မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် သဘာဝအတိုင်း ရှင်သန်ပေါက်ပွားလျက်ရှိသည့်အပြင် အလွယ် တကူ စိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းနိုင်သည့်ဝါးများ အမျိုးပေါင်းများစွာရှိသည့်အနက် အသုံးများသော ဝါးအမျိုး အစားများမှာ ကြခတ်ဝါး၊ ထီးရိုးဝါး၊ ဝါးနက်၊ ဝါးပိုးဝါး၊ ကြသောင်းဝါး၊ တင်းဝါး၊ သိုက်ဝါး စသည်တို့ဖြစ်ကြသည်။
သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လိုက်လျောညီထွေမှုရှိသည့်အတွက် ဝါးကုန်ကြမ်းများကို အသုံးပြု၍ ဝါးအိမ်ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ အိမ်ခေါင်မိုးခြင်း၊ ခြံစည်းရိုးကာရံခြင်း၊ ဝါးကုလား ထိုင်ပြု လုပ်ခြင်း၊ ခြင်းတောင်းပုံစံ အမျိုးမျိုးပြုလုပ်ခြင်း၊ ဖျာများရက်လုပ်ခြင်းနှင့် ဝါး နှီးများပြု လုပ်ခြင်းများ အပြင် တန်ဖိုးမြှင့်ဝါးထုတ်ကုန်အမျိုးမျိုးမှာလည်း ယနေ့ခေတ်အခါတွင် လူကြိုက်များ လျက်ရှိပါသည်။
ပခုက္ကူ၊ ဂန့်ဂေါ၊ မြိုင်၊ ဆော၊ သရက်၊ မကွေး၊ တောင်တွင်းကြီး၊ မင်းဘူးမြို့နယ်တို့တွင် ဝါးတောများ ပေါက်ရောက်ပြီး ပျမ်းမျှဈေးနှုန်းအနေဖြင့် မျှင်ဝါး (၁၈ပေ-၂၀ပေ) တစ်လုံးလျှင် ကျပ် (၈၀၀ မှ ၁၂၀၀)၊ တပင်တိုင်ဝါး (၁၈ပေ-ပေ၂၀) တစ်လုံးလျှင် ကျပ်(၁၅၀၀ မှ ၂၀၀၀)၊ ဝါးပိုး(အကြီး) (၂၀ပေ) တစ်လုံးလျှင် ကျပ် (၃၅၀၀မှ ၅၀၀၀)၊ ဝါးပိုး(အလတ်) (၁၅ပေ-၁၈ပေ) တစ်လုံးလျှင် ကျပ် (၂၅၀၀ မှ ၃၀၀၀)၊ ကြခတ်ဝါး (၁၈-၂၀ပေ) တစ်လုံးလျှင် ကျပ်(၁၀၀၀မှ ၁၅၀၀)အထိ ဈေးကွက် ရရှိသည်။ ဝါးကုန်ကြမ်းဖြင့် ရိုးရာလုပ်ငန်းမှသည် အဆင့်မြင့် ကုန်ချောများ ဖန်တီးပြုလုပ်လာကြ သောကြောင့် မြန်မာ့ ဝါးလက်မှုပစ္စည်းများသည် ပြည်ပ ဈေးကွက်တွင် အခိုင်အမာနေရာရရှိလာမည် ဖြစ်သည်။
ဝါးပင်အမြစ်များသည် မြေဆီလွှာတိုက်စားမှုကို အကာအကွယ်ပေးသောကြောင့် သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ကိုလည်း တစ်ဖက်တစ်လမ်းက ထိန်းသိမ်းသော အပင်ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ဝင်ငွေရ သဘာဝဝါးတောများ မပြုန်းတီးရေး အစဉ်ကြိုးပမ်းသွားရန်လိုကြောင်း တင်ပြလိုက်ရပါသည်။
DOCA(မကွေး)