပို့မှုမှ ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။

   ကမ္ဘာတစ်ဝန်းကော်ဖီဈေးနှုန်းများသည် ယခုနှစ် အစောပိုင်းတွင် စံချိန်တင်မြင့်တက်ခဲ့ပြီး မေလမှ ဇူလိုင်လအတွင်း တဖြည်းဖြည်းကျဆင်းလျက် ယခင်နှစ်ဈေးနှုန်းအဆင့်နှင့် တူညီသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း၊ တစ်ဖန် ဩဂုတ်လနှင့် စက်တင်ဘာလတွင် ဈေးနှုန်းပြန်လည် မြင့်တက်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

Source : The Nation Thailand, October 04, 2025(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

     ရုရှားသည် ဘရာဇီး၊ မြန်မာနှင့် အမေရိကန်တို့ကို ကျော်လွန်လျက် တရုတ်နိုင်ငံသို့ အစေ့ ထုတ်ပြောင်း တင်ပို့သည့် အကြီးမားဆုံးနိုင်ငံအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာကြောင်း  UkrAgroConsult သတင်းဝက်ဘ်ဆိုက်က ဖော်ပြပါသည်။

    ရုရှားစိုက်ပျိုးရေးပို့ကုန်ဗဟိုဌာန (Russian Federal Center “Agroexport”) ၏ အချက် အလက်များအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ ဩဂုတ်လအတွင်း ရုရှားနိုင်ငံသည် ပြောင်းတန်ချိန် ၂၈၇၀၀၀ ကျော်ကို တရုတ်ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့ခဲ့ရာ ယခင်နှစ် ကာလတူ၌ တင်ပို့ခဲ့သော တန်ချိန် ၉၆၀၀၀ ထက် သုံးဆကျော် ပိုမိုလာကြောင်း သိရသည်။ ပို့ကုန်တန်ဖိုးအရမူ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ကာလတူ ၌ ရရှိခဲ့သည့် ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၂၂ သန်းအပေါ် ၃.၁ ဆ တိုးတက်လျက် ဒေါ်လာသန်း ၇၀ အထိ ရရှိ ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

   တရုတ်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၌ ပြောင်းတန်ချိန် ၁၀ သန်းကျော် တင်သွင်းခဲ့သော်လည်း ယခုနှစ် ပထမရှစ်လအတွင်း၌ တန်ချိန် ၇၈၅၃၀၀ မျှသာ တင်သွင်းထားခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သော ၅ နှစ် တာ ကာလအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပျမ်းမျှ နှစ်စဉ်ပြောင်းတင်သွင်းမှုမှာ တန်ချိန် ၁၁.၁ သန်းဖြစ်ရာ ယခင်နှစ် တင်သွင်းမှုသည် ၅ နှစ်အတွင်းအနိမ့်ဆုံးဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြောင်းတင်သွင်းမှု လျော့ကျလာခြင်းသည် ပြည်တွင်း၌ ထုတ်လုပ်မှုမြင့်မားလာခြင်း၊ ကုန်လက်ကျန် စုဆောင်းမှု မြင့် တက်လာခြင်း၊ စီးပွားရေးတိုးတက်မှု နှေးကွေးလာမှုနှင့်အတူ ဝယ်လိုအား နည်းပါးလာခြင်း စသည့်အချက်များနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။

 အဆိုပါ အခြေအနေ၌ ယခင်က တရုတ်ဈေးကွက်သို့ ပြောင်းအဓိကပေးသွင်းသူဖြစ်သော ဘရာဇီးနိုင်ငံထံမှ တင်သွင်းမှုမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ပထမနှစ်ဝက်၌ တန်ချိန် ၅.၇၆ သန်းရှိခဲ့ရာမှ ယခုနှစ် အလားတူကာလတွင် တန်ချိန် ၂၄၅၀၀၀ သို့ သိသာစွာ ကျဆင်းခဲ့ပြီး ဇွန်လအတွင်း ဘရာဇီး ပြောင်းတင်သွင်းမှု လုံးဝ မရှိခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။ ယူကရိန်းထံမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းတင်ပို့မှု သည်လည်း မေလတွင် တန်ချိန် ၁၀၆၅၀၀ ရှိရာမှ ဇွန်လ၌ ၆၅၇၀၀ တန်သို့ ကျဆင်းခဲ့ပြီး ယခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းမှ တင်ပို့ခဲ့ပြီးသည့် ပြောင်းကုန်ချိန် စုစုပေါင်းမှာ ၂၃၁၀၀၀ တန်သာရှိသည်။

      ရုရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် ပြိုင်ဖက်များ၏ တင်ပို့မှုကျဆင်းနေခြင်းကို အခွင့်အရေး ရယူလျက် ယခုနှစ် ဇွန်လတွင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ပြောင်းတန်ချိန် ၈၁၉၀၀ အထိ တိုးမြှင့်တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး ပထမ နှစ်ဝက်အတွင်း တန်ချိန် ၂၀၁၄၀၀ တင်ပို့နိုင်သဖြင့် ယခင်နှစ် ကာလတူထက် နှစ်ဆကျော် တိုးတက်လာခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တရုတ်ဈေးကွက်သို့ ယခင်နှစ် ကာလတူ၌ တန်ချိန် ၁.၃၈ သန်းတင်ပို့နိုင်မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အမေရိကန်၏ ပြောင်းတင်ပို့မှုမှာ ယခုနှစ်တွင် တန်ချိန် ၂၀၀၀၀ ခန့်ဖြင့်သာ ရပ်ဆိုင်းနေခဲ့ပြီး ဤအချက်က နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်ရေး ကန့်သတ်မှုများ နှင့် နိုင်ငံရေးအရ ဆက်ဆံရေးတိုးတက်မှု အခြေအနေတို့ကို ထင်ဟပ်လျက်ရှိသည်။

Source: UkrAgroConsult, 8 October 2025(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)

    သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပထမရှစ်လတာကာလအတွင်း ပို့ကုန်မှ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၁ ဒသမ ၅၅ ဘီလီယံ ဝင်ငွေရရှိခဲ့ကြောင်း ပို့ကုန်တိုးတက်ရေးဘုတ်အဖွဲ့ ( အီးဒီဘီ )က  ယမန်နေ့က ၎င်း၏နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

    ယခုနှစ်အတွင်း ပို့ကုန်တင်ပို့မှုသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် အလားတူကာလက ပို့ကုန်တင်ပို့မှု နှင့်နှိုင်း ယှဉ်ပါက ၆ ဒသမ ၆၁ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်မှုရှိသည်ဟု အီးဒီဘီက ပြောကြားသည်။

      ဩဂုတ်လက ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှု နှစ်ခုစလုံး၊ ပို့ကုန်စုစုပေါင်းသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၆ ဘီလီယံ ရှိသည်ဟု အီးဒီဘီကဆိုသည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပို့ကုန်သတ်မှတ်ချက်ကို ပြည့်မီမည်ဟု ယုံကြည် ကြောင်း အီးဒီဘီကပြောကြားသည်။

Source: ဆင်ဟွာ                                                               

DOCA(ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ)