ထိုင်းနိုင်ငံ၊ Ratchaburi ပြည်နယ်၏ ထူးခြားသည့် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်နှစ်မျိုးဖြစ်ကြ သော Damnoen Saduak သံပရာသီးနှင့် Ratchaburi ပြည်နယ်ထွက် Nam Dok Mai သရက်သီး တို့ကို ဒေသဆိုင်ရာအညွှန်း (Geographical Indication – GI) ထုတ်ကုန်အသစ်များအဖြစ် သတ် မှတ်ခံရပြီဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

     GI အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းသည် ပြည်နယ်စိုက်ပျိုးထွက်ကုန်များ၏ အရည်အသွေးနှင့် ထုတ်လုပ်မှုစံနှုန်းများကို အားဖြည့်ပေးကြောင်း၊ GI မှတ်ပုံတင်ခြင်းသည် ထုတ်လုပ်သူအသိုင်း အဝိုင်းများ၏ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ ထုတ်ကုန်တန်ဖိုးကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းနှင့် ဝင်ငွေရရှိရန် နောက်ထပ်အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးခြင်းတို့အပြင် ရေရှည်တည်တံ့သော ဒေသခံ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုလည်း အထောက်အကူပြုကြောင်း သိရှိရသည်။

     ထိုင်းမူပိုင်ခွင့်ဦးစီးဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Auramon Supthaweethum က မူပိုင်ခွင့် ဦးစီးဌာနသည် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီး Suphajee Suthumpun ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ချမှတ်ထားသော မူဝါဒကို ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ရှင်း လင်းပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါမူဝါဒသည် မူပိုင်ခွင့်ဖြင့် ထိုင်းထုတ်ကုန်များ၏ တန်ဖိုးမြှင့်တင်ရန်၊ ကုန်သွယ်ရေးအခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးရန်၊ တောင်သူများ၏ ဝင်ငွေမြှင့်တင်ရန်နှင့် ဒေသခံ စီးပွား ရေးများ အားကောင်းလာစေရန်အတွက် ပံ့ပိုးပေးသည့်အချက်အဖြစ် အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်ထား သည်။     ထိုင်းမူပိုင်ခွင့်ဦးစီးဌာနအား တန်ဖိုးမြင့် စိုက်ပျိုးထွက်ကုန်များ အဆင့်မြှင့်တင်ရန်နှင့် ကမ္ဘာ့ ဈေးကွက်များတွင် ထိုင်းကုန်ပစ္စည်းများ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ဒေသအသီး သီး၌ GI အကာအကွယ်ပေးရေးကို အရှိန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားထားသည်။

     Damnoen Saduak သံပရာသီးနှင့် Ratchaburi ပြည်နယ်ထွက် Nam Dok Mai သရက် သီးတို့ကို မှတ်ပုံတင်ခြင်းသည် Ratchaburi ပြည်နယ်၏ GI ထုတ်ကုန်စုစုပေါင်း အရေအတွက်ကို ၈ ခု အထိ ရောက်ရှိစေကြောင်း၊ ယခင်ရှိပြီးသား ထုတ်ကုန် ၆ မျိုးမှာ Ratchaburi ပြည်နယ်ထွက် နဂါးရုပ်ပုံထွင်းထုထားသည့် ရိုးရာမြေထည်၊ Bang Chang ခရိုင်ထွက် ငရုတ်သီး၊ Photharam ခရိုင်ထွက် မုန်လာဥခြောက်၊ Bang Phae ခရိုင်ထွက် ရေချိုပုဇွန် ထုပ်ကြီး၊ Ban Kha ခရိုင်ထွက် နာနတ်သီးနှင့် Ratchaburi ပြည်နယ်ထွက် အုန်းမွှေးတို့ဖြစ်ကြောင်း၊ Auramon ၏ ပြောကြား ချက်အရ အဆိုပါ GI ထုတ်ကုန် ၈ မျိုးသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ပြည်နယ်အတွက် ဘတ် ၈.၅၃ ဘီလီ ယံကျော် စီးပွားရေးတန်ဖိုးကို ဖန်တီးပေးခဲ့ကြောင်း သိရှိရသည်။

    Damnoen Saduak သံပရာသီးသည် နှစ်ရှည်လများ တည်ရှိခဲ့သော သံပရာမျိုးကွဲ ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ထူးခြား၍ လုံးဝန်းသော ပုံသဏ္ဍာန်၊ အခွံပါးခြင်းနှင့် ချောမွေ့တောက်ပြောင်သော မျက်နှာ ပြင်တို့ကြောင့် လူသိများကြောင်း၊ အသီးကို လှိမ့်ခြင်း သို့မဟုတ် ညှစ်ခြင်းပြုလုပ်သောအခါ ရနံ့ပြင်း ကို ထုတ်လွှတ်ပေးပြီး အဆိုပါရနံ့သည် လက်ပေါ်တွင် ကြာရှည်စွာတည်ရှိနေကြောင်း၊ သံပရာသီး ၏အသားမှာ ကြည်လင်ဖြူစင်ပြီး အစေ့နည်းပါးကာ အရည်ရွှမ်းပြီး ချဉ်သော်လည်း မခါးသည့် အရသာနှင့် ထူးခြားသောရနံ့ကို ပေးစွမ်းကြောင်း၊ အဆိုပါဝိသေသလက္ခဏာများသည် Ratchaburi ပြည်နယ်၏ ရေစီးရေလာ ကောင်းမွန်သော ဩဇာကောင်းသည့် နုန်းမြေ၊ မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းမှရရှိသော ရေအရင်းအမြစ်နှင့် သင့်လျော်သော ရာသီဥတုများဖြစ်သည့် စိုက်ပျိုးမှုအခြေအနေများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။

