စံချိန်တင် ဆန်ပိုလျှံမှုကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဆန်ဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းမည့် ဖိအားနှင့် ရင်ဆိုင်နေရ

     ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှစ၍ ရရှိထားသော စာရင်းအချက်အလက်များအရ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၏ ဆန်လက်ကျန် သိုလှောင်ပမာဏသည် အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ယင်းကြောင့် ဆန်ဈေးနှုန်းများသည် ဆက်လက်ကျဆင်းနိုင်သည့် အလားအလာရှိနေသည်။

    ဇူလိုင် ၂၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပခဲ့သော အစားအသောက်၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ဒေသ မူဝါဒများဆိုင်ရာကောင်စီ၏ အစားအသောက်ကော်မတီခွဲ အစည်းအဝေးတွင် စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီးဌာနက ဇွန်လကုန်၌ ဆန်လက်ကျန် တန်ချိန် ၂.၄၃ သန်း ရှိကြောင်း သတင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ သည်။

    လွန်ခဲ့သောနှစ် တူညီသည့်ကာလတွင် ဆန်လက်ကျန် တန်ချိန် ၁.၅၅ သန်းသာ ရှိခဲ့သော် လည်း ယခုနှစ် ဇွန်လကုန်တွင် တန်ချိန် ၂.၂၁ သန်းမှ ၂.၃၄ သန်းအထိ မြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက မတ်လအတွင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ သို့သော် လတ်တလော လက်ရှိကိန်းဂဏန်း များမှာ အဆိုပါ ခန့်မှန်းချက်ထက်ပင် ကျော်လွန်သွားခဲ့သည်။

     သင့်တင့်မျှတသော ဆန်လက်ကျန် ပမာဏမှာ တန်ချိန် ၁.၈ သန်းမှ ၂ သန်းကြား ဖြစ်သည် ဟု သတ်မှတ်ထားကြသည်။ ဆန်လက်ကျန်ပမာဏ မျှော်လင့်ထားသည်ထက် ပိုမိုများပြားလာ ရခြင်းမှာ ပြည်တွင်း ဆန်စျေးနှုန်းများ မြင့်မားနေမှုကြောင့် ပြည်ပမှ ဆန်တင်သွင်းမှု ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူများ က အဓိက သုံးသပ်ကြသည်။

    အခွန်နှုန်းထား မြင့်မားစွာ စည်းကြပ်ခံရသည့် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၏ ပြည်ပမှ ဆန်တင်သွင်း မှုမှာ ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် ရာဂဏန်းမျှသာ ရှိလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ၂၀၂၅ ဘဏ္ဍာ ရေးနှစ်အတွင်း ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၏ ဆန်တင်သွင်းမှုမှာ တန်ချိန် ၁၁၀,၀၀၀ ခန့်အထိ ရှိခဲ့ပြီး အဆိုပါ ပမာဏမှာ "ဝန်ကြီးဌာန၏ မူလခန့်မှန်းချက်များတွင် ထည့်သွင်းတွက်ချက်ထားခြင်း မရှိခဲ့သော ပမာဏ" ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

   ဆန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သောကြောင့် လယ်သမားများသည် ပြည်သူများ၏ အဓိကစားနပ်ရိက္ခာဖြစ်သော ဆန်ကို ဆက်လက်စိုက်ပျိုးရန် စိတ်အားထက်သန်နေကြသည်။ ဝန်ကြီးဌာနက ဆန်စိုက်ဧကကို လျှော့ချရန် မျှော်မှန်းထားသော်လည်း အမှန်တကယ် လျှော့ချနိုင် သည့် ပမာဏမှာ မျှော်မှန်းထားသလောက် မရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

    ဇွန်လကုန်အထိ တောင်သူများ၏ စိုက်ပျိုးရန် ရည်ရွယ်ချက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ အရ လာမည့်နှစ် ဇွန်လကုန်တွင် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၏ ဆန်လက်ကျန်ပမာဏသည် တန်ချိန် ၂.၆၃ သန်းမှ ၂.၈၁ သန်းအထိ ပိုမိုမြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ခန့်မှန်းထားသည်။

    ဆန်ပိုလျှံမှုကြောင့် ဆန်စျေးနှုန်းများ ထိုးဆင်းသွားခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်အတွက် စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ကြီး Norikazu Suzuki နှင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး အကျိုးစီးပွားကာကွယ်ရေး အာဏာပိုင် လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (LDP) လွှတ်တော်အမတ်များက ပြီးခဲ့သည့်နှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတော် အရန်ဆန်မှ ထုတ်ရောင်းပေးခဲ့သော ဆန်တန်ချိန် ၅၉၀,၀၀၀ ကို အစိုးရက ပြန်လည်ဝယ်ယူရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

    သို့သော်လည်း ဝန်ကြီးချုပ် Sanae Takaichi ၏ အထက်တန်းအကြံပေးတစ်ဦးကမူ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမားမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် လုပ်ဆောင်နေသည့် အစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းမှုများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေလိမ့်မည်ဟုဆိုကာ သဘောမတူဘဲ ငြင်းဆန်ထားသည်။ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ၎င်းတို့၏ ပြန်လည်ဝယ်ယူရေး အစီအစဉ်များကို လက်ရှိတွင် ခေတ္တဆိုင်းငံ့ထားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဇူလိုင် ၂၈ ရက်နေ့၌ ကြေညာခဲ့သည်။

    ဝန်ကြီးဌာန၏ လုပ်ငန်းလမ်းညွှန်ချက်များတွင် ပြန်လည်ဝယ်ယူမည့် အချိန်အခါနှင့် ပမာဏကို အနာဂတ် ရောင်းလိုအား၊ ဝယ်လိုအား အခြေအနေများနှင့် အခြားအချက်အလက်များ ကို  သုံးသပ်ပြီးမှသာ ဆုံးဖြတ်မည်ဟုသာ ဖော်ပြထားသည်။ လာမည့် ဩဂုတ်လကုန်တွင် ထွက်ရှိ လာမည့် ယခုနှစ် ဆောင်းဦးကာလရိတ်သိမ်းမည့် ပထမအကြိမ် စိုက်ပျိုးသီးနှံအခြေအနေ ရလဒ် များပေါ် မူတည်၍ အခြေအနေကို ဆက်လက်သုံးသပ်ရန် ဝန်ကြီးဌာနက ရည်မှန်းထားသည်။

The Asahi Shimbun, 29 July, 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)