အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ အရန်ရိက္ခာဆန်များကို လွတ်လပ်စွာဈေးကွက်တင်ရောင်းချမှုစနစ် (Open Market Sale Scheme - OMSS) ဖြင့် အစိုးရက ရောင်းချပေးလျက်ရှိသော ဆန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်မားမှုနှင့်အတူ မုတ်သုံမိုးရွာသွန်းမှု အားပျော့နေခြင်းကြောင့် မိုးစပါးစိုက်ပျိုးမှု နှောင့်နှေးလျက် ရှိသည့် အခြေအနေတွင် ဆန်ပို့ကုန်ဈေးနှုန်းများသည် ရက်သတ္တ သုံးပတ်ဆက်တိုက် မြင့်တက်လာ ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယ၏ ဆန်ကွဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်သော ပေါင်းဆန်ဈေးနှုန်းသည် ယခင်သီတင်းပတ်၌ တစ်တန်လျှင် ၃၄၈ - ၃၅၂ ဒေါ်လာနှုန်း ရှိခဲ့ရာမှ ဇူလိုင် ၁၆ ရက် ကြာသပတေးနေ့ ရက်သတ္တပတ် တွင် တစ်တန်လျှင် ၃၅၂ - ၃၅၇ ဒေါ်လာနှုန်းသို့ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဆန်ကွဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သော ဆန်ဖြူဈေးနှုန်းမှာ တစ်တန်လျှင် ၃၅၃ - ၃၅၇ ဒေါ်လာနှုန်းထား၌ တည်ရှိနေခဲ့သည်။
ဈေးကွက်အတွင်း၌ OMSS အစီအစဉ်ဖြင့် ရောင်းချသောဆန်၏ ဈေးနှုန်းများမှာ ကျဆင်း လာမည်ဟု မျှော်မှန်းထားသော်လည်း အစိုးရက ဈေးနှုန်းတိုးမြှင့်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ကောလ် ကတ္တားမြို့အခြေစိုက် ကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၁၀ ရက်နေ့အထိ လယ်သမား များ၏ စပါးစိုက်ပျိုးပြီးစီးမှုမှာ ဧရိယာဟက်တာ ၁၁.၅ သန်းရှိရာ ယခင်နှစ်ကာလတူ၌ စိုက်ပျိုးထား နိုင်သည့် ဟက်တာ ၁၂.၆ သန်းအောက်သို့ လျော့ကျနေဆဲဖြစ်သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင်မူ ရေကြီးနစ်မြုပ်မှုကြောင့် ခရိုင်ပေါင်း ၁၂ ခု၌ သီးနှံစိုက်ပျိုးမှု ဧရိယာ အနည်းဆုံး ၂၈၆၁၀ ဟက်တာခန့် ပျက်စီးမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး စပါးနှင့် စပါးပျိုးခင်းများ ထိခိုက်မှု များပြားခဲ့သည်။ လက်ရှိခန့်မှန်းချက်မှာ ကနဦးမျှသာဖြစ်ပြီး ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အခြေအနေ အပြည့် အစုံကို ရေနစ်မြုပ်မှု ပြန်လည်ကျဆင်းသွားချိန်မှသာ ရှင်းလင်းစွာ သိနိုင်မည်ဟု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် စိုက်ပျိုးရေးပညာပေးဌာနမှ အရာရှိတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဆန်ကွဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သော ဆန်ဖြူဈေးနှုန်းမှာ ယခင်သီတင်းပတ်၌ တစ်တန်လျှင် ဒေါ်လာ ၄၅၀ နှုန်း ရှိခဲ့ရာမှ ၄၄၅ - ၄၅၀ ဒေါ်လာ နှုန်းထားသို့ ကျဆင်းခဲ့သည်ဟု ကုန်သည်များက ပြောဆိုကြသည်။ ဗန်ကောက်မြို့ အခြေစိုက် ကုန်သည်တစ်ဦးက ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ ၏ ဆန်ကွဲ ၅ မှတ်ပါဝင်သော ဆန်ဖြူတင်သွင်းမှုကို ဆိုင်းငံ့ခြင်းက ဝယ်လိုအားအပေါ် ထပ်မံဖိစီးမှု ဖြစ်ပေါ်စေမှုနှင့်အတူ မဖြစ်မနေလိုအပ်မှသာ ဝယ်ယူသဖြင့် ဆန်ဝယ်ယူမှု အခြေအနေသည် အကန့်အသတ်ဖြင့်သာရှိကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
ခြောက်သွေ့ရာသီ ရိတ်သိမ်းထွက်ရှိမှုမှ ဆန်များ ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်လာသဖြင့် ရောင်း လိုအားအပိုင်းမှာမူ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လျက်ရှိသည်။ သို့သော် ကုန်သည်များအနေဖြင့် ယခု နှစ် နှောင်းပိုင်းကာလ၌ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေရှိသော အယ်လ်နီညိုရာသီဥတုဖြစ်စဉ်၏ ဆန်စပါး စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုအပေါ် သက်ရောက်နိုင်မှုကို ဆက်လက် သတိပြုလုပ်ကိုင်လျက်ရှိသည်။
ဗီယက်နမ်ဈေးကွက်တွင် ဆန်ကွဲ ၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သော ဆန်ဖြူဈေးနှုန်းမှာ ဇူလိုင် ၁၆ ရက်နေ့၌ တစ်တန်လျှင် ၄၄၅ - ၄၅၀ ဒေါ်လာနှုန်းထား၌ ယခင်ရက်သတ္တပတ်အတိုင်း မပြောင်းလဲ ဘဲ တည်ရှိနေခဲ့သည်။ လက်ရှိ သီးနှံရိတ်သိမ်းရာသီမှ ကုန်ဝင်ရောက်မှုကြောင့် ရောင်းလိုအား မြင့် တက်လာနိုင်မှုကို ဆန်ဝယ်လက်များက စောင့်ကြည့်လျက်ရှိရာ ကုန်သွယ်ရောင်းဝယ်မှုများသည် နှေးကွေးလျက်ရှိသည်ဟု ဟိုချီမင်းမြို့ အခြေစိုက် ကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောဆိုခဲ့သည်။ နွေရာသီမှ ဆောင်းဦးရာသီကြား စပါးရိတ်သိမ်းမှုသည် ဇူလိုင်လကုန်မှ ဩဂုတ်လအထိ ကာလအတွင်း အမြင့် မားဆုံးသို့ ရောက်ရှိမည်ဟု လယ်သမားများက ပြောဆိုထားသည်။
Source: The Hindu Business Line, 17 Jul 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)