အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် အုန်းသီးထုတ်ကုန်များ၏ တန်ဖိုးမြှင့်တင်နိုင်ရေးနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်း မြှင့်တင်နိုင်ရေးအတွက် အုန်းသီးစက်မှုကဏ္ဍကို အားကောင်းစေရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး အုန်းသီးအခြေခံတန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များ၏ ထိပ်တန်းတင်ပို့သည့်နိုင်ငံဖြစ်လာစေရန် ရည်မှန်းထားကြောင်း အမျိုးသားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်းဝန်ကြီး Rachmat Pambudy က ဇူလိုင် ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် Webinar ဆွေးနွေးပွဲ၌ ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ Pambudy က ၎င်းတို့အနေနှင့် ပို့ကုန်တင်ပို့မှုပိုမိုများပြားလာရန်သာမက အုန်းသီးအခြေခံထုတ်ကုန်များနှင့် ဆက်စပ်တန်ဖိုး မြှင့်ထုတ်ကုန်များ၏ အဓိကတင်ပို့သည့်နိုင်ငံဖြစ်လာရန်လည်း ရည်မှန်းထားကြောင်းနှင့် ထိုမှသာ အမြင့်ဆုံးတန်ဖိုးထပ်တိုးအကျိုးအမြတ်ကို ဖန်တီးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၅-၂၀၄၅ ခုနှစ် အမျိုးသားရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစီမံကိန်း (National Long-Term Development Plan) တွင် အုန်းသီးကို နိုင်ငံ၏စက်မှုဖွဲ့စည်းပုံကိုအားကောင်းစေမည့် မဟာဗျူဟာမြောက်အရေးပါသည့် ကုန်စည်တစ်မျိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း သိရပါသည်။ ထိုရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက် အစိုးရက ၂၀၂၅-၂၀၄၅ အုန်းသီးတန်ဖိုး မြှင့်ထုတ်လုပ်မှုလမ်းပြမြေပုံ (2025–2045 Coconut Downstreaming Roadmap) ကို ရေးဆွဲထားကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံ၏ အုန်းသီးစက်မှုကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန် ဘဏ္ဍာရေးပံ့ပိုးမှု၊ သုတေသန၊ ဆန်းသစ်တီထွင်မှု၊ စံချိန်စံညွှန်းသတ်မှတ်မှုနှင့် မက်လုံးပေး အစီအစဉ်များအပါအဝင် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ပံ့ပိုးကူညီလျက်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ အစိုးရအနေဖြင့် အုန်းသီးထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်တိုးမြှင့်ရေး၊ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်များလုံခြုံစေရေးနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးကွင်းဆက် အားကောင်းစေရေးတို့ကိုလည်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ၎င်းမှတစ်ဆင့် အင်ဒိုနီးရှားအုန်းသီးစက်မှုကဏ္ဍ၏ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါသည်။ ကာလလတ်အစီအစဉ်အရ အုန်းသီးတန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်မှုကို ကုန်ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းအားတိုးမြှင့်ရေး၊ ထုတ်ကုန်အမျိုး အစားကွဲပြားစုံလင်လာရေးနှင့် အုန်းသီးစက်မှုကဏ္ဍကို ရေရှည်တည်တံ့စွာ အသုံးချနိုင်ရေးတို့ကို အဓိကထားဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း Pambudy က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံပြီးလျှင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအများဆုံးအုန်းသီးထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံ ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုကဲ့သို့ဆောင်ရွက်ခြင်းသည်အရေးကြီးကြောင်း ၎င်းကအလေးပေးပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အစားအစာနှင့် အဖျော်ယမကာ၊ ကျန်းမာရေး၊ အလှကုန်၊ အထည်အလိပ်နှင့် ဇီဝလောင်စာကဏ္ဍများအပါအဝင် ကဏ္ဍအသီးသီး၌ အုန်းသီးအခြေခံထုတ်ကုန်များအပေါ် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝယ်လိုအားမှာ ဆက်လက်မြင့်တက်လာမည်ဟု မျှော်မှန်းထားကြောင်း သိရပါသည်။ အင်ဒိုနီးရှားအုန်းသီးပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (HIPKI) ၏ အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ၏ အုန်းသီးထုတ်လုပ်မှုပမာဏမှာ အလုံးရေ ၁၅ ဘီလီယံခန့်ရှိပြီး ၎င်းမှာ ကမ္ဘာ့စုစုပေါင်း အုန်းသီးထုတ်လုပ်မှု၏ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်ရှိကြောင်း သိရပါသည်။ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်သည့် အုန်းသီး၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည့် အလုံးရေ ကိုးဘီလီယံခန့်ကို Copra ၊ Desiccated Coconut နှင့် အုန်းနို့ အပါအဝင် တန်ဖိုးမြှင့် ထုတ်ကုန်အမျိုးမျိုးအဖြစ် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရပါသည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံ၏ အုန်းသီးထုတ်လုပ်မှု ၂၆.၇ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည့် အလုံးရေ လေးဘီလီယံခန့်ကို အစိမ်းသီးနှင့် အလုံးလိုက်ပုံစံဖြင့် ပြည်ပသို့တင်ပို့ခဲ့ကြောင်း အဆိုပါအချက်အလက်များတွင် ဖော်ပြထားပါသည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်အတွင်း အင်ဒိုနီးရှား အုန်းသီးစက်မှုကဏ္ဍ၏ ပြည်ပတင်ပို့မှုတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၄၈ ဘီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့ကြောင်း HIPKI ၏ အချက်အလက်များအရ သိရှိရပါသည်။
Antara News
DOCA (ရန်ကုန်)