ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် ချီလီနိုင်ငံနှင့် လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်မှု သဘောတူညီချက် (FTA) အတွက် ညှိနှိုင်းမှုများကို လာမည့်လအစောပိုင်းတွင် အပြီးသတ်နိုင်ရန် အလားအလာကောင်းနေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေး ဒုတိယဝန်ကြီး Allan Gepty က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။
ချီလီနိုင်ငံနှင့် ဘက်စုံစီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူညီချက်အတွက် ညှိနှိုင်းမှုများသည် ပြီးစီးလုနီးပါး ဖြစ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း Gepty က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ဧပြီလတွင် ပြုလုပ်မည့် နောက်ဆုံးအကျော့ ဖြစ်လာနိုင်သော ညှိနှိုင်းမှုအတွင်း ဆွေးနွေးရန် အချက်အနည်းငယ်သာ ကျန်ရှိတော့ကြောင်းလည်း ၎င်းက ထပ်ပေါင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။
ဆွေးနွေးဆဲဖြစ်သော တိကျသည့် အကြောင်းအရာများကိုမူ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရန် Gepty က ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း သဘောတူညီချက်ရရှိရန် ကြီးမားသောအတားအဆီးများ မရှိကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပါသည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံမှ ချီလီနိုင်ငံသို့ တင်ပို့သော ပို့ကုန်တန်ဖိုးမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၄၃.၃ သန်းရှိပြီး ချီလီနိုင်ငံမှ တင်သွင်းသော သွင်းကုန်တန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၉၀.၈ သန်းအထိ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ယခုအဆိုပြုထားသော FTA အတည်ပြုပြီးပါက ၎င်းသည် လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံတစ်ခုနှင့် ဖိလစ်ပိုင်တို့အကြား ပထမဆုံးသော လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် အခြားကုန်သွယ်ဖက်များနှင့် လည်း ညှိနှိုင်းမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) နှင့် အဆိုပြုထားသော လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်မှုသဘောတူညီချက် ဆွေးနွေးမှုများသည်လည်း ပုံမှန်အတိုင်း ရှေ့ဆက်နေကြောင်း Gepty က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ညှိနှိုင်းသူများသည် ဇွန်လတွင် ဆွေးနွေးမှုများအပြီးသတ်နိုင်ရန် ရည်မှန်းထားကြကြောင်း သိရပါသည်။ နောက်တစ်ကျော့ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများကို မေလ ၁၈ ရက်မှ ၂၂ ရက်အထိ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ၎င်းသည် နောက်ဆုံးအကျော့ ဖြစ်နိုင်ကြောင်းလည်း Gepty က ထပ်ပေါင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။ EU နှင့် ဆွေးနွေးမှုများတွင် ဖိလစ်ပိုင်၏ ဦးစားပေးကိစ္စရပ် တစ်ခုမှာ အထည်အလိပ်လုပ်ငန်းအပါအဝင် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်သူများအတွက် ပိုမိုလွတ်လပ်သော မူရင်းဒေသဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ ရရှိရန် ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည့် ပထမအကျော့ ဆွေးနွေးမှုများနောက်ပိုင်း ကနေဒါနိုင်ငံနှင့် ညှိနှိုင်းမှုများသည်လည်း တိုးတက်မှုရှိနေကြောင်း သိရပါသည်။ နောက်တစ်ကျော့ ညှိနှိုင်းမှုကို ဧပြီလတွင် ပြုလုပ်ရန်စီစဉ်ထားပြီး သဘောတူညီချက်ပါ အခန်းကဏ္ဍအားလုံးအတွက် အသေးစိတ် စာသားအခြေပြု ဆွေးနွေးမှုများကို စတင်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။
Source: Inquirer net
DOCA (ရန်ကုန်)