    အဆိုပါအချက်များသည် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အသိပညာနှင့် မျိုးဆက်ပေါင်းစုံ လက်ဆင့်ကမ်း ဖြတ်သန်းလာသော တောင်သူများ၏ အတွေ့အကြုံများနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ Damnoen Saduak သံပရာသီးကို ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အသိအမှတ်ပြုခံရသည့် အရည်အသွေးမြင့် သံပရာသီးများ ထဲမှ တစ်မျိုးအဖြစ် နေရာရရှိစေခဲ့ကြောင်း၊ အဆိုပါထုတ်ကုန်သည် တစ်နှစ်လျှင် ဘတ်၇၁၆ သန်း ကျော် စီးပွားရေးတန်ဖိုးကို ဖန်တီးပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

    Ratchaburi ပြည်နယ်ထွက် Nam Dok Mai သရက်သီးတွင် Nam Dok Mai Si Thong သရက်မျိုးကွဲနှင့် Nam Dok M နံပါတ် ၄ သရက်မျိုးကွဲ နှစ်မျိုးစလုံး ပါဝင်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် အခြား နိုင်ငံများမှ လူကြိုက်များသည့်အသီးဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါသရက်သီးသည် ရှည်မျောမျောပုံ သဏ္ဍာန်ရှိကာ အစေ့၏ အဖျားဖက်တွင် ကျယ်ဝန်း၍ အဝိုင်းပုံဖြစ်ပြီး အဖျားဖက်သို့ သွယ်လျသွား ကြောင်း၊ အဆိုပါသရက်သီးသည် ပါးလွှာသော်လည်း ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး ချောမွေ့သော အခွံပါရှိကာ အသီးမှည့်ချိန်တွင် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော အဝါရောင်သို့ ပြောင်းလဲသွားကြောင်း သိရှိရသည်။

     သရက်သီး၏ အသားမှာ မာကျောပြီး ချောမွေ့နူးညံ့ကာ အမျှင်မပါကြောင်း၊ အရောင်အသွေး ညီညာပြီး အရသာမှာလည်း မွှေးကြိုင်ချိုမြိန်၍ အစေ့မှာ ပါးလွှာပြီး ပြားချပ်ကြောင်း၊ အဆိုပါ ဝိသေသနလက္ခဏာများသည် သရက်စိုက်ပျိုးရန် သင့်လျော်သော ပထဝီအနေအထားနှင့် ရာသီဥတု အခြေအနေများအပြင် ဒေသခံတောင်သူများ၏ သရက်ခြံအုပ်ချုပ်မှုနှင့် သီးနှံပြုစုစောင့်ရှောက်မှု ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါအချက်များက Ratchaburi ပြည်နယ်ထွက် Nam Dok Mai သရက်သီးများကို အရည်အသွေး တစ်သမတ်တည်းရှိစေရန်နှင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ထုတ်လုပ်နိုင်စေရန် အထောက်အကူပြုကြောင်း သိရှိရသည်။

    အဆိုပါသရက်သီးများသည် တရုတ်၊ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂအပါအဝင် နိုင်ငံရပ်ခြားဈေးကွက် အများအပြားတွင် တင်ပို့ရန် အလားအလာရှိကြောင်း၊ သရက်သီးတင်ပို့မှုမှ တစ်နှစ်လျှင် ဘတ် ၁၆၆ သန်းကျော် စီးပွားရေးတန်ဖိုးကို ဖန်တီးပေးကြောင်း သိရှိရသည်။

     GI မှတ်ပုံတင်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မူပိုင်ခွင့်ဦးစီးဌာနသည် ပြည်နယ်နှင့် သက်ဆိုင်ရာ အေဂျင်စီ များနှင့် ပူးပေါင်း၍ အောက်ပါတန်ဖိုးကွင်းဆက်တစ်လျှောက် GI အကာအကွယ်၏ အကျိုးကျေးဇူး များကို တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်းတို့မှာ ထုတ်လုပ်မှုစံနှုန်းများ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဒေသခံအမှတ်တံဆိပ်များနှင့် ထုတ်ကုန်အသစ်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခြင်း၊ စားသောက်ကုန် လုပ်ငန်းတွင် GI ပါဝင်ပစ္စည်းများကို မြှင့်တင်ခြင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များနှင့် ရိုးရာအသိပညာကို အခြေခံသည့် ထူးခြားသော ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် တီထွင်နိုင်စွမ်းရှိသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေခြင်းနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံရပ်ခြားဈေးကွက်များကို တိုးချဲ့ခြင်းတို့ ပါဝင်ကြောင်း၊ အဆိုပါဆောင်ရွက်ချက်များသည် Ratchaburi ပြည်နယ်၏ GI ထုတ်ကုန်များ တန်ဖိုးကို ထပ်မံ မြှင့်တင်နိုင်ရန်၊ ဝင်ငွေပိုမိုတည်ငြိမ်စေရန်နှင့် ရေရှည်တွင် ပြည်နယ်၏ ရပ်ရွာစီးပွားရေးကို အားကောင်း စေရန် မျှော်လင့်ကြောင်း Auramon က ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: The Nation Thailand, 14 August 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)