ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ရော်ဘာကဏ္ဍသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလအတွင်း သိသိသာသာ တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ဇန်နဝါရီမှ မတ်လအထိ ရော်ဘာနှင့် ရော်ဘာအခြေခံထုတ်ကုန်များ တင်ပို့မှု စုစုပေါင်း အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၆၄၉ သန်း ရရှိခဲ့ကြောင်း အကောက်ခွန်နှင့် ယစ်မျိုးခွန်ဦးစီးဌာန (GDCE) မှ ထုတ်ပြန်သော ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာအချက်အလက်များအရ သိရသည်။
ယခင်နှစ်ကာလတူနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ၄၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက် လာခြင်းဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာလိုအပ်ချက် ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းနှင့် နိုင်ငံ၏ ပို့ကုန်စီးပွားရေးတွင် ရော်ဘာ ကဏ္ဍ၏ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာမှုကဏ္ဍကို ပြသခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးရကိန်ဂဏန်းများအရ ရော်ဘာတင်ပို့မှုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမသုံးလတွင် ကမ္ဘောဒီးယား၏ စုစုပေါင်း ပို့ကုန်၏ ၈ ရာခိုင်နှုန်းကို တင်ပို့နိုင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပထမသုံးလတွင် တင်ပို့မှု ၆.၆ ရာခိုင်နှုန်းမှ တိုးတက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းတိုးတက်မှုသည် အထည်အလိပ်၊ ဖိနပ်နှင့်ခရီးသွားဆိုင်ရာပစ္စည်းများသာ အဓိကကြီးစိုးလွှမ်းမိုးခဲ့သော နိုင်ငံ၏ပို့ကုန် တည်ထောင်မှု ပုံစံမှ ပြောင်းလဲလာမှုကို မီးမောင်းထိုးပြခြင်းပင်ဖြစ်သည်။
ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံကဲ့သို့သော အဓိကထုတ်လုပ်သောနိုင်ငံများတွင် ထောက်ပံ့မှု အခက်အခဲများဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကုန်ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းများ ပြန်လည် ကောင်းမွန် လာခြင်းကြောင့် ပြီးခဲ့သောလများတွင် နိုင်ငံတကာရော်ဘာစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
ကားတာယာ ထုတ်လုပ်မှုအတွက် သဘာဝရော်ဘာကို အဓိကအသုံးပြုနေရသော မော်တော်ယာဉ်ကဏ္ဍသည် ရော်ဘာဝယ်လိုအား ပြန်လည်မြင့်တက်လာစေသည့် အဓိက အကြောင်းရင်း တစ်ရပ် ဖြစ်နေပါသည်။
ပြီးခဲ့သော ဆယ်နှစ်အတွင်း ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် အစိုးရအစီအမံများနှင့် နိုင်ငံခြား ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုများ၏ အထောက်အပံ့ဖြင့် ရော်ဘာစိုက်ပျိုးမှုဧရိယာများ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အသေးစားစိုက်ခင်းများနှင့်အတူ အကြီးစားစိုက်ခင်းများကလည်း ရော်ဘာထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပြည်ပ သို့တင်ပို့နိုင်မှု စွမ်းပကားကို မြှင့်တင်ပေးခဲ့ပါသည်။
စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်ပစ္စည်းများသည် နိုင်ငံ၏ ကုန်သွယ်ရေးအစုစုတွင် ပိုမိုအရေးပါသော ကဏ္ဍ တစ်ခု ဖြစ်လာပါသည်။ ထုတ်လုပ်မှုတွင် အချိုးအစားကြီးမားစွာ ပါဝင်နေသော အသေးစား လယ်မြေပိုင်ဆိုင်သူ တောင်သူများသည် စျေးနှုန်းမတည်ငြိမ်မှုများနှင့်ချေးငွေရရှိမှုအကန့်အသတ် များအပြင် ခေတ်မီလယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး နည်းပညာများကို အသုံးချနိုင်မှု အကန့်အသတ်များ နှင့်လည်း ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရသည်။ထုတ်လုပ်သူများအတွက် ထောက်ပံ့မှုစနစ်များကို ခိုင်မာ စေခြင်းသည် ရော်ဘာကဏ္ဍတိုးတက်မှု ရေရှည်တည်တံ့ရန်အတွက် အရေးပါမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။
ကွာလာလမ်ပူမြို့အခြေစိုက် သဘာဝရော်ဘာ ထုတ်လုပ်သော နိုင်ငံများအသင်း (ANRPC) ၏ နောက်ဆုံးသုံးသပ်ချက်အရ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘာဝရော်ဘာ ထုတ်လုပ်မှုကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် တွင် တန်ချိန် ၁၅.၃၂၄ သန်းအထိ ရောက်ရှိမည်ဟု အစီအမံရေးဆွဲထားကြောင်း၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော တန်ချိန် ၁၄.၉၉၆ သန်း မှ နှစ်စဉ်အလိုက် ၂.၂ ရာခိုင်နှုန်း တိုးတက်လာမှု ကို ပြသခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။
အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသည် ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းမျိုးစုံကြောင့် အနီးကပ် ကာလအတွင်း ထုတ်လုပ်မှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို ရင်ဆိုင်နေရစဉ်တွင် ထိုင်းနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဦးဆောင်ထုတ်လုပ်သူအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိမည်ဟု မျှော်မှန်း ထားသည်။ မလေးရှားနိုင်ငံသည် ရော်ဘာထုတ်လုပ်မှုအားပေးမှုအစီအစဉ် (IPG) အရ စွန့်ပစ် ထားသော ရော်ဘာစိုက်ခင်းများ ပြန်လည်ပြုပြင် အသုံးချရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း ANRPC အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး Suttipong Angthong က အစီရင်ခံစာတစ်ရပ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများ၏ ဝယ်လိုအားသည် သဘာဝ ရော်ဘာ လိုအပ်ချက်ကို ဆက်လက်ထိန်းထားနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ဈေးနှုန်းကိုလည်း အထောက်အပံ့ဖြစ်စေလိမ့် မည်ဟု မျှော်မှန်းထားကြသည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံကြား ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည့် တင်းမာမှုများ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ ပထဝီနိုင်ငံရေး မရေရာမှုများနှင့် ရော်ဘာအထွက်နှုန်း နည်းသော ရာသီသို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် ခန့်မှန်းရခက်သော ရာသီဥတုအခြေအနေများသည် ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်နှင့် ကုန်သွယ်မှုစီးဆင်းမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်သည့် အဓိက စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။
Source: Khmer Times, 21 April 2026(လယ်ယာထွက်ကုန်များနှင့် အဓိကသွင်းကုန်များ၏ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့)