အိန္ဒိယ၏ စားသုံးဆီတင်သွင်းမှုသည် ပွဲတော်ရာသီမတိုင်မီ သိုလှောင်မှု ပြန်လည် ဖြည့်တင်းရန်အတွက် စားအုန်းဆီနှင့် ပဲပုပ်ဆီများကို ဆီသန့်စင်မှုလုပ်ငန်းရှင်များက အရှိန်မြှင့် ဝယ်ယူခြင်းကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် ၁၀ လအတွင်း အမြင့်ဆုံးသို့ တင်သွင်းမှုမြင့်တက် ခဲ့ကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးဦးဆောင်အဖွဲ့တစ်ခုက ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက် (ကြာသပတေးနေ့)တွင် ပြောကြားခဲ့ ကြောင်း ရိုက်တာ (Reuters) သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားသည်။
ကမ္ဘာ့အများဆုံး ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ တင်သွင်းသူနိုင်ငံဖြစ်သည့် အိန္ဒိယထံမှ ဝယ်လိုအား တိုးတက်လာခြင်းသည် ထိပ်တန်းထုတ်လုပ်သူနိုင်ငံများဖြစ်သော အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှားနှင့် အာဂျင်တီးနားတို့၏ ဆီလက်ကျန်များ ကျဆင်းစေပြီး စားအုန်းဆီနှင့် ပဲပုပ်ဆီ ကြိုပွိုင့်စံပြုဈေးနှုန်း များအား အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် စားအုန်းဆီတင်သွင်းမှုသည် တန်ချိန် ၇၃၀,၉၆၅ အထိ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ၅ လတာအတွင်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကြောင်း နှင့် ယခင်လထက် ၅၀ % ခန့် တင်သွင်းမှု မြင့်တက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း မွမ်ဘိုင်းအခြေစိုက် အိန္ဒိယဆီကြိတ်ခွဲထုတ်လုပ်များအသင်း (Solvent Extractors' Association of India-SEA) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
ပဲပုပ်ဆီတင်သွင်းမှုအနေဖြင့် တန်ချိန် ၄၉၈,၈၈၁၊ ၃၁ % မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ၇ လတာအတွင်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး နေကြာဆီတင်သွင်းမှုမှာလည်း ၂၅၁,၆၃၉ တန်၊ ၄ % ခန့် မြင့်တက်လာ ခဲ့ကြောင်း SEA အရ သိရှိရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
အိန္ဒိယ၏ စုစုပေါင်းစားသုံးဆီတင်သွင်းမှုသည် တန်ချိန် ၁.၄၈ သန်း၊ ၃၃.၃ % မြင့်တက် ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလနောက်ပိုင်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြ ထားသည်။ အဆိုပါ ကိန်းဂဏန်းများသည် အိမ်နီးချင်း နီပေါနိုင်ငံမှ ကုန်းလမ်းမှတစ်ဆင့် ရောက်ရှိ လာသော အခွန်လွတ်စားသုံးဆီသင်္ဘောများကို ဖယ်ထုတ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု SEA က ဆိုသည်။
အိန္ဒိယ၏ ပွဲတော်ရာသီနီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ ဝယ်လိုအားပိုမိုအားကောင်းလာမည့် မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ဆီသန့်စင်သူများက စားသုံးဆီ၀ယ်လိုအားများလာနေကြောင်း မွမ်ဘိုင်းအခြေစိုက် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီပွဲစားအဖွဲ့ဖြစ်သည့် Sunvin Group ၏အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Sandeep Bajoria ကပြောကြားသည်။ အိန္ဒိယအနေဖြင့် စားသုံးဆီများ ပုံမှန်အားဖြင့် ဝယ်လိုအားကျဆင်း နေချိန် သြဂုတ်လမှ နိုဝင်ဘာလအတွင်း ပွဲတော်များကို ဆက်တိုက်ကျင်းပမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိ ရသည်။ စားအုန်းဆီ တန်ချိန် ၇၀၀,၀၀၀ ကျော် တင်သွင်းနိုင်မှုနှင့်အတူ ဩဂုတ်လတွင်လည်း သွင်းကုန်က အားကောင်းနေနိုင်သည်ဟု Bajoria က ဆက်လက်ပြောကြားသည်။
အိန္ဒိယသည် စားအုန်းဆီအများစုကို အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မလေးရှားတို့မှ တင်သွင်းပြီး ပဲပုပ်ဆီ နှင့် နေကြာဆီများကို အာဂျင်တီးနား၊ ဘရာဇီး၊ ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းတို့မှ အဓိကတင်သွင်းကြောင်း သိရှိရသည်။
Source: Reuters, 13 August 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